نقش سرعت در بروز تصادفات مرگبار

به گزارش تابناک به نقل از رکنا؛ سرهنگ علی‌اصغر زارع، معاون اجتماعی و فرهنگ ترافیک پلیس راهور فراجا، با تشریح ابعاد فنی و رفتاری تخلف سرعت غیرمجاز، اظهار داشت: برخلاف برداشت عمومی، تمرکز تخلفات سرعت صرفاً محدود به آزادراه‌ها و بزرگراه‌ها نیست، بلکه این رفتار پرخطر در کلیه سطوح شبکه راهی کشور مشاهده می‌شود و به‌عنوان یکی از مؤلفه‌های اصلی در تحلیل تصادفات، نقش تعیین‌کننده‌ای در افزایش شدت خسارات دارد.

وی با اشاره به خطای ادراکی رانندگان در کم‌اهمیت تلقی کردن افزایش‌های جزئی سرعت افزود: حتی افزایش ۱۰ کیلومتر بر ساعت فراتر از حد مجاز، از منظر مهندسی ترافیک و ایمنی، می‌تواند به‌صورت تصاعدی منجر به افزایش انرژی جنبشی و در نتیجه تشدید صدمات وارده به سرنشینان و وسیله نقلیه شود.

سرهنگ زارع در تشریح مبانی فیزیکی این پدیده گفت: در فرآیند افزایش ناگهانی سرعت، موجب افزایش چندبرابری وزن مؤثر اجسام می‌شود. به‌عنوان نمونه، یک جسم ۲۰۰ گرمی در شرایط توقف ناگهانی می‌تواند نیرویی معادل ۱۳ کیلوگرم تولید کند که این امر بیانگر شدت انتقال انرژی در لحظه برخورد است.

وی ادامه داد: افزایش سرعت، ریسک وقوع تصادف را از دو منظر کلیدی تشدید می‌کند.

نخست، کاهش زمان ادراک و واکنش راننده و دوم افزایش میزان انرژی ذخیره‌شده که در لحظه برخورد آزاد شده و مستقیماً با شدت تروما‌های وارده ارتباط دارد.

معاون اجتماعی پلیس راهور با ارائه مقایسه‌های عینی برای درک بهتر شدت ضربات ناشی از سرعت بیان کرد: برخورد در سرعت ۹۰ کیلومتر بر ساعت، از منظر شدت ضربه معادل سقوط از طبقه اول ساختمان است؛ این شاخص در سرعت ۱۱۰ کیلومتر بر ساعت به طبقه پنجم و در سرعت ۱۲۵ کیلومتر بر ساعت به طبقه نهم افزایش می‌یابد که نشان‌دهنده رشد شدت آسیب‌هاست.

وی همچنین به تغییرات وزن مؤثر اندام‌های حیاتی در سرعت‌های بالا اشاره کرد و افزود: مغز انسان با وزن متوسط ۱.۵ کیلوگرم، در سرعت ۹۰ کیلومتر بر ساعت تحت تأثیر نیرو‌های وارده، وزنی معادل ۳۸ کیلوگرم و در سرعت ۱۳۰ کیلومتر بر ساعت حدود ۵۵ کیلوگرم را تجربه می‌کند که این موضوع، نقش مستقیم در بروز آسیب‌های شدید مغزی در تصادفات دارد.

سرهنگ زارع در ادامه با تحلیل الگوی مکانی تصادفات در کشور تصریح کرد: در محور‌های برون‌شهری، غالب تصادفات ناشی از ترکیب «سرعت غیرمجاز» و «خواب‌آلودگی راننده» است، در حالی که در حاشیه شهرها، پیچیدگی ترافیک، بی‌نظمی رفتاری و حضور کاربران آسیب‌پذیر و متنوع (عابران پیاده و موتورسواران)، از عوامل اصلی بروز سوانح به‌شمار می‌رود.

وی در بخش پایانی با تأکید بر رویکرد پیشگیرانه و مشارکت‌محور پلیس راهور گفت: ارتقای ایمنی ترافیک مستلزم ایجاد همگانی بین قوانین، افزایش سطح مطالبه‌گری اجتماعی، گزارش‌دهی تخلفات از طریق سامانه‌های ۱۱۰ و ۱۲۰ راهور و نهادینه‌سازی فرهنگ مسئولیت‌پذیری در میان تمامی کاربران ترافیک است.

چرا که بدون مشارکت فعال شهروندان، دستیابی به کاهش پایدار تصادفات میسر نخواهد بود.