بازگشت ترامپ به «فشار حداکثری» علیه ایران؛ آزمودن مسیر شکست خورده

با این وجود اگر ترامپ بخواهد اصرار بر کمپین فشار حداکثری داشته باشد ایران ممکن است در دکترین هسته‌ای خود تجدید نظر کند. چنین روندی مطمئنا مسابقه هسته‌ای در منطقه را دامن خواهد زد. همچنین این موضوع برای ترامپ که خواهان تمرکز بر مهار چین است اتفاق خوشایندی نخواهد بود.

به گزارش سرویس بین الملل تابناک، «دونالد ترامپ» رئیس جمهور آمریکا شامگاه سه‌شنبه یک «یادداشت ریاست‌جمهوری» را درباره «احیای سیاست فشار حداکثری» علیه ایران امضا کرد.

ترامپ به‌منظور آنچه جلوگیری از دستیابی ایران به سلاح هسته‌ای و کاهش صادرات نفت آن خوانده، این یادداشت را امضا کرده است.

او گفت که درباره امضای این سند «مردد» بوده، با این حال این یادداشت «بسیار سختگیرانه» است. ترامپ گفت: «امیدوارم از این (فشار حداکثری) زیاد استفاده نکنیم. باید ببینیم آیا می‌توانیم با ایران به توافق برسیم یا خیر.»

ترامپ در ادامه، آمادگی خود برای گفت‌و‌گو با «مسعود پزشکیان» همتای ایرانی خود را ابراز کرد و به سوال یک خبرنگار درباره آمادگی برای گفت‌و‌گو با همتای ایرانی خود، پاسخ مثبت داد. 

او اظهار داشت: «آماده گفت‌و‌گو با رئیس‌جمهور ایران هستم.» ترامپ همچنین مدعی شد: «اگر ایران تلافی کند و بخواهد من را بکشد، آنها را نابود خواهیم کرد.»

این ادعا درحالی است که مقامات ایران و آمریکا همواره گزارش‌های ادعایی درباره «خواست» ایران برای ترور ترامپ را رد کرده‌اند. او همچنین با زیر سوال بردن ماهیت صلح آمیز برنامه هسته‌ای ایران، مدعی شد: «ایران به داشتن سلاح هسته‌ای بسیار نزدیک است.»

رئیس‌جمهور آمریکا همچنین در اظهاراتی خصمانه، مدعی شد که حق دارد از فروش نفت ایران به کشور‌های دیگر جلوگیری کند. ترامپ در ادامه تأکید کرد: «ایران نباید به سلاح هسته‌ای دست پیدا کند.» ترامپ مجددا افزود: «به دنبال اعمال فشار علیه ایران نیستم. اما آنها نباید به سلاح هسته‌ای دست پیدا کنند.»

او در پاسخ به سوالی درباره دیدگاه خود نسبت به برقراری روابط با ایران گفت: «من خواستار داشتن روابط خوب با همه کشور‌ها هستم. اما آنها نباید سلاح هسته‌ای داشته باشند.»

ترامپ تصریح کرد: «برخی از مقامات ایرانی اعلام کردند که به دنبال سلاح هسته‌ای نیستند.» رئیس‌جمهور آمریکا افزود: «من می‌خواهم همه کشور‌ها رونق داشته باشند و در خاورمیانه صلح باشد.» ترامپ تأکید کرد: «بسیاری از کشور‌های منطقه، از جمله ایران خواستار صلح در منطقه هستند.»

ترامپ همچنین در دیدار با بنیامین نتانیاهو نخست وزیر رژیم صهیونیستی و در پاسخ به سوالی درباره ادعای رسانه‌ها درباره ضعیف بودن ایران گفت: «ایران ضعیف نیست. ایران یک کشور بسیار قوی است. اما به آنها اجازه نخواهیم داد به سلاح هسته‌ای برسند. ایران ضعیف نیست. آنها قوی هستند. خواست من جلوگیری از رسیدن آنها به سلاح هسته‌ای است.»

ترامپ همچنین تهدید کرد: «ما تحریم‌های شدیدی را علیه رژیم ایران اعمال خواهیم کرد و صادرات نفت آنها را متوقف خواهیم کرد.»

رئیس جمهور آمریکا در ادامه ادعا‌های خود علیه ایران افزود: «من دوست دارم با ایران به توافقی برسم که آنها را قادر سازد زیبا زندگی کنند. ایران نمی‌تواند سلاح هسته‌ای داشته باشد و اگر به آن نزدیک شوند برایشان بسیار بد خواهد بود».

ترامپ در دور اول ریاست جمهوری خود نیز کمپین فشار حداکثری علیه ایران را فعال کرد و نتیجه آن افزایش غنی سازی و میزان ذخائر اورانیوم با غنای ۲۰ درصد و ۶۰ از سوی ایران بود.

وی همچنین پیش از به قدرت رسیدن نیز اعلام کرده بود مانع فروش نفت ایران به چین می‌شود.

اگرچه کمپین فشار حداکثری ترامپ و اعمال تحریم‌های ثانویه تاثیرات مخربی بر اقتصاد ایران داشته است، اما از جهت اهداف اعلامی واشنگتن کارکرد مد نظر را نداشته است. اعمال این تحریم‌ها در حالی بوده است که برخی کشور‌ها آنرا نادیده گرفته‌اند.

بر این اساس «ریچارد نفیو» طراح تحریم‌های ایران در دولت اوباما از این تحریم‌ها انتقاد کرده بود و گفته بود عدم همراهی کشور‌های دیگر باعث شده تا تحریم موثر بودن خود را در سیاست خارجی آمریکا از دست بدهد.

نفیو همچنین گفته بود که اعمال تحریم‌های فزاینده باعث گرایش کشور‌های تحت تحریم و حتی کشور‌های مستقل به سمت ارز‌هایی غیر از دلار می‌شود. این موضوع توسط وزیر خارجه جدید آمریکا، «مارکو روبیو» نیز مورد تاکید قرار گرفته است.

روز گذشته (سه شنبه ۱۶ بهمن) «مارکو روبیو» با اشاره به تبادل تجاری چین و برزیل با ارز‌های محلی و استفاده‌نکردن از دلار تأکید کرده بود که افزایش این روند موجب می‌شود که تا ۵ سال آینده واشنگتن دیگر قادر نباشد کشور‌ها را تحریم کند.

رویکرد ترامپ در قبال ایران را باید در ذیل استراتژی «صلح از طریق قدرت» تحلیل کرد. صلح از طریق قدرت به این معنا است که آمریکا باید بقدری قدرتمند باشد (به‌ویژه ازنظر نظامی و اقتصادی) که هیچ دشمنی جرات تهدید یا حمله به آن را نداشته باشد. این استراتژی بر ایده بازدارندگی متکی است و معتقد است که توانایی قاطع برای شکست‌دادن دشمنان درصورت بروز درگیری، بهترین راه برای جلوگیری از جنگ است.

با وجود این بر اساس این استراتژی، آمریکا با فشار اولیه طرف مقابل را در موضعی قرار می‌دهد که بتواند امتیازات لازم را بگیرد.

طرفداران این ایده معتقد هستند رویکرد دولت دوم ترامپ در خصوص کلمبیا، مکزیک، کانادا و پاناما مصادیقی از «صلح از طریق قدرت» به شمار می‌روند.

بر این اساس ترامپ ضمن اعلام اینکه تحریم‌ها علیه ایران را افزایش می‌دهد راه را برای مذاکره باز می‌گذارد وی می‌گوید: «آماده گفت‌و‌گو با رئیس‌جمهور ایران هستم.»

او همچنین می‌گوید: درباره امضای این سند «مردد» بوده، با این حال این یادداشت «بسیار سختگیرانه» است.

ترامپ گفت: «امیدوارم از این (فشار حداکثری) زیاد استفاده نکنیم. باید ببینیم آیا می‌توانیم با ایران به توافق برسیم یا خیر.»

ترامپ ضمن وارد کردن فشار اولیه، سایه یک «تهدید معتبر» را بر سر ایران در مذاکرات حفظ خواهد کرد. این تهدید معتبر از منظر آمریکا، حمله نظامی به تاسیسات هسته‌ای ایران است. در این راستا ترامپ گفته بود امیدوار است موضوع هسته‌ای با ایران به نتیجه برسد تا کار به حمله نظامی نرسد.

با این وجود اگر ترامپ بخواهد اصرار بر کمپین فشار حداکثری داشته باشد ایران ممکن است در دکترین هسته‌ای خود تجدید نظر کند. چنین روندی مطمئنا مسابقه هسته‌ای در منطقه را دامن خواهد زد. همچنین این موضوع برای ترامپ که خواهان تمرکز بر مهار چین است اتفاق خوشایندی نخواهد بود.