زخمی ماندگار بر گرز بهرام + تصاویر

چندی قبل بخشی از نفیس ترین نقش برجسته های موجود در مجموعه ساسانی تنگ چوگان در شهرستان کازرون بر اثر اصابت پتک یا وسیله مشابه دیگری شکسته شد.

بر اثر این آسیب دیدگی گرز آویزان از اسب بهرام در دوم نقش برجسته در ضلع غربی تنگ چوگان به کلی شکسته و از بدنه کوه جدا شده و به دنبال این موضوع اقدامات لازم برای مرمت این نقش برجسته آغاز شد.

عضو شورای مرکزی انجمن هم اندیشان جوان در گفتگو با خبرنگار مهر گفت: با آنکه کار ترمیم بخش آسیب دیده در نقش برجسته بهرام پایان یافته اما هنوز هیچ اقدام عملی در خصوص تقویت فضای حفاظتی این نقش و سایر نقوش برجسته ساسانی موجود در کازرون صورت نگرفته است.

محسن عباسپور افزود: اکنون که ترمیم اثر پایان یافته به وضوح می توان متوجه شد که متاسفانه بیش از 30درصد از سطح این شی به کلی نابود شده است.


وی تصریح کرد: این شیء آسیب دیده در نقش برجسته بهرام که در برخی دیگر از نقش برجسته های ساسانی نیز آویزان به اسب شاه دیده می شود، سالم ترین نمونه در نوع خود بود که متأسفانه اکنون دیگر ظرافت خود را از دست داده و از آن شیء با ارزش باستانی، چیزی جز تصاویر و برخی نمونه برداریها و یک اثر زخم دیده که به وسیله مرمت اندکی به شکل روزهای پیشین خود بازگشته، برجای نمانده است.

عضو شورای مرکزی انجمن هم اندیشان جوان افزود: نیمه پایینی نقش برجسته بهرام به دلیل آنکه چند قرن در زیر لایه های خاک مدفون مانده بود و نسبت به نیمه بالایی آن کمتر در معرض عوامل فرسایشی قرار داشته، جزو یکی از سالم ترین و ظریف ترین نقوش برجسته به جا مانده از دوران ساسانیان بود که حدود 40سال پیش و توسط دکتر سرفراز از زیر خاک بیرون آمد.

وی ادامه داد: شیء آسیب دیده در تعرض اخیر نیز در نیمه پایینی این نقش قرار داشت و به همین واسطه از ظرافت خاصی برخوردار بود.


عباسپور افزود: گرچه تنگ چوگان و در کل تاریخ ایران اکنون دیگر ظرافت مثال زدنی این شیء باستانی را از دست داده، اما همچنان انتظار می رود دستگاه های ذی ربط و به ویژه سازمان میراث فرهنگی و پایگاه پژوهشی بیشاپور نسبت به حفاظت فیزیکی و الکترونیکی از نقوش برجسته پرارزش دیگری که در این تنگه باستانی و سایر نقاط شهرستان وجود دارد، اقدامات جدی تری را انجام دهند.

وی تاکید کرد: گنجینه های تصویری تاریخ ساسانیان در کازرون که در دل کوه های این سرزمین نقش بسته اند همچنان بدون حضور کوچکترین تجهیزات الکترونیکی و با بهره گیری از حفاظتهای فیزیکی نامناسب و بعضا حتی بدون فنس کشیهای ابتدایی محافظت می شوند و اگر نبود همان دلسوزی انگشت شمار نگهبانان موجود، دقیقا مشخص نبود امروز وضعیت این نقوش به چه صورت بود.


به هر حال اتفاقی ناخوشایند برای یکی از منحصربه فرد ترین نقش برجسته های تاریخی کشور رخ داد که باعث شد زخمی ماندگار بر این بنا برجای مانده است.

اما میشد حین مرمت این بنای آسیب دیده اقدامات حفاظتی لازم را نیز به منظور جلوگیری از اتفاقات مشابه برای این اثر و سایر بناهای موجود انجام داد.

البته مسئولان میراث فرهنگی اعلام کرده اند که طرح های حفاظتی برای بناهای تاریخی را مد نظر دارند که باید هرچه سریعتر در راستای اجرای آن اقدام کرد تا این امر اسیر زمان نشود.

منبع: مهر