هشدارهای سقوط طبقه متوسط را جدی بگیرید/ نگرانی جدی از ناترازیهای اجتماعی
مدتهاست که جامعه شناسان و تحلیلگران هشدار جدی را در خصوص حذف جامعه متوسط ایران مطرح میکنند.

طبقه متوسط یکی از مهمترین طبقات یک جامعه کوشا و پویا است. طبقه متوسط نه بسیار ثروتمند است و نه چار چالشهای مادی و مالی است.
به گزارش خبرنگار اجتماعی تابناک، بخش قابل توجهی از اندیشمندان در همه حوزههای علم و دانش از دل طبقه متوسط به بیرون میآیند. اما در سالهای اخیر، با افزایش مشکلات اقتصادی در ایران، از جمله تورم، کاهش ارزش پول ملی، هزینههای بالای مسکن، تحصیل، و درمان، طبقه متوسط فشارهای زیادی را تحمل کرده است.
این فشارها بهویژه در شرایط اقتصادی بحرانی که نرخ بیکاری بالا و دستمزدها کم شده است، سبب کاهش توان مالی و اقتصادی این طبقه شده است. در نتیجه، بخش زیادی از افراد طبقه متوسط به طبقات پایینتر منتقل شدهاند.
آمارهای نگران کننده از حذف جهانی طبقه متوسط
بر اساس آمارهای جهانی ارائه شده، طبقه متوسط جهانی در سالهای اخیر بهویژه با شیوع پاندمی COVID-19 کاهش یافته است. طبق آمارهای مختلف، از سال ۲۰۱۱ تا ۲۰۱۹، طبقه متوسط جهانی بهطور میانگین سالانه ۵۴ میلیون نفر رشد داشت، اما در سال ۲۰۲۰ حدود ۱۵۰ میلیون نفر از طبقه متوسط به پایینتر سقوط کردند. این کاهش بیشتر در جنوب آسیا و آفریقای جنوب صحرا مشاهده شد، جایی که تعداد فقرا بیش از ۱۳۰ میلیون نفر افزایش یافت. نرخ فقر جهانی که در سالهای قبل کاهش یافته بود، در سال ۲۰۲۰ از ۹ درصد به ۱۰.۴ درصد افزایش یافت.
این کاهش طبقه متوسط عواقب زیادی دارد. از نظر اقتصادی، منجر به افزایش نابرابری و بیثباتی اجتماعی میشود. طبقه متوسط معمولاً موتور اصلی مصرف و نوآوری است و کوچک شدن آن میتواند رشد اقتصادی کلی را کند کند. همچنین در برخی مناطق، این وضعیت باعث بهوجود آمدن شرایط ناگوار و گسترش فقر و محدود شدن تحرک اجتماعی میشود.
مرتضی پدریان، جامعهشناس، در تحلیل وضعیت طبقه متوسط در جامعه ایران یه خبرنگار تابناک گفت: طبقه متوسط یک جامعه، بهعنوان یک طبقه مرزی عمل میکند. طبقه متوسط میان طبقه پایین و طبقه بالا قرار دارد و نقش مهمی در انتقال خواستهها و مطالبات طبقه پایین به طبقه بالای جامعه ایفا میکند. این طبقه میتواند خواستههای مردم را به نهادهای بالادستی منتقل کند و از این طریق، در فرآیند تصمیمگیری و سیاستگذاری اجتماعی تأثیرگذار باشد.
پدریان توضیح داد: طبقه متوسط در ذات خود بهعنوان یک طبقه اطلاحگر شناخته میشود. برخلاف طبقه پایین که معمولاً به دنبال تغییرات بنیادین و رادیکال است و طبقه بالا که تمایل به حفظ وضعیت موجود دارد، طبقه متوسط با رویکردی تدریجی و اصلاحی، به بهبود وضع موجود جامعه میاندیشد. بهعبارتدیگر، طبقه متوسط بهجای آنکه بهطور مستقیم به انقلاب و تغییرات ساختاری اساسی روی آورد، سعی میکند با اصلاح ساختارهای فکری و فرهنگی جامعه، گامهای بهبودی را بهصورت تدریجی و آرام بردارد. این رویکرد اصلاحی در حالیکه از یکسو موجب حفظ نظم اجتماعی میشود، از سوی دیگر بهطور تدریجی جامعه را بهسمت تغییرات مثبت هدایت میکند.
نقش حیاتی طبقه متوسط
وی افزود: طبقه متوسط از نظر توانمندیهای فکری و فرهنگی ظرفیت بالایی دارد و میتواند در اصلاح ساختارهای فرهنگی و اجتماعی جامعه نقش مؤثری ایفا کند. طبقه متوسط بهویژه در حوزههای علمی و فکری میتواند بهعنوان نیروی محرکه برای تغییرات فرهنگی عمل کند. این طبقه، از دیدگاه اقتصادی نیز در جایگاهی قرار دارد که میتواند بین طبقات پایین و بالا بهعنوان واسط عمل کند و فاصلههای طبقاتی را کاهش دهد. از آنجایی که طبقه پایین، بهدلیل نزدیکی به طبقه متوسط، کمتر احتمال دارد بهدنبال شورشهای اجتماعی و انقلابی برود، این ارتباط میان طبقات، میتواند موجب حفظ ثبات اجتماعی شود.

پدریان در ادامه اشاره کرد: اگر طبقه متوسط جامعه حذف شود، شکافهای طبقاتی بهشدت افزایش مییابد و این شکافها میتواند در نهایت به بروز شورشها و نارضایتیهای اجتماعی منجر شود. حذف این طبقه به معنای گسترش فاصله میان طبقات پایین و بالا است، بهطوریکه طبقه پایین فاصله بیشتری با طبقه بالا خواهد داشت و احتمال بروز ناآرامیهای اجتماعی و انقلاب افزایش مییابد. بهویژه اگر طبقه متوسط به طبقه پایین جامعه منتقل شود، فشارهای اجتماعی و اقتصادی بر طبقات ضعیفتر بیشتر خواهد شد و این میتواند به اعتراضات و بحرانهای اجتماعی دامن بزند.
در این راستا، پدریان بر لزوم حفظ و تقویت طبقه متوسط در جامعه تأکید کرد. او بر این باور است که این طبقه نهتنها از نظر اقتصادی و اجتماعی بلکه از نظر فرهنگی نیز نقش کلیدی در حفظ انسجام اجتماعی و پیشرفت جامعه ایفا میکند. در شرایطی که طبقه متوسط در حال سقوط به طبقات پایینتر است، این فرآیند میتواند بحرانهای اجتماعی و اقتصادی بزرگی را به همراه داشته باشد. بنابراین، توجه به شرایط اقتصادی طبقه متوسط، مانند هزینههای مسکن، تحصیل و درمان، بهویژه در شرایط فعلی که فشارهای اقتصادی بر این طبقه افزایش یافته است، از اهمیت ویژهای برخوردار است.
پدریان در نهایت تأکید کرد: اگر روند فعلی ادامه یابد و طبقه متوسط بیشتری به طبقات پایینتر منتقل شود، نهتنها شکاف طبقاتی عمیقتر خواهد شد، بلکه خطر بروز ناآرامیهای اجتماعی و سیاسی نیز افزایش خواهد یافت. این وضعیت نشاندهنده لزوم توجه به شرایط اقتصادی و اجتماعی طبقه متوسط و تلاش برای جلوگیری از سقوط آن به طبقه پایین است تا از بروز بحرانهای اجتماعی در آینده جلوگیری شود.
تابناک را در شبکه های اجتماعی دنبال کنید
نظرات بینندگان
ما که مستاجریم داریم تو بدبختی غرق میشیم
دوسال دندون درد دارم مسکن و چرک خشک کن میخورم
آخرشم باید بکشم چون نمیتونم درست کنم
فایده ندارد
واقعا خدااز باعث بانی این گرانی نگذره که ترمز هم نداره
فقرتحمیلی از طرف دولت هست دیگه
متاسفانه بعضی ها فکر میکنند عدالت در بدخت بودن همه ملت ست و طبقه متوسط را میخواهند از بین ببرند! عدالت در خوشبختی همه ملت ست!
این پیچ را که رد کنیم کار تمام است. همه ما رستگار می شویم در پیشگاه خداوند متعال!
هفت دهک خط فقر یا زیر اون هستند و این دولت جدید هم اگر درهای اقتصادی باز نشه و یک انقلاب فرهنگی مثل چین و جاهای دیگه اتفاق نیفته و یک سری عقاید کهنه و پوچ دور ریخته نشه وضعش بدتر هم میشه. همه چیزهایی که گفتم هم تمام مسئولان مملکت می دونند و همه سر کاریم.
یکم سخت حالتو خریدارم.ماهی چقدر میدن
ما ملت الان سر قله نشستیم برای همین مشخص نیست
افرین
کدوم طبقه متوسط؟ کی خودش را الان متوسط جامعه تصور میکنه؟ ما در خیابان دو قشر بیشتر نداریم دارا و فقیر!
طبقه ای مرفه و بی درد که فقط غصه پایین آمدن نرخ ارز و دلار را می خوره
و طبقه ای که هر روز حسرت روزهای گذشته را داره ا!
روزی بیست میلیون لیتر سوخت مفقود میشود ...خود بخوان حدیث مفصل
یه نمونه از فروپاشی بنیان خانواده را میتونید توی اینستا مشاهده کنید که چقدر بی در و پیکر شدیم که یه مشت به اصطلاح وکیل دارند تبلیغ میکنند که زنها چطور راحت طلاق بگیرند و انواع راه کار ارایه میدهند و من نمیدونم کجاس این قوه قضاییه و کانون وکلا که کافیه به ابتذال کافی رسیدیم
تاکارازکارنگذشته بایداقدامی کنند وقتی دیرشدجائی برای افسوس خوردن نیست نگذارید دیرشود بضررهمه ونیزبزرکان عزیزترازجان است ارزومیکنیم هرگزچنین شود فقط آرزو
چه بگم هیچ نگم بهتر مشکل مملکت خودتانه به من ربطی نداره فقط خدارو شکر میکنم برای ما مهاجرین هنوز در حد نون و چای شیرین پیدا میشه بخوریم از گرسنگی نمیریم شما شکر گزار باسید زیاد جیق داد نکنید
مگه هنوز قشر متوسط مونده؟ فکر کنم از دوره احمدی نژاد دیگه وجود خارجی نداشته باشه
البته برخی دنبال حذف طبقه متوسط هستند تا مزاحمی نداشته باشند ولی طبقه متوسط فرهنگی هرگز حذف شدنی نیست .
در پاسخ به اون هموطن که سوریه را مثال میزنه بگم ایران کجا سوریه کجا برادر خوابی بزرگترین کشور دارنده منابع را با کجا قیاس میکنی مردم خودت را به یه مشت عرب که نهایت تعریف شون از زندگی زندگی زیستی هست را با ایران قیاس کردی نترس ایران سوریه نمیشه
با سلام. آقای محترم معلومه ۱۰ سالی هست خودت خرید نکردی. ۱۰ ساله طبقه متوسط نابود شده .
بسمه تعالی . سلام .چرا وزیر راه ایران را به علت عدم صلاحیت استیضاح نمیکنند.اگر نفری 50متر زمین به 5میلیون خانوار مستاجر داده میشد، بیخانمان نمیشدن.چرا شهرداری بیخانمانها را استخدام نمیکند به عنوان پارکبان ؟؟؟؟؟تهران ۱۴هزار نفر بیخانمان دارد
مشکل اول ایران فساد مالی است...تا فساد درست نشود بقیه مسائل درست نمی شود...متاسفانه فرهنگ قبول فساد در جامعه رسوخ کرده و این عواقب دارد...عواقب سخت
کاسه صبر مردم لبریز شده
مردم نه عددی هستن و نه کاره ای. خیالت تخت باشه
سیاست کاملا درستی بود که باید طبقه متوسط از بین برود.چون این طبقه بود که با سیری همه را به فنا داد
همانطور که شاهد ترکیدن تورم بیش از تحمل در زمینه خودرو ومسکن تو ایران بودیم باسیاستهای غلط بزودی در لوازم خانگی نیز شاهد ترکیدن تورم خواهیم بود و این مهم اگر روزی به بقیه مایحتاج مردم بخصوص غوط قالب مردم برسد دیگر جلوی ناترازی ها رو باهیچ قدرتی نمشود گرفت وسقوط جامعه مدنی رو شاهد خواهیم بود
اگرچه حرفات درسته ولی روی املا کمی بیشتر کار کن : قوت غالب
علی اقا گوشت ، لباس ، کفش و میوه را هم می گفتید
کار خیلی خراب تر از این حرف هاست
بنده سال ۹۷ وامی دریافت کردم ۶ ساله و خودرو تاکسی خریدم و یکسال بعد بدلیل کرونا بیکاری و عقب افتادن اقساط مجبور به فروش خودرو شدم
اقساط رو یکجا پیش ار موعد پرداخت کردم وام تسویه شد سند آزاد و بنام شخص خریدار شد
الان بعد از ۵ سال دادگاهی تشکیل شده که شما اختلاسگر هستی چرا وام گرفتی و تاکسی خریدی و بعد فروختی!!!
سیل بیاد همه را با خودش می بره.
مملکت رو یه عده نادان نابود کردند.
چندین نسل طلایی به فنا رفتن.
درست شرایط یکم سخت شد ولی باز خدارا راشکر همه چی پیدا مثل سوریه نیستیم که بیست دلار سرهنگش حقو ق میگرفت برق یک ساعت داشتن بنزین یک دلار بود چهارتا بیشتر نان پیدا نمیشد به جای غر زدن هم باید دست به دست هم بدیم تا کاهش مصرف حداقل وقتی منزل نیسیتیم پکیج بخاری خاموش کنیم پشت چراغ قرمز بالا دودقیقه ماشین خاموش کنیم اب انقد هدر ندیم هرکسی میتونه توان داره پنل خورشیدی نصب کن همه باید بهم کم کنیم تا شرایط بهتر بهتر تر بشود
کارت چیه اهل کجای چند سالته.......... خیلی می خوام بدونم چطور میشه یکنفر اینطور فکر کنه بعداز مدتی فکر کردم چا اگر اون نفر........جوان باشه
چرا بجای سوریه سویس را مثال نمیزنید
ارز ش پول سوریه و هر ملت جنگزده از ما بیشتره
دقیقا با ادامه این شیوه به این نقطه هم خواهیم رسید. دور نیست که ماها تا چند سال دیگه که بازنشست میشیم 200 م تومان حقوق بگیریم که چیزی معادل مثلا 100 دلار بشه
کمی صبر کن
به اونجا هم میرسیم. رو ریل هستیم. شک نکن دیگه پیچ بعدی رو که رد کنیم اون وضعیت رو هم خواهی دید.
چرا هر موقع قراره قیمت ها گران بشه با اروپا مقایسه میشیم، هروقت از رفاه و آزادی و... حرفی میشه با غزه و سومالی؟
حقوق بگیران قبلا به عنوان طبقه متوسط قلمداد میشدن اما با سیاست های سرکوب دستمزد در سال های اخیر کارمندان و کارگران به طبقه فقرا سقوط کردند و اگر این شرایط را تحمل میکنن بخاطر امیددبه بهبود شرایط در آینده بوده، ولی کم کم این امید داره رنگ میبازه
خدا به بچه های ما رحم کنه
امید رنگ باخته
من سال ۸۸ با ۱۲ سال سابقه کاری حدود ۷۰۰ تومن حقوق میگرفتم که میشد ۷۰۰ دلار ماهانه الان با۱۵ سال سابقه بیشتر ۲۵ میلیون میگیرم که میشه حدود ۳۰۰ و خورده ای دلار. یعنی با دو برابر سابقه کاری بیشتر حقوقم بیشتر از نصف کاهش پیدا کرده. نه میتونم مسافرت برم با خانواده نه لوازم خونه که کهنه شدند رو عوض کنم نه میتونم دندانپزشکی برم و خدا خدا میکنیم وسیله ای خراب نشه یا خدای نکرده مریضی سختی پیدا نکنیم. اینجور طبقه متوسط لیران به روز سیاه نشست. تازه من فکر کنم وضعم از خیلیا بهتر باشه. واقعا تشکر از مسئولین که ما رو به خاک سیاه نشوندن
دقیقا این وضعی هست که به سر کارکنان دولت آمده و همه ما این را تجربه می کنیم و این نتیجه سرکوب حقوق و دستمزد قشر متوسط و حقوق بگیران دولت هست که این سیاست رو چندین سال هست که پیاده سازی کردند و حالا نتیجه اش رو داریم میبینیم. کاملا این قشر را به خاک سیاه نشاندند
خطاب به ناشناس ۲۲:۴۶
به جای مچ گیری متن رو درست بخونید نوشته ۱۵ سال بیشتر سابقه
هزینه یک دندان عصب کشی و قاب معادل حقوق یک ماه کارگر هست. بیش از 11 میلیون تومان
هزینه دندانپزشکی کمر حقوق را می شکنه
فقط من متوجه نمی شم سال ۸۸ ۱۲ سال سابقه داشتی و الان سال ۱۴۰۳ ۱۵ سال؟
حامد جان وقتی تو نمی دونی غر زدن چطوری نوشته میشه اظهار نظرت هم مثل قر زدن میشه د
جای تعجبه واقعا اگر عزیزی تو ایران که در زیر کامنت گذاشته باشه با واژه فیلتر شکن و نحوه عملکرد اون اشنایی نداشته باشد!!!
وطنی و حامد شما ها یا آقازاده هستید یا کلا تو باغ نیستید! مثلا به این حرف منطقی دوستمون، چه اعتراضی دارید!؟
وطنی، تو دیگه چقدر....
مطمئنم همون موقع هم قر می زدی و اعتراض میکردی به حقوقت.
داداش دقیقا تو کدوم کشور کار میکنی که حقوقت رو از ایران به ریال برات پست می کنند؟
وقتی مملکت با اتشالله ماشالله مدیریت می شود. وقتی قیمت یک مداح از یک استاد دانشکاه بیشتر می شود. این می شود عاقبت کار!
اسم دیگه ناترلزی ورشکستگی است که اینها جرات گفتن جنین کلمه ای رو ندارن و با کلمات بازی میکنن
روی املاک سرمایه گذاری نکنید نقد شوندگی ندارند در آینده بازار مصرفی شده
همین طبقه نیمه محتضر تکلیف را روشن خواهد کرد .
فعلا مداحها هم شده اند استاد دانشگاه
اصولا چی جدی گرفته میشه؟
ناترازی؟
واژه من در آوردی
یعنی کسری یعنی عدم سرمایه گذاری یعنی عدم آینده نگری یعنی نداشتن مدیریت
هم وطنان این واژه ناترازی را بکار نبرید
شاید روزی باز هم ایران بمانند گذشته های نه چندان دور، پر از افتخار و شادی و آسایش و آرامش شود.
نظر شما
سایت تابناک از انتشار نظرات حاوی توهین و افترا و نوشته شده با حروف لاتین (فینگیلیش) معذور است.