شاخص‌هاي كارآمدي و كارآيي حكومت اسلامي

مركز پژوهش‌هاي مجلس شوراي اسلامي شاخص‌هاي كارآمدي حكومت در انديشه امام علي (ع) را در سه محور « مفهوم كارآمدي حكومت»، « چيستي كارآمدي حكومت» و« شاخص‌هاي حكومتي با رويكرد سنت و تاريخ اسلامي» مورد بررسي قرار داد.

به گزارش روابط عمومي مركز پژوهش‌هاي مجلس شوراي اسلامي، دفتر مطالعات فرهنگي اين مركز با بيان اين مطلب كه در بحث كارآمدي حكومت، دو نكته اساسي نفهته است، افزود: يكي از اين دو نكته پيدايي كارآمدي در چه چيزي و ديگري چگونگي به وجود ‌آمدن كارآمدي است. اين دو مفهوم از مباحث بسيار مهم در علوم مديريت، اقتصاد و سياست به شمار مي‌آيند.

كارآمدي در حكومت اسلامي لايه‌هاي مختلفي داشته و از زواياي مختلفي بايد مورد بررسي قرار گيرد تا مفاهيم و شاخص‌هاي اساسي آن به دست آيد. در مفهوم كارآمدي حكومت هم بايد سنت اين بحث در حد قابل ملاحظه مورد توجه قرار گيرد و هم مفهوم آن در وضعيت كنوني كشورداري آميخته شود و هم بايد نگاهي به فرداي حكومت اسلامي داشت تا اين مطالعات در شاخص‌هاي كارآمدي حكومت اسلامي راه گشا باشد.

گزارش كارآمدي و كارآيي حكومت اسلامي بر اساس انديشه‌هاي امام علي (ع) در سه محور طرح شده است. يكي كليات مفاهيم كارآمدي و كارآيي و ديگر چيستي مفهوم آنها و سوم تبيين شاخص‌هاي كارآمدي و كارآيي حكومت است. نكته قابل ملاحظه همزمان ديدن كارآمدي و كارآيي حكومت است كه اين دو در واقعيت عملي ملازم يكديگرند.

اين گزارش مي‌افزايد: مفاهيم كارآمدي و كارآيي به رغم اينكه مفاهيم تازه‌اي در عصر ما به شمار مي‌آيند، ولي در تاريخ تفكر حكومتي و به ويژه در نهج‌البلاغه رگه‌هايي از آنها ديده مي‌شود، به طوري كه اكنون در نظام‌هاي غيرديني پيشرفت و كارآيي حكومت يا يك سازمان تنها با ملاحظات و معيار مادي سنجيده مي‌شود، ولي در نظام سياسي اسلام و سيره حكومت نبوي و علوي علاوه بر ملاحظات مادي به ابعاد معنوي كارآيي و شرافت و ارتقاي كرامت انساني در رفتار سازماني و تعامل حكومت و مردم نيز توجه شده است و اصولاً بازده مادي با افزايش بهينه بازده معنوي در نظر گرفته شده است.

بطور اجمال شاخصه‌هاي كارآمدي و كارآيي عمومي حكومت اسلامي شامل سنجه‌هايي است كه مبناي اصلي كارآمدي و كارآيي نظام اسلامي به شمار مي‌آيند و اگر اين شاخصه‌ها به درستي در جامعه اسلامي اعمال نشوند، حكومت اسلامي به لحاظ كارآمدي و كارآيي ناتوان خواهد بود.

اين سنجه‌ها عبارتند از :

1 – عدالت ورزي و اجراي عدالت در حوزه عمومي و حكومتي،

2 – شايسته‌سالاري در واگذاري مسئوليت‌ها و مناصب حكومتي،

3 – تجربه‌گرايي در كارنامه مديريتي نظام اسلامي،

4 – نظارت بر عملكرد مديران حكومتي،

5 – ضابطه و قانون گرايي به جاي رابطه گرايي،

6 – امانت‌داري، تكليف و مسئوليت شناسي،

7 – ساده زيستي رهبران و الگو بودن آنان در جامعه اسلامي.

8 – قناعت و پرهيز از اسراف در حوزه شخصي و عمومي.

بدين ترتيب كارگزاران نظام اسلامي بايد با تأسي به اين شاخصه‌ها كه نمونه كوچكي از شاخصه‌هاي بزرگ حكومت نبوي و علوي است، جامعه اسلامي را به سمت كارآيي و كارآمدي حكومت اسلامي كه مد نظر امام علي (ع) بوده سوق دهند