سقوط آزاد بانک گردشگری/ از زیان ۸۵۰۰ میلیاردی تا بدهی‌های کمرشکن

بر اساس اطلاعات منتشرشده در سامانه رسمی کدال، سود خالص بانک گردشگری طی ۹ ماهه منتهی به ۳۰ آذر ۱۴۰۳ با کاهش ۳۶ درصدی نسبت به مدت مشابه سال قبل مواجه شده است. 

به گزارش سرویس اقتصادی تابناک، سود خالص بانک گردشگری از ۳۲۳ میلیارد تومان در دوره ۹ ماهه ۱۴۰۲ به حدود ۲۰۹ میلیارد تومان در سال گذشته سقوط کرده که افتی معادل ۲۰۱ میلیارد تومان را رقم زده است. این کاهش چشمگیر نشان‌دهنده ضعف بنیادین در سودآوری بانک است.

زیان خالص از عملیات بانکی؛ ۸۵۰۷ میلیارد تومان

در یکی از مهم‌ترین بخش‌های صورت مالی، خالص درآمد تسهیلات و سپرده‌گذاری بانک گردشگری زیانی معادل ۱۱،۹۴۶ میلیارد تومان به ثبت رسانده است. این رقم در مقایسه با مدت مشابه سال قبل، بدتر شدن بی‌سابقه ۹۸۸ درصدی را نشان می‌دهد. به عبارت دیگر، به‌جای آنکه عملیات اصلی بانک (یعنی دریافت سپرده و اعطای تسهیلات) منجر به سودآوری شود، زیانی چند هزار میلیارد تومانی ایجاد شده است.

همچنین زیان عملیاتی بانک در مجموع به ۸۵۰۷ میلیارد تومان رسیده است؛ عددی که رشد سرسام‌آور ۵۶۶۳ درصدی را نسبت به سال قبل نشان می‌دهد و به‌روشنی بیانگر ناترازی عمیق در ساختار درآمد‌ها و هزینه‌های بانک است.

کاهش شدید درآمد از سرمایه‌گذاری‌ها

درآمد این بانک از محل سود سرمایه‌گذاری‌ها نیز با افت سنگین ۷۲ درصدی مواجه شده است. به گفته کارشناسان این کاهش می‌تواند ناشی از بازدهی ضعیف پرتفوی سرمایه‌گذاری بانک یا تصمیمات پرریسک در حوزه سرمایه‌گذاری باشد. چنین وضعیتی نشان می‌دهد که حتی منابع غیرعملیاتی هم نتوانسته‌اند بار ناکارآمدی عملیات اصلی بانک را کاهش دهند.

بدهی‌های سنگین؛ فشار مضاعف بر ترازنامه

طبق اطلاعات رسمی، بانک گردشگری در پایان آذرماه ۱۴۰۳، بدهی‌هایی بالغ بر ۴۹ هزار میلیارد تومان به سایر بانک‌ها و مؤسسات اعتباری داشته است؛ رقمی که نسبت به سال قبل، افزایش ۲۰ درصدی را نشان می‌دهد. این حجم سنگین از بدهی، موجب رشد هزینه‌های مالی بانک شده و فضای تنفس نقدینگی را بیش از پیش محدود کرده است.

تسهیلات مشکوک‌الوصول؛ عبور از مرز ۱۰ هزار میلیارد تومان

نگاهی به وضعیت تسهیلات اعطایی نیز تصویر نگران‌کننده‌ای ارائه می‌دهد. تسهیلات مشکوک‌الوصول بانک به رقم ۱۰،۶۴۴ میلیارد تومان رسیده است؛ یعنی تسهیلاتی که بیش از ۱۸ ماه از سررسید آنها گذشته و احتمال بازگشت آنها بسیار کم است. رشد حجم مطالبات غیرجاری بانک، به‌روشنی ریسک نکول و بحران نقدینگی را برجسته می‌کند.

جریمه سنگین به بانک مرکزی بابت اضافه‌برداشت

نکته قابل تأمل دیگر، جریمه ۶۵۷ میلیارد تومانی بانک گردشگری بابت اضافه‌برداشت از منابع بانک مرکزی است. اگرچه این جریمه نسبت به سال گذشته کاهش یافته، اما استمرار برداشت‌های اضطراری از منابع بانک مرکزی بیانگر اتکای ساختاری به منابع پرهزینه و فشار نقدینگی شدید است.

هزینه‌های اداری و مطالبات مشکوک‌الوصول؛ رشد بی‌سابقه

هزینه‌های اداری و عمومی بانک در این دوره با رشد ۶۰ درصدی به ۱۹۹۶ میلیارد تومان رسیده است. همچنین هزینه مطالبات مشکوک‌الوصول نسبت به سال قبل رشد چشمگیر ۱۳۲ درصدی را تجربه کرده و به رقم ۲۱۹۰ میلیارد تومان بالغ شده است. این ارقام به‌خوبی بیانگر افزایش هزینه‌های سربار و رشد ریسک اعتباری در بانک است.

بحران کفایت سرمایه؛ خطری در کمین

باوجود تأکید‌های نظارتی بانک مرکزی، بانک گردشگری همچنان موفق به تأمین حداقل کفایت سرمایه مورد انتظار نشده است. این کاستی ساختاری، در صورت تداوم، می‌تواند به محدودیت‌های گسترده در عملیات بانکی، اخطار‌های رسمی و حتی اقدامات نظارتی سختگیرانه علیه بانک منجر شود.

آنچه از صورت‌های مالی ۹ ماهه بانک گردشگری برمی‌آید، تصویر یک بانک گرفتار در تله زیان، بدهی و مطالبات مشکوک‌الوصول است؛ بانکی که اگر چاره‌ای فوری برای بهبود وضعیت سودآوری، مدیریت منابع و اصلاح ساختار اعتباری نیندیشد، ممکن است به‌زودی با بحران‌های جدی‌تر مواجه شود.