کشف مهم یک دانشمند ایرانی ناسا
فیزیکدان ایرانی ناسا در حال ارائه یک شیوه جدید تداخل اتمی است که ممکن است از حساسیت کافی برای ثبت امواج گرانشی برای اولین بار برخوردار باشد.
ایسنا نوشت: امواج گرانشی از مهمترین بخشهای فیزیک بوده که توسط آلبرت انیشتین در سال ۱۹۱۶ در بخشی از نظریه نسبیت مطرح شده است و میتواند در حل بسیاری از معماهای کنونی در مورد منشأ جهان کارساز باشد.
بابک سیف، فیزیکدان مرکز گودارد ناسا با همکاری محققان دانشگاه استنفورد موفق به دریافت کمک هزینه ناسا برای ارتقای این فناوری انقلابی در زمینه اپتیک اتمی شده است.
امواج گرانشی به امواجی در فضای زمان پیوسته گفته میشود که ناشی از حوادث فاجعه بار مانند برخورد ستارههای عظیمالجثه یا مهبانگ هستند. بررسی این امواج میتواند اطلاعات بسیاری در مورد همهچیز از سیاهچالهها گرفته تا لحظات آغازین پس از انفجار بزرگ ارائه کند.
مشکل دانشمندان این است که این امواج بسیار کم نور بوده و در زمان عبور زمین از میان یکی از آنها با عرض کمتر از یک اتم منبسط و منقبض میشود. این واکنش بسیار کوچک حتی با حساسترین ابزارهای موجود نیز غیر قابل شناسایی است و دکتر سیف و همکارانش در تلاش برای ساخت یک تداخلسنج با قابلیت استفاده از اتم به جای نور برای تولید یک آشکارساز فوقحساس هستند.
قدرت یک تداخلسنج اتمی به دقت آن است و اگر مسیر اتم حتی یک پیکومتر نیز تغییر کند، این دستگاه قادر به شناسایی تفاوت آن خواهد بود.
سیف اظهار کرد: با توجه به این دقت سطح اتمی، شناسایی امواج گرانشی یکی از اولین کاربردهای علمی این فناوری در فضا است.
یک دستگاه تداخلسنج میتواند تغییرات بسیار کوچک را با دقت بسیار زیاد شناسایی کند. نمونه قدیمی آن از نور استفاده کرده و همچنین ابزارهایی مانند امواج رادیویی، پرتو ایکس و دیگر امواج در آن قابل استفاده است.
کارکرد این دستگاه بدین گونه است که یک پرتو نور از میان یک شکافنده پرتو عبور کرده و به دو پرتو جدید تجزیه میشود.
یکی از این پرتوها از مسیر اصلی حرکت کرده و دیگری در یک زاویه ۹۰ درجه ارسال میشود.
این پرتوها در آینه منعکس شده و دوباره به محل اول خود بازمیگردند و سپس شکافنده پرتو هر دو را به سوی یک آشکارساز هدایت میکند. امواج سازنده دو پرتو سپس با یکدیگر تداخل داشته و یک الگو را شکل میدهند.
بخش هوشمندانه در این تداخلسنج جدید این است که اگر چیزی در یکی از این پرتوها تداخل ایجاد کرده و برای مثال مسافت طی شده تغییر بسیار کوچکی داشته باشد، میتواند الگوی نهایی را تغییر دهد که دانشمندان میتوانند از طریق آن اندازه بزرگی تغییر را استنباط کنند.
حساسیت این دستگاه به طول موج مورد استفاده، مسافت طی شده و ثبات دستگاه بستگی دارد.
در تداخلسنج اتمی، تیم دکتر سیف در حال بررسی یکی از ویژگیهای عجیب مکانیک کوانتومی هستند که طبق آن اگر یک اتم تا نزدیکی صفر مطلق سرد شود، ویژگیهای یک موج را خواهد گرفت.
این تیم قصد دارد تا یک ابر از اتمهای روبیدیوم خنثی را در یک برج ریزشی ۱۰ متری در آزمایشگاه فیزیک دانشگاه استنفورد وارد کنند. اتم ها در زمان افتادن مورد تابش یک لیزر برای خنکسازی و انتشار آنها قرار میگیرند.
محققان امیدوارند که این دستگاه نه تنها به اندازه کافی برای شناسایی امواج گرانشی حساس باشد، بلکه برای جهتیابی فوق دقیق هواپیماها، زیردریاییها و کاوشگرهای سیارکی مورد استفاده قرار بگیرد. در صورت موفقیتآمیز بودن این شیوه، این محققان قصد دارند که آنرا برای یک ماموریت فضایی شامل سه کاوشگر در حال پرواز در یک شکل مثلثی ۵۰۰ تا ۵۰۰۰ کیلومتری برای ایجاد یک تداخلسنج اتمی بزرگتر با حساسیت بیشتر منطبق کنند.
تابناک را در شبکه های اجتماعی دنبال کنید
نظرات بینندگان
از این دانشمندها اینقدر تو ایران هست که کسی بهشون بها نمیده
DAMESH GARM
چی شد؟بابا یک ذره ساده تر میگفتید
با درود، خبر غرورآميز، خوشحال كننده و اميدبرانگيزي بود. براي دانشمند ايراني عزيزمان، بابك سيف، آرزومند تندرستي و كاميابي روزافزون هستم. كاش عكسي از اين شخصيت علمي ايراني در كنار بيوگرافي ايشان درج مي كرديد تا بيشتر با اين هموطن فرهيخته مان آشنا مي شديم.
دمش گرم ایرانی یعنی هوش استعداد و...
این فیزیکدان مطمئناً اگه ایران بود الان بایستی سال اول دبیرستان فیزیک درس می داد
به امید روزی که آنقدر امکانات تحقیقی فراهم شود و تمامی این دانشمندان ارزشمند که بزرگترین ثروت ملی و خدادادی هستند به کشور باز گشته و این کشفیات و اختراعات در همینجا و به نام کشور عزیز خودمان ثبت گردد.
با سلام و عرض خسته نباشيد به تيم دكتر سيف- لطفا اخبار جديد را در اين زمينه بيشتر قرار دهيد
باتشكر
ما باید به ایرانی بودنمان افتخار کنیم . باعٍث تاسف هستش که ما این همه دانشمند خوب داریم ولی نمیتونن تو ایران خدمت کنن و باید موفقیتشون رو تو کشور های دیگه ببینیم . ما بهتون افتخار میکنیم .
به نظرتون اگه اینجا می بود الان چه کاره بود؟
انشاا... موفقیت بیشتر برای ایشان و سایر هموطنانمون
دمت گرم بابک جون.آمریکاییا که چیزی بارشون نیست مگه این که ما ایرانیا به دادشون برسیم.
ما که نفهمیدیم ولی اگر برای صلح و رفاه بشر مفیده دستشون درد نکنه
وقتی این ایران نیست تا به میهن کمک کند چه سودی دارد؟؟؟
نظر شما
سایت تابناک از انتشار نظرات حاوی توهین و افترا و نوشته شده با حروف لاتین (فینگیلیش) معذور است.