آخرین خبربورس آمریکا فرو ریخت
4بازدید

واکاوی طرح ارزی دولت:

دولت ارز خود را آسان از دست نمی‌دهد

در حالی که طرح دولت برای ساماندهی بازار ارز شامل نکات و جزییات پررنگی است، توجه به نکات اساسی آن، نشان می‌دهد که خلل و فرج این طرح، در آن ابهام‌آفرینی می‌کند. اکنون پرسش این است که چرا دولت به جای این طرح به یک نظام سه نرخی تن نداد و به یک سیستم شناور ۲ درصد مدیریت شده توجه کرد؟! پاسخ کاملاً مشخص است.

در حالی که طرح دولت برای ساماندهی بازار ارز شامل نکات و جزییات پررنگی است، توجه به نکات اساسی آن، نشان می‌دهد که خلل و فرج این طرح، در آن ابهام‌آفرینی می‌کند. اکنون پرسش این است که چرا دولت به جای این طرح به یک نظام سه نرخی تن نداد و به یک سیستم شناور ۲ درصد مدیریت شده توجه کرد؟! پاسخ کاملاً مشخص است.

به گزارش «تابناک»، هم‌اکنون سخنان شمس‌الدین حسینی منتشر شده و جزییات بیشتری از طرح دولت به میان آمده است. از میان مجموع سخنان دیروز شمس‌الدین حسینی می‌توان نکات زیر را پررنگ کرد و به آنها توجه داشت:

۱ ـ انجام معاملات عرضه و تقاضای ارز از طریق سیستم بانکی

۲ ـ متقاضیان شامل مسافران خارجی و اولویت‌های ۳ تا ۵ که گروه کالاهای تولیدی هستند.

۳ ـ تعیین نرخ ارز با مکانیزم کمتر از ۲ درصد بهای بازار آزاد. از گزینه‌های مطرح برای گرفتن نرخ ارز یکی معاملات روز گذشته است، دیگری تعیین نرخ با میانگین و یا در نظر آوردن حجم معاملات که هنوز مشخص نیست، کدام روش اعمال خواهد شد.

۴ ـ هدف از این طرح عرضه بیشتر ارز و ایجاد شفافیت در معاملات ارزی عنوان شده است.

۵ ـ راه‌اندازی بورس ارز در آینده بستگی به تأثیرات اجرای این طرح ارزی دولت دارد.

اما از میان نکات مهم سخنان حسینی به چند مورد باید به شکل موشکافانه‌ای توجه کرد.

نخست: تعیین نرخ ارز با رقم ۲ درصد زیر قیمت بازار آزاد؛ یعنی‌‌ همان چیزی که ثروتی نیز پیش از آن اعلام کرده بود. در این میان، مکانیزم تعیین نرخ اهمیت بسیاری پیدا می‌کند. شمس‌الدین حسینی سه مکانیزم را مطرح کرده است که عبارتند از: بهای معاملات روز گذشته، میانگین‌گیری از بها و سوم حجم معاملات.

در اینجا دقیقاً مشخص است که تعیین بها کاملاً وابسته به بازار آزاد می‌شود؛ یعنی ملاک تعیین نرخ رسمی، نرخ بازار آزاد است. حسینی اعلام کرده که این طرح با توجه به حجم و میزان معاملات بزرگی که از طریق آن صورت می‌گیرد، می‌تواند نرخ بازار آزاد را نیز کاهش دهد؛ به عبارتی دولت بر این باور است با این کار نرخ بازار غیر رسمی کاهش پیدا می‌کند.

نکته‌ای که دولت فراموش کرده، این است که در ماه‌های اخیر، این تنها میزان عرضه و تقاضا نبوده که بهای ارز در بازار موازی را رقم زده، بلکه اساساً کاهش ارزش پول رایج، تنش‌های سیاسی و اقتصادی نیز در این میان به شدت تأثیر گذار بوده‌اند.

از سویی هرچند سخنان حسینی در این مورد که حجم معاملات انجام شده در طرح دولتی بسیار بالاست و می‌تواند نرخ بازار آزاد را پایین بیاورد، درست است، این امر بستگی کامل به میزان ارزی دارد که دولت در اختیار مسافران می‌گذارد. دلیل این امر کاملاً روشن است، زیرا وارد کنندگان ـ که حجم عظیمی از ارز را خواستارند ـ مسلما با ۲ در صد زیر قیمت نیز نفع بیشتری از معاملات در طرح دولتی می‌برند، اما در خصوص مسافران که تقاضای حجم پایین‌تری از ارز را دارند، چنانچه میزان عرضه به آنها محدود باشد، دوباره بازار آزاد مرجع دوم خواهد بود و اساساً برای این افراد، ۲ درصد چندان تغییری ایجاد نمی‌کند. در نتیجه، دولت در بخشی از طرح خود، اختیار تعیین بها را رسماً به دست بازار موازی انداخته است.

دوم: خود مکانیزم تعیین بهاست. سه گزینه مطرح یعنی بهای معاملات روز قبل، میانگین‌گیری و حجم معاملات، هر کدام می‌توانند نرخ‌های متفاوتی را به دست دهند و در مواقعی این امر به ایجاد نرخ سوم در بازار می‌انجامد؛ به عبارت دیگر، چنانچه دولت بهای روز گذشته را ملاک قرار دهد، ۲ درصد چندان تفاوتی ندارد و عملاً نرخ سومی وجود نخواهد داشت، اما میزان نوسان بها و همچنین مشکل پیش گفته در خصوص مسافران، عملاً معضل اساسی دولت در این مکانیزم خواهد بود.

از سویی چنانچه دولت اقدام به میانگین گرفتن از معاملات کند، مبنای شروع به شدت تأثیرگذار است و ۲ درصد از میانگین به طور حتم می‌تواند نرخ سومی در بازار ایجاد کند. در این مکانیزم، هرچند نوسانات بازار تا اندازه‌ای در تعیین بها خنثی می‌شود، اما بسته به میزان تغییرات بازار آزاد از شروع مبنا تا مقصد تعیین بها، ایجاد نرخ سوم را ممکن می‌سازد.

چنانچه دولت مبنای محاسبه را دینامیک و پویا در نظر آورد، یعنی برای نمونه، مبنا یک ماه پیش از تاریخ تعیین بها به شکل پویا مشخص شود، باز هم این نوسانات بازار هستند که تعیین کننده نرخ رسمی می‌شوند و این زمان هر چه قدر کوتاهتر شود، نوسان تعیین کننده‌تر می‌شود؛ افزون بر اینکه از تأثیر نرخ تورم و میزان نقدینگی موجود در جامعه و تأثیر آن بر رشد بهای ارز نباید غافل بود.

سوم: بی‌گمان دولت می‌خواهد با این کار، توجهات و تقاضا از سمت بازار موازی را به سمت مراکز رسمی و تحت نظارت هدایت کند. این کاری اساساً مثبت است که چنانچه عملی شود، موفقیت بزرگی برای دولت خواهد بود؛ اما به غیر از این، اساساً هیچ نکته جدیدی در مدیریت بازار ارز از سوی دولت دیده نمی‌شود و این طرح بیش از همه راهکاری برای کم کردن التهاب بازار ارز است، نه مدیریت ذاتی و همیشگی آن؛ به عبارتی، دولت راه میانه‌ای را برگزیده که ضمن مدیریت ذخایر ارزی بازار تقاضا را نیز مجاب کند. تعیین بهای ارز به میزان ۲ درصد زیر قیمت بازار آزاد، یعنی عملاً عرضه ارز دولتی با بهایی نزدیک به بازار آزاد. این امر به خودی خود هیچ اشکالی ندارد و شاید حتی قدمی در راه نظام تک نرخی نیز باشد؛ اما معنای دیگر آن، نرخ شناور ۲درصد مدیریت شده است!

بی‌گمان، این ۲ درصد تنها ناشی از شوخ چشمی دولت برای اغوای تقاضا و تغییر مسیر آن است؛ اما پرسشی که مطرح می‌شود، این که آیا این طرح دولت نمی‌توانست با یک نظام سه نرخی رسمی مقایسه شود؛ نظامی که اساساً دردسرهای تعیین بها و مکانیزم‌های آن را نیز نداشت؟!

پاسخ بی‌گمان مثبت است و دولت می‌توانست برای مدیریت اساسی بازار، یک نظام سه نرخی رسمی را ایجاد کند که نکرد. شاید ترس دولت از ایجاد رانت بود؛ شاید. اما گویا دولت این طرح کنونی را با نظام سه نرخی جایگزین کرد تا ارز خود را با ‌‌نهایت قیمت ممکن عرضه کند که دو فایده همزمان دارد: نخست این که ارز خود را آسان از دست ندهد و دوم سودجویی و رانت‌بازی حاصل از نظام چند نرخی را خنثی کند.

اما باید گفت هر دوی این‌ها ناشی از ضعف در تصمیم‌سازی و مدیریت دولت است، زیرا برای اینکه دولت منابع ارزی خود را آسان از دست ندهد، می‌توانست از مدت‌ها پیش، به سمت نظام تک نرخی کاملاً شناور حرکت کند. دوم آن که برای جلوگیری از رانت خواری، نهادهای نظارتی خود را به شدت تقویت کند؛ یعنی اساساً چیزی که این مدت نبوده، ضعف نهادهایی مانند بانک مرکزی در بعد نظارت کاملاً مشهود است.

در نتیجه دولت اکنون به یک نظام شناور ۲ درصد مدیریت شده تن می‌دهد. مانند بورس ارز که باز هم مشکلات و معضلاتی در این طرح دیده می‌شود. امید بر آن است که دست‌کم این مورد در مرحله اجرا بتواند آنچه دولت ادعا کرده، برآورده سازد؛ هرچند نمی‌توان از مشکلات ذاتی آن چشم پوشید.

تابناک را در شبکه های اجتماعی دنبال کنید

Googleافزودن تابناک به منابع ترجیحی گوگل

اشتراک گذاری

گزارش خطای خبر

اگر اشتباهی در این خبر دیدید، به تحریریه اطلاع دهید.

نظرات بینندگان

ناشناس۱۳۹۱/۰۶/۳۰ ۱۷:۳۳

دولت ارز رو بریزه بیرون به هر قیمتی که باشه چند روزه یا چند ماهه ارز دولت تموم میشه. دشمن حاضر نیست به نظر شما هزینه چند صد میلیارد دلاری جنگ رو نداشته باشه به جاش بیاد 70 میلیارد دلار ما رو بخره دیگه ارزی بهمون نده! خوب تا اینجاش تحلیل من بود. اما دولتی که اینقدر وابسته به دلاره ( دلار آمریکایی که همش تو صدا سیما دارند از ورشکستگیش میگویند) حالا این آبروی ریخته شده ی از ریال و ملت بزرگ ایران که اینجوری داره کوچیک میشه رو کی باید جوابگو باشه؟ این بی تدبیری رو که مارو به این روز کشونده رو کی باید جواب بده؟

رضا۱۳۹۱/۰۶/۳۰ ۱۷:۳۲

یه مثل داریم میگه از ریش میگیرن به سبیل پیوند میزنن داستان همینه!!! آخه یکی پیداشه به آقایان بگه 3درصد پایین تر از قیمت بازار یعنی چی بازاری که تایین کننده قیمتش خود دولته اگه ارز تزریق بشه قیمت میاد پایین اگر هم که نه این وضع بدییه که همه شاهدش هستیم تنها راه ل استقلال بانک مرکزییه وسلام

منتقد۱۳۹۱/۰۶/۳۰ ۱۷:۲۴

آخه تابناک چرا تیترهایی میزنی که همین تیتر ها رو قیمت تأثیر منفی میذاره؟؟؟
شما منتقد مشکل ساز برای دولت و ملت ،هردو، هستید

ناشناس۱۳۹۱/۰۶/۳۰ ۱۷:۱۳

این دولت حتی همین روش را اگر تثبیت کند وچهارروز دیگر تصمیم دیگری نگیردباز میتواند تکلیف همه را روشن کند ونتیجه مثبت خواهد بود ولی ذات این دولت عدم تثبیت در امور است چون ایجاد اشفتگی وسردرگمی واصولا عدم تثبیت در امور رانتزا خواهد بود البته برای نزدیکان وهم حزبیها که توان تبلیغات خود را بالاببرندومنابع بیشتری دراختیار داشته باشند

هموطن۱۳۹۱/۰۶/۳۰ ۱۷:۰۸

با سلام ، البته اينكه ارز به عنوان يك سرمايه ملي به نرخ ارزان نبايستي فروخته شود صحبت صحيح و معقولي مي باشد ليكن به اين مسئله نيز بايد توجه شود كه نرخ اجناس به طور لجام گسيخته تري بالا خواهد رفت در صورتيكه در آمد مردم به شدت كاهش يافته است. به هر حال اين طرح قبول رسمي كاهش ارزش پول ملي است و نبايد فراموش شود كه مبناي درآمد و مخارج مردم پول ملي ميباشد. پر مسلم است كه اين كلاف سر در گم موجب بروز مشكلات حاد و لاينحلي در اقتصاد روزمره مردم علاوه بر مشكلات حل نشده قبلي خواهد شد.

مهدی۱۳۹۱/۰۶/۳۰ ۱۷:۰۳

مشکل بزرگی که راه حلی برای آن در طرح دولت نیست نقل و انتقال پول است. رابطه بانکی ایران با اکثر کشورها قطع است و به جز چند کشور که با ارز محلی امکان حواله از سیستم بانکی ( ارز مرجع ) وجود داشت امکان استفاده از منابع بانکی وجود ندارد. مسلما برای یک خرید 1 میلیون دلاری از جابجایی اصل اسکناس که نمی شود استفاده کرد
بناچار عمده وارد کنندگان مجبور هستند همچنان از امکانات صراقی ها استفاده کنند که با 2 درصد نرخ بیشتر امکان واریز مستقیم دلار یا یورو را می دهند. در این حالت نیازی به استفاده از اجناس چند کشور طرف حساب بانکی ایران نیست ، نیازی به پرداخت هزینه ها مربوط به تبدیل دلار به واحد محلی هم نیست و در بسیاری مواقع می توان 2 درصد را با چانه زنی در خریدهای بالا در صرافی ها تخفیف گرفت. پس طرح دولت هیچ مزینی حتی برای وارد کنندگان عمده هم ندارد

ناشناس۱۳۹۱/۰۶/۳۰ ۱۶:۵۹

آقا اوضاع که قاراش میش هست ولی تو این شلوغ پلوغی یه جایی هم بگذارید برای پاسخگویی دولت به ملت که چه بلایی به سر حدود 600 میلیارد دلار درآمد نفتی این ملت بدبخت در این 8 سال آورده اند؟ چرا یکی اینها رو در غیاب مرحوم سازمان برنامه و بودجه و مرحوم صندوق ذخیره ارزی زیر سوال قرارنمیده و از حق ملت دفاع نمیکند.

sasan۱۳۹۱/۰۶/۳۰ ۱۶:۵۰

سلام
پس دولت رسما نرخ آزاد ارز را پذیرفته که میخواهد 2% زیر آن ارز بفروشد! یعنی به عبارت دیگر یه عده اخلال گر و دشمن! نرخ آزاد را تعیین میکنند و احتمالا از دوبی!!! و دولت هم نشسته ببینه چند تعیین میکنن تا 2% زیرش بفروشه! خودتون پرتقال فروش را پیدا کنید

علی زارع زاده خیبری۱۳۹۱/۰۶/۳۰ ۱۵:۵۶

به نظر من برای پائین اوردن نرخ ارز در بازار آزاد خوب است اما برای اختصاص دادن به کالاهای وارداتی در ابتدا خوب نیست اما اگر ادامه پیدا کند ودولت با پائین امدن نرخ ارز باز هم دو درصد کاهش را ادامه دهد وبوفور ارز را تامین کند خیلی خوب خواهد بود

ناشناس۱۳۹۱/۰۶/۳۰ ۱۵:۵۵

دولت براي سروسامان دادن به وضعيت بازار ارز برنامه مشخصي ندارد و به جاي آنكه سعي كند كنترل بازار را به دست بگيرد خود را با دلالان ارز هماهنگ كرده و اعلام ميكند كه ارز را با دو درصد كمتر از بازار غير رسمي عرضه ميكند كه اين به اين معني است كه اختیار تعیین بهاي ارز به دست دلالان است نه دولت.با اين وضعيت چه نيازي به وزير اقتصاد و رييس بانك مركزي و معاونيين ايشان هست؟

ناشناس۱۳۹۱/۰۶/۳۰ ۱۵:۵۵

اگر این طرح درست اجرا شود مانند یک فیدبک مناسب خواهد بود و هر روز قیمت بازار اندکی کاهش خواهد یافت و قیمت ارز مذکور هم باز کاهش خواهد یافت تا به قیمت مناسبی برسد. اگر از دید مهندسی نگاه شود این روش شرط خاتمه ای باید داشته باشد چرا که این سیستم با قیمت ارز 0 تومان پایدار می شود. باید دید هدف نهایی دولت برای قیمت ارز چند است؟

ناشناس۱۳۹۱/۰۶/۳۰ ۱۵:۵۴

این طرح باز رانتی برای سرمایه داران است هر چند محدودتر و با خودش گرانی بسیار خواهد اورد و عملا هیچ اتفاقی نخواهد افتاد این طرح هیچ کمکی به افزایش ارزش ریال نخواهد کرد و در عمل اجرا نشده ان را شکست خورده و برای وقت گذرانی تلق کنید

ناشناس۱۳۹۱/۰۶/۳۰ ۱۵:۵۲

به امید روزی که کشور ما دارای مدیریتی بسیار قوی و کار آمد شود تا کمی مردم ما از رنج این تورم آزاد شوند.

ناشناس۱۳۹۱/۰۶/۳۰ ۱۵:۵۰

lمشكل بازار ارز اينه كه مردم به دلار، به عنوان كالايي براي سرمايه گذاري نگاه ميكنند و تاوقتي اين ديدگاه وجود داشته باشه نميشه عطش تقاضا رو از بين برد.
به نظرم بايد كار اساسي تري انجام بشه هرچند به عنوان مسكّن اين طرح هم شايد طرح بدي نباشه.

ناشناس۱۳۹۱/۰۶/۳۰ ۱۵:۴۶

اينطوري دولت بعنوان يك مدعي ونه داور بيرون از زمين محكم تر قيمت ارز را با كنترل ميزان شارژ بازار ارز در اختيار ميگيرد.كلا" در اين طرح وطرحهاي مشابه دعوا بين دولت بعنوان يك بازيگر اصلي و مدعي دربازار ارز با يك مافياي فربه از آدمها ي ظاهرا" شخصي ولي باطنا" وصل به شركتها ودستگاههاي دولتي ويك مشت افراد ساده لوح كه كنار خيابان شما عمدتا" اين دسته آخر را ميبينيد هستش .چيزي كه در اين دعوا اصلا" مطرح نيست سياه شدن زندگي مردم حقوق بگير است.

ابی۱۳۹۱/۰۶/۳۰ ۱۵:۴۲

ظاهر امر نشان از تایید قیمت 2500 تومان می یاشد که دولت در پی رسیدن به این قیمت بوده است.پس داستان دستهای پنهان و پشت پرده و مفسدین که باعث افزایش قیمت ارز می شد عملا منتفی است و چنین چیزی وجود نداشته است و خواست دولت بوده اس

ناشناس۱۳۹۱/۰۶/۳۰ ۱۵:۴۱

تعیین نرخ ارز با مکانیزم کمتر از ۲ درصد بهای بازار آزاد. اين يعني دلا لان نرخ ارز را تعيين كنند!!!!!!

ناشناس۱۳۹۱/۰۶/۳۰ ۱۵:۰۷

البته بسیاری از کارشناسان اقتصادی معتقدند که نباید دولت به بهانه ی تثبیت نرخ ارز در قیمتی پایین تر از ارزش واقعی، باعث هدررفت منابع ارزی شود که کاملا درست است. لکن دولت باید با برنامه های مدون گروهی، طوری عمل کند که حداقل اقتصاددانان قانع شوند و یک اجماع عقلایی در فضایی امن ایجاد شود و از حرکت های نوسانی و یک شبه ای پرهیز شود.

یک اقتصاد دان جز۱۳۹۱/۰۶/۳۰ ۱۷:۲۲

البته این طرح خوبی است.اگر درست اجراشود

نظر شما

سایت تابناک از انتشار نظرات حاوی توهین و افترا و نوشته شده با حروف لاتین (فینگیلیش) معذور است.