آخرین خبرعکس: پنجره‌ای به گذشته؛ شهید لاریجانی در کنار سرلشگر محسن رضایی
3بازدید

تلاش ترکیه برای کاستن از نقش و نفوذ ایران در منطقه (1)

عثمانی‌های نوجوان و بازی با برگ سوخته الهاشمی

گستاخی مقامات ترکیه، که روزی بنا بود با هیچ یک از همسایگان خود تنش نداشته باشند، چنان اوج گرفته است که گاه کشور خود را پناهگاه تروریست‌ها می‌کنند و گاه خود را طلایه‌دار حمله نظامی به کشورهای همسایه. این نوجوانان تازه به دوران رسیده پنهان هم نمی‌کنند که در رویای عثمانی‌گری نوینی هستند.

در روزهای گذشته، معاون نخست وزیر ترکیه اعلام کرد که طارق الهاشمی، معاون فراری رئیس‌جمهور عراق که چند روز پیش از سوی پلیس جنایی بین‌الملل (اینترپل) به اتهام دست داشتن در چندین عملیات تروریستی علیه زائران شیعه و برخی از مقامات امنیتی و شش قاضی در عراق تحت تعقیب قرار گرفته است، به پلیس بین‌الملل تحویل داده نخواهد داد.

این در حالی است که به گزارش «تابناک»، حکم بازداشت طارق الهاشمی از نوع اخطاریه سرخ است که از دولت‌ها می‌خواهد وی را بازداشت کنند و به عراق تحویل دهند که هم اکنون محاکمه غیابی او نیز در آن جریان دارد.

طارق الهاشمی که از دیروز به اتهام دست داشتن در عملیات تروریستی تحت تعقیب بین‌المللی قرار گرفته، در استانبول است و نخست وزیر ترکیه نیز در روزهای گذشته اعلام کرده که وی برای معالجه در این کشور به سر می‌برد و پس از پایان درمان به عراق بازخواهد گشت، ولی دیروز «بکر بوداغ» معاون داود اوغلو با اعلام این خبر که ترکیه کسانی را که به آنان کمک می‌کرده است (منظور طارق هاشمی) تحویل نخواهد داد.

همچنین بوزداغ گفت: «اینکه نام کسی بین افراد تحت تعقیب اینترپل باشد، البته مهم است. ما هم از دولت عراق خواسته‌هایی داریم. آنجا هم کسانی که در عملیات تروریستی دست دارند و به اقداماتی علیه کشور ما دست زده‌اند، هستند که ما آنها را می‌خواهیم، اما تا امروز از دولت عراق پاسخی دریافت نکرده‌ایم».

این موضع‌گیری‌های غیر دوستانه اخیر مقامات ترکیه علیه دولت نوری مالکی در حالی صورت می‌گیرد که روابط آنکارا ـ بغداد در پرتو سیاست تنش صفر با همسایگان احمد داود اوغلو بین سال‌های ۲۰۰۳ تا ۲۰۱۰ توسعه پیدا کرد و زمینه‌ها و بسترهای لازم برای ایجاد یک رابطه بلند مدت و استراتژیک میان دو همسایه ـ که دارای اختلافات تاریخی نیز بودند ـ شکل گرفت.

در این مدت، گسترش روابط سیاسی میان دو کشور به حوزه همکاری‌های اقتصادی نیز تسری یافته است، به گونه‌ای که حجم تجارت میان دو کشور به بیش از دوازده میلیارد دلار در پایان سال ۲۰۱۱ میلادی رسید. از این روی، گسترش و تعمیق روابط دو کشور نوید یک آینده روشن برای همکاری آنکارا ـ بغداد را می‌داد که در پرتو آن، منطقه نیز می‌توانست از این رابطه سودمند شود.

اما سیر رخدادها در دو کشور به گونه‌ای رقم خورد که نه تنها هم‌اکنون امید به گسترش روابط در آینده را کمرنگ کرده، بلکه تنش میان دو کشور به بالا‌ترین میزان در سالیان اخیر رسیده است. هرچند اکنون موضوع طارق ‌الهاشمی، به افزایش تنش میان ترکیه و عراق منجر شده، اما باید به این موضوع توجه داشت که مواضع ترکیه در قبال دولت مرکزی در عراق صرفا ناشی از نگرانی آنکارا از سرنوشت سیاسی طارق‌الهاشمی در عراق نیست، در این راستا منافع استراتژیک ترکیه چراغ راهنمای سیاست خارجی این کشور در قبال عراق است.

در این میان مهمترین متغیرهای استراتژیک دخیل در موضع گیری‌های ترکیه عبارتند از:

۱ـ تلاش برای تغییر معادلات سیاسی در عراق و افزایش نقش گروه‌‌های سنی و سکولار؛ به همین منظور حمایت دولت ترکیه از ائتلاف العراقیه در انتخابات پارلمانی مارس ۲۰۱۰ که متشکل از شیعیان سکولار و سنی‌های پرنفوذ در عراق بودند، در راستای این سیاست صورت گرفت. از این روی، انتخابات پارلمانی عراق در دو سال پیش را باید نقطه آغاز اختلاف میان دولت مرکزی عراق و دولت ترکیه دانست. در این چهارچوب، هدف اصلی ترکیه بر هم زدن معادلات سیاسی در درون عراق با هدف به قدرت رساندن احزاب و گروه‌های نزدیک به آنکاراست.

۲ ـ بر هم زدن معادلات استراتژیک منطقه‌ای و کاستن از نفوذ بازیگران منطقه‌ای؛ به قدرت رسیدن دوباره ائتلاف قانون به رهبری نوری‌المالکی که از نظر سیاسی و ایدئولوژیک به ایران نزدیک بوده و روابط قوی و پایداری با ایران دارد، بر نگرانی‌های منطقه‌ای ترکیه افزوده است. از این روی، ترکیه همواره با سیاست‌‌های گوناگون، به دنبال تغییر در این وضعیت بوده تا بتواند با همراه ساختن مقامات سیاسی عراق، اهداف منطقه‌ای خود را پیش برده و با کمترین هزینه، بیشترین منافع را عاید دولت ترکیه کند.

در این میان، باید گفت هدف اصلی ترکیه از مداخله در عراق به قدرت رساندن احزاب موافق با ترکیه و استفاده از کارت نخبگان سیاسی جدید در این کشور با هدف بر هم زدن موازنه قوا در سطح منطقه و کاستن از نقش و نفوذ ایران در منطقه خاورمیانه بوده است. در این راستا ترکیه از حمایت برخی کشورهای عربی به ویژه عربستان سعودی و قطر نیز برخوردار است.

از این روی باید گفت، موضوع طارق‌ الهاشمی از دو جنبه قابل بررسی است؛ نخست این که این موضوع باید در چهارچوب روابط نزدیک میان آنکارا و هاشمی ارزیابی شود. هاشمی یکی از متحدین عراقی نزدیک ترکیه است. در این چهارچوب، هاشمی جایگاه ویژه‌ای در سیاست ترکیه دارد. دوم آنکه موضوع هاشمی باید در چهارچوب روابط میان دولتی ارزیابی شود.

همان گونه که گفته شد، تلاش ترکیه برای نقش آفرینی بیشتر در عراق تابعی است از نگرانی‌‌های استراتژیک و منافع این کشور در سطح منطقه‌ای؛ اما گویا در اوضاع کنونی که ترکیه به دلیل مواضع ضد سوری در تنش با همسایگان خود است، افزایش تنش سیاسی میان ترکیه با همسایه دیگر که کاهش روابط اقتصادی را نیز در پی خواهد داشت، می‌توان بازی دانست که بازنده اصلی آن ترکیه خواهد بود.

تابناک را در شبکه های اجتماعی دنبال کنید

Googleافزودن تابناک به منابع ترجیحی گوگل

اشتراک گذاری

گزارش خطای خبر

اگر اشتباهی در این خبر دیدید، به تحریریه اطلاع دهید.

نظرات بینندگان

ناشناس۱۳۹۱/۰۲/۲۳ ۱۵:۰۵

یکی از دلایلی که من عبدالباری عطوان را عامل دستگاه های اطلاعاتی غرب می دانم (در کنار ادعای ملاقات او با بن لادن) این است که از سال 1386 به بعد در حال زمزمۀ این بود که اعراب باید از ترکیه عذرخواهی کنند و باید در کمک به احیای عثمانی یاری برسانند. از آن هنگام هم همواره و به شیوه ای منافقانه در حال مطرح کردن و یاری به برنامۀ به جان هم انداختن کشور های اسلامی به نغع ایالات متحده و غربیون است.

ناشناس۱۳۹۱/۰۲/۲۳ ۱۱:۵۹

با خوندن این نوشته یاد اون بنده خدا تو قهوه تلخ افتادم که ابروشو بالا میزنه میگه : ....اه ... تویی!
شما تازه متوجه شدین که دارن نقش عثمانی رو بازی میکنن. وگرنه اینها که از همون اول معلوم بود چه تفکر و سیاستی دارن.

ناشناس۱۳۹۱/۰۲/۲۳ ۱۱:۱۶

دولت ترکیه متاسفانه مواضع ورفتاری نامناسب وناشایست را پیش روگرفته است طارق الهاشمی بایددردادگاه بغدادمحاکمه شودوبه اتهامات خودپاسخ دهدتاعدالت اجراشوداگربی گناه بودکه هیچ واگرگناهکاربودطبق قوانین دادگاه عراق مجازات شود خواسته کشورعراق بسیارمنطقی میباشدوبهتراست دولت ترکیه این متهم به مواردتروریستی رابه دولت عراق تحویل دهد

ناشناس۱۳۹۱/۰۲/۲۳ ۱۱:۰۸

مانیزدرسیاستهای خودمشکل داریم وقتی کشوری بدروغ خودرابمانزدیک میکندویا در کشورهایی تحرکاتی سیاسی انجام میدهد که بظاهرباب میل ماایرانیان میشودبدون تحقیق وبررسی علل اقدام سریعاآنقدربه کشوری نزدیک میشویم که نمیدانیم که باطن وزیر لباسش گوی وتنوری ازآتش است ودربعضی ازمواقع نیز ضربه سادگی وپاکی خودرادرعالم سیاست میخوریم غافل ازاینکه بابا درعالم سیاست گرگ خودرادرلباس میش ظاهرمیکندترکیه برای ادامه سیاستهای اقتصادی خودبه نفت شمال عراق علاقه فراوانی داردواگرزمینه مساعد باشد ومانعی جهانی درکارنباشدبه بهانه برخوردبااکرادعراقی شمال عراق راازبدنه عراق جدامیکندچون میداندکه حرکت مستقیم نظامی رادنیا قبول ندارد2سیاست رادرمنطقه پیش روی خودقرارداده اول تقویت وتسلیح وپشتیبانی مخالفان کشورهای دوست ایران دوم ایجادتفرقه ونفاق در دستگاههای حاکمه ومردم کشورهای دوست ایران .صراحتا بایدبگویم بدلیل وابستگی ترکیه به ناتووهمپیمانی این مملکت بادشمنان ایران واین کشورو آذربایجان ازنظرشخص من ازگزینه های غرب برای درگیری باایران است اگرمنافعی ازایران نداشت واقتصادش پاسخگوی اعمال تجاوزکارانه اوبود یقین بدانیداین کشور به دیگرممالک همسایه ازجمله ایران وعراق و...برای تسخیرنقاط حساس حمله میکرد چون حرکات ورفتارهای این کشورنشان دهنده ادعای بنده میباشدپایگاههای نظامی مستقردر این کشوروجمهوری باصطلاح آذربایجان وحمایت آنهاازتروریستها مشهور و...بیانگراین واقعیت است من بعنوان یک آذری ایرانی ازمسئولین محترم نظام مقدس اسلامی استدعادارم درعالم سیاست به هیچ دولتی اطمینان صددرصد ننماینداللهم عجل لولیک الفرج

ناشناس۱۳۹۱/۰۲/۲۳ ۱۱:۰۸

هر کشوری یک سیاست مستقل دارد ومنافع خود را در همان میبیند شاید برای ما خوشایند نباشد واز همان برگ سوخته بیشترین سود را ببرد

ایران دوست۱۳۹۱/۰۲/۲۳ ۰۰:۳۴

تحلیل خوبی بود تابناک. هدف اصلی ترکیه تو منطقه تبدیل شدن به یک هژمون منطقه ای است..سند چشم انداز استراتژیک ترکیه که برای سال 2023 تدوین شده نیز این هدف رو به خوبی انعکاس داده... اما برای رسیدن به این هدف رقبایی چون ایران رو در مقابل خودش می بینه..به همین منظور ترکیه به ذات برای ما یک رقیب بالفعل و یک دشمن بالقوه است، خوشحالم که مذاکرات بعدی قراره تو بغداد برگزار بشه نه استانبول.

ناشناس۱۳۹۱/۰۲/۲۳ ۱۴:۰۹

خوب براي چي منفي مي دين...خوب انصافا تحليل خوبي بود...تركيه اصلي ترين رقيب ما تو منطقست..خطر تركيه از خطز عربستان و اسرائيل هم بيشتره

علی۱۳۹۱/۰۲/۲۲ ۲۳:۴۸

با سلام
با اسم مسلمانی روی کار آمدند حالا باصهیونیست ها وکفار علیه مسلمانان همدست شده اند ،واعتبروا یا اولی الابصار.

دهخدا۱۳۹۱/۰۲/۲۲ ۲۲:۵۸

بلند پروازی های رجب طیب اردوغان آغازگر تجزیه ترکیه است اردوغان فقط میتواند ادای قدرتهای بزرگ را در آورد ولی در عمل عاجز است نمیدانم چه کسی به گوشش خوانده که تو عثمانی هستی واو هم تحت تاثیر قرار گرفته غافل از اینکه جواب او را بورس استانبول خواهد داد

ناشناس۱۳۹۱/۰۲/۲۲ ۲۱:۰۵

ترکیه هم مثل عراق همسایه ماست . پس منطقی نیست که به خاطر عراق ترکیه را با خود دشمن سازیم . در ضمن در روابط بین الملل دوستان دائمی وجود ندارند ، بلکه این منافع ملی است که دائمی محسوب می شود. انشاء الله که 8 سال جنگ عراق یادمون نرفته! پس اندکی آینده نگر باشیم و استراتژیک فکر کنیم.

ناشناس۱۳۹۱/۰۲/۲۳ ۱۴:۱۲

بهتره سند چشم انداز استرات‍يك 2023 تركيه رو يك مطالعه اي بفرماييد دوست عزيز... عراق شيعه بالقوه يك دوست و متحد خوب براي ما ميتونه باشه ولي تركيه لائيك به هيچ وجه نميتونه حتي بالقوه دوست ما باشه.

ناشناس۱۳۹۱/۰۲/۲۳ ۱۱:۴۶

اقای محترم اولا باید دانست که ترکیه به دنبال ضربه زدن به ایران از طریق سوریه و عراق است تا خود نقش منطقه ای داشته باشد.دوما استراتژیک فکر کردن این نیست که 8سال جنگ را بهانه کنیم ثانیا بهترین راه به نظر من این است که کشور ما فعلا نقش میانجی بین عراق وترکیه ایفا کند

ناشناس۱۳۹۱/۰۲/۲۳ ۱۰:۵۳

وقي اونها دارن دشمني ميكنند ما چيكار كنيم . بشينيم و نگاهشون كنم؟

فرید۱۳۹۱/۰۲/۲۲ ۱۹:۱۹

آیا به نظر شما تحقیر همسایگان و کشورهای منطقه می تواند از قدرت آنها بکاهد؟ (ترکان نوجوان، شیخک های عرب، کشورک امارات) به نظر من به جای اینگونه ادبیات بهتر است به مسولان طعنه بزنید تا امتیازهای موجود در منطقه را یکی پس از دیگری از دست ندهند.

محمد۱۳۹۱/۰۲/۲۲ ۱۷:۴۰

ترکیه با حمایت از القاعده و گروههای تروریستی در سوریه و عراق و همچنین حمایت آشکار از یکی از رهبران شناخته شده تروریستها در عراق و متهم فراری تبدیل به بزرگترین پشتیبان تروریستها در جهان بعد از سعودیها و قطر شده. بهتره بخاطر داشته باشیم این جایگاه جدید بعد از جایگاه نخست این کشور در بازداشت و شکنجه روزنامه نگاران در سطح جهان بدست آمده است. باید برای کسب این جایگاهها به دولت روم شرقی تبریک گفت.

ناشناس۱۳۹۱/۰۲/۲۲ ۱۶:۵۷

بهتر است ما صادرات خود به عراق را چند برابر کنیم و جای ترکها را بگیریم این بهترین تنبیه برای ترکیه است.

مهری۱۳۹۱/۰۲/۲۲ ۱۶:۰۹

پناه بر خدا.مگه اینا عقل داشتند.بس که دشمنی کردند باعث تفرقه ی جهان اسلام شدند هر چند اعراب هم کم نگذاشتند و دشمن را سرازیر کردند به این جهان.اختلاف این دو گروه و منم منم کردنشون زورگویی غرب و کشونودشون به اینجا را بدنبال داشت

نظر شما

سایت تابناک از انتشار نظرات حاوی توهین و افترا و نوشته شده با حروف لاتین (فینگیلیش) معذور است.