زنگ خطر در آموزشوپرورش؛ معنای معدل ناپلئونی دانش آموزان چیست؟
مشکلات آموزش و پرورش برآمده از همه دولتهای گذشته است، اما در دولت فعلی هم وزارتخانه مربوطه نتوانسته تدبیر و ابتکار عمل خاصی از خود بروز و ظهور دهد.

اگر قرار باشد از کارنامه آموزشوپرورش فقط یک عدد را به یاد بسپاریم، شاید «۱۰٫۳۳» کافی باشد؛ میانگین ساده نمرات چهار رشته نظری در سال ۱۴۰۲. اما پشت این عدد، مسئلهای بزرگتر قرار دارد: کیفیت یادگیری نسلی که قرار است آینده کشور را بسازد.
به گزارش سرویس اجتماعی تابناک، درست است که افت نمرات را نمیتوان به یک دولت یا یک وزیر نسبت داد، اما نمیتوان از کنار آن هم گذشت. آموزشوپرورش در سالهای اخیر با انباشت مشکلات مواجه بوده و امروز، بیش از همیشه، به مدیریتی مدرن، دادهمحور و آیندهنگر نیاز دارد؛ بهویژه در شرایطی که جنگ، بحران، فناوری و هوش مصنوعی شکل زندگی و آموزش را تغییر دادهاند.
نمرههایی که باید جدی گرفته شوند
آمارهای رسمی امتحانات نهایی نشان میدهد در سال ۱۴۰۰ میانگین نمرات چهار رشته نظری، شامل تجربی، ریاضی و فیزیک، انسانی و معارف، بهترتیب ۱۳٫۱۸، ۱۲٫۳۵، ۱۰٫۴۲ و ۱۲٫۰۴ بوده است. میانگین ساده این چهار عدد ۱۲٫۵۰ میشود.
در سال ۱۴۰۲، همین ارقام به ۱۱٫۲۳، ۱۰٫۷۹، ۸٫۷۵ و ۱۰٫۵۶ رسید؛ یعنی میانگین ساده آنها ۱۰٫۳۳ بود. این کاهش حدود ۲٫۱۷ نمرهای، زنگ خطری است که نمیتوان صرفاً با تغییرات آماری از کنار آن عبور کرد.
در سال ۱۴۰۴ نیز میانگین اعلامشده برای پایههای دهم، یازدهم و دوازدهم بهترتیب ۱۱٫۱۲، ۱۰٫۳۶ و ۱۰٫۶۰ بوده است؛ میانگین ساده این سه عدد ۱۰٫۶۹ میشود. البته این شاخص از نظر روش محاسبه با ارقام چهاررشتهای سالهای قبل یکسان نیست و مقایسه مستقیم آنها علمی نیست.
بنابراین، این گزارش نمیخواهد بگوید «کدام دولت معدل بهتری داشته است». مسئله مهمتر این است که روند کیفیت یادگیری دانشآموزان به کدام سو میرود؟
افت نمره؛ واقعیتی مهم
افت آموزشی امروز حاصل یک دوره چهار یا هشتساله نیست. آموزشوپرورش سالهاست با مشکلاتی مانند کمبود منابع، نابرابری آموزشی، مشکلات معیشتی معلمان، فرسودگی مدارس، تفاوت شدید کیفیت مدارس، آثار کرونا و تغییرات مکرر سیاستهای آموزشی دستوپنجه نرم میکند. دولتهای مختلف نیز هرکدام بخشی از این میراث را تحویل گرفتهاند و بخشی از آن را به دولت بعد سپردهاند.
اما این واقعیت، مسئولیت دولت فعلی را کم نمیکند. هر دولتی که اداره کشور را بر عهده میگیرد، باید برای مشکلاتی که از گذشته به ارث رسیده، راهحل تازه ارائه کند؛ نه اینکه صرفاً آنها را به دولت بعد منتقل کند.
آموزشوپرورش و خطر مدیریت روزمره
یکی از مشکلات اساسی آموزشوپرورش این است که آثار تصمیمهای درست یا غلط آن معمولاً فوری دیده نمیشود. ممکن است ضعف یک سیاست آموزشی امروز چندان به چشم نیاید، اما پنج یا ده سال بعد خود را در دانشگاه، بازار کار، بهرهوری اقتصادی و حتی سرمایه اجتماعی نشان دهد.
به همین دلیل، آموزشوپرورش را نمیتوان مانند یک دستگاه اجرایی روزمره اداره کرد. مدیریت آموزشی امروز باید با داده، فناوری، هوش مصنوعی، تحلیل مستمر عملکرد دانشآموزان، آموزش ترکیبی، سناریونویسی برای بحران و ارزیابی واقعی یادگیری پیوند بخورد. این همان جایی است که انتظار از دولت پزشکیان جدیتر میشود که البته در سطح وزارتخانه، انگیزه و علاقه ای برای کار موثر برای جبران کارستی ها دیده نمی شود.
تلنگری به وزیر آموزشوپرورش
آقای وزیر آموزشوپرورش حتما می دانند که ؛ مسئله آموزشوپرورش آنقدر بزرگ است که نباید درگیر حاشیهها و مسائل فرعی شود. دانشآموز امروز با دانشآموز بیست سال پیش تفاوت دارد. تلفن هوشمند، شبکههای اجتماعی، هوش مصنوعی و دسترسی تقریباً نامحدود به اطلاعات، تعریف «کلاس درس» را تغییر دادهاند. در چنین شرایطی نمیتوان با همان الگوهای قدیمی انتظار نتیجهای جدید داشت.

وزارت آموزشوپرورش نیازمند تدابیر بهروزتر، چابکتر و مدرنتر است؛ از نحوه آموزش و ارزشیابی گرفته تا مدیریت معلم، محتوای درسی و استفاده از فناوری. تمرکز باید روی سؤالهای اصلی باشد: چرا دانشآموز یاد نمیگیرد؟ چرا شکاف میان مدارس و مناطق بیشتر میشود؟ چگونه میتوان معلم را توانمند کرد؟ و اگر فردا بحرانی جدی رخ داد، چگونه آموزش میلیونها دانشآموز بدون وقفه ادامه پیدا کند؟
جنگ؛ آزمونی برای تابآوری نظام آموزشی
شرایط جنگی و بحرانهای امنیتی، ضرورت این بازنگری را بیشتر کرده است. آموزشوپرورش باید از قبل برای تعطیلی مدارس، جابهجایی دانشآموزان، اختلال اینترنت و برق، آسیب به زیرساختها، تداوم امتحانات، آموزش از راه دور و سلامت روان دانشآموزان سناریو داشته باشد. این موضوع را نباید به زمان وقوع بحران موکول کرد. تابآوری آموزشی یعنی قبل از بحران تصمیم گرفته باشیم، نه بعد از بحران. اگر برنامههای اضطراری آموزشوپرورش به اندازه کافی بهروز و عملیاتی نباشند، هزینه آن مستقیماً متوجه دانشآموزان خواهد شد؛ نسلی که نباید قربانی ضعف برنامهریزی شود.
ایران در مقایسه با همسایگان
در مقایسه بینالمللی نیز تصویر نه کاملاً سیاه است و نه امیدوارکننده. طبیعتا انتظار از کشوری که قرار بود در سال گذشته قدرت اول علمی منطقه باشد بسیار بیشتر از اینهاست.
ایران در آزمونهای TIMSS عملکردی بهتر از برخی کشورهای منطقه مانند اردن داشته، اما در مقایسه با کشورهایی مانند ترکیه و قزاقستان عقبتر قرار گرفته است. در PISA نیز ترکیه در سال ۲۰۲۲ توانست در ریاضی، خواندن و علوم عملکردی بالاتر از برخی کشورهای منطقه داشته باشد.
این مقایسه یک پیام روشن دارد: کشورهای منطقه نیز با مشکلات آموزشی مواجهاند، اما برخی از آنها توانستهاند نظام سنجش، برنامهریزی و کیفیت آموزشی خود را بهتر با تحولات جدید تطبیق دهند.
حواس همه باید جمع باشد
افت نمرات دانشآموزان یک دعوای جناحی نیست. این مسئله مربوط به آینده ایران است. ممکن است آثار ضعف امروز، فردا در آمار دیگری ظاهر شود؛ در دانشجوی ضعیفتر، نیروی کار کممهارتتر، شکاف طبقاتی بیشتر یا نسلی که فرصتهای آموزشی کمتری در اختیار داشته است.
بنابراین خطاب این هشدار فقط به وزیر فعلی نیست؛ همه دولتها، مجلس، مدیران آموزشوپرورش و تصمیمگیران باید آن را جدی بگیرند. نمره امروز شاید فقط یک عدد باشد؛ اما اگر آن را جدی نگیریم، تبعاتش فردا دیگر فقط یک عدد نخواهد بود.
تابناک را در شبکه های اجتماعی دنبال کنید
نظرات بینندگان
علت معدل پایین دانش آموزان بی انگیزگی است چون میدونن هر چی هم تلاش کنن باز حریف سهمیه های ناعادلانه نمیشن
وزارت آموزش و پرورش کلا رها شده وزیر که کلا نمیدونه داره چیکار میکنه معاونان وزیر که کارایی ندارن و بخاطر دوستی با وزیر انتخاب شده اند مجلس هم که تعطیل
ضعیف ترین وزیر و معاونان وزیر در وزارتخانه فعلی آموزش و پرورش گرد هم آمده اند کسی هم نیست نظارت کنه
من سال ۱۳۶۶ دیپلم ریاضی گرفتم . در هندسه و جبر و ریاضیات جدید ۲۰ گرفتم . در دانشگاه رشته الکترونیک را با کتابهای انگلیسی درس خواندم. خدا میدونه که چقدر زحمت کشیدم و جوانی من صرف درس خواندن شد . ولی در محیط کار ملاک ارتقا این بود که ریش بذاری و در زیارت عاشورا شرکت کنی . حالا من بازنسشته هستم و کسانی در برق کار میکنند که واقعا سواد ندارند .
همه چیز مان ،به همه چیز مان می آید. آموزش و پرورش هر کشوری آیینه ی تمام نمای اوضاع و احوال یک کشور است.
شوخی نفرمایید، زنگ خطر؟! نظام آموزش و پرورش در این مملکت به عمد نابود و تعطیل شده است. قبول ندارید؟ سری به مدارس شهرستانها بزنید.
وزارتخانه ندار و بی پول. انتظاری ازین مدیران ندار نیست
وقتی امتحان نهایی برای ورود به دانشگاه مبنا می شود طبیعی است ، مگر میانگین درصد کنکور با آن گردش مالی چقدر است چهار درصد یعنی نیم از بیست هم نیست معدل ناپلئونی برای ورود به دانشگاه عالی است
این عدد در واقع کارنامه سیستم آموزشی ما است .بدون هیچ تعارفی .
وزیر یه دغدغه داره اونم اینکه مدارس مهر باز بشه
چه چیزی در مملکت درست و روی حساب است که معدل دانش آموزان باشد نگارنده ظاهرا در ایران زندگی نمیکند
تا زمانی که آموزش و پرورش از کمبود منابع رنج ببره همینه معلم بدون انگیزه و دانش آموز بدون انگیزه الان وقتی علم به شغل ختم نمیشه و اغلب مردم کشته مرده علم که نیستن و در نهایت هم همه دیپلم میگرن چرا درس بخونن 75rq
عامل اصلی افت تحصیلی دانش آموزان عدم رسیدگی والدین به مسائل درسی بچه های خود می باشد و یکی از عوامل عمده نیز حقوق پایین معلمان و به دنبال ان نداشت روحیه معلم برای تدریس درست و حسابی هست چون شغل دوم انرژی معلم رو کاملا میگیرد
فقط آموزش و پرورش نیست. دردانشگاهها هم دانشجویان کمتر به فکر یادگیری اند. دانشجویان دکتری اکثراً کارمندان دوایر دولتی و مهندسان با چند سال تجربه هستند که برای ارتقا شغلی فقط مدرک را می خواهند و معدل و خروجی پژوهشی برایشان اهمیت ندارد. دانشجویان کارشناسی و ارشد هم به جز آنانی که قصد اقدام برای اخذ پذیرش خارج از کشور را دارند یادگیری را دنبال نمی کنند. هدف به جای یادگیری علم اخذ مدرک شده است.
ایجاد انگیزه و پایش امید در نسل جوان مدتهاست فراموش شده است.
ظرفیت پردیس های دانشگاهی در رشته های پزشکی و دندان پزشکی را افزایش دهید تا علاقه مندان به تحصیل در رشته های پزشکی برای ادامه تحصیل به کشورهای همسایه مهاجرت نکنند و ارز از کشور خارج نشود.
اول دانش آموزان برای خود آینده ای متصور نبستند . دوم خانواده ها به دلایل مختلف حریف فرزندان خود نیستند یا خوب راهنمایی نمیکنند. سوم معلمان به ناچار به مشاغل دوم روی آورده اند و از تبعیض با سایر کارمندان ناراضی هستند. چهارم کلاسها بسیار شلوغ وبسیاری از دانش آموزان از نظر اخلاقی و انضباط غیر قابل کنترل و مخل کلاس هستند. پنجم مطالب تعدادی از کتابها برای دانش آموزان ملال آور است .ششم بعضی از دانش آموزان در متوسطه ی دوم رشته خود را اشتباهی انتخاب میکنند هفتم معاونتی در مدارس وجود ندارد که به وضعیت دانش آموزان ضعیف رسیدگی کند. هشتم تعدادی از دانش آموزان هم درس میخوانند و هم کار میکنند نهم به جای استفاده ی مرتب از کلاس باید از وسایل کمک آموزشی و کارگاه و آزمایشگاه. استفاده کرد..البته دلایل دیگری هم وجود دارد و وضعیت علمی در دانشگاهها بهتر از مدارس نیست
سلام به عنوان معلم این را عرض میکنم انتخاب وزیر مسولین ادارات استان ها و ادارات نواحی طبق ب۶ سال سابقه که دارم و دیدم همش سیاسی و دخالت نمایندگان ووو است و افراد شایسته نیستند مخصوصا وزیران که اصلا معلم نبودند
اینها ول کنید مهم پول خوب کارکنان بانکها و شرکتهای دولتی است
این همه امکانات بانکها و شرکتهای چه ارزش افزوده برای مردم دارد؟
ا.پ را هم تعطیل کنید برود
من زهوشانم، معلم ها اندازه پشم حالیشون نیست به خاطر همینم هیچکس مدرسه نمیره و همه با کلاس بیرون می خونن
وقتی حواس وتمرکز معلم صرف معیشت و اقتصاد وشرمندگی خانواده است به گونه ای که 18000000 تومان حقوق را چگونه وچطور هزینه کنند و، وعدههایی که از خانواده به جای مانده، چگونه توقع داریم معدل دانش آموزان رو به افزایش وبهبودی باشد؟ لطفاً تا دیر نشده چارهجویی کنید، ای دلسوزان
ژن هوش ربطي به وزير ندارد
انروز كه گفتيد نخبه ها بروند به درك نفهميديدي
كه شيفت و شارش ژنتيكي چه بلايي سرتون مياره
نخبه رفت همونجا بچه دار شد
يك لحظه فكر نكرديد چرا اروپا و امريكا درها باز كردن نخبه ها جا ميدن؟؟؟براي اصلاح ژن ژن ژن
و شما!!!
حالا با بچه هاي نسل هوش متوسط و كم موتجهيد كه دايما هم تحليل مي رود
وزارت آموزش و پرورش باید از سیاسی شدن و باند و باند بازی خارج شود و صرفا به امر خطیر تعلیم و تربیت نسل کنونی و آینده بپردازند همین و بس
طفلک فرهنگیان کشور
آموزش پرورش را باید از سیاست فرهنگ کوچه بازاری باید جدا کرد و به سمت علم شادی برد در بعضی مواقع می بینیم که یک ساعت بچه ها در حیاط به صف مراسمی اجرا می کنند که این خودش باعث دلخوری از همین برنامه برای آینده می شود
معلمی که از پنجم ماه چیزی ندارد و سبزی فروشی کند و دانش اموز ببیند ایا درس ارزش دار می شود وقتی دبیر یک شیفت اضافه تدریس بگیرد و یک شیفت۴۰۰هزار بگیرد و حتی هزینه رفت به محل کار نشود ..وقتی معلم مراقب امتحان نهایی هست و سه ساعت مراقبت و بعد بستن و دقیق تا ظهر زمان می برد و روزانه ۲۵۰هزار تومان دریافت کند ..وقتی معلم مجبور می شود به هر نوعی شغل دیگری ایجاد کند و ببیند ان شغل ده برابر حقوق معلمی درامد دارد ایا مدرسه زنگ تفریح نمی شود ..به خدا مجبورم بعد از ۲۶سال خدمت صادقانه دنبال یک شغل باشم و زندگی مجبورم کرد و می دانم بعد از شغل ،دیگر معلم واقعی نیستم چون دوستانم را دیدم
عقبگرد تاریخی تادیر نشده یه فکر بکنین این همه سال عقب گرد حاصل همین سیستم ناقص احد بوغ که هیچی سر جاش نیست خدا به داد بچه های سرزمینم برسه
وزیر مربوطه فرمودند داریم پایه های تمدن نوین اسلامی را بنا می کنیم:))))
آموزش و پرورش خیلی وقت است در اغما به سر می برد.... با این افراد و این دست فرمان هم به هوش نمی آید.... فاتحه
ما دهه شصتی ها که زجر کشیدیم درس خوندیم مطیع معلمان بودیم
پشت تمام بی خردیها و لابی ها له شدیم.نسل جدید که دیگه چیزی برای بدست آوردن نداره
آموزش و پرورش وزارتخانه ای است که
در آن به جای گواهینامه رانندگی با خودرو امروزی
تصدیق درشکه رانی با چهار پایان در جاده های مال رو را می دهند.
نظر شما
سایت تابناک از انتشار نظرات حاوی توهین و افترا و نوشته شده با حروف لاتین (فینگیلیش) معذور است.