کاهش 30 درصدی آلودگی هوای تهران

چند سال بعد در همين روز :
در پي اجراي تشديد طرح کنترل محدوده طرح تردد نوبتي باقيمانده عدد پلاک بر 7 اعلام شد آلودگي هواي تهران نيم درصد کاهش يافته است.
همچنين رئيس راهنمايي و رانندگي تهران بزرگ اعلام کرد روزانه ده هزار خودرو در تهران که به طور غير قانوني وارد مناطق طرح هاي 25 گانه تردد نوبتي شده اند در محل منهدم شده و رانندگان پس از دستگيري جهت طي گذراندن حبس قانوني به مراجع مربوطه معرفي مي شوند.

اگر واقعا" با جلوگيري از ورود 1500خودرو غير مجاز 30درصد از آلودگي هواي تهران كم شده چرا ازتردد4500خودرو جلوگيري نمي كنيد تا90درصد آلودگي كم شود.(ظاهرا"بيش از يك ميليون خودرو در سطح شهر تهران تردد دارند)

تنها با منطقي كردن قيمت بنزين و وضع ماليات بر مصرف بنزين و هزينه كزدن آن براي حمل و نقل عمومي مي توان بر الودگي هوا غلبه كرد

از نظر آماري چطور محاسبه كرديد كه از ابتداي طرح تشديد كنترل محدوده آلودگي 30% كاهش پيدا كرده؟
از نظر آماري "درصد" يكي از ابزارهايي است كه در عين سادگي در صورت صحيح به كار نگرفتن به راحتي مي تواند دروغ بگويد (مراجعه كنيد به كتاب آمار چگونه دروغ مي گويد) چگونه؟ بدين صورت كه اگر مخرج كسر (يعني تعداد كل) كمتر از 100 باشد، "درصد" (يعني نسبت جز به كل - فرضا تعداد روزهاي پاك به كل روزهاي دوره) قابليت اطمينان بسيار پاييني دارد و "درصد" معنا و مفهوم ندارد و در صورتيكه مخرج كسر از 20 كمتر شود "درصد" به هيچ عنوان معنا و مفهومي ندارد.
در اينجا (خبر فوق) دقيقا اين اشتباه صورت گرفته است كه صرفا از يك تقسيم ساده و ضرب در عدد 100 نتيجه كاهش 30% گرفته شده كه مي تواند از ناآگاهي باشد چرا كه از ابتداي تشديد طرح زوج و فرد چيزي كمتر از 1 ماه (كمتر از 30 روز مي گذرد) و اگر در اين 30 روز 9 روز هواي پاك داشته باشيم به هيچ عنوان نمي توان گفت: (9/30)*100=30% و اعلام كرد آلودگي هوا 30 درصد كاهش يافته چراكه اندازه نمونه به اندازه اي نيست كه بتواند تاثير عوامل متغير را در اندازه گيري خنثي كند. عرضم طولاني شد ولي بد نيست اشاره اي كنم به اينكه اگر نمونه گيري در اندازه بزرگ و به صورت علمي انجام شود مي تواند تخمين ما اصطلاحا اريبي نداشته باشد و قابل اطمينان باشد. نمونه آن نظرسنجي يك روزنامه ورزشي در مورد برنامه نود بود كه از حدود 31000 نفر شركت كننده 97.3% به برنامه نود راي داده بودند و جالب اينجاست كه نظر سنجي برنامه نود با بيش از 2 ميليون شركت كننده حاكي از برتري حدود 97% برنامه نود داشت. هرچند كه نمي توان روش انجام شده را صددرصد علمي و درست خواند اما به خوبي نشان مي دهد كه اگر اندازه نمونه بزرگ باشد نتيجه قابل اطمينان خواهد بود.
خلاصه كلام اينكه آمار فوق كاملا غيرصحيح، غيرقابل اطمينان و اشتباه است.

چند نكته را در مورد اين مطلب ياد آور مي شوم: 1- كاهش آلودگي هوا در روزهاي اخير به علت جريانات جوي بوده و نه تشديد اجراي طرح زوج و فرد. 2- كاهش ترافيك در يك محدوده دليلي بر كاهش آلودگي هوا در كل فضاي زيستي شهر تهران نمي شود چرا كه ممكن است اين بار ترافيك در معابر ديگر توزيع شده و آلودگي با همان وضعيت انتشار يابد. 3- يكي از معضلاتي كه به بار ترافيك تهران و در نتيجه افزايش آلودگي هوا در سال جديد افزوده شده و كمتر مورد عنايت است حذف سرويسهاي عمومي ادارات و موسسات دولتي است كه موجب شده بسياري از كاركنان با خودروهاي شخصي خود به سركار بروند. 4- تا زماني كه سرنشينان خودروهاي شخصي از رسيدن درست و به موقع به مقصد مطمئن نباشند تحت هيچ شرايطي دست از استفاده از خودروي خود بر نخواهند داشت.