رتبه نخست ایران از نظر ذخایر نفت و گاز در جهان

به گزارش «تابناک» به نقل از خبرگزاری صدا و سیما، محسن خجسته مهر با حضور در برنامه گفتگوی ویژه خبری جمعه شب افزود: از نظر نفت و گاز در رتبه نخست جهان قرار داریم و این اقتدار اقتصادی و جزو مؤلفه‌های قدرت و اقتدار اقتصادی کشورمان است.

وی گفت: ذخایر قابل استحصال نفت کشورمان بر مبنای ضریب بازیافت، حدود ۱۵۷ میلیارد بشکه و ذخایر گاز ما حدود ۳۳ تریلیون مترمکعب است، اما از نظر نفت و گاز حدود ۳۳۰ تریلیون مترمکعب است.

او ادامه داد: از نظر نفت و گاز در جا و همچنین مایعات و میعانات در جا در مجموع بیش از ۱۲۰۰ میلیارد بشکه معادل نفت خام در زیرزمین داریم.

خجسته مهر اضافه کرد: نفت و گاز، انفال است و دولت و به تبع آن وزارت نفت از طرف حکومت اسلامی نماینده است و باید به شکلی از این دارایی‌های زیرزمینی استفاده و امانتداری و صیانت کند که بتواند آن را به حداکثر دارایی رو زمینی تبدیل کند.

مدیرعامل شرکت ملی نفت ایران گفت: با این شرایطی که داریم و با این شیوه‌ای که در حال تولید هستیم حداقل یک قرن دیگر می‌توانیم نفت و گاز را تولید کنیم.

ظرفیت تولید نفت به پیش از تحریم‌ها رسید

مدیرعامل شرکت ملی نفت ایران با بیان اینکه ظرفیت تولید نفت به میزان پیش از تحریم‌ها رسید، گفت: این مهم در شرایط تحریمی و فشار‌های اقتصادی رخ داده است.

محسن خجسته مهر در ادامه برنامه گفتگوی ویژه خبری افزود: پیش از تحریم‌های جدید یعنی در شهریور سال ۱۳۹۷، ظرفیت تولید نفت خام حدود سه میلیون و ۸۳۸ هزار بشکه بود، اما با آغاز تحریم‌های ظالمانه و به علل متعدد بخش قابل توجهی از ظرفیت تولید نفت کشور را از دست دادیم.

او ادامه داد: برخی از عوامل آن عبارتست از این که تعمیرات اساسی در این مدت چندین سال در شرایط گذشته انجام نشد و تعمیر چاه‌های نفتی با نارسایی‌هایی مواجه بود و تأسیسات سر چاهی دچار نقصان و مشکلاتی شدند.

خجسته مهر اضافه کرد: همچنین اقدامات مربوط به خطوط لوله جریانی و خطوط انتقال نفت خام به مبادی مصارف داخلی و مبادی صادراتی و تلمبه‌های درون چاهی که باید طبق برنامه در آن چاه‌ها نصب می‌شد و پمپ‌های درون چاهی، انجام نشد و بخش قابل توجهی از ظرفیت تولید نفت کشور را از دست دادیم.

مدیرعامل شرکت ملی نفت ایران گفت: با آغاز به کار دولت سیزدهم از جمله اولویت‌هایی که اوجی وزیر نفت به شرکت ملی نفت ایران تکلیف کرد این بود که مکلف شدیم در مدت شش ماه، در ۱۵ اسفند ظرفیت کاهش داده شده و از دست رفته را به پیش از تحریم‌ها بازگردانیم.

او گفت: بیش از ۱۸۰۰ اقدام عملیاتی در چاه‌های نفتی توسط متخصصان شرکت ملی نفت ایران انجام شد و بیش از ۲۵۰ کار مربوط به تعمیرات اساسی از جمله تأسیسات سرچاهی و تعمیرات اساسی مربوط به تأسیسات سطح الارضی انجام و حدود ۵۰۰ میلیون دلار در این زمینه هزینه شد.

مدیرعامل شرکت ملی نفت ایران افزود: بخش قابل توجهی از این هزینه‌ها صرف نگهداشت توان تولید شد.

خجسته مهر گفت: همچنین افزایش ظرفیت جدید داشتیم از جمله تولید از میدان مشترک آزادگان جنوبی و موفق شدیم در مدت این شش ماه حدود ۱۳ حلقه چاه جدید را به تولید بیاوریم.

او با اشاره به اینکه همه نیاز‌های صنعت نفت فناورانه است، افزود: اگر می‌خواهیم تولید پایدار و مستمر داشته باشیم و بهره وری را بالا ببریم و هزینه‌ها را کاهش دهیم چاره‌ای نداریم جز این که اقتصاد نفت و گاز را دانش بنیان کنیم.

خجسته مهر با بیان اینکه ۸۵ درصد کالا و تجهیزات و مواد مورد نیاز صنعت نفت کشورمان داخلی است و به واردات نیازی نداریم، ادامه داد: برای ۱۵ درصد دیگر که بیشتر آن فناور و دانش بنیان است باید برنامه‌های مدون، سنگین و هدفمندی را تعریف کنیم.

مدیرعامل شرکت ملی نفت ایران افزود: برای نگهداشت توان تولید و بازگرداندن ظرفیت تولید نفت به پیش از تحریم‌ها هیچ نیازی به خارج از کشور نداشتیم و به طور کامل از ظرفیت داخل صنعت نفت چه مربوط به نیروی انسانی و چه مربوط به کالا، مواد و تجهیزات استفاده کردیم.

خجسته مهر اضافه کرد: صنعت نفت و نیاز‌های فناورانه آن به اندازه‌ای بزرگ است که بنا به فرمایش مقام معظم رهبری نیاز داریم که ظرفیت شرکت‌های فناور را به دو برابر افزایش دهیم.

او با بیان اینکه وزارت نفت در نیمه دوم پارسال چند اقدام مهم در زمینه به کارگیری شرکت‌های فناور و استفاده از محصولات، کالا و مواد و تجهیزات فناورانه انجام داد، افزود: حدود ۲۷۰ میلیون دلار قرارداد فناورانه با جهاد دانشگاهی بستیم. حدود ۷۵۰ حلقه چاه کم بازده و یا متوقف داریم که به علت مشکلات فنی و عملیاتی امکان تولید از آن‌ها را نداریم.

مدیرعامل شرکت ملی نفت ایران گفت: وزارت نفت در یک اقدام جهادی برای احیای این تعداد چاه که ارزش سرمایه گذاری حدود ۷۰۰ میلیون دلاری دارد فراخوان داد و از همه شرکت‌های دانش بنیان و فناور دعوت به عمل آمد که ایده‌های فناورانه خود را برای احیای این چاه‌های نفتی ارائه کنند.

خجسته مهر افزود: بیش از ۵۰ شرکت فناور در این فراخوان حضور پیدا کردند و اکنون در مرحله ممیزی و ارزیابی هستیم و امیدواریم به زودی این ظرفیت فناورانه در اختیار این شرکت‌ها قرار گیرد.

او با اشاره به اینکه یکی از مهمترین منابع تولیدی گاز هلیوم در میدان گازی پارس جنوبی است، ادامه داد: برای نخستین بار تولید گاز هلیوم را از طریق انجام فراخوان توسط شرکت‌های فناور انجام دادیم که به زودی این موضوع تعیین تکلیف می‌شود.

خجسته مهر اضافه کرد: ستاد تحول و پیشرفت فناوری‌های دانش بنیان در شرکت ملی نفت ایران تشکیل شده است و می‌خواهیم در این ستاد نقشه راه دانش بنیان کردن صنعت نفت را ترسیم کنیم و اقدامات متعددی را در برنامه داریم.

او درباره پیامد‌های سیاسی و اقتصادی بازگشت ظرفیت تولید به میزان پیش از تحریم‌ها گفت: صنعت نفت به علت نقش بزرگی که در اقتصاد دارد از این صنعت به عنوان پیشران اقتصاد کشور یاد می‌کنیم و با بالا بردن ظرفیت تولید نفت، چند اتفاق خواهد افتاد.

مدیرعامل شرکت ملی نفت ایران افزود: بالا بردن ظرفیت تولید نفت در راستای دانش بنیان کردن این صنعت و ایجاد ارزش افزوده و در راستای کاهش خام فروشی و رشد اقتصادی است.

خجسته مهر گفت: اگر ظرفیت پالایشگاهی و ظرفیت واحد‌های پتروشیمی افزایش یابد یعنی ما می‌توانیم از ظرفیت تولید نفت خام و یا گاز همراه و یا میعانات و مایعات گازی برای تخصیص به عنوان خوراک واحد‌های پالایشگاهی و پتروشیمی استفاده کنیم و این یعنی رشد اقتصادی کشور.

او افزود: افزایش ظرفیت تولید نفت کشور یعنی اکنون قادریم صادرات کشور را به دو برابر افزایش دهیم و این به معنی درآمد و تولید ثروت برای کشور است و این از نظر امنیت انرژی یعنی این که جمهوری اسلامی قادر است پایداری و ثبات را در عرصه بین المللی به ارمغان بیاورد.

خجسته مهر گفت: جمهوری اسلامی هم از نظر ژئوپلتیکی و هم از نظر منطقه‌ای کشور با ثباتی است و جهان اعتماد ویژه‌ای به جمهوری اسلامی دارد به عنوان این که این کشور می‌تواند ثبات را در بازار انرژی حفظ کند و ارتقاء دهد.
او در پاسخ به این پرسش که آیا افزایش ظرفیت تولید نفت به علت تخفیف تحریمی آمریکا بوده است؟ گفت: این افتخار در اوج سخت گیری‌های مفرط اتفاق افتاده است.

مدیرعامل شرکت ملی نفت ایران افزود: ملت ایران همیشه نشان داد که بزرگترین موفقیت هایشان را در سخت‌ترین شرایط به دست آوردند و این نخستین تجربه ملت ایران نیست بلکه وقتی اراده و ایمان باشد و جهادی عمل کنیم هر ناممکنی ممکن می‌شود.

خجسته مهر ادامه داد: در حالی مقدار صادرات را ۴۰ درصد افزایش دادیم و در حالتی ارزش صادرات را بیش از تعهدمان در بودجه سنواتی محقق کردیم که نه تنها تحریم‌ها کم نشد بلکه به مراتب سخت گیری‌های متعددی داشتیم و در خریدار‌ها و واسطه‌ها و سیستم‌های ناوبری کشتی رانی حامل نفت، اختلال ایجاد می‌کردند.

او گفت: بازار‌های جدید و مقاصد جدید شناسایی شد و میعانات گازی را در مقایسه با مرداد ۱۴۰۰ حدود سه برابر افزایش دادیم و این نشان می‌دهد مشتری جدیدی را پیدا کردیم.

مدیرعامل شرکت ملی نفت ایران افزود: از شیوه‌های مدرن در قرارداد‌ها و از سیستم لجستیک و حمل و نقل جدید استفاده کردیم.

خجسته مهر اضافه کرد: از عوامل دیگر این است که کل شبکه مالی، پولی و بانکی کشور پشتیبان احراز وصول درآمد‌های نفتی بود.

وارد عرصه خلاقیت در ساخت تجهیزات نفتی شده ایم

مدیرعامل شرکت ملی مناطق نفت خیز جنوب گفت: مرحله دانش معکوس و ساخت محصولات را گذراندیم و وارد عرصه خلاقیت در ساخت تجهیزات و برنامه ریزی شدیم.

علیرضا دانشی در ارتباط تصویری با برنامه گفتگوی ویژه خبری افزود: با استقرار دولت سیزدهم در مدت شش ماه برنامه گسترده‌ای درباره برگشت به میزان تولید پیش از تحریم‌ها برنامه ریزی شد و این برنامه ریزی‌ها معطوف به برنامه‌های کوتاه مدت، میان و درازمدت بود.

او با اشاره به فعالیت‌های حوزه صنعت نفت در قسمت بالادستی شامل تحت الارض و سطح الارض گفت: بر اساس این موضوع، ۱۸ موضوع مهم را که می‌توانست ما را سریع به ظرفیت مناسب برگرداند طراحی کردیم که برخی از این برنامه‌ها به برنامه‌های درون چاهی معطوف بودند و برخی از اقدامات موجب شد شرایط مطلوب تری ایجاد شود.

دانشی افزود: علاوه بر این در سطح الارض به مقوله مهم از جمله خطوط لوله‌های جریانی توجه شد و ۵۱ اقدام شامل ۲۲۰۰ کیلومتر خطوط لوله را با برنامه ریزی تعمیراتی مفصلی انجام دادیم و شرایط مطلوبی داریم.

او اضافه کرد: تعمیر تأسیسات اساسی و بزرگ مانند واحد‌های بهره برداری را انجام دادیم و اکنون شرایط مطلوبی برای بازگشت به شرایط پیش از تحریم‌ها داریم.

مدیرعامل شرکت ملی مناطق نفت خیز جنوب درباره حضور شرکت‌های دانش بنیان در افزایش ظرفیت تولید نفت گفت: اقتدار نظام جمهوری اسلامی ما را به این وضعیت رسانده است که می‌توانیم با همه قدرت بگوییم ان شاء الله به شرایط پیش از تحریم‌ها به سرعت برخواهیم گشت و نشانه بارز آن افزایش تولید است.

دانشی درباره مقوله شعار امسال گفت: در این باره کار‌های بسیار مهمی را طراحی کرده بودیم و جلسات خوبی را با نهاد ریاست جمهوری داشتیم؛ خوشبختانه اکنون برنامه منسجم و خیلی خوبی را در سه سطح کاری طراحی کردیم و ان شاء الله با مراکز دانش بنیان مرتبط با حوزه صنعت نفت به صورت منسجم ارتباط برقرار می‌کنیم.

او افزود: چالش‌های خود را شناسایی کردیم و در حال ارتباط منطقی با مراکز دانش بنیان هستیم و وضعیت مطلوبی در رابطه با ایجاد مسائل اشتغال زایی داریم.

مدیرعامل شرکت ملی مناطق نفت خیز جنوب گفت: باید به سمت ارزش افزوده در صنعت نفت برویم و راهی نداریم جز این که این ارزش را از راه عمل و دانش و برنامه ریزی‌هایی که در مرز دانش است انجام دهیم.

دانشی افزود: برای رسیدن به این موضوع برنامه ریزی‌هایی را انجام دادیم.

او اضافه کرد: بر اساس مطالعات مرکز تحقیقات و پژوهش مجلس شورای اسلامی، بر اساس هزار بشکه نفت شاید ۱۹ نفر مشغول کار شوند و ارزش افزوده حدود ۵۰۰ هزار دلار داشته باشد.

او افزود: بر اساس مطالعات جهانی و مطالعات مرکز پژوهش‌های مجلس شورای اسلامی، از این هزار بشکه می‌توانیم تا ۲۰۰ نفر را هم مشغول به کار کنیم و ارزش افزوده‌ای معادل چهار میلیون دلار را به دست بیاوریم.

رشد اقتصادی با افزایش ظرفیت تولید نفت

رئیس مؤسسه مطالعات بین المللی انرژی گفت: افزایش ظرفیت تولید نفت به توسعه زنجیره پایین دستی منجر می‌شود و این به رشد اقتصادی کمک می‌کند.

محمدصادق جوکار در ارتباط تلفنی با برنامه گفتگوی ویژه خبری افزود: برخی از جمله رسانه‌های خارجی، موفقیت‌های دولت سیزدهم را به کاهش فشار‌های تحریمی مرتبط می‌کنند، اما واقعیت این است که نه تنها فشار‌ها کاهش نیافت بلکه در شناسایی و ضربه زدن به شبکه فروش و خریداران و بالا بردن ریسک، فشار‌ها افزایش یافت و حتی این فشار‌ها جنبه شخصی به مدیران شرکت‌های خارجی هم پیدا کرد.

او ادامه داد: در این شرایط شخص وزیر نفت، قرارگاهی را تشکیل داد و از مشارکت همه نیرو‌ها حتی نیرو‌های بیرون از مجموعه وزارت نفت که تعبیر سربازان گمنام اقتصادی، شایسته آنان است استفاده کرد و در نتیجه، تولید و متناسب با آن صادرات افزایش یافت.

جوکار با بیان اینکه اقدامات مهمی در زمینه تقاضاسازی انجام شد، افزود: نگاه این دولت به ایمن سازی صادرات به سمت بازارسازی از روش‌های مختلف است.

رئیس مؤسسه مطالعات بین المللی انرژی گفت: این سیاست‌ها و رفتار‌های دولت سیزدهم با الگوی خنثی سازی تحریم شکل گرفت.

جوکار افزود: آثار اقتصادی افزایش ظرفیت تولید و صادرات این بود که وزارت نفت بسیار بیشتر از تعهدات بودجه‌ای خود انجام داد.