رفتن به محتوای اصلی
آخرین خبرآیا هوش مصنوعی می‌تواند مکالمات را به‌دقت ترجمه کند؟
35بازدید
۳۵

چرا بنزین اینجا ارزان‌تر از آب است؟!

در گزارش زیر تفاوت قیمت بنزین سهمیه‌ای و آزاد را با هزینه‌های تولید آب بسته‌بندی بررسی کرده‌ایم تا شاید برای یکی از بزرگترین معمای اقتصادی پاسخی پیدا کنیم.

چرا بنزین اینجا ارزان‌تر از آب است؟!

قیمت بطری ۱.۵ لیتری آب معدنی در حال حاضر حدود ۲۵ هزار تومان است اما با همین پول می‌توان در جایگاه‌های سوخت نزدیک به ۱۷ لیتر بنزین سهمیه‌ای دریافت کرد.

به گزارش تابناک به نقل از خبرآنلاین، این مقایسه ساده سال‌هاست به یکی از عجیب‌ترین پرسش‌های اقتصادی در ایران تبدیل شده و خیلی‌ها از خودشان می‌پرسند چگونه ممکن است کالایی مانند آب که تقریبا در همه جا پیدا می‌شود، از بنزین که حاصل استخراج نفت و فرآیندهای پیچیده پالایشگاهی است، گران‌تر باشد؟ بیایید ماجرا را با نگاهی عمیق بررسی کنیم و یک‌بار برای همیشه بفهمیم چرا آنچه در ایران رخ می‌دهد، بیشتر یک پدیده اجتماعی و سیاسی است تا یک واقعیت اقتصادی مربوط به کف‌ بازار.

چرا قیمت بنزین در ایران ارزان است؟

قیمت بنزین در ایران واقعی نیست. اگرچه در بسیاری از کشورهای جهان، قیمت سوخت بر اساس هزینه تولید، هزینه حمل‌ونقل، مالیات و شرایط بازار تعیین می‌شود اما در ایران، دولت سال‌هاست بخش بزرگی از هزینه واقعی سوخت را از طریق یارانه پرداخت می‌کند.

به همین دلیل مصرف‌کننده ایرانی بنزین را با نرخی بسیار کمتر از ارزش واقعی آن خریداری می‌کند. در واقع زمانی که یک لیتر بنزین سهمیه‌ای با نرخ ۱۵۰۰ تومان یا حتی آزاد با نرخ ۳۰۰۰ تومان عرضه می‌شود، بخش مهمی از هزینه آن قبلا توسط دولت پرداخت شده است. بنابراین می‌توان گفت بنزین ارزان نیست و قیمت بنزین را به زور پایین نگه داشته‌اند!

مقایسه هزینه تولید آب معدنی با قیمت بنزین سهمیه‌ای و آزاد

اشتباهات بزرگ در مقایسه قیمت بنزین با آب معدنی وقتی رخ می‌دهد که تصور می‌کنیم قیمت آب معدنی فقط مربوط به خود آب است اما حقیقتا بخش بزرگی از مبلغی که برای یک بطری آب پرداخت می‌کنیم، ارتباطی به آب ندارد.

هزینه تولید بطری پلاستیکی، درِ بطری، برچسب، بسته‌بندی، حمل‌ونقل، انبارداری، سود فروشگاه و هزینه‌های بازاریابی همگی در قیمت نهایی محصول لحاظ می‌شوند. به همین دلیل اگر همان آب را از شبکه آب شهری دریافت کنیم، قیمت هر لیتر آن به مراتب کمتر از آب معدنی خواهد بود.

پس مصرف‌کننده هنگام خرید آب معدنی، بیش از آنکه آب بخرد در حال خرید یک محصول بسته‌بندی‌شده با قابلیت حمل آسان است.

به نظر شما دولت تا چه زمانی قادر است بنزین را ارزان‌تر از قیمت واقعی آن عرضه کند؟

تفاوت فرآیند تولید و ارزش واقعی قیمت بنزین در برابر آب

برای تولید بنزین باید نفت خام را استخراج کرد، به پالایشگاه برد، تحت فرآیندهای پیچیده شیمیایی قرار داد و سپس به محصولی تبدیل کرد که استانداردهای مورد نیاز استفاده در خودرو را داشته باشد.

در مقابل، آب معدنی معمولا پس از استخراج از منابع مشخص، تصفیه و بسته‌بندی می‌شود. بنابراین اگر یارانه‌ها را حذف کنیم و قیمت‌ها واقعی شوند، بنزین باید بسیار گران‌تر از آب باشد. به همین دلیل است که در بیشتر کشورهای توسعه‌یافته جهان چنین مقایسه‌ای اساسا معنا ندارد.

ارزان‌ترین قیمت بنزین در جهان؛ جایگاه ایران در کنار ونزوئلا و لیبی

کشورهای دارای ذخایر عظیم نفت که سیاست‌های گسترده یارانه‌ای را دنبال می‌کنند، در مقاطعی شرایط مشابهی را تجربه کرده‌اند. ونزوئلا مشهورترین نمونه در این زمینه است. در برخی دوره‌ها قیمت بنزین در این کشور به قدری پایین بود که مردم می‌توانستند با هزینه خرید یک بطری آب، چند لیتر بنزین تهیه کنند.

قیمت سوخت در لیبی، الجزایر و برخی کشورهای نفتی دیگر نیز سال‌ها با حمایت مستقیم دولت پایین نگه داشته می‌شد اما روند جهانی در سال‌های اخیر به سمت و سوی کاهش یارانه انرژی و نزدیک کردن قیمت سوخت به واقعیت‌های اقتصادی حرکت کرده است.

چرا قیمت بنزین در ایران از منطق بازار پیروی نمی‌کند؟

اقتصاددانان از قرن هجدهم با مسئله‌ای معروف به پارادوکس آب و الماس روبه‌رو بوده‌اند. حتما می‌دانید آب برای ادامه زندگی ضروری است اما قیمت پایینی دارد. در مقابل، الماس کاربرد حیاتی ندارد اما به‌شکل هولناکی گران‌قیمت است.

اقتصاد مدرن توضیح می‌دهد که قیمت کالاها تنها بر اساس اهمیت آن‌ها تعیین نمی‌شود، بلکه میزان کمیابی، هزینه تولید و ارزش نهایی آن‌ها نیز نقش مهمی در قیمت‌گذاری دارند. در ایران می‌توان نسخه جدیدی از این پارادوکس را مشاهده کرد چون آب معدنی از بنزین گران‌تر به نظر می‌رسد.

دست‌کم حالا می‌دانید علت وجود این تفاوت ربطی به ماهیت آب یا بنزین ندارد و سیاست‌های یارانه‌ای و قیمت‌گذاری دولتی چنین اتفاقی را رقم زده است.

تاثیر نوسان قیمت بنزین بر تورم و چالش‌های اصلاح نرخ سوخت

افزایش قیمت بنزین می‌تواند روی هزینه حمل‌ونقل، قیمت کالاها، نرخ خدمات و حتی تورم تاثیر بگذارد. به همین دلیل هرگونه بحث درباره اصلاح قیمت بنزین به یکی از حساس‌ترین موضوعات اقتصادی کشور تبدیل می‌شود.

از سوی دیگر، پایین نگه داشتن قیمت سوخت نیز هزینه سنگینی برای بودجه عمومی ایجاد می‌کند و مصرف بالای انرژی را تشویق می‌کند. به همین دلیل دولت‌ها معمولا میان دو هدف دشوار یعنی حفظ رفاه کوتاه‌مدت مردم و کاهش فشار مالی ناشی از پرداخت یارانه‌ها گرفتار می‌شوند. حالا به سوال مهمتر می‌رسیم؛ به نظر شما دولت تا چه زمانی قادر است بنزین را ارزان‌تر از ارزش واقعی آن عرضه کند؟

Googleافزودن تابناک به منابع ترجیحی گوگل

تابناک را در شبکه های اجتماعی دنبال کنید

اشتراک گذاری

گزارش خطای خبر

اگر اشتباهی در این خبر دیدید، به تحریریه اطلاع دهید.

نظرات بینندگان

انتشار یافته:
۳۵
در انتظار بررسی:
۱۰
غیرقابل انتشار:
۳
ناشناس

قیمت ارزان بنزین باعث ترافیک شدید شده ..خواهشا چیزای دیگه رو ارزون کنید اما فقط بنزین را گرون کنید تا ازشر ترافیک وآلودگی راحت بشیم

ناشناس

سلام کی گفته آب از بنزین گرانتر آب لوله کشی خانگی لیتری چند درمیاد آب معدنی بازار راحساب نکنید بااب لوله کشی خانگی ماشین میشوریم با بنزین کسی می‌تونه ماشین بشوره

ناشناس

خودت میگی بنزین... اینهایی که اینجا توی باک خودروها میریزن که بنزین نیست!

ناشناس

چون حداقل حقوق ماهیانه حدود 100 دلار است
چون خودروی 206I به اسم 207 به قیمت 22000 دلار به مردم فرخته میشود.
چون با 22000 دلار میشود تویوتا کرولا خرید.
چون نسبت درآمد به قیمت بزنین را که بگیری ایران یکی از گرون ترین بنزینهای جهان را دارد.
چون نویسنده مقاله احتمالا نه اقتصاد خونده نه قدرت برابری خرید را میدونه چیه و نه درکی از شرایط زندگی مردم.
واردات خودرو های برقی با تعرفه 100 درصد....

ناشناس

با سلام- لطفا دستمزد وحقوق در یافتی مردم را هم در نظر بکیرید و دوم اینکه دولت و شرکت های خودرو سازی تفاوت قیمت بنزین مصرفی خداقل 15 سال یک خودرو به نرخ داخلی وخارجی همون اول اضافه میکنه رو قیمت ماشین واز مصرف کننده بیپاره دریافت میکنه.ماشینی که باید بدست مصرف کننده برسد فرضا سیصد میلیون تومان میشود سه میلیارد تومن.تو همه دنیا با حقوق شش ماه میتوان خودروی باکیفیت خرید تو ایران با حقوق حداقل 120 ماه

ناشناس

چون
برای نمونه
حقوق هر ساعت کار کار گر و معلم در ایران کمتر از ۳۰ سنت است و همین قیمت هم برای اکثر اقشار مردم زیاد است

ناشناس

اشکالی نداره بنزینو به دلار بفروشین، حقوق رو هم به دلار معادل همه کشورها بدین.

ناشناس
در پاسخ به ناشناس

پول ینز می دی
206 سوار می شی

ناشناس

چرا اینجا حقوق یک روز یک کارگر از درآمد یک روز گدای سر چهارراه کمتر است؟

علی

به نظرم این سوال را از آقای حداد عادل بپرسید یک زمانی رییس یکی از قوای نظام و کشور بوده . پاسخش بیش از هر کس دیگری جای تامل دارد

ناشناس

یه نگاهی به قدرت خرید مردم هم بندازید بد نیست

ناشناس

نسبت قیمت بنزین به حداقل حقوق رو با بقیه کشورها مقایسه کن

ناشناس

کدام کشور دنیا میشناسی که 15000 واحد پولی اش را برای یک لیتر بنزین باشه؟
فکرش را بکن همه ی مردم ایران میلیونر شده اند چرا که یه ساندویچ میخری باید 2000000 واحد پولی (ریال) بدهی!
اصلا همه میلیاردر شدیم چرا که یک پراید قیمتش 10 میلیارد ریال هم رد کرده

ناشناس

زیرا حداد عادل
قانون تثبیت قیمت ها را در مجلس با اصرار تصویب کرد.

ناشناس

چرا اینجا حقوق کارگران و کارمندان از همه جا ارزانتر هست؟؟چرا قیمت ا مواد خوراکی اینجا مثل امریکاست؟؟چرا اینترنت اینجا ضعیفتر و سرعت کمتر از دنیاست؟؟؟ و هزاران چرا دیگر

ناشناس

چون در ایران هیچ چیزی مثل بقیه کشور ها نیست. سرنا را از سر گشادش می زنیم.

ناشناس

این قیاس مع الفارق است .مگر شما وقتی پمپ بنزین میروید بنزین در بطری های پلاستیکی تحویل می گیرید؟ برای اطلاع قیمت بالای آب معدنی مربوط به بطری های پلاستیکی آن می باشد ، ضمنا قبل از هرگونه مقایسه لطفا اطلاعات خود را در زمینه میزان درآمد و حقوق دستمزد هموطنان را با کشورهای پیشرفته و صاحب ثروت مقایسه کنید نه با کشورهای که به نان شب محتاج هستند بروزرسانی کنید..............

ناشناس

چون فرغون های ایرانی ۵برابر قیمت اصلی فروخته میشود

ناشناس
در پاسخ به ناشناس

تازه کشورهای دارای منابع ملی مثل ذخایر نفت حتی مالیات هم از ملت نمی گیرند

محمد

نویسنده ی محترم واقعا یا دیدتون تک بعدی و ساده ست یا مقاصد خاصی رو دارید دنبال میکنید . مابه التفاوت قبلا با افزایش قیمت خودرو ، سطح پایین کیفیت سوخت، افزایش کالا ، افزایش مالیات و ... از مردم اخذ شده ، و اسمی فقط بنزین ارزان هست از نظر شما . مثال ؛ دایه دلسوز تر از مادر !لطفا همه متغییر ها رو مد نظر قرار بدید به تناسب وگرنه میشه کبک زیر برف ، ماشاالله اقتصاددان های دولت با مهارت هستند و حساب همه چی ر‌و مد نظر دارن .

دیدگاه خود را بنویسید

سایت تابناک از انتشار نظرات حاوی توهین و افترا و نوشته شده با حروف لاتین (فینگیلیش) معذور است.

تابناک در صفحهٔ اصلی گوشی

با افزودن تابناک به صفحهٔ اصلی، همین نسخهٔ سایت را با یک لمس باز کنید.

  1. در مرورگر، دکمهٔ اشتراک‌گذاری را بزنید. این دکمه ممکن است داخل منوی مرورگر باشد.
  2. گزینهٔ افزودن به صفحهٔ اصلی (Add to Home Screen) را انتخاب کنید.
  3. اگر گزینهٔ Open as Web App نمایش داده شد، آن را روشن نگه دارید و افزودن (Add) را بزنید.

اگر این گزینه را نمی‌بینید، صفحه را در مرورگر Safari باز کنید.