آثار غفلت تأملبرانگیز در سریال "فاصله ها"
محمود افتخاری
برادر سهیلی زاده!
"فاصله ها" نیز همچون دیگر آثارت به دل می نشیند. عبرت ها در آن نهفته، تلنگرها از نهانش برخاسته، پندها می دهد، لطافت هم دارد اما...
مدل فرضی تو در "فاصله ها" روایت عبرت آموز زندگی پدر و فرزندانی است که نگاه متفاوت آنها به پدیده های اجتماعی، دیوار غریبگی بلندی میان آنها ایجاد کرده است.
اگرچه معادلات ذهنی خود را بر اساس "واقعیات" روزمره جامعه به تصویر کشانده ای، اما تمام این واقعیت ها ترجیحا "حقیقت" نیستند و ابهام زمانی پدیدار می شود که: "پدر" که در نگاه مخاطب بیشترین سهم را در شکاف عاطفی ایجاد شده برعهده دارد، فردی است "دیندار"، که تقید دینی مولفه اصلی اوست و در نگاه نخست مشی دینداری وی، محملی برای غفلت و ناتوانی او از فهم و درک عالم فرزندان است.
اگر مقصود تو نیز همین است که جفا کرده ای، زیرا "دین"ی که پیامبرش دلیل بعثت خود را « إِنَّمَا بُعِثْتُ لِأُتَمِّمَ مَکَارِمَ الْأَخْلَاق »می پندارد و با هدف پرورش اخلاق و سیرت نیکو در بین عرب جاهلیت مبعوث می گردد و از طریق ترویج مظاهر تعالی بخش دین اسلام در عصر جهل و نادانی انسان های کاملی همچون سلمان، عمار، یاسر، ابوذر و... به دنیا معرفی می کند، چگونه است که امروز از ارائه الگوی تربیتی و رفتاری موفق در خانواده عاجز می گردد؟!
و اما اگر مقصودت این نیست و ضعف و ناتوانی دینداران در به کارگیری الگوهای رفتاری دین اسلام را عامل بروز چنین معضلاتی می پنداری این بار غفلت کرده ای.
چرا؟ زیرا رفتار نامتعادل و توام با افراط برخی از دینداران متحجر و متعصب و نیز اقدامات ناجوانمردانه افرادی که به قصد تخریب و از میدان به در کردن چهره های دینی، تصویر نامتعادل، خشک و خشنی از تقید و تعبد دینی در افکار عمومی ارائه کرده اند، این شائبه را در میان افراد کم ظرفیت جامعه، علی الخصوص در بین نسل جوان خلق کرده اند که راه و رسم دینداری مانعی برای درک و فهم عاطفی انسانها از یکدیگر، مهربان بودن و عشق ورزیدن است.
و افسوس که حکایت "فاصله ها" ناخواسته این شائبه را تقویت می کند.
غفلت تو زمانی بیشتر هویدا می شود که مدل دینداری "پدر" بسیار متعادل و منطقی است، اما در مقابل محصول آن را فرزندانی نامانوس تصویر کرده ای و کمترین توفیق را برای الگوی تربیتی پدر قائل نشده ای و هیچ تناسبی میان آنها مشهود نیست.
این در حالی است که رهبر انقلاب اسلامی در بیانات حکیمانه خود، هنرهای نمایشی را در "نگاه راهبردی به نقش رسانه در عرصه فرهنگ سازی"، بسیار تأثیرگذار خواندند و فرمودند: واقعیات نشان می دهد که صدا و سیما و به ویژه بخش هنرهای نمایشی، نقش بسیار مهمی در حال و آینده کشور برعهده دارند.
mahmoudeftekhari.blogfa.com
mahmoud_eftekhari@yahoo.com
"فاصله ها" نیز همچون دیگر آثارت به دل می نشیند. عبرت ها در آن نهفته، تلنگرها از نهانش برخاسته، پندها می دهد، لطافت هم دارد اما...مدل فرضی تو در "فاصله ها" روایت عبرت آموز زندگی پدر و فرزندانی است که نگاه متفاوت آنها به پدیده های اجتماعی، دیوار غریبگی بلندی میان آنها ایجاد کرده است.
اگرچه معادلات ذهنی خود را بر اساس "واقعیات" روزمره جامعه به تصویر کشانده ای، اما تمام این واقعیت ها ترجیحا "حقیقت" نیستند و ابهام زمانی پدیدار می شود که: "پدر" که در نگاه مخاطب بیشترین سهم را در شکاف عاطفی ایجاد شده برعهده دارد، فردی است "دیندار"، که تقید دینی مولفه اصلی اوست و در نگاه نخست مشی دینداری وی، محملی برای غفلت و ناتوانی او از فهم و درک عالم فرزندان است.
اگر مقصود تو نیز همین است که جفا کرده ای، زیرا "دین"ی که پیامبرش دلیل بعثت خود را « إِنَّمَا بُعِثْتُ لِأُتَمِّمَ مَکَارِمَ الْأَخْلَاق »می پندارد و با هدف پرورش اخلاق و سیرت نیکو در بین عرب جاهلیت مبعوث می گردد و از طریق ترویج مظاهر تعالی بخش دین اسلام در عصر جهل و نادانی انسان های کاملی همچون سلمان، عمار، یاسر، ابوذر و... به دنیا معرفی می کند، چگونه است که امروز از ارائه الگوی تربیتی و رفتاری موفق در خانواده عاجز می گردد؟!
و اما اگر مقصودت این نیست و ضعف و ناتوانی دینداران در به کارگیری الگوهای رفتاری دین اسلام را عامل بروز چنین معضلاتی می پنداری این بار غفلت کرده ای.
چرا؟ زیرا رفتار نامتعادل و توام با افراط برخی از دینداران متحجر و متعصب و نیز اقدامات ناجوانمردانه افرادی که به قصد تخریب و از میدان به در کردن چهره های دینی، تصویر نامتعادل، خشک و خشنی از تقید و تعبد دینی در افکار عمومی ارائه کرده اند، این شائبه را در میان افراد کم ظرفیت جامعه، علی الخصوص در بین نسل جوان خلق کرده اند که راه و رسم دینداری مانعی برای درک و فهم عاطفی انسانها از یکدیگر، مهربان بودن و عشق ورزیدن است.
و افسوس که حکایت "فاصله ها" ناخواسته این شائبه را تقویت می کند.
غفلت تو زمانی بیشتر هویدا می شود که مدل دینداری "پدر" بسیار متعادل و منطقی است، اما در مقابل محصول آن را فرزندانی نامانوس تصویر کرده ای و کمترین توفیق را برای الگوی تربیتی پدر قائل نشده ای و هیچ تناسبی میان آنها مشهود نیست.
این در حالی است که رهبر انقلاب اسلامی در بیانات حکیمانه خود، هنرهای نمایشی را در "نگاه راهبردی به نقش رسانه در عرصه فرهنگ سازی"، بسیار تأثیرگذار خواندند و فرمودند: واقعیات نشان می دهد که صدا و سیما و به ویژه بخش هنرهای نمایشی، نقش بسیار مهمی در حال و آینده کشور برعهده دارند.
mahmoudeftekhari.blogfa.com
mahmoud_eftekhari@yahoo.com
تابناک را در شبکه های اجتماعی دنبال کنید
نظرات بینندگان
متن زیبا و منطقی نشانگر دید زیبا و عمقیق شماست
اما همیشمه همه دانهای گل به ثمر نمینشیند
باسلام واحترام-من هم بانظرجناب آقاي محمودي موافقم وازدقت نظر ايشان سپاسگزارم
خدائيش راست ميگه
من شخصا سریال فاصله ها رو خیلی دوست ندارم اما ایراد گرفته شده رو وارد نمی دونم. به دلیل :
1- عمل کردن به برخی از تعالیم دینی و داشتن چهره مذهبی یا ادعای دینداری هیچکدام دلیل بر قطعیت وارد شدن ایمان واقعی در دل انسان ندارد همانطور که خود قرآن می فرماید :
قَالَتِ الْأَعْرَابُ ءَامَنَّا قُل لَّمْ تُؤْمِنُواْ وَ لَاكِن قُولُواْ أَسْلَمْنَا وَ لَمَّا يَدْخُلِ الْايمَانُ فىِ قُلُوبِكُمْ وَ إِن تُطِيعُواْ اللَّهَ وَ رَسُولَهُ لَا يَلِتْكمُ مِّنْ أَعْمَالِكُمْ شَيًْا إِنَّ اللَّهَ غَفُورٌ رَّحِيم
باديهنشينان گفتند: ما (از ته دل) ايمان آورديم. بگو: ايمان نياوردهايد، بلكه بگوييد (در ظاهر به گفتن شهادتين) اسلام آورديم، زيرا هنوز ايمان در دلهاى شما وارد نشده است و اگر از خدا (در اوامر او) و فرستادهاش (در دستورات ولايى او) اطاعت نماييد (خداوند) از عملهاى شما نمىكاهد، زيرا خداوند بسيار آمرزنده و مهربان است.
پس می تونیم تصور کنیم پدر سعید آدم خوبی هست ولی لزوما انسان کامل نیست . یکی از عیبهاش هم عدم ارتباط صحیح با بچه هاشه.
2- همه ما انسانهای دینداری رو می شناسیم که نقطه ضعفهایی هم دارن . . وقتی معتقد هستیم که فقط اهل بیت حضرت رسول (ص)تا حضرت قائم (عج)معصوم از خطا و لغزش هستند پس دینداری برای ما به منزله حرکت به سوی خطای کمتر و پارسایی بیشتر است نه رسیدن به درجه عصمت . ایمان قویتر مساوی خواهد بود با خطا و لغزش کمتر چه از لحاظ کیفی و چه از لحاظ کمی یعنی تقوای بالاتر یعنی قرب بیشتر. بنابراین اگر در انسان دیندار و صالحی نقطه ضعفی وجود داشته باشد و ما آنرا در رسانه نشان دهیم البته با حفظ حرمتها، نه تعالیم متعالی اسلام را زیر سوال برده ایم و نه نقاط قوت شخص مورد نظر را بلکه بدان معناست که هر شخص دینداری بهره ای از اسلام برده است و به نسبت بهره ای که برده اعمال و رفتارش الهی شده است . پدر سعید انسان پاک و مومنی است اما از دیدگاه تولیدکنندگان، مثل همه ما خاکستریست، می تواند در برخی رفتارها اشتباه کند ، می تواند مورد نصیحت واقع شود و می تواند تغییر کند . اینگونه شخصیتها واقعی تر و برای بیننده باورپذیرتر هستند . اگر به جامعه نگاه کنیم مثالهای فراوانی از اینگونه افراد را همه ما دیده ایم از جمله خیلی از خودامون. به نظر من آسیب شناسی دینداری مساله مهمی است که به آن کم تر پرداخته می شود.
3- در کنار پدر سعید شخصیت عمو رضا نشان داده شده که او علاوه بر پایبندی به اصول مذهبی ، رفتار و ارتباط بسیار خوبی با خانواده اش دارد و ضعفهای پدر سعید در او دیده نمی شود. این شخصیت می تواند مصداق خوبی برای منویات نگارنده مقاله فوق باشد.
با توجه به ضعفهای ساختاری موجود در سریالهایی نظیر فاصله ها ، امید آنکه روند سریالسازی در سیما با کارشناسی بیشتر و نگاههای عمیقتر دنبال شود.
ممنون که نسل جوان را کم ظرفیت معرفی کردی برادر افتخاری!
ایراد بنی اسرائیلی
نه برادر من!
اين مشكلي است كه بسياري از خانوادهها چه مقيد به اصول دينداري و چه لاقيد به آن با اين مشكل دست و پنچه نرم ميكنند. دليل آن هم عدم درك دست بين پدر و فرزندان و حجاب كاذبي است كه بين آنها در خانوادهها وجود دارد. مشكل با ديندار بودن پدر خانواده در اين سريال نيست. مشكل اين پدر اين است كه روش تربيتي كه پيش گرفته داراي نقاط ضعفي است كه در طول سريال احتمالاً رو به بهبود ميرود و يك مدل تربيتي اسلامي هرچند ناقص را به تصوير خواهد كشيد.
ببخشید شما مثل این که فقط پدر و پسرو دید و بقیه رو فراموش کردید مخصوصا عموی پسر که هم دیندار است و هم متخلق و منطقی و آن چه که از مدل رفتاری پدر بر می آید تماما منطقی نیست چرا که با عصبانیت و بی اعتمادی مفرط به پسر توام است که خود به دور از اعتدال و منطق است.
برادر افتخاری!
نقد بسیار ضعیف شما را خواندم و جالب انکه این نقد شما را در زمره همان دست ادمهای دینداری که خودتان قید فرموده اید قرار میدهد...ای کاش میگذاشتید سریال به اخر برسد و نقد میفرمودید...از اینکه خود را دیندار تر از تمام کسانی میدانید که در هیات نظارت و ارزشیابی سیما هستند و این فیلمنامه را تصویب کرده اند نمی گویم ...ولی شما را به تفکر در مورد خودتان توصیه مینمایم شاید افراط را در وجودتان نمی بینید...ایا تمامی پدران دیندار لزومان فرزند دیندار تحویل جامعه میدهند ؟ایا فرزندان بد ادمهای دیندار نشانه بی دینی ان پدر است؟ایا نمیشود به این موارد امتحان الهی گفت که با وجود پدر دیندار فرزند بی دین است؟ایا در بین علمای اسلام از صدر اسلام تا کنون (تا همین دوره) فرزند بد وجود نداشته است؟ایا در بین علمای بزرگ ما کسی از فرزندش تبری نجسته است؟ایا همه دیندارها واقعان دیندارند؟شما را به تدبر بیشتر در بیانات رهبری توصیه مینمایم و نصیحت مینمایم که بیانات رهبر فرزانه مان را در متنی که حق ان سخن را ادا نماید استفاده نمایید و جفا روا ندارید...به هر حال بعضی ازما (خودم را میگویم )فکر میکنیم دینداریم و دین را در تمامی ابعاد زندگی اجتماعی و خانوادگیمان جاری نموده ایم...شاید شما طرفدار این سبک فیلم و سریالها هستید که ادم دیندار کاملان مقدس و بدون خطاست؟؟؟
سلام
آقای افتخاری عزیز
سرتان سلامت باد که با یک نقد آگاهانه ما را هم آگاه کردید!!!!!!!!!!
لطف بفرمایید کتابچه نقد آثار همه سازندگان سریالهای مورد تاییدتان را (که احتمالا باید از فیلترینگ شما عزیز دلسوز که هر جا به دنبال تایید هستید سخنان رهبر انقلاب را تفسیر به رای مینمایید)چاپ بفرمایید
آیا تصور شما از پیامهای رهبر این است که شرط لازم و کافی برای فرزندان مطهر و مطهره داشتن یک پدر معصوم است
آیا در رفتارهای به تصویر کشیده شده یک پدر دلسوخته شما خشونتی میبینید؟
حتما اسم این پیگیریهای مشفقانه که همگی منتهی به رنج پدر است
یعنی خشونت
شما احتمالا در یک مدینه فاضله اخلاقی زندگی میکنید؟
مگر دینداری مدل دارد که در ویترین صدا و سیما عرضه شود؟
شما همه عرصه های تربیتی جامعه را ارزیابی کرده اید؟
امیدوارم شما در راهبرد ارزشهای دینی مدل دار به خطا نروید
یک پدر مجروح
به عنوان یک جوان بزرگ شده در این نظام معتقدم که : بله درست است ، "راه و رسم دینداری مانعی برای درک و فهم عاطفی انسانها از یکدیگر، مهربان بودن و عشق ورزیدن است."
سلام
کاملا مفهوم واژه های مورد استفاده نویسنده را متوجه نشدم ثفیل بود.
اما و بهر حال امیدوارم مسئولین صدا و سیما بخود آیند و دقتی مسئولانه داشته باشند که اثرات گفتگوهای پدر و پسر و دختر و پسر در این سریال اثرات بسیار مخربی دارد و کسی که کمی با روان و اجتماع انسانها و مراودات آنها سرو کار دارد نمی تواند از اثر سهمگین این کلامها و نگاهها در روح و روان دختران و پسران خانوارهایی که سیما را بعنوان سرگرمی مناسب ترجیح می دهند غافل باشد. هرچند که شاید دوستان سیمایی موافق نباشند و آنها را عقیده براین باشد که فعلا باید توجهشان را به پوشاندن 5 سانتی متر شانه فلان دختر در فلان فیلم خارجی نمایند. متاسفانه هنوز به این درک هم نرسیده اند که تاثیر مطالب از سیاق سریال فاصله و . . . شاید همان تهاجمی به اصطلاح فرهنگی از نوع نرم تر از مخمل باشد که توسط دوستان نادان پیش می رود.
موید باشید
سلام دوست من
در مورد سریال فاصله ها نمیتوانم نظری داشته باشم چون بنده سریالهای تلویزیون که تقریباً 90% آنها ترویج اخلاق زشت و زننده ای را آموزش می دهد نمی بینم ترجیح می دهم وقت خود را به گونه ای دیگر صرف کنم اما بنده به توجه و ریز بینی شما به مکارم اخلاق احسند می گویم و شاید این گوشزدهای شما تلنگری باشد برای برنامه سازان جامعه اسلامی.
روزگار سرافرازیتان مستدام.
می بایست تا چند روز بعد صبر کرد وبعدش قضاوت کرد/تعیین نقش پدری دیندار با فرزندانی با این خصوصیات پرداختن به حقیقتی است انکار ناپذیر،که البته در صورت اکتفای سازندگان به آن بدون وجود نقش "عمو" احتمالا این مشکل را ایجاد می کرد ولی وجود فردی باخصوصیات وی به خوبی نقش یک طرز فکر دینی در تربیت فرزندان را روشن می سازد.
نظر شما
سایت تابناک از انتشار نظرات حاوی توهین و افترا و نوشته شده با حروف لاتین (فینگیلیش) معذور است.