پیشنهاد کریس کوک برای اقتصاد ایران:
ایران باید اقدام به ایجاد نسل جدیدی از «پتروریال» کند
کریس کوک، محقق اقتصادی و استاد دانشگاه لندن که ارتباطات نزدیکی با اقتصاد و مسئولان اقتصادی ایران دارد، در مطلبی با اشاره به تحریمهای کنونی ایران و وضعیت اقتصادی کشور در برخورد با معضلاتی چون عدم توان انتقال منابع حاصل از نفت به داخل، راهکاری برای ایران ارائه داده که در نوع خود بسیار جالب توجه است؛ راهکاری که به باور کوک، این اجازه را به اقتصاد ایران میدهد که دوباره قدرت ریال را بازگرداند.
کریس کوک، محقق اقتصادی و استاد دانشگاه لندن که ارتباطات نزدیکی با اقتصاد و مسئولان اقتصادی ایران دارد، در مطلبی با اشاره به تحریمهای کنونی ایران و وضعیت اقتصادی کشور در برخورد با معضلاتی چون عدم توان انتقال منابع حاصل از نفت به داخل، راهکاری برای ایران ارائه داده که در نوع خود بسیار جالب توجه است؛ راهکاری که به باور کوک، این اجازه را به اقتصاد ایران میدهد که دوباره قدرت ریال را بازگرداند.
کوک در این مطلب آورده است:
همه تلاش در اقتصاد این روزهای ایران برای ساختن اهرمهایی در راهاندازی اقتصاد داخلی، به ویژه از مسیر زیرساختها مورد آزمایش قرار گرفته، ولی نبود کارشناسی و کارکرد کارشناسانه در بازار مالی، باعث بروز مشکلات شده است.
انتشار اوراق قرضه نفتی (سلف در این مدت مورد بحث قرار گرفته و حتی ایجاد پولی جدید از سوی بانک مرکزی ایران ـ که از سیستم مبادلات دلاری بینالملل محروم شده ـ نیز مورد بحث قرار گرفته است. به تازگی پیرامون این مسائل از بنده پرسیده شده و نظر من را راجع به این سیاستها جویا شدهاند که دیدگاه من به شرح زیر است:
انتشار پول از سوی خزانه
هیمان مینسکی میگوید: هر کسی میتواند اقدام به انتشار و چاپ پول کند، اما مسأله اینجاست که این پول پذیرش قبول دیگران باشد.
همچنین در تحقیقاتم در دانشگاه لندن، پیرامون عملیاتهای تاریخی سیستم مالی انگلستان به تحقیقات پرداختم – زیرا پیش از تشکیل بانک انگلستان در ۱۶۹۴ بوده است – تا متوجه شوم که آیا در این سیستم درسی و تجربهای وجود دارد که بتواند منجر به انعطاف بیشتر سیستم مالی مدرن شود.
در واقع درسهایی برای فراگیری وجود داشت.
تا سال ۱۶۹۴ حاکمیت در انگلستان برای تأمین هزینههای خود به سادگی اقدام به انتشار ژتونهای اعتباری به مالیات دهندگان با روش تخفیفی مینمود. به عبارت دیگر، پرداخت کننده مالیات به این طریق میتوانست مالیات خود را با پرداخت معادل هشت پوند کالا و خدمات در ازای ده پوند مالیات به حاکمیت و خزانهداری پرداخت کند.
به این ترتب، اگر مالیاتپرداز بایستی در سال ده پوند مالیات میداد، با این طریق و با استفاده از ژتون اعتباری از دو پوند تخفیف یا ۲۵% تخفیف مالیاتی برخوردار میشد و اگر هشت پوند مالیات میپرداخت از ۱۲.۵ درصد تخفیف و به همین سان.
انتشار پول ناشی از فروش انرژی
در واقع نه بانک مرکزی و نه هیچ یک از بانکهای خصوصی در دنیا نمیتوانند اقدام به انتشار پول ناشی از فروش انرژی کنند، زیرا اساساً تولید کننده انرژی نیستند. اما بانک مرکزی ممکن است دارای نقش صلاحیت پولی باشد که از این مسیر انتشار پول را کنترل کند؛ برای نمونه، در هنگکنگ هیچ بانک مرکزی وجود ندارد و مرجع پولی هنگکنگ است که انتشار دلار از سوی بانکهای خصوصی را کنترل و نظارت میکند.
نکته مهم و قابل توجه در اینجاست که پول و درآمد ناشی از فروش انرژی برای آن که در مبادلات قابل قبول باشد، بایستی به شکل عمومی قابل بازگشت باشد... برای نمونه، خود نفت به شکل عمومی برای افراد قابل استفاده نیست زیرا تنها در پالایشگاه کاربرد دارد. در نتیجه اقدام ایران برای فروش اوراق نفت و سرمایهگذاری روی بشکه نفت، به نظر چندان با استقبال عمومی روبهرو نخواهد شد.
اما مبنا قرار دادن این پول بر روی سوختهای کربنی همچون گاز طبیعی، گازوئیل، بنزین و نفت کوره مسألهای متفاوت است.
«پترو ریال»
توصیه من انتشار و اعتبار دهی با نسل جدید از پتروریال از طریق تولید کنندگان سوخت کربنی است (به ویژه تولید کنندگان دولتی) که در قبال میزان مشخصی از گاز طبیعی در پرداخت قابل بازگشت است (در واقع منظور کریس کوک آن است که در قبال فروش میزان مشخصی از گاز طبیعی از سوی تولید کنندگان، به انتشار پول یا همان پترو ریال در کشور از سوی فروشندگان اقدام شود).
اهمیت و نکته جالب این روش در این است که به این طریق، بهای سوختهای کربنی در ایران شاید دوباره به سطح بهای جهانی نزدیک و در قبال آن یارانهها از طریق «پترو ریال» به افراد پرداخت شود و نه به طریق تورمزایی که اکنون بانک مرکزی از طریق شناخته انجام میدهد.
این امر از سویی میتواند به شکلی اساسی رفتار ایرانیان را به سمت صیانت و حفاظت از انرژی، سرمایهگذاری در انرژیهای تجدیدپذیر و پروژههای حفاظت از انرژی بکشاند.
طبیعتاً در این روش واحد پول انرژی بایستی کاملاً شفاف بوده و مرجع پولی کشور همکاری نزدیکی با تولید کنندگان در خصوص اعتبار دهی داشته باشد. این روش بر مبنای این واقعیت است که یک واحد انرژی تنها واحد مطلق است.
این پول حاصل از انرژی در نتیجه میتواند به عنوان استانداردی ملی، منطقهای و حتی جهانی برای ثبات مالی در نظر آورده شود.
همان گونه که سال پیش به اعضای اتاق بازرگانی تهران گفتم، ایرانیان بایستی از آمریکا برای قطع دسترسی آنها به سیستم دلار متشکر باشند، زیرا اکنون این احتمال هست که یک سیستم با ثبات و ممتاز به کار گرفته شود؛ سیستمی که اساساً و به شکلی محکم بر مبنای ارزشهای اعتقادی بنا میشود.
تابناک را در شبکه های اجتماعی دنبال کنید
نظرات بینندگان
چه عجیب! کاش بجای این حرفا کمی دلار میومد توی این جیب :دی
سلام من معنی پتروریال نفهمیدم میشه توضیح بدی؟
در ضمن با پتروریال ایران میشه در سیستم ملی جهان مبادلات مالی انجام داد؟
ارزش این پول بر اساس تولیدات کربنی وابسته به ذخایر نفت هست که پایانپذیرند که با این روش پیشنهادی پول و پشتوانه آن در یک حلقه به صورت چرخشی به گردش درمیان ولی این جای سوال هست این ذخایر همیشگی هستند
طوری که کوک پیشنهاد داده انگار ارزش ریال از دلار می زنه بالا مثلا یک پتروریال معادل 1لیتر بنزین هست و این پولو می شه در دنیا گسترش داد ولی این کارو آمریکا 50سال پیش انجام داد و قرار شد برای اولین بار عربستان نفت خودشو با دلار بفروشه و بعد به تبع اون همه کشورهای خاورمیانه این کارو کردن ولی این فقط کافی نیست یک اقتصاد قوی هم می خواد تا در کنارش انو ساپورت کنه و این باید چند سال روش کار بشه و این یعنی تغییر واحد پولی و تغییر پشتوانه پول ولی ما الان یک روش 1ساله می خوایم که سریع جواب بده
دولتی های ما گوش میکنن؟
ظاهراً آقای کریس کوک سالها پیش در زمینه مطالعات بورس نفت قراردادی با شرکت نفت داشته که به دلایلی از پرداخت حق الزحمه ایشان جلوگیری شده و نوشته های مکرر و دلسوزی ایشان برای زنده کردن آن دلارهاست و نه خلق یک پول جدید به نام «پترو ریال» یا سابقاً به نام «اکو» . متاسفانه یک واسطه ایرانی سابقاً مسئول ، به دنبال برگزاری جلسات سخنرانی برای ایشان و به بهانه های مختلف و حمایت از طرح انگلیسی ایشان در خلق پول جدید به هر قیمت است و با اندک پرس و جو از کارشناسان موسسه مطالعات انرژی میتوان به حقایق پشت پرده بیشتری دست یافت.
"به کار گرفتن یک سیستم با ثبات و ممتاز بر مبنای ارزش های اعتقادی" مورد نظر ایشان غیر از ضربه بیشتر زدن به ارزش ریال نیست مخصوصاً در بحث «پرداخت یارانه ها» و وابسته کردن افزون تر اقتصادکشور به درآمد ناشی از فروش انرژی ، هر چند که این طرح در قالب زیبای «حفظ ارزش واقعی قیمت انرژی» و یا «بازگرداندن قدرت ریال» یا مشابه آن مطرح گردیده باشد. امیدوارم که این موضوع توسط کارشناسان اقتصادی متعهد به حفظ ارزش پول ملی بررسی بیشتری گردد تا منافع و مخاطرات نشر و تبلیغ چند ساله و مکرر «خلق پول جدید» و انگیزه اصلی بانیان دلسوز انگلیسی و شرکای ایرانی آن بهتر مشخص گردد.
من که نفهمیدم چی گفت میشه کسی در حد زیر دیپلم بگه که ما هم متوجه بشیم لطفا؟
یک مدیر قوی یک چالش بزرگ را به یک فرصت عالی تبدیل میکند سعی شود در انتخابات اتی رییس جمهوری انتخاب شود که خود یک نظریه پرداز بزگ اقتصادی باشد و یا وزیر اقتصادش به معنی واقعی یک اقتصاد دان نظریه پرداز باشدیک کشتی گیر برود رییس فدراسیون کشتی شود نه وزیری که همیشه خاک شود
کاش گوش مسئولین به این توصیه ها بدهکار باشه. البته باید برای اونا هم در این کار نفعی در نظر گرفته بشه
ما که چیزی نفهمیدیم .اگر واقعاً دوستان مطالعه نمودند و متوجه شدند به طور خلاصه برای ما که سواد اقتصادی نداریم شرح دهند.
جالب است تا حرف از انتقاد از بانکها به عنوان یکی از عوامل دادن رانت می شود نظریه پردازان اقتصادی ، بخصوص انگلیسی دست به دادن راه کاری می شوند که دوباره وجه از دست رفته بانکها را برگردانند .
همیشه تو کشور ما این قانون پا برجاست :
نوش دارو بعد از مرگ سهراب
چشم
اقتصاد ما به مثال خری ماند که در باتلاق افتاده و بانک مرکزی هم به مانند آتش نشانی ماند که برای نجات خر میخواهد با تزریق آب جهت رقیق کردن باتلاق " خر را برهاند...!!!!
این امر قبل از انقلاب و سالها بعد از انقلاب اجرا میشد بدینصورت که بودجه ریالی و بودجه ارزی جدا بودند و درآمد حاصله از نفت بصورت ریال به اقتصاد داخلی تزریق نمی شد.
بعد ها گفتند بودجه را ریالی کنیم و محدودیتی برای انتشار ریال قائل نشدند و بر مبنای قیمت واهی معادل دلار نفتی، ریال چاپ کردند.راه حل آقای کوک راه حل مناسبی است که پول نفتی و پول منتشره بر مبنای تولید ناخالص ملی را از هم جدا کنیم .
هاااااااااا؟!!! چی میگه!!
ایرانیان بایستی از آمریکا برای قطع دسترسی آنها به سیستم دلار متشکر باشند زیرا اکنون این احتمال وجود دارد که یک سیستم با ثبات و ممتاز به کار گرفته شود،
کاملا داره چرند می گه . شما هم با بین الملل کار کردنتون . مدام چرت وپرت های یک مشت آدم .... رو بلغور می کنید ....
دنیای مدیریت مالی هم عجب چیزیه واقعا
کو گوش شنوا؟! کو اقتصاددان توانا؟
اینطوری که گاز می سوزه و از بین میره اما پتروریال تولید میشه و زیاد و زیاد تر میشه. از طرف دیگه اگر تولید کننده خودش پتروریال چاپ کنه مصرف کننده چطور بها رو پرداخت میکنه؟ رایگان تحویل میگیره؟ یا ریال رو میگیره پتروریال چاپ می کنه؟ در اینصورت ریال ها رو چیکار میکنه؟ معدومشون میکنه؟ یا اینکه نقدینگی دو برابر میشه؟
پیشنهاد جالبیه ولی اعتماد ما ایرانی ها با توجه به دزدی های امثال خاوری مرد ! خدایش بیامرزد
یک جور حرف بزن که آقای دکتر مهندس!!!!!!!!!!!!!!!!! احمدی نژاد بفهمه و خوشش بیاد!!!!!!!!!!!!!!!!!!!
زیاد روی انگلیسیها حساب نکنید.
ببین که چقدر برای این حرفها دلار دریافت کرده است!!!!!!
این که میشه همون یارانه قدیمی که دولت حذفش کرده. کجاش کمک میکنه
عزیزم طرحاتو واسه خودت نگه دار اینجا کسی به طرح های درست و حسابی توجهی نمی کنه .
هر چند که نصفشو نخوندم (اگه میخوندم هم نمیفهمیدم) ، ولی انشاءا... که برای کشور عزیزمون مفید واقع بشه.
ما که نفهمیدیم چی شد!! خدا کنه تابناک خوش بفهمه چی گفته و چی نوشته !!
اگه کسی هم فهمید لطفا به گوش بقیه برسونه!!!
به امید روزی که دولت مردان به کارشناسان بها دهند . با این همه سرمایه و درآمد در سالهای اخیر ، این وضعیت اسفبار چرا ؟
به نظرم روش خوبی منتها نیاز به دو چیز دارد:
- جزییات و روش های اجرا
- شفافیت و صداقت در عمل
ما که نفهمیدیم!!!
اين وقتي ميتونه يه راهكار مفيد باشه كه عمدي درتضعيف پول ملي در كار نباشه وتضعيف پول ملي راهي براي درامد زايي دولت نباشه
اینها اجنبی هستند کی گوش به حرف اینها می ده اگر به تفکرات دانشمندان داخلی و خارجی گوش می دادند اکنون مملکت به این بدبختی دچار نمی ش
درایران از هر 10 نفر 9 نفر باهوش هستند یک نفر کم هوش کم استعداد و چون در ایران هوش و استعداد و کارایی مهم نیست ان کم هوش را می گذارند بالای سر ان 9 نفر..در نتیجه بهترین راهکارها اگر ارائه داده شود ان کم هوش کم استعداد اصلا تو این دینا نیست که بخواد بدونه اون پیشنهاد چیه...و کلا وضع مردم شده این...تورم سرسام اور.. بی ارزش شدت پول ملی گرونی وووووووو
به نظر من این روش قبلا در مشهد به کار گرفته شده مبنا به این صورت است که شرکت خط واحد بلیط چاپ می کند و گاها(سابقا) در مشهد به عنوان کرایه یا باقیمانده کرایه در تاکسی های بین شهری نیز استفاده می شود که به این واحد پول بلیط ریال میگفتند کلا روش جالبی بود
خوب بود :)
اقتصاد داناي اروپايي دانششون از ما بيشتره اميدوارم آقايون يه فكري به حال اين ريال بدبختو بيچاره بكنن اينقد بيخيال نباشن
۱-صادرات و درآمد نفتی ایران نصف شده...
۲-سر انتقال همان میزان درآمد هم به داخل کشور مشکل داریم
۳-مشتریان ما مانند هند چین و کره وضعیت ما را میدانند و نهایت سو استفاده و گرنفرشی را میکنند
۴-به خاطر در خطر افتادن اعتبار اقتصادی و امنیتی نرخ ریسک داد و ستاد با ایران و بیمهها افزایش یافته و برای به دست آوردن ۱۰۰ واحد واردات چند سال گذشته پاییمان ۱۴۰ واحد حساب میشود...
حالا پترو ریال و یا سایر شگردها فقط بازی با لغات است و مانند مسول خانواده ای که درمدش نصف یا کمتر شده و از آنطرف هزینه آاش اگر بیشتر نشده باشد کمتر نشده و هیچ فامیل پلدی هم ندارد که به او کمک کند یا وام بدهد چه تور انتظار میرود که بتواند با تغییر واحد پولش مشکلاتش را حل بکند...کیمیاگری؟!!!....
امیدوارم اقتصاددانان و مدیران این نظریه را به طور دقیق بررسی کنند و اگر توجیه داشت مورد استفاده قرار دهند
وقتی با تشدید بیشتر تحریمها انرژی و نفت ایران را کسی نمیخره، پترو ریال یا پترو دلار یا هر پول دیگه ای از کجا میخواهد بوجود آید؟!
وقتی پترو ریال را هیچ جای دنیا قبول نمی کنه، به چه درد میخوره؟!
اما نکنه مهم اینه که اگر ایران بتونه انرژی و نفت را بفروشه و بانک مرکزی هم این پترو ریال را با ارزهای معتبر دنیا چنج کنه و پترو ریال هم بین مردم به عنوان یارانه توزیع بشود آنوقت میتوان ریال را یک پول داخلی دانست و پتروریال را یک پول قابل تبدیل به ارزهای جهانی دانست که مثلا به راحتی به دلار تبدیل میشود
یعنی رابطه دلار و ریال قطع میشه ولی قطعا بعد از چند ماه یک رابطه ای بین پترو ریال و ریال برقرار میشه و در نتیجه غیر مستقیم رابطه بین دلار و ریال برقرار میشه و بازهم همان کاسه و همان آش!
خواهشن اگه « پترو ريال » چاپ كرديد ؛ اينقدر صفر ، جلوش نذاريد . ريال كه از ارزشش افتاد ؛ لااقل پترو ريال با ارزش بمونه .
دو نکته:
اولا به این آقا بگین اینقدر ملی فکر نکنه ؛نفت که مال ما نیست بقیه هم باید نوش کنند
دوما به ایشان بگویید تا بعد انتخابات صبر کنه
حالا همه شدن دايه مهربانتر از مادر براي ما !!!!!!!!!!!!!!!!!
با اين پترو ريال ميشه نون سنگك خريد ؟
همينو كم داشتيم كه توي لندن نشين براي ما نسخه بپيچي !!!!!!!
يعني ما توي كشورمون يه نفر نداريم كه طرحي بده كه بشه از عوارض جانبي تحريم ها در امان نگه داره ما رو ؟؟؟!!!!
خیلی جالبههههههه
واسه ی واردات هم فکر کردیم نه؟
به جای دلار پتروریال میدیم
" پتروريال " شيكم ما رو سير نميكنه ؛ به من بگيد كي يارانه بهمن رو ميدن ؟
فقط تو خواب ببنید عملی بشه
كار از « پترو ريال » گذشته !!!
دولتمردا ؛ هر كاري ميخوان بكنن ، زودتر بكنن كه ما از گشنگي داريم ميميريم .
امیدوارم کارشناسان اقتصادی خصوصا کارشناسان اقتصاد انرژی بتونن از اینجور راهکارها برای برون رفت از بحران استفاده کنن
نظر شما
سایت تابناک از انتشار نظرات حاوی توهین و افترا و نوشته شده با حروف لاتین (فینگیلیش) معذور است.