قیمت شکسته شد؛
نفت به ۱۲۰ دلار می‌رسد!؛ بازار جهانی نفت در انتظار جنگ؟
با افزایش نگرانی‌ها درباره امنیت مسیرهای انتقال نفت، برنت به بالاترین سطح خود رسید اما جهش اخیر نشان‌دهنده افزایش هزینه ریسک جنگ در بازار جهانی نفت است.
به گزارش خبرنگار انرژی تابناک، بازار جهانی نفت هفته را با یک پیام هشداردهنده به پایان رساند: هرچه خطر گسترش درگیری‌ها در خاورمیانه بیشتر شود، احتمال بازگشت نفت به محدوده ۱۲۰ دلار نیز جدی‌تر خواهد شد.
نفت خام برنت در معاملات روز جمعه با افزایش ۳٫۵۵ دلاری و رشد ۳٫۱۴ درصدی، در قیمت ۱۱۶٫۷۲ دلار به ازای هر بشکه بسته شد؛ بالاترین قیمت پایانی آن از ۹ اردیبهشت (۲۹ آوریل). نفت خام وست‌تگزاس اینترمدیت آمریکا نیز با رشد ۳٫۸ درصدی به ۱۰۳٫۲۷ دلار رسید. برنت در مجموع هفته حدود ۶ درصد افزایش قیمت را ثبت کرد.
عامل اصلی این جهش، افزایش نگرانی‌ها درباره امنیت عرضه نفت از خاورمیانه است؛ منطقه‌ای که همچنان یکی از حساس‌ترین گره‌های بازار جهانی انرژی به شمار می‌رود. تشدید حملات حوثی‌ها به عربستان و زیرساخت‌های انرژی این کشور، در کنار افزایش تنش‌های منطقه‌ای، نگرانی فعالان بازار را افزایش داده است. در همین فضا، گزارش‌هایی از صدور دستور تخلیه دفتر مرکزی شرکت آرامکوی عربستان در ظهران منتشر شد؛ اقدامی که بر حساسیت بازار نسبت به امنیت تأسیسات انرژی افزود.
عرضه نفت کم شده؟
نکته مهم در جهش اخیر قیمت‌ها این است که بازار جهانی نفت فقط به میزان نفت موجود واکنش نشان نمی‌دهد؛ بلکه احتمال اختلال در عرضه آینده را نیز پیش‌خور می‌کند. به بیان دیگر، معامله‌گران فقط نمی‌پرسند امروز چه میزان نفت تولید یا صادر می‌شود؛ آنها می‌خواهند بدانند اگر حملات به تأسیسات انرژی یا کشتی‌های تجاری ادامه پیدا کند، چه میزان از عرضه فردا در معرض خطر قرار خواهد گرفت.
گزارش‌های بازار جهانی نفت از افزایش عبور نفت از تنگه هرمز در روزهای اخیر حکایت دارد، اما هم‌زمان نگرانی درباره حملات به کشتی‌ها و امنیت دریایی در این آبراه و مسیرهای مجاور نیز ادامه دارد. افزایش حوادث امنیتی در مسیرهای انتقال انرژی، حتی پیش از ایجاد اختلال گسترده در صادرات، می‌تواند هزینه حمل‌ونقل و بیمه را بالا ببرد و معامله‌گران را به خرید نفت با قیمت‌های بالاتر سوق دهد.
این وضعیت نشان می‌دهد افزایش قیمت الزاماً به معنای وقوع کمبود گسترده و بالفعل نیست. بخشی از رشد قیمت، بازتاب احتمال کاهش عرضه در آینده و افزایش ریسک انتقال محموله‌هاست؛ عاملی که در بازار به شکل افزایش «حق‌بیمه ریسک ژئوپلیتیک» ظاهر می‌شود. با این حال، اگر اختلال‌ها به کاهش پایدار صادرات یا آسیب جدی به ظرفیت تولید منجر شوند، نگرانی بازار می‌تواند به کمبود واقعی تبدیل شود.
تنگه هرمز و زنجیره‌ای از نقاط آسیب‌پذیر!
ریسک بازار تنها به تأسیسات نفتی محدود نیست. امنیت نفتکش‌ها و مسیرهای دریایی نیز در تعیین قیمت اهمیت دارد؛ زیرا حتی در صورت تداوم تولید، دشوار شدن حمل‌ونقل می‌تواند زمان تحویل محموله‌ها و هزینه بیمه و جابه‌جایی را افزایش دهد. در روزهای اخیر، گزارش‌هایی از نشت نفت در نزدیکی ساحل ام‌القوین امارات نیز منتشر شد.
با این حال، علت حادثه و ارتباط احتمالی آن با حملات منطقه‌ای به‌طور قطعی روشن نشده؛ بنابراین نمی‌توان آن را مستقیم به درگیری‌ها نسبت داد. اهمیت این رویداد در شرایط کنونی، بیش از هر چیز به حساسیت بازار جهانی نفت نسبت به امنیت دریایی و احتمال وقوع اختلال‌های تازه بازمی‌گردد.
در سوی دیگر، اختلال در انتقال نفت لیبی نیز بر نگرانی‌ها افزوده است. چنین تحولاتی، حتی اگر جداگانه محدود باشند، در بازاری که معامله‌گران نسبت به هر اختلال تازه حساس شده‌اند، می‌توانند بر انتظارات قیمتی اثر بگذارند. مجموعه این عوامل نشان می‌دهد بازار نفت فقط به میزان تولید کشورهای صادرکننده توجه نمی‌کند؛ پایداری مسیر انتقال و امکان رساندن نفت به مصرف‌کنندگان نیز به اندازه تولید اهمیت دارد.
ذخایر اضطراری نامحدود نیست
دولت‌ها برای مهار شوک‌های عرضه، به ذخایر راهبردی متوسل شده‌اند. آمریکا مجوز مبادله اضطراری حداکثر ۴۰۰ هزار بشکه نفت خام از ذخایر راهبردی را برای رسیدگی به اختلالی در تأمین خوراک یک پالایشگاه صادر کرد. آلمان نیز روند عرضه نفت خام و برخی فرآورده‌های نفتی از ذخایر راهبردی خود را آغاز کرده اما ظرفیت این ابزار برای مقابله با یک بحران طولانی محدود است.
ذخایر راهبردی برای مدیریت اختلال‌های کوتاه‌مدت طراحی شده‌اند و نمی‌توانند برای مدت نامحدود جایگزین تولید و انتقال نفت شوند؛ به‌ویژه اگر مسیرهای اصلی صادرات برای مدتی طولانی ناامن بمانند.
آزادسازی ذخایر می‌تواند در کوتاه‌مدت بخشی از نگرانی بازار را کاهش دهد، اما اثر آن به حجم عرضه آزادشده، سرعت دسترسی به ذخایر و میزان اختلال واقعی در صادرات بستگی دارد. اگر بازار به این جمع‌بندی برسد که اختلال‌ها ادامه‌دار هستند، عرضه اضطراری ممکن است تنها از شدت افزایش قیمت بکاهد، نه اینکه روند صعودی را به‌طور کامل متوقف کند.
آیا نفت ۱۲۰ دلاری در راه است؟
رسیدن برنت به محدوده ۱۲۰ دلار سناریویی قابل تصور است، اما هنوز نمی‌توان آن را نتیجه قطعی تحولات اخیر دانست. ادامه حملات به زیرساخت‌ها، افزایش ناامنی در تنگه هرمز و آبراه‌های اطراف، یا کاهش بیشتر تولید کشورهای صادرکننده می‌تواند قیمت‌ها را به این سطح نزدیک کند. در مقابل، کاهش تنش‌ها، استمرار جریان صادرات و روشن شدن ابعاد واقعی خسارت‌ها ممکن است بخشی از رشد اخیر را معکوس کند.
برای بازار، تفاوت میان این دو مسیر تعیین‌کننده است: اگر نگرانی‌ها صرفاً به افزایش موقت ریسک محدود بماند، قیمت‌ها ممکن است با فروکش کردن تنش‌ها عقب‌نشینی کنند؛ اما اگر اختلال در عرضه و حمل‌ونقل تثبیت شود، افزایش قیمت می‌تواند دوام بیشتری داشته باشد.
آیا در هفته پیش رو نفت برنت از ۱۲۰ دلار عبور می‌کند یا نه؟ آیا بازار با یک موج کوتاه‌مدت ترس روبه‌روست یا نشانه‌های یک اختلال پایدار در عرضه جهانی نفت در حال شکل‌گیری است؟ وضعیت صادرات از خاورمیانه، امنیت عبور نفتکش‌ها و واکنش تولیدکنندگان و دولت‌ها به اختلال‌های تازه شاخصی به این سوال‌هاست.
افزودن تابناک به منابع ترجیحی گوگلتابناک را در شبکه های اجتماعی دنبال کنید
نظر شما
سایت تابناک از انتشار نظرات حاوی توهین و افترا و نوشته شده با حروف لاتین (فینگیلیش) معذور است.