همه چیز نابود شد؛ هم «کیک»، هم «محبوب»، هم «من» / نقدی بر خبرسازترین فیلم این روزها
«کیک محبوب من» چگونه فیلمی است؟ حرف حسابش چیست؟ به عنوان یک اثر سینمایی چه سایز و اندازه ای دارد؟ چرا در جایی نمره صددرصدی می گیرد و در جایی به خاطر نبود عمق، اصلا قابل نقد نمی دانند؟
«کیک محبوب من»، فیلمی که در مدت اخیر توجه مخاطبان و نظرات مساعد و نامساعد را از منتقدین جذب کرده، درامی است به کارگردانی مریم مقدم و بهتاش صناعیها. این کار در هفتاد و چهارمین جشنواره بینالمللی برلین به نمایش درآمد و برای دریافت جایزه خرس طلایی، در رقابت بود.
به گزارش سرویس فرهنگی تابناک، داستان از این قرار است که مهین (با بازی لیلی فرهادپور)، زنی بیوه که از زمان مهاجرت فرزند و نوهاش در تنهایی و پیری سپری میکند، تصمیم به شکستن طلسم تنهایی و انزوای خود و برقراری یک ارتباط عاطفی میگیرد. در این مسیر با فرامرز (با بازی اسمائیل محرابی) آشنا میشود که اتفاقاً مانند مهین، تنها زندگی میکند. وقتی مهین، فرامرز را به دنیای خودش دعوت میکند، فرامرز مشتاقانه با او هممسیر میشود و مدت زمانی را باهم سپری و احوالاتی را رقم میزنند.
فیلنامه جذاب با دیالوگ هایی غیرواقعی
فیلمنامه به لحاظ دراماتیک و ساختار داستانی، جذاب است. اما باید توجه داشت که یک فیلمنامه، درست مانند یک پازل بزرگ است با قطعههای کوچک و بزرگِ فراوان. یکی از مهمترین قطعات آن، دیالوگ است که به تناسب ژانر و فضایی که هر فیلم اقتضا میکند، متفاوت عمل میکند. زمانیکه با یک فیلم واقعی و اصطلاحاً رئالیستی مواجهیم، بسیار حائز اهمیت است که دیالوگها نیز واقعی، آشنا، و منطقی باشند. در فیلم مورد نظر، دیالوگها در برخی مواقع از زیست روزمره دور شده و شکل تصنعی پیدا میکنند. شکل ادای این دیالوگها هم در شدت این تصنع مؤثر است. بنظر نمیرسد که این لحن از دیالوگگویی ناخواسته باشد؛ زیرا اتمسفر کار سعی در نمایاندنِ ایزولهبودن و غربت جهان درونیِ انسان دارد. اما این تا حدی پذیرفته است. زمانیکه دیالوگها بوی تحمیل یک ایدئولوژی، فکر یا احساس خاصی را به مخاطب بدهد، از ریخت میافتد و از اثرگذاری فیلم، میکاهد. همچنین هنر، همواره در بیان موضوعات با وسواس و زیبایی عمل می کند. نه این که هر چیزی را به هر شکلی بگوید. آن وقت اسمش هر چه باشد، هنر نیست.
کارگردانی
فیلم به لحاظ بصری استفاده مناسبی از رنگ، نور و بهخصوص قاببندی کردهاست. در واقع، همنشینی قابها و دیالوگها، بار مفهومی اثر را به شکل نمادینی منعکس میکند. برای مثال روشن شدن چراغ خانه مهینخانم پس از ورود فرامرز و یا صحبتهای بسیاری که از ابتدای فیلم درباره «باغچه» میشود و اشارههای فراوانی که توسط قاب به آن میشود. باغچهای که در نهایت تبدیل به یک نماد و عنصری کلیدی در فیلم میشود.
نوستالژی، پناهِ انسانِ تنها
شاید بتوان گفت که دو تا از کلیدواژههای اساسی «کیک محبوب من»، نوستالژی و تنهایی است. فیلم از شروع اتمسفری را برای ما میسازد که تماماً نشاندهنده حس تنهایی است.
این تنهایی پیوند عمیقی با نوستالژی دارد. درواقع به نظر حس نوستالژی، هم نتیجه تنهایی است و هم راه حلی در برابر آن. انسان تنها برای هضم تنهایی و پر کردن خلأ درونیاش، به گذشتهای پناه میبرد که همواره دوستش داشته است. ویژگی نوستالژی این است که «اکنون» دوست داشتنی است، حتی اگر در «گذشته» اینچنین نبوده باشد!
پیوند با نوستالژی را میتوان به وضوح در کلیت فیلم مشاهده کرد. برای مثال سکانسهایی که در آنها مهین و فرامرز به موزیکهای قدیمی گوش میدهند، لذتهای گذشته را بازگو میکنند و یا قاب عکسهای قدیمی را نگاه میکنند و...

زمان همهچیز را خراب میکند!
در مجموع این اثر، یک هجوم در برابر «زمان» است.
نویسنده، زمان را مقصر همهچیز میداند. به تعبیر او، این زمان است که عشق، جوانی، سلامت و شادی را در خود میبلعد و با خود میبرد؛ و اعتراض یک انسان سالخورده تنها به این وضعیت، عقب کشیدن زمان است. این عقب کشیدنِ زمان، در واقع همان پناه بردن به نوستالژی است. دیدگاه فیلمساز این است که در نهایت، انسان ذاتاً توانایی بازگرداندن زمان از دست رفته را ندارد و در این چالش، شکست میخورد و بیرحمانه توسط گذر زمان بلعیده میشود.
نامگذاری فیلم
«کیک محبوب من»، شکست انسان مدرن در سه ساحت است:
١) کیک: چیزهایی که میسازد. (داشتههایش)
٢) محبوب: چیزهایی که به آن علاقه دارد. (خواستههایش)
٣) من: هویت فردیاش (خودش)
مهین و فرامرز، به همین ترتیب داشتهها، خواستهها و در نهایت خودشان را از دست میدهند و به مرگ نزدیک میشوند.
جمعبندی
در مجموع، «کیک محبوب من» اثری است با مفاهیمی جهانشمول و قابل تأمل که نقاط ضعفی همچون دستهبندی کردن اقشار جامعه به دو گروه، نگاه ایدئولوژیک و یکسری دیالوگهای شعارزده، از لطافت هنریاش میکاهد. در نهایت این مخاطب است که تصمیم میگیرد از چه عینکی به جهانِ این فیلم نگاه کند.
نویسنده؛ ملیکا ریحان
نویسنده؛ ملیکا ریحان
تابناک را در شبکه های اجتماعی دنبال کنید
نظرات بینندگان
بالاخره اینهم یک فیلمی بود دیگه
زندگی کسانی را به تصویر کشید که فراموش شده اند
ولی ایکاش زمان خوشیها یکم طولانی تر میشد
زرتی زد طرف مرد بدون هیچ بهره ای از این زندگی جدید
وقتی هر کاز غیر اخلاقی و غیر قانونی و زشتی رو به اسم هنر تموم میکنن
بسیار عالی بود.
این فیلم اثر نبود به چشم یک فیلم معمولی دیدم پشیمان شدم چون پایانش تلخ بود همه نشاطی که ایجاد کرد در پایان فیلم پس گرفت
گاو ۹من شیر ده شد
كسي كه جانبازه به جانباز بودن خودش افتخار ميكنه
نه مثل اين بابا كه ازش فراريه
فیلم بسیار عالی و به شدت واقعی با نگاه درست به جامعه ایران که با شرایط امروز و فردای جامعه ایران هم خوانی دارد تبریک به کارگردان و بازیگران فیلم
تابناك قبل از دولت اقاي بزشكيان خيلي راحت تر نظرات را منتشر ميكرد اما اكنون خيلي سختكيرانه عمل ميكند تا نظرات متفاوت در جامعهمنعكس نشود نه حقيقت كشف ميكردد ونه جامعه بويا خواهد شد بفرموده قران همه نظرات را بايد شنيد وبهترين ان را بركزيد نه تحميل كرد
فیلمو دیدم. آقای اسماعیل محرابی تمام دیوار خاطرات خوش ما رو در بازیهای درخشان نوستالژیک قبلی خودش بعد از بازی تو این فیلم سخیف ضد فرهنگ ایرانی فرو ریخت... بنظرم هنرمندی که متعلق و مدیون به این مردمه حق همچین کاری رو نداره!!!
فیلم بسیار زیبا با پایان غم انگیز
واقعیت های جامعه را بشناسید
این فیلم یک فیلم بسیار زیبا و مفهومی و سمبلیک بود فرامرز و مهین نماد بودند مخصوصا وقتی که فرامز مرد و مهین او را به جای یک درخت کاشت آنهایی که ظواهر داستان این فیلم را می بینند و با دیدی ساده لوحانه اشاعه فحشا را در آن می بینند اصلا نفهمیدند حرف این فیلم چیست.
هر کسی عقیده ای داره بعد اشاع فساد بدبخت کردن مرد با خوردن کیک مفهوم سمبلیک است واقعا که اسماعیل محرابی نباید بازی می کرد با فیلم خواستگاری سریال آئینه من فیلم ندیدم الان می بینم اما
گوشه هایی از این فیلم رو دیدم.
تمام خطوط قرمز جمهوری اسلامی رو رد کرده!!!
واقعا این فیلم تو ایران ساخته شده؟
بله این فیلم در ایران ساخته شده و دیدی خلاقانه و مفهومی عالی دارد
خط قرمز خدا رو رد کردن ؛ خدا هم داغ آقا رو رو دلش گذاشت ؛ نذاشت بیشتر از این کفر خدا بگیره
به تو چه ربطی داره؟ تو خیلی خدا ترسی برو رفتار و اعمال خودت را درست کن
فيلم خوبيه ، هرچند پايان تلخي داره !
اجازه بدید اکران شود مردم خود فضاوت کنند.
این فیلم مزخرف تم سیاسی داشت و هنجار شکنانه ساخته شده بود اوال اشاعه و عادی سازی فحشاء دوما طرف سابقه شرکت در جنگ داشت و از طرفی در جوانی شراب هم میخورده و از طرفی کوبیدن قشر مذهبی نمیدونم با چه جراتی آقای محراب خانی این فیلم ضد ارزشی رو که ممکنه جوان ها رو هم به راحتی تحت تأثیر قرار بدهد بازی کرده
فیلم خوبی بود .ضمنا داستان فقط هجوم به زمان نبود
واقعا فیلم جالبی بود وتوصیه می کنم هر ایرانی انرا ببیند
من نقاد نیستم.فقط یک بیننده ساده هستم وتقریبا هم سن بازیگران ای داستان هستم. .این فیلم را من دو بار دیدم اول از همه نشان دهنده واقعیت زندگی ما ایرانیها هست .البته از نظر تصویر ونماها.(چون همه فکر میکنند ایرانیها با روپوش وروسری میخوابند ) وحسها کاملا واقعی وداستان بسیار لطیف بود.با توجه به شرایط سخت ساخت این فیلم از همه عوامل تشکر میکنم.شما قدم بزرگی در ساخت فیلم برداشتید..ممنون از شما.
چون تعداد خانواده هایی که بچه هاشون به خارج مهجرت می کنند و تنها هستند زیاده این فیلم شبیه زندگی واقعی خیلی هاست
من دوست دارم این فیلم را
دلم می خواد یک بار بدون تبلیغ های آزار دهنده ماهواره دوباره ببینم
صحنه رقص و یکی دو دیالوگ را از این فیلم حذف کنید ببینید چه چیزی باقی می ماند ؟
برای اینکه تاثیر این فیلم را درک کنید از چند زن و مرد سالخورده سوال کنید اصلاً تمایلی به دیدن این فیلم ندارند
اتفاقا اين فيلم دقيقا ترسهاي من را از زمان پيري نشان داد.و خيلي تاپيرگذار بود
من این فیلم را دیدم و خیلی دوست داشتم
داستان متفاوت و خوبی بود
معلومه که کلا از وضعیت جامعه بی اطلاعی
من این فیلم را ندیدم ولی این فیلم جسورترین فیلم بعد از انقلاب است بجای داستان های تکراری وخسته کننده داستان تازه ای را مطرح کرده و قدم نوینی را در این راه برداشته فیلم های سینمایی ساخته شده در این سالها نه فیلم های جدی بودند نه فیلم های کمدی فیلم های آبکی بودند که کارگردان ها می خواستند با گذاشتن قسمتی از آهنگ های خوانندگان لس آنجلسی فیلم های آبکی خودرا بفروش رسانند
دورود
همین گزارش شما در جهت بی ارزش کردن این فیلم، نشاندهنده اینه که فیلم بسیار موفق بوده.
در ضمن، چطور وقتی یک فیلم اینقدر در مراحل نقد و ارزیابی تا مرحله دریافت یک جایزه بین المللی پیش رفته، شما میای و اون رو مورد شماتت قرار میدی؟!
اگه هنرمندی یا نقاد هنر خودتون رو معرفی بفرمایید...
ناشناس 16:36
لطفا از طرف مردم ایران حرف نظر، جایزه بین المللی خیلی هم برای من ارزشمنده
این چیزی که در مورد غرب گفتی هم مطمئنا دروغه،
کلمه درود درست است.
دورود غلطه.
مگه داری میگی که دو تا رود؟
نظر جایزه دهندگان غربی برای مردم ایران اصلاً ارزشی ندارد ! در غرب پیرمردان و پیرزنان اگر در خانه های خودشان زندگی کنند در تنهایی و انزوا میمیرند و سالها بعد اگر همسایه ای کنجکاو داشته باشند اسکلتشان کشف می شود ! در سرتاسر ایران آیا به اندازه انگشتان یکدست هم از این نمونه می شود پیدا کرد ؟
کیک محبوب من با واقعیت و سبک زندگی ایرانی جور در نمیاد. مشکل اصلی فیلم هم عجله، عجله و دستپاچگی پیر زن فیلم برای ارتباط بر قرار کردن است. اما سریال خوبی می شد
همین که با امکانات اندک و زیرزمینی این فیلم ساخته شده عالیه
با زندگی امثال تو جور در نمیاد دلیل نمیشه وجود نداره
همه عوامل در لاپوشانی روابط با نام محرم را به یک امر عادی سوق میدهد .
خاک تو سر تابناک که این اثر خلاف عفت و حیا را هنر مینامد !
دوست خوبم از نوع ادبیاتت مشخصه هیچ نظری بغیر نظر خودت رو قبول نداری
این فیلم واقعیت جامعه کنونی ایران هست
در عجبم از امثال شما که به اون حوادثی که در بین همفکران شما میفته که هزار بار بدتر از این فیلم هست و منتشر هم شده کوچکترین موضع گیری هم نمیکنید و انگار ن انگار!!!!
عفت و حیا یعنی چی؟
کلا اینجور شده که فیلم تراژدی و هرفیلمی که به نوعی با واقعیت مردم درگیر هست شروع به نقد کوبشی میکنیم(منظور شما نیست تابی) ولی یه فیلم طنز به درد بخور هیچ مشکلی ندارد. مثل همون تحصیل کرده آیه که هزارتا سنگ میاندازیم جلو پاش ک پیشرفت نکنه ولی یه بیسواد رو میکنیم مدیر یه مجموعه
قصه ای واقعی از تنهایی دوران پیری در ایران
واقعا نظرت ترسناک و از مدنیت به دوره
اسماعیل محرابی بایستی بخاطر بازی کردن در این فیلم هنجار شکنانه بایستی برایش در قوه قضاییه پرونده تشکیل گردد
تو اصن فیلم نبین این قدر حساسی
کلا موسیقی و فیلم حرام است ما کی می خواهیم این را بفهمیم
کلا برای همه چیز فقط زور و برخورد راه کارتان است اما اندیشه قابل برخورد نیست
دوست داشته بازی کنه. به تو چه؟
این فیلم رو کجا میشه دید ؟
به نظرم دقیقا این حس چه در مردها وچه در زنهای این جامعه به طور واقعی هست و فقط ترس باعث تنهایی آنها تا مرگ میشه. من با چندین نفر صحبت کردم همه آرزوی چنین رابطه ای داشتن اما نمیدونستن چکار کنن
شبکه های ماهواره ای پخش کردند ولی احتمالا در یوتیوب هم پیدا بشه
اینترنت
تمام کانالهای ماهواره ای از صبح تا شب
واقعا مزخرف
جایزه ای هم اگه گرفته به خاطر مسائل سیاسی گرفته و از دست اونهایی گرفته که در بطن زندگی ماها نیستن
شما درکت برای فیلم کمه نظر نده
فیلم خوبی بود
یه سبک زندگی متفاوت با مشکلات متفاوت
احسنت
شما و هم فکراتون در بطن مردم و جامعه نیستند باید همه چی برات مزخرف باشه
یارو انقد خورد تا مرد اینم شد فیلم
سطح فکر امثال تو به درک این فیلم ها نمی رسه
با شما موافقم
نظر شما
سایت تابناک از انتشار نظرات حاوی توهین و افترا و نوشته شده با حروف لاتین (فینگیلیش) معذور است.