رفتن به محتوای اصلی
آخرین خبربورس در نیمه آبان ۱۴۰۵؛ نمادهای پربازده و زیان‌ده هفته / خروج ۶.۹ همت از بانک‌ها در یک ماه
25بازدید
۴۱

هر متر عقب‌نشینی خزر، چند میلیارد تومان ارزش دارد؟

یک استان جدید از دل خزر بیرون اومد/ بزرگ‌ترین انتقال خاموش زمین در شمال ایران

روزی که آب خزر عقب نشست، فقط ساحل جابه‌جا نشد؛ مرز میان ثروت عمومی و وسوسه تصرف نیز جابه‌جا شد. میلیون‌ها متر مربع زمین از دل دریا بیرون آمده‌اند؛ زمین‌هایی که تا همین چند سال پیش زیر آب بودند و امروز به یکی از بزرگ‌ترین دارایی‌های تازه‌متولدشده کشور تبدیل شده‌اند

یک استان جدید از دل خزر بیرون اومد/ بزرگ‌ترین انتقال خاموش زمین در شمال ایران
یک استان جدید از دل خزر بیرون اومد/ بزرگ‌ترین انتقال خاموش زمین در شمال ایران


بالاخره امروز تکلیف مالکیت زمین‌های بیرون‌زده از دریای‌خزر معلوم شد به گزارش تابناک، طبق مصوبه جدید شورای‌عالی‌حفاظت محیط زیست، همه زمین‌هایی که در نتیجۀ پایین‌رفتن سطح آب دریای خزر در نوار ساحلی ایجاد شده‌اند، متعلق به دولت هستند.
 
اما در پس این خبر ساده چیست؟ مقیاس واقعی خبر را میدانیم؟

افت سطح آب دریای خزر فقط یک رویداد محیط‌زیستی نیست؛ این پدیده در سکوت، یکی از بزرگ‌ترین جابه‌جایی‌های مالکیت زمین در تاریخ معاصر ایران را رقم زده است.
 
در سال‌های اخیر آب خزر به‌تدریج عقب نشسته و در برخی مناطق صد‌ها متر از خط ساحلی فاصله گرفته است. نتیجه این اتفاق، ظهور زمین‌هایی است که تا دیروز زیر آب قرار داشتند، اما امروز به خشکی تبدیل شده‌اند. طبق مصوبه جدید شورای‌عالی حفاظت محیط زیست، تمامی این اراضی تازه‌پدید در مالکیت دولت قرار می‌گیرند.
 
بررسی تصاویر ماهواره‌ای و روند تغییرات خط ساحلی نشان می‌دهد که در سواحل ایران احتمالاً بین ۹۰ تا ۲۷۰ میلیون متر مربع زمین جدید از دل دریا بیرون آمده است. برای درک بهتر این عدد کافی است بدانیم این مساحت معادل چندین برابر وسعت جزیره کیش یا ده‌ها برابر مساحت بسیاری از شهر‌های متوسط کشور است.
 
اما ارزش این زمین‌ها چقدر است؟ اگر تنها ارزش حداقلی زمین‌های ساحلی شمال کشور را مبنا قرار دهیم، ارزش این اراضی از حدود ۹۰ هزار میلیارد تومان آغاز می‌شود و در سناریو‌های میانی و خوش‌بینانه می‌تواند به بیش از یک میلیون و ۳۰۰ هزار میلیارد تومان برسد.
بررسی تصاویر ماهواره‌ای و روند تغییرات خط ساحلی نشان می‌دهد که در سواحل ایران احتمالاً بین ۹۰ تا ۲۷۰ میلیون متر مربع زمین جدید از دل دریا بیرون آمده است.
این ارقام برای بسیاری از مردم قابل تصور نیست. به زبان ساده، ارزش این زمین‌ها در برآورد‌های میانی می‌تواند معادل چند سال بودجه عمرانی کشور، چندین برابر ارزش ساخت یک خط راه‌آهن سراسری یا هزینه احداث ده‌ها بیمارستان بزرگ و صد‌ها مدرسه مدرن باشد. حتی در برخی برآوردها، ارزش این اراضی با ارزش روز برخی از بزرگ‌ترین شرکت‌های بورسی کشور قابل مقایسه است.


 
آیا دولت حق دارد این زمین‌ها را مالک شود؟
 
از منظر حقوقی، پاسخ کوتاه این است: احتمالاً بله، اما نه بدون ابهام.
 
در حقوق ایران، بستر دریاها، رودخانه‌ها و منابع طبیعی جزو انفال و اموال عمومی محسوب می‌شوند و مالکیت خصوصی بر آنها به رسمیت شناخته نمی‌شود. اصل ۴۵ قانون اساسی نیز انفال را در اختیار حکومت اسلامی قرار داده تا بر اساس مصالح عمومی اداره شوند.
 
استدلال اصلی موافقان این است که وقتی بخشی از بستر دریا در اثر عقب‌نشینی آب آشکار می‌شود، ماهیت حقوقی آن تغییر نمی‌کند و همچنان بخشی از انفال و اموال عمومی باقی می‌ماند؛ بنابراین دولت صرفاً متولی و مدیر این اراضی است، نه اینکه مالکیتی تازه برای خود ایجاد کرده باشد.
 
اما برخی حقوقدانان معتقدند در مواردی که عقب‌نشینی آب موجب ایجاد تعارض با حقوق اشخاص، محدوده‌های ثبتی قدیمی یا سوابق مالکیت مجاوران ساحلی شود، امکان طرح دعاوی حقوقی و اختلافات ثبتی وجود خواهد داشت. به‌ویژه در مناطقی که مرز میان اراضی ساحلی و بستر دریا در گذشته به‌صورت دقیق تعیین نشده باشد.
 
در نتیجه، اصل دولتی بودن این اراضی از منظر قوانین منابع طبیعی و اصل ۴۵ قانون اساسی قابل دفاع است، اما نحوه تعیین حدود، ثبت رسمی و جلوگیری از زمین‌خواری در این مناطق احتمالاً در سال‌های آینده به یکی از مهم‌ترین چالش‌های حقوقی سواحل خزر تبدیل خواهد شد.
 
 برخی حقوقدانان معتقدند در مواردی که عقب‌نشینی آب موجب ایجاد تعارض با حقوق اشخاص، محدوده‌های ثبتی قدیمی یا سوابق مالکیت مجاوران ساحلی شود، امکان طرح دعاوی حقوقی و اختلافات ثبتی وجود خواهد داشت.
 
ثروت یا زنگ خطر؟
 
در نگاه نخست، بیرون آمدن میلیون‌ها متر مربع زمین از دل خزر می‌تواند شبیه یک فرصت اقتصادی بزرگ به نظر برسد؛ اما واقعیت این است که هر متر زمینی که از آب بیرون می‌آید، نشانه کوچک‌تر شدن بزرگ‌ترین دریاچه جهان است.
 
کارشناسان هشدار می‌دهند که خشک شدن تدریجی سواحل، کاهش زیستگاه‌های آبزیان، تهدید تالاب‌های شمال کشور، آسیب به صنعت گردشگری و احتمال شکل‌گیری کانون‌های گردوغبار نمکی از پیامد‌های این روند است؛ بنابراین اگرچه دولت روی کاغذ صاحب زمین‌های بیشتری شده است، اما این دارایی جدید در واقع روی دیگر یک بحران زیست‌محیطی بزرگ است؛ بحرانی که ممکن است هزینه‌های آن در آینده بسیار بیشتر از ارزش اقتصادی زمین‌های تازه‌پدید باشد.



چشم انداز خزری که دیگر نیست

امروز این زمین‌ها بی‌نام‌اند؛ پهنه‌هایی خاموش که تا چند سال پیش زیر آب بودند. اما اگر تاریخ معاصر ایران چیزی به ما آموخته باشد، این است که زمین‌های بی‌صاحب، معمولاً زیاد بی‌صاحب نمی‌مانند. ابتدا چند حصار فلزی ظاهر می‌شود. بعد یک جاده خاکی کشیده می‌شود. چند تابلو نصب می‌شود با نام‌هایی پرطمطراق؛ «منطقه ویژه توسعه»، «شهرک گردشگری»، «مجتمع سرمایه‌گذاری ساحلی» و واژه‌هایی که اغلب پیش از آنکه توسعه‌ای خلق کنند، مالکیتی خلق می‌کنند.
 
اندک‌اندک زمینی که متعلق به همه مردم بود، وارد هزارتوی شرکت‌ها، صندوق‌ها، هلدینگ‌ها و نهادهایی می‌شود که نه کاملاً دولتی‌اند و نه کاملاً خصوصی؛ موجودات خاکستری اقتصاد ایران که همیشه راهی برای نشستن بر سر سفره‌های بزرگ پیدا می‌کنند. سندها جابه‌جا می‌شوند، کاربری‌ها تغییر می‌کنند و قیمت‌ها جهش می‌یابند. آنچه روزی بستر دریا بود، ناگهان به ویلا، اسکله اختصاصی، مجتمع تجاری یا شهرک لوکس تبدیل می‌شود. یک اتفاق آشنا!
 
 
شاید چند دهه بعد، کودکی در کنار حصاری بلند بایستد و از پدربزرگش بپرسد: «واقعاً اینجا روزی دریا بوده؟» و پیرمرد و پیرزنی که شاید من و شما باشیم  با لبخندی تلخ پاسخ دهبم: «بله، هم دریا بود، هم مال مردم.»
 
تلخی ماجرا اینجاست که در چنین روایتی، خزر دوبار از دست می‌رود؛ یک بار وقتی آبش عقب می‌نشیند و بار دیگر وقتی زمین‌هایش پشت دیوارها پنهان می‌شوند.
 
 
نظر شما چیست؟ با این زمین‌های و ثروت‌های تازه باید کرد؟
Googleافزودن تابناک به منابع ترجیحی گوگل

تابناک را در شبکه های اجتماعی دنبال کنید

اشتراک گذاری

گزارش خطای خبر

اگر اشتباهی در این خبر دیدید، به تحریریه اطلاع دهید.

نظرات بینندگان

حسین زاده۱۴۰۵/۰۶/۲۶ ۰۹:۴۵

آقا همین سواحل را همین دریای خزر در چهار کشور دیگر هم دارد. بروید ببینید در آن چهار کشور چه خبر است؟ آیا با حرص و ولع رفته اند سواحل دریا را تصرف و مصادره و خوش گذرانی کنند و به قیمت متری خدا تومن به خلق الله بفروشند؟

جلال۱۴۰۵/۰۳/۱۴ ۰۰:۵۹

چقدر خوب .طبق روال گذشته با هماهنگی شورها و دهیاری ها و دلالان محترم که درتغییر کاربری استاد هستن .شروع به ویلا سازی کنید .بسم الله

ناشناس۱۴۰۵/۰۳/۱۳ ۱۰:۳۸

هر چه زودتر به فکر باشید
و دریای خزر رو احیا کنین

ناشناس۱۴۰۵/۰۳/۱۲ ۲۰:۵۵

طبیعت داره نابود میشه دنبال تقسیم وقیمت گذاری میراث دریا هستند چندین سال هم بیشتر طول نمیکشه اثری از درختان کاج بزرگراه بابایی بوستان یاس فاطمی با این روندی که پیش میره باقی نخواهد ماند ظاهرا افت افتاده بجان کاجها.

ناشناس۱۴۰۵/۰۳/۱۲ ۱۸:۰۹

سعی کنیم کمی خوشبین باشیم.

BBL۱۴۰۵/۰۳/۱۲ ۱۷:۵۵

ای هم وطن زادگاهم گیلان است
بهشتی گم شده در ایران است
گر به چشمت بیشه زار می‌آید
بیشه زارش خانه‌ی شیران است

ناشناس۱۴۰۵/۰۳/۱۲ ۱۶:۳۱

متاسفانه در تبدیل این گونه زمین ها دولتمردان خود موجب زمین خواری و باعث از بین رفتن منابع طبیعی شدند و عده ای هم از این سهل انگاری ها سو استفاده کردند. نگاهی به اطراف استانها بخصوص تهران بیندازید تا اشک از چشم ها جاری شود. برای این مصیبت عظیم....

ناشناس۱۴۰۵/۰۳/۱۲ ۱۵:۳۷

حالا که دریا رفته عقب
چیکار به کوه وجنگل داری
یعنی بیا ساحل. دولت پلاک بندی کند بفروشد
250 متر هر پلاک و شهرک بشود
یا دور آنرا سیم خاردار بکشد

بهرام۱۴۰۵/۰۳/۱۲ ۱۵:۲۳

شهرداری ها.و محیط ،یست دارند کوه ها ساحل دریا را می فروشند شما. در لاهیجان نگاهی به کوه کنید همه جا مجوز خرابی جنگل را صادر کرده و ویلا و اپارتمان ساخته شده است هیچ مسولی هم جوابگو نیست چون میلیاردی حق وحساب اش را گرفته است تمام کوه های گیلان و مازندران را ببینید معلوم است با محیط ،یست و جنگل چه کردند

ناشناس۱۴۰۵/۰۳/۱۲ ۱۵:۰۷

مرحوم رئیسی در اوایل دوره ریاست جمهوری دستور مؤکد بر آزاد سازی اراضی ساحلی صادر کرد و در چند بخش خبری سیما هم تخریب دیوار ها و فنس هایی که زمینهای سواحل را جدا و اختصاصی کرده بودند پخش شد اما در عمل ایشان هم حریف زمین خواران محترم صاحب زر و زور نشد و کماکان ساحل در تصرف غیر مجاز آنهایی که بوده هست، حالا که با این وضع مورد تصرفشان وسعت هم یافته! علی برکت ا.... .

ناشناس۱۴۰۵/۰۳/۱۲ ۱۴:۳۸

من برادرم یک زمین در ساحل دریا خزر داشت و رفت زیر آب!
حالا مگر نمی تواند صاحب همان زمین بشود؟

ناشناس۱۴۰۵/۰۳/۱۲ ۱۴:۳۳

فعلا بخاطر گرم شدن زمین در تابستان و کاهش آب ولگا در تابستان دریا عقب میره اماامکان پیش روی در زمستان هست

ناشناس۱۴۰۵/۰۳/۱۲ ۱۴:۲۵

اگر ساخت و ساز نشه
تبدیل به کانون جدیدگرد و غبار می شود🤣🤣🤣🤣

ناشناس۱۴۰۵/۰۳/۱۲ ۱۳:۵۸

وزارت راه سریع جاده ساحلی را اجرا نماید این زمینها با سند احتمالا جعلی همین حالا با قیمت بالا خرید و فروش می شود

ناشناس۱۴۰۵/۰۳/۱۲ ۱۳:۵۱

کشورهای شمالی دریای کاسپین نیز بعد از خشک شدن دریاچه زمینهای آن را تصاحب می کنند

ناشناس۱۴۰۵/۰۳/۱۲ ۱۳:۳۸

دولت بایدپلاک کند و قرعه کشی کند بفروشد به ملت.

ناشناس۱۴۰۵/۰۳/۱۲ ۱۸:۵۲

تو ایران چیزی به اسم قرعه وجود نداره

ناشناس۱۴۰۵/۰۳/۱۲ ۱۴:۳۱

به قیمت عادلانه اگر باشد، بهترین کار است

ناشناس۱۴۰۵/۰۳/۱۲ ۱۴:۲۴

این بهترین راه حل است
هم بودجه دولت جور می شه
هم مردم راضی

ناشناس۱۴۰۵/۰۳/۱۲ ۱۳:۳۵

برای عموم ملت است جاده و راه آهن و فضای سبز درست کنید همه لذت ببرند

ناشناس۱۴۰۵/۰۳/۱۲ ۱۳:۰۹

صدرصد دوباره در دوره تر سالی زیر آب می رود

ناشناس۱۴۰۵/۰۳/۱۲ ۱۳:۰۱

تبدیل به فضای سبز و تفریحی به صورت نوار ساحلی تفریحی برای مردم شود مانند ساحل تفریحی شهر باکو...زمانی هم اگر دوباره زیر آب بره آسیب کمتری به مردم و محیط زیست می رسه

ناشناس۱۴۰۵/۰۳/۱۲ ۱۳:۳۷

یک نوار ساحلی چند صد کیلومتری را که نمی‌شود به شهر بازی تبدیل کرد.

کوروش خان کبیر۱۴۰۵/۰۳/۱۲ ۱۲:۵۶

به اسم دولت به کام مسعولین

ناشناس۱۴۰۵/۰۳/۱۲ ۱۳:۴۸

مسئولین

ناشناس۱۴۰۵/۰۳/۱۲ ۱۲:۰۹

فردا هم دولت واگذار میکنه به زمین شهری یا بین مدیران خودش تقسیم میکنه. نه خانی اومد نه خانی رفت.

ناشناس۱۴۰۵/۰۳/۱۲ ۱۲:۰۹

دولت نماینده ملت هست ، کل ایران متعقل به ملت ایران هست از گدشته تا حال و آینده و نیروهای مسلح حافظ آب و خاک این کشور و سرمایه های ملی آن هستند تا به تاراج نرود

ناشناس۱۴۰۵/۰۳/۱۲ ۱۲:۰۵

حالا که زمین دار شدید چهارتا سطل زباله تو زمین هاتون بزارید مردم یه جایی باشه که زباله هاشون و بریزن

ناشناس۱۴۰۵/۰۳/۱۲ ۱۲:۰۰

در همه جای دنیا خط ساحلی جز اموال عمومی است و کسی حق نداره تو‌حربم دریا ساخت و ساز کنه. اما در شمال در سواحل بصورت اختصاصی فروشگاهها ، برج های مسکونی و رستورانها و اقامت گاه های ادارات دولتی خط ساحلی تصاحب کردند و شما از جاده ساحلی که در سابق دریا رو از جاده میدید دیگه چیزی نمی بینید بزرگترین جاذبه توریستی خط ساحلی جاده ایه که باید حفظ بشه و در اختیار مردم قرار بگیره که البته توریستی و عمومی کردن خطوط ساحلی و پس گرفتن از مالک خصوصی ثروت زیادی رو هم ایجاد می‌کنه البته فکر میکنم دیگه دیر شده باشه چون تا چند سال پیش ویلاها ساحل اختصاصی داشتند اما حالا کنار ساحل برج سازی شده متاسفانه

ناشناس۱۴۰۵/۰۳/۱۲ ۱۱:۵۴

مطمئن باشید طبیعت حق خودش رو پس میگیره . . . سیل چند سال پیش شیراز رو یادتون رفته ؟؟؟

ناشناس۱۴۰۵/۰۳/۱۲ ۱۴:۳۹

یادمان هست که در دهه ۶۰ و ۷۰ شمسی سطح آب همین دریای کاسپین بشدت بالا آمده بود
و ساکنان کنار دریا را مجبور کرد تا با ریختن سنگ
و ساخت موج شکن از به زیر آب رفتن خانه ها و ویلاها و مزارع شان جلوگیری کردند

ناشناس۱۴۰۵/۰۳/۱۲ ۱۱:۵۰

تبدیل به فضای سبز و تفریحی به صورت نوار ساحلی تفریحی برای مردم شود مانند ساحل تفریحی شهر باکو...زمانی هم اگر دوباره زیر آب بره آسیب کمتری به مردم و محیط زیست می رسه

ناشناس۱۴۰۵/۰۳/۱۲ ۱۱:۴۹

دریا داره از دست میره اینها به فکر زمینند. با این تفکر دیگه جای نگرانی برای دریاچه ارومیه هم نیست . یه شرکت عمران میخواد و فروش خداتومنی زمین . بفروشید .به هیچ چیزی رحم نمیشه.

ایرانی۱۴۰۵/۰۳/۱۳ ۱۱:۰۴

ناشناس ۱۴:۳۰ دریاچه سرریز نمیکنه.سد سرریز میکنه.دریاچه اورمیه هم در زمان معمولی ۴ برابر الان آب داشت.انشاللا این قحطی و خشکسالی تموم بشه تا آب دریاچه هامون برگرده به جای اولش.تا طبیعت زیبای کشورمان زیبا بمونه.

ناشناس۱۴۰۵/۰۳/۱۲ ۱۴:۳۰

دریاچه ارومیه سر ریز کرد

ناشناس۱۴۰۵/۰۳/۱۲ ۱۱:۴۲

انفال قابل واگذاری نیست

ناشناس۱۴۰۵/۰۳/۱۲ ۱۵:۵۱

واگذار کردند شد

ناشناس۱۴۰۵/۰۳/۱۲ ۱۱:۳۷

زمینی که دریا بوده در آینده حتما دریا خواهد شد.پس به هیچ عنوان نباید بهش دست زد

ناشناس۱۴۰۵/۰۳/۱۲ ۱۴:۲۹

نه تا دوباره تبدیل به دریا بشود باید یک فکری برایش کرد

مری۱۴۰۵/۰۳/۱۲ ۱۱:۳۵

بالاخره سخنگوی دولت باید یه جایی بره که دست مردم بهش نرسه
کجا بهتر از اینجا

ناشناس۱۴۰۵/۰۳/۱۲ ۱۱:۳۳

یه سوال : چطوری آش فروش و دکه و رستوران میتونن کوهها را تسخیر کنند و رستوران بزنند ؟ جاده چالوس رو ببینید بلافاصله بعد از تونل البرز به سمت چالوس سمت راست طرف یه وانت داشت پارک میکرد و و خوراکی میفروخت الان شده یه دکه . یا آخر هزار چم ابتدای سر پایینی یه دکه آش فروش بود الان کوه را تراشیده و پارکینگ هم حتی درست کرده مگه این طبیعت مال 90 میلیون نیست ؟ چه زمانی مزایده بگزار شد ( اساسا اگر حتی بتوان با مزایده زمین های منابع طبیعی فروخته بشه ) . کی به کیه ...

نظر شما

سایت تابناک از انتشار نظرات حاوی توهین و افترا و نوشته شده با حروف لاتین (فینگیلیش) معذور است.