اقتصادی

«پول نداریم» کوتاه‌ترین و در عین حال چالش‌برانگیزترین پاسخ رئیس‌جمهور به منتقدان بودجه بود، اما پارادوکس ماجرا آنجاست که دولت برای هزینه‌های جاری خود و نهادهای خاص منابع کافی در اختیار دارد، اما نوبت به معیشت مردم که می‌رسد، با چرتکه‌اندازی و نگاه حسابداری محض، از جبران فاصله‌های تورمی شانه خالی می‌کند.

لیست سیاه ارزهای بازنگشته به کشور منتشر شد و نام‌ شرکت هایی در صدر آن می‌درخشد که سال‌هاست از کیسه‌ی خلیفه منابع ملی ارتزاق می‌کنند ؛ شرکت‌هایی که با برق، آب و گاز یارانه‌ای تولید می‌کنند، اما وقتی نوبت به بازگرداندن ثمره این تولید به چرخه پولی کشور می‌رسد، راه حساب‌های خارجی را در پیش می‌گیرند.

قانون منع به‌کارگیری بازنشستگان یک بار دیگر روی میز نهادهای نظارتی آمده است؛ جایی که سازمان بازرسی با ارائه اسامی، از تداوم مدیریت بازنشستگان در دستگاه‌های دولتی پرده برداشته و خواستار برخورد قانونی شده است.

وعده های وزیر جهاد کشاورزی درمورد به ثبات رسیدن قیمت کالاهای اساسی سرابی بیش نبود و سفره‌های مردم در آذرماه زیر آوار تورم ۷۲ درصدی اقلام اساسی فرو ریخت و جهش ۶ درصدی قیمت خوراکی‌ها تنها در ۳۰ روز، نشان داد که نه‌تنها ترمز تورم کشیده نشده، بلکه سیاست‌های نظارتی دولت در برابر موج گرانی نان، گوشت و روغن عملاً به «نمایشی بی‌حاصل» تبدیل شده است.

در حالی که نرخ دلار و سکه هر ساعت رکورد تازه‌ای می‌زند و قدرت خرید مردم آب می‌شود، دولت، بانک مرکزی و وزارت اقتصاد ترجیح داده‌اند سکوت کنند؛ سکوتی که نه بازار را آرام کرده و نه مردم را قانع، و حالا به یکی از اصلی‌ترین عوامل تشدید نگرانی و بی‌اعتمادی عمومی تبدیل شده است.

موتورسیکلت‌ها، بیش از آنکه راهگشا باشد، علامت سوال‌های بزرگی ایجاد کرده است؛ به طوری که تخصیص مبالغ ناچیز برای گواهی اسقاط در برابر ناوگان عظیم ۱۴ میلیونی، این شائبه را تقویت می‌کند که دولت نه توان مالی برای نوسازی دارد و نه اراده‌ای برای اعمال محدودیت‌های ترافیکی سختگیرانه علیه موتورهای آلاینده.

در حالی که شکاف میان نرخ‌های مختلف ارز سال‌ها یکی از منشاءهای اصلی رانت و ناکارآمدی در اقتصاد ایران بوده است، تازه‌ترین تصمیمات بانک مرکزی و سیگنال‌های بودجه‌ای دولت نشان می‌دهد پرونده دلار چندنرخی در آستانه بسته شدن قرار دارد.

صنعت حمل و نقل در کشور ما یکی از ارکان اصلی و حیاتی اقتصاد محسوب می‌شود که همواره با چالش‌ها و بحران‌های متعددی دست و پنجه نرم کرده است. یکی از مهم‌ترین مشکلاتی که در سال‌های اخیر توجه‌ها را جلب کرده، فرسودگی ناوگان حمل و نقل است. این معضل، در کنار دشواری‌های اقتصادی و شرایط نامساعد بازار، رانندگان را به سوی خرید خودروهای جدید و با کیفیت‌تر سوق داده است.

ابلاغیه عجیب سازمان امور مالیاتی، مأموران را ملزم به ارائه ماهانه حداقل دو پرونده فرار مالیاتی کرده است؛ تصمیمی که به جای کشف جرم، تولید پرونده را ترویج می‌دهد و فعالان اقتصادی را با چالشی جدی مواجه می‌سازد.

هجوم هیجانی به بازار نقره به خاطر رشد ۱۷۰ درصدی اونس جهانی، چنان حبابی در قیمت‌های داخلی ایجاد کرده است که عملاً بخش بزرگی از بازدهی اعلامی، تنها روی کاغذ وجود دارد و سوال اصلی اینجاست که آیا سرمایه‌گذارانی که امروز برای خرید نقره صف بسته‌اند، راه خروج از این بازار پرپیچ‌وخم را هم بلدند، یا قرار است در روز اصلاح قیمت، «نقره‌داغ» شوند؟

وقتی در سال ۱۳۹۰ با حقوق یک ماه می‌شد ۲۴۰ دلار خرید و امروز باید برای ۸۰ دلار یک ماه تمام کار کرد یعنی آنکه بخش بزرگی از زندگی ما در سیاهچاله تورم بلعیده شده است و حال مسئولان پاسخگو باشند که چطور می توان با ۸۰ دلار در ماه، زندگی کرد؟

در میانه بحران ارزی و جهش دلار به کانال‌های جدید، خبرهای غیررسمی از استعفای محمدرضا فرزین، رئیس کل بانک مرکزی، حکایت دارد. حالا در فضای سکوت و ابهام، نام چهره‌هایی چون همتی، دیواندری و رحمتی برای تصدی این پست حساس مطرح شده است.

مرسدس‌بنز فقط خودرو نمی‌سازد؛ زبان می‌سازد. زبانی که اگر آن را بلد باشی، از روی چند حرف و عدد می‌فهمی این ماشین برای چه کسی ساخته شده، روی چه پلتفرمی ایستاده، چه جایگاهی در سلسله‌مراتب ستاره سه‌پر دارد و حتی قرار است چگونه رانده شود. حروفی مثل W، C، S یا X فقط کد نیستند؛ شناسنامه‌اند.

ماشین‌های راه‌سازی فقط آهن و موتور نیستند؛ هر کدامشان یک معادله حل‌شده‌اند. جرثقیل‌های سنگین، به‌ویژه کلاس ۲۲۰ تن، جایی ایستاده‌اند که قدرت خام دیگر کافی نیست و تعادل، محاسبه و مهار نیرو حرف اول را می‌زند. این گزارش، روایت سازوکار جرثقیلی است که با اتکا به موتورهای پرگشتاور، هیدرولیک فشارقوی و مهندسی دقیق، قادر است بارهایی را از زمین جدا کند که برای بیشتر ماشین‌ها حتی قابل تصور نیست.

صف‌های میلیونی برای ثبت‌نام ، نقشه ۴ مرحله‌ای ایران خودرو بود تا راه برای سومین مجوز گرانی را برای امسال هموار کند ؛ به طوری که ابتدا بازار را تشنه کند، سپس با اهرمِ تقاضای کاذب، نهادهای نظارتی را کی‌ش‌ومات کرده و حالا در غیاب واردات موثر و رقابت واقعی، این غولِ همیشه طلبکار است که تعیین می‌کند مردمبا چه قیمتی حق داشتن یک خودروی بنجل را داشته باشند.

تمرکز دولت بر درآمد‌های مالیاتی در بودجه ۱۴۰۵ نشان‌دهنده تلاش برای ایجاد پایه درآمدی پایدارتر و کاهش وابستگی به نفت است. با این حال، این انتقال در شرایط اقتصادی دشوار کنونی انجام می‌شود و ریسک‌های قابل توجهی دارد.