رئیس‌کل بانک مرکزی: قِران به اقتصاد ایران باز می‌گردد

به گفته محمدرضا فرزین رئیس کل بانک مرکزی جمهوری اسلامی ایران، در حالی که واحد پول ملی کشور ریال است، اما در عمل مردم کلمه تومان را به کار می‌گیرند و در معاملات و محاورات خود ریال به کار نمی‌برند، بنابر این قرار است واحد پول ملی تومان و واحد خرد آن قِران باشد.وی بیان داشت: با افزایش تورم و کاهش ارزش پول ملی در حاضر نسبت ارزش پول ملی به ارزهای خارجی به صورت وحشتناک افت پیدا کرده است و این مسئله باعث افت غرور ملی هم شده است و بنابراین لازم است که صفرهای اضافه از پول ملی حذف شود.به گفته فرزین، در مرحله اول چهار صفر از پول ملی حذف خواهد شد.به گفته رئیس کل بانک مرکزی، برنامه حذف ۴ صفر از پول ملی، طی لایحه‌ای که سال ۱۳۹۰ از سوی دولت به مجلس ارائه شده بود، در مجلس مانده بود، در دولت سیزدهم به درخواست دولت متوقف شده بود، در حالی که شورای نگهبان هم بعد از رفع ایرادات و رفع ایراد آن را تایید کرده بودیم، تایید کرده بود، اما از وقتی که من در بانک مرکزی قرار گرفتم، در کمیسیون اقتصادی مجلس بررسی لایحه حذف ۴ صفر از پول ملی را مطرح و از آن دفاع کردم.وی گفت: به عقیده من وقتی ریال از سوی مردم استفاده نمی‌شود و تومان در محاورات و معاملات رایج است، دلیلی نداریم که آن را حفظ کنیم و باید ۴ صفر اضافه را حذف کنیم .

به گفته فرزین، سابقه حذف صفر از پول‌های ملی در کشورهای دیگر هم بوده است به عنوان مثال در آلمان در زمانی که تورم بالایی داشت، ۱۲ صفر حذف شد، در فرانسه دو صفر، در ترکیه ۶ صفر و در برخی کشورهای دیگر هم حذف صفر انجام شده، تنها مورد در آمریکا بود که پول مرجع بین المللی است و طبق کنفرانس برتون وودز از سال ۱۹۳۰ که قرار شد، هر اونس طلا معادل ۲۵ {۳۵} دلار باشد، در حالی که الان ارزش طلا افزایش یافته و ارزش دلار کاهش یافته، اما دلیل برای تغییر آن هنوز پیدا نمی‌شود.فرزین همچنین در پاسخ به این پرسش که آیا با حذف پول ملی با حذف ۴ صفر از پول ملی تورم کنترل می‌شود، گفت: هدف ما کنترل تورم نیست و یا افزایش ارزش پول ملی نیست، اما روند تورم در کشور ما در در حد ۳۰ تا ۴۰ درصد پایدار مانده و در حال حاضر چاره‌ای جز حذف صفر از پول ملی نداریم.وی این را هم گفت: در دنیا پول ملی کشورها به عنوان مثال در یورو از یک یورو شروع می‌شود و حداکثر اسکناس ۵۰۰ یورویی داریم، اما در کشور ما واحد پول که ریال است و حداکثر آن چک پول‌های ۱۰۰ هزار تومانی یا یک میلیون ریالی است یعنی یک میلیون برابر واحد پول ملی است، حتی چک پول‌های ۵۰۰ هزار تومانی هم چاپ شده است که البته هنوز به بازار نیامده که یعنی ۵ میلیون برابر واحد پول ملی است و این نسبت باید اصلاح شود.به گفته فرزین رئیس کل بانک مرکزی، بزرگترین اسکناس در جریان کشور ما در حال حاضر ۱۰ هزار تومانی است که بقیه پول‌های درشت‌تر چک پول هستند.

رئیس کل بانک مرکزی گفت: حال حاضر ۱۰ میلیارد و چهارصد میلیون قطعه (به ازای هر نفر 122 قطعه) اسکناس در گردش در کشور داریم . یکی از مشکلات حذف ۴ صفر این است، با وجود اینکه بسیاری از خریدهای مردم و تراکنش‌ها به وسیله کارت انجام می‌شود، اما در عین حال به خاطر بحث‌های پدافند غیرعامل نیاز به اسکناس هم داریم و چون ممکن است شبکه کارتی کشور دچار مشکل شود، معاملات مردم باید با اسکناس انجام شود و متوقف نشود.وی این را هم گفت: پول ملی مثل پرچم است که باید ارزش داشته باشد، در مقام مقایسه بین ارزش پول ملی و سایر ارزهای خارجی، حیثیت ملی باید حفظ شود، این گونه نباشد، ما یک واحد پولی داریم که نه آن را می‌شماریم نه مردم به کار می‌گیرند و نه اینکه در معاملات استفاده می‌شود، بنابراین چه دلیلی دارد که آن را حفظ کنیم.به گفته فرزین، لایحه حذف صفر از پول ملی در سال ۱۳۹۰ تهیه شد و اولین بار قرار بود در سال ۱۳۸۶ باشد، سپس در سال ۱۳۹۷ در دولت روحانی قرار بود حذف صفر انجام شود.به گفته رئیس کل بانک مرکزی، در لایحه‌ای که از سوی دولت تقدیم شده است، قرار است صاحب واحد پولی شویم که در شمارش‌ها استفاده کنیم، هم در محاسبات هم ضعف نداشته باشیم و قرار است، طی یک فرایند سه ساله اسکناس‌های جدید جایگزین شود، در حال حاضر برای چک پول‌های بانکی ۴ صفر به صورت کمرنگ چاپ شده است که به راحتی قابل استفاده است، اما اسکناس‌های خرد و کوچک در حال حاضر توجیه اقتصادی برای چاپ ندارند.

به عنوان مثال چاپ اسکناس ۵۰۰ تومانی کنونی یا ۱۰۰ تومانی هیچ توجیهی ندارند و اما اگر ۴ صفر حذف شود ۱۰ هزار تومانی تبدیل به یک تومان می‌شود، در آن صورت می‌توانیم این‌ها را به صورت سکه چاپ کنیم و چک پول‌های جدید هم به واحد جدید پولی منتشر خواهد شد.وی گفت: یک و نیم درصد از معاملات کشور به صورت نقدینگی و با اسکناس انجام می‌شود، بنابراین اسکناس به هیچ وجه حذف نمی‌شود و همواره پشتیبان شبکه کارتی کشور است.فرزین این را هم گفت: در حال حاضر بحث اعشار در واحد پول ملی نداریم، اما به عنوان مثال ۹۸.۲ ریال نداریم، اما در دنیا این یک امر رایج است که مثلاً اگر دلار هست، سنت یعنی یک صدم آن هم وجود دارد و ما بحث حذف ۴ صفر را با عنایت به بحث اعشار در واحد پولی در نظر گرفته‌ایم که به راحتی قابل محاسبه باشد.رئیس کل بانک مرکزی همچنین در پاسخ به سوالی در مورد ارزش سهام که در حال حاضر برخی از سهام به ۱۰۰ تومان رسیده است، چگونه می‌شو، گفت: در آن صورت ارزش سهام به عنوان درصدی از واحد پول ملی جدید محاسبه و معامله خواهد شد.رئیس کل بانک مرکزی همچنین در پاسخ به پرسش خبرنگار فارس که اگر شرایط تورمی ادامه داشته باشد، دوباره بعد از چند سال مجبور خواهیم شد صفرهای جدیدی حذف کنیم، گفت: طبق محاسبه با توجه به اینکه روند تورم در کشور ما بین ۳۰ تا ۴۰ درصد ثابت مانده حداقل ۳۵ سال طول خواهد کشید که ما به وضعیت کنونی برسیم که بخواهیم صفر حذف کنیم و بنابراین یک امر لازمی است و هرچه سریعتر باید این حذف ۴ صفر از پول ملی انجام شود.

وی این را هم گفت: معاملات کلان در اقتصاد به وسیله اسکناس انجام نمی‌شود و با از طریق ابزارهای بانکی انجام می‌شود، اما معاملات خرد هم با کارت‌های بانکی و هم بخشی به وسیله اسکناس انجام می‌شود.