تحلیل «نیویورک تایمز»؛
پشت پرده دعوت عربستان سعودی از وزیر خارجه ایران
تحولات منطقه خاورمیانه در ماههای اخیر به گونهای رقم خورده که بار دیگر بحث رقابت دو محور مهم قدرت منطقهای، یعنی ایران و عربستان، به مهمترین موضوع در میان مباحث مربوط به منطقه تبدیل شده است. در این میان، برخی تحلیلها حاکی از آن است که هرچند برتری کنونی ایران، عربستان را به سوی بهبود روابط کشانده، به دلایلی، این رقابت به قوت خود باقی خواهد ماند.

تحولات منطقه خاورمیانه در ماههای اخیر به گونهای رقم خورده که بار دیگر بحث رقابت دو محور مهم قدرت منطقهای، یعنی ایران و عربستان، به مهمترین موضوع در میان مباحث مربوط به منطقه تبدیل شده است. در این میان، برخی تحلیلها حاکی از آن است که هرچند برتری کنونی ایران، عربستان را به سوی بهبود روابط کشانده، به دلایلی، این رقابت به قوت خود باقی خواهد ماند.در این مطلب، خلاصهوار آمده است: سالهاست رقابت پر تب و تاب میان عربستان سعودی و ایران بر سر تفوق منطقهای، تقریباً بر همه درگیریها در منطقه خاورمیانه سایه انداخته است.
به همین دلیل، برای بسیاری در غرب شگفتانگیز است، در شرایطی که منطقه همچنان در تنش است، این دو کشور در پی راههایی برای کاستن از رقابت خود هستند.
با این حال، در شرایطی که ریاض و تهران، هر دو از تنش زدایی سخن میگویند، به باور کارشناسان، حقیقت آن است که چرخش این دو رقیب، با هدف منطبق کردن خود با پویشهای در حال تغییر منطقه ای صورت میگیرد. هماکنون ایران با حفظ موفقیتآمیز متحد خود، یعنی بشار اسد در قدرت و همچنین گشودن کانال مذاکرات با آمریکا، دست بالا را در منطقه پیدا کرده است.
یکی از مشاوران حکومت سعودی که نخواسته نامش فاش شود، ضمن تأیید این موضوع میگوید: «هماکنون ایران در موضع قویتری نسبت به عربستان است؛ آنها کارتهای بیشتری دارند».
این موضع کنونی ایران، پیامدهای خود را در حوزههای کلیدی مورد منازعه با عربستان و همچنین آمریکا، نشان داده است. این امر سب تحکیم موضع ایران در عراق، تقویت متحدان این کشور که مخالف رژیم اسرائیل هستند و همچنین نیروهای مخالف نفوذ آمریکا در منطقه شده است.
این تغییر موازنه قوا در منطقه، همچنین سبب شده ایران بتواند پیوندهای اقتصادی قویتری با دیگر کشورهای منطقه خلیج فارس برقرار کند؛ کشورهایی که عربستان به شدت مایل است آنها را در کمپ خود نگه دارد.
همین امر سبب شده سعودیها درباره این موضوع تأمل کنند که چگونه اوضاع به ضررشان تغییر کرده است. سعودیها از اینکه متحدانشان در دولت اوباما در حال عقب کشیدن خود از منطقه خاورمیانه هستند و در عین حال، شورشیان سوری نیز در مقابل دولت این کشور ناکام مانده اند، احساس ناخرسندی میکنند.
البته در پی تغییر دولت در مصر و کمکهای فراوان سعودیها به دولت جدید قاهره، جای پای عربستان در این کشور تحکیم شد؛ اما اکنون نفوذ منطقه ای مصر اندک است، زیرا اولویتش تأمین ثبات و سامان بخشیدن به اوضاع داخلی است. در این شرایط و در حالی که نفوذ ایران در عراق، سوریه، لبنان، بحرین و یمن ادامه دارد، سعودیها از وزیر خارجه ایران دعوت کردند تا به کشورشان سفر کند.
با این حال، تحلیلگران و همچنین سیاستمداران منطقه بر این باورند که علاقه به گفت و گو، لزوماً به معنای تمایل به بستن پرونده اختلافات میان دو طرف نیست. دلیل آن نیز در ماهیت رقابتها و اختلافهای دو کشور نهفته است.
کریم سجادپور، دستیار ارشد پژوهشی در مؤسسه «کارنگی» در این زمینه میگوید: «وقتی شما به ماهیت منازعاتی که آنها در آن درگیرند مینگرید، میفهمید که دلیل این منازعات، نبود گفت و گو میان دو طرف نیست، بلکه اختلافات جدی ژئوپلیتیک، قومی، فرقه ای و ایدئولوژیکی است که میان دو طرف وجود دارد».
از سوی دیگر، در برخی از جنبههای کلیدی، مشابهتهای موجود میان ایران و عربستان سعودی، سبب تشدید اختلافات آنها شده است. هر دو این کشورها، قدرتهای منطقه ای برخوردار از ثروت نفت هستند و از سوی دیگر، به سبب ماهیت اسلامی حکومتهایشان، بر جهان اسلام تأثیرگذارند. در این چهارچوب، پادشاهی سنی مذهب سعودی که متحد آمریکاست، خود را در مقابل ایران شیعه قرار داده که میخواهد منطقه را از شر نفوذ غرب خلاص کند.
به هر حال، در شرایط کنونی در حالی موضوع دعوت عربستان از وزیر خارجه ایران مطرح شده که دیپلماتهای دو طرف، بر سر محتوا و دستور کار دیدار احتمالی با یکدیگر توافق ندارند. مصطفی علانی از تحلیلگران سعودی نزدیک به دولت این کشور، میگوید سعودیها اصرار دارند که ایران خود را به دادن امتیازاتی به آنها متعهد کند؛ امری که از سوی ایران پذیرفته نیست.
وی میگوید: «دستور کار سعودیها روشن است: طرح خود را روی میز بگذارید و به ما بگویید که میخواهید کدام بخشهای آن را تغییر دهید؛ اما اگر ایران بدون هیچ گونه پیشنهادی بیاید، چیزی در کار نخواهد بود». اما از سوی دیگر، سعودیها نگرانند که در یک «بازی با حاصل جمع صفر»، امتیازات بیشتری را از کف بدهند.
مقامات سعودی میگویند که احساس میکنند عراق را تا حد زیادی «باخته اند» و همین سبب شده آنها همه تلاش خود را به کار ببندند تا حمایتشان از شورشیان سوری را افزایش دهند. اما امید اصلی سعودیها این است که ایران در روند حمایت خود از بشار اسد تجدیدنظر کرده و همین امر، اسد را به سمت نوعی توافق سوق دهد. امری که تحلیلگران بر این باورند با توجه به پیروزیهای نیروهای اسد، نامحتمل است.
به هر حال، مجموعه این عوامل سبب شده که از یک سو، مقامات سعودی تلاش کنند تا حداقلی از تنش زدایی را در روابط با ایران به دست بیاورند و از سوی دیگر، ماهیت رقابت آمیز روابط دو کشور همچنان به قوت خود بماند.
تابناک را در شبکه های اجتماعی دنبال کنید
نظرات بینندگان
اصلا نباید در مقابل عربستان کوتاه بیاییم شما رفتار آنها را درنظر بگیریدحتی به زائرین ایرانی هم رحم نمیکنند.ترحم برپلنگ تیز دندان ستمکاری بود برگوسفندان.خیلی خوبه اختلافی نباشه ومواضب باشید رودست نخورید.
با وجود مشکلات فعلی باید این حقیقت را بپذیریم که ثروتی ما داریم هزاران برابر ثروت عربستان می ارزد فقط باید خودمان را باور داشته باشیم ( حق انتخاب ، فرهنگ و تمدن ، هنر ، طبیعت بی نظیر ، مردمان نجیب و ... )
وحدت داخلی وحفظ منافع ملی وتنش زدایی وداشتن روابط خوب با دنیا بااحترام متقابل رمز پیروزی ایران خواهد بود
توافق با عربستان فقط عمر دولت سعودي را افزايش ميدهد و اوضاع منطقه را وخيمتر ميكند. بهتر است به همين شيوه ادامه دهيم. سعوديها به زودي از درون متلاشي ميشوند.
درسته كه ظريف در حال انجام كار بزرگى است كه شايسته تقدير و پشتيبانى است ولى در نظر داشته باشيد كه عامل أصلى پسرفت موضع سعودى ها ( در حقيقت إسرائيلي ها)، به استراتژى خردمندانه ايران برمىگردد.
ايران بيش از دو دهه است كه هوشمندانه سعى دارد عمق دفاعي خود را به وراى مرز هاى خود منتقل كند.
در حال حاضر ايران مرزهاى دفاعى اش را ، كشورهايي مثل لبنان ، غزه، سوريه، عراق و ... قرار داده است.
اين موضوعى است كه امريكايي ها آنرا خوب درك كرده اند و مجبورند كه با ان كنار بيايند.
پس بهتر است كه در وحله اول از برنامه ريزان كلان دفاعى كشور تشكر كنيم .
حاج قاسم خدا ترا براى ما نگةدارد .
روابط با آمریکا بهتر است تا سعودی های گرگ صفت
فدای تو بشوم حسن جان ، علاقه ات به کشور را از الفاظت درک میکنم اما برادرانه احساس تنفر را از روی کلمات بردار . سعود یک خاندان است با آدم های بد ، متوسط و خوب که بوسیله آمریکا کنترل میشوند . اگر آمریکا به آنها بگوید فلان کار را بکنید میگویند چشم . مثل بند بن سلطان که بدبخت شد و رفت . لذا گرگ آمریکا است و بچه گرگ سعودی ها
گرگ صفتی خصلت امریکایی ها است که به سعودی ها رسیده مر گ مرگ مرگ بر امریکا
ان شاا... روزي راخواهيم ديدكه طومار ظلم وستم خاندان سعودي كه با تكيه بر ثروت نامحدود نفت از سرجهان اسلام ريشه كن شود. وسايه حكموت عدالت ، عقل ، ومنطق در اين كشور حكم فرماگردد. ونسل تمامي خشك مغزهاي وهابي ،سلفي نيز دراين كشور منقرض گردد. ان شاا...
دعوت مربوط به کنفرانش کشورهای اسلامی است که حتی اگر باگشوری دشمن هم باشی ودرحال جنگ باید این دعوت صورت گیرد بنابراین بی دلیل موضوع را بزرگ نکنید.
سلام ممنون از سایت خوبتان .عربستان اصلا در حد رقابت با ایران نیست و نبوده
به این میگن سیاست خارجی. آفرین به دکتر ظریف. توازن قوا در منطقه به خوبی به نفع ایران تغییر کرده. عربستان هم می خواد تو این بازی بازنده نباشه چون عدم روابط دوستانه با ایران حالا می تونه براش گرون تموم بشه. ایران قدرت خودش رو در قضیه سوریه به خوبی نشون داد و نگرانی عربستان از ورود به مساله بحرین و تغییر نظام حاکمه توسط ایران قابل انکار نیست. رویکرد کشورهای عربی نسبت به ایران نشون دهنده اینه که از عربستان نا امید شدند و به دنبال پیوستن به ایران اند چون در قضیه سوریه ایران به خوبی نشون داد که می تونه در سخت شرایط توازن قوا رو در کشور دوست به سمت متحد خودش تغییر بده. این درحالی که نه تنها عربستان بلکه آمریکا و تمام متحدان غربی نتونستند از سقوط دوستانشون مثل مبارک و... جلوگیری کنند.
بله و البته صد آفرین به دکتر ظریف اما بی انصافی نکنیم که موضوع سوریه و یمن و عراق و لبنان مربوط به سالها قبل است و البته ادامه دارد . این سیاست نظام است که قدم به قدم با پاهای محکم پیش میرود
در بررسی توان و قدرت ایران نسبت به رژیم سعودی چند چیز وجود دارد مانند نفت، و سلاح که شاید برابری دو کشور را در برخی موراد به ظاهر نشان دهد و البته چند موضوع هم هست که نشان از چیز دیگری دارد ، رژیم سعودی توان و قدرتش از پول و هم پیمانش یعنی شیطان بزرگ است و از قدرت و توان داخلی آو مشروعیت داخلی نچنانی برخوردار نیست و این قدرت،قدرت پایداری به نظر نمی رسد چراکه اصلی ترین هم پیمانش یعنی شیطان بزرگ بر اساس سود و زیانش روابطش را تنظیم می کند و هم پیمانانش نقش قربانی را برای این کشور بازی می کنند(آنچنان که نقشه تجزیه عربستان توسط امریکا هم بررسی شده است) از این رو حکومت سعودی نخواهد توانست حساب ویژه ای بر روی هم پیمان ابر قدرتش که امریکاست باز کند انچنان که امریکا این کشور را در سوریه تنها گذاشت از سوی دیگر رژیم سعود برای ارز اندام و ایستادن در برابر خواست مردم منطقه از جمله مردم سوریه و عراق و لبنان به گرفتن مزدوران وحشی از کلیه کشورها بویزه کشورهای عقب مانده روی اورده و با پا گذاشتن روی خون مظلومان و زنان و کودکان در صدد دستیابی به قدرت است که البته با وجود انکه یاور مظلومان ذات اقدس اللهی است دور نمای این قدرت نمایی بسیار روشن است و شکست رزیم سعودی و ازادی مردم مسلمان عربستان از زیر یوق این سفاکان بی رحم انشالله نزدیک است
فقط کافیه یه دیوانه ی دیگری مثل صدام ملعون پیدا بشه که قصد جنگ علیه ایران رو داشته باشه و در آن موقع خواهید دید که چگونه همه اعراب خلیج فارس و در راس همه آنها عربستان از آن دیوانه حمایت میکنند تا عقده و کینه تاریخی خود به سرزمینمان را نشان بدهند. البته کشورهای خارج منطقه هم خوب بلدند از این مساله به نفع خودشان سوءاستفاده کنند و متاسفانه اعراب نادان خلیج فارس هم نوکری خودشان به آنها را بخوبی نشان داده اند !!
دوست عزیزم سربازان گمنام امام زمان در وزارت اطلاعات رو فراموش نکن
به همگیتون افتخار میکنیم
و به هرکس که قلبش برای ایران می تپه
نظر قشنگی دادید و وقتی به نظرتان فکر کردم واقعا به ارتش ، سپاه ، نیروی انتظامی و بسیج باید صدآفرین گفت که چقدر قشنگ و البته سخت دارند امنیت رو حفظ میکنند . تمام اطرافمون ورو تروریست ها گرفتن اما جرات ورود ندارند .
من معتقدم اساسا چیزی تحت عنوان رقابت عربستان با ایران معنی ندارد هر چند عربستان کشوری بسیار ثروتمند است امابه هیچ وجه پتانسیل ایران را ندارد .
در حقیقت عربستان با آمریکا معنا دارد و بدون آمریکا هیچ است .
آمریکا = ابر قدرت جهانی
ایران = ابر قدرت منطقه ای
عربستان = قدرت منطقه ای
در اصل عربستان به مانند یکی از لشکر های آمریکا در حال جنگ اقتصادی ، سیاسی و ... با ایران است که هر گاه رابطه اش با سر فرماندهی قطع شود ، فتح شده به حساب می آید .
من فکر میکنم با مرگ ملک عبدالله که در روز عرفه اعلام خواهد شد عربستان درگیر موضوعات داخلی و در نهایت حتی نه تجزیه کامل اما تجزیه نسبی شود و این نیز مورد خواست صهیونیست ها و آمزیکا میباشد .
تحلیل درستی بود.ایران باید با توجه ب شرایط برتری ک در منطقه دارد سعودی ها رو منزوی کند.
نباید در برابر عربستان کوتاه آمد. آل سعود هم روزی سقوط خواهد کرد و ما نباید این روز را به تعویق بیاندازیم.
موافقم.ولی با درایت و زیرکی لازم
نظر شما
سایت تابناک از انتشار نظرات حاوی توهین و افترا و نوشته شده با حروف لاتین (فینگیلیش) معذور است.