ریاضیات سیاه در سامانه واردات خودرو / پیش فروش خودرو یا طرحی که فقط برای ثروتمندان طراحی شده است!

به گزارش خبرنگار خودرو تابناک ،دور جدید ثبت‌نام ۳ خودروی وارداتی ویژه آبان ۱۴۰۵ که از یکشنبه ۱۷آبان آغاز شد حقیقت تلخی را برملا می‌کند و آن این است که این یک عرضه عمومی نیست، بلکه یک مزایده لوکس برای طبقه مرفه است! در حالی که جامعه با بحران خودرو دست‌وپنجه نرم می‌کند، طرحی طراحی شده که پول مردم را می‌گیرد، اما خودرو را فقط به جیب مرفه‌ترین‌ها می‌سپارد در جریان است.

در اطلاعیه سامانه جامع عرضه خودرو‌های وارداتی آمده است؛ به اطلاع کلیه متقاضیان می‌رساند که از روز یکشنبه مورخ ۱۴۰۵.۰۸.۱۷ لغایت ساعت ۲۳:۵۹ روز سه‌شنبه مورخ ۱۴۰۵.۰۸.۱۹ می‌توانند یکی از حساب‌های خود را نزد شعب بانک‌های واجد شرایط اعلامی در سامانه salecars.ir ، به نام خودرو وارداتی وکالتی و مبلغ ۵۰۰ میلیون تومان مسدود کنند و متقاضیانی که با عناوینی غیر از عنوان مذکور اقدام به وکالتی نمودن حساب می‌نمایند، امکان ثبت نام نخواهند داشت و سامانه هیچگونه مسئولیتی در خصوص موضوع مذکور ندارد. همچنین پس از وکالتی کردن حساب یعنی از ۲۴ ساعت پس از ثبت درخواست در بانک مربوطه تا روز چهار‌شنبه مورخ ۱۴۰۵.۰۸.۲۰ امکان ورود به سامانه و انتخاب دو اولویت خودرو برای متقاضیان به نشانی salecars.ir فراهم خواهد شد.

به نظر می رسد که بزرگ‌ترین نقطه ضعف این طرح، اجبار به بلوکه کردن مبلغ ۵۰۰ میلیون تومان است؛  درحالی که میلیون‌ها نفر برای ثبت‌نام اقدام می‌کنند، اما تعداد خودروها محدود است و این یعنی مبلغ عظیمی از نقدینگی جامعه برای هفته ها و شاید ماه ها در حساب‌های بلوکه شده می‌ماند، بدون اینکه تضمینی برای برنده شدن وجود داشته باشد. که عملاً باعث می‌شود سیستم بانکی یا شرکت‌ها از نقدینگی عظیم مردم برای اهداف دیگر استفاده کنند، در حالی که متقاضی هیچ سودی از این بلوکه شدن دریافت نمی‌کند.

همچنین در متن اطلاعیه «تعداد کل خودروهای عرضه شده» ذکر نشده است و وقتی مبلغ بلوکه شده مشخص است اما تعداد خودروها مخفی مانده است متقاضی نمی‌تواند احتمال برنده شدن خود را بسنجد که این موضوع باعث ایجاد هیجان کاذب و فشار بی‌مورد به سیستم بانکی می‌شود.

ازسویی دیگر، قیمت‌های اعلام شده دسترسی را برای عموم مردم محال کرده است برای مثال قیمت Frontlander بیش از ۱۰ میلیارد تومان است که این رقم برای بخش بزرگی از جامعه دست‌نیافتنی است ضمن اینکه در در متن آمده است که قیمت‌ها مطابق مصوبه هیئت وزیران است، اما معیاری برای شفاف‌سازی نحوه رسیدن به این قیمت‌ها با توجه به نرخ ارز و هزینه‌های گمرکی ارائه نشده است.

وقتی سامانه، مسئولیت خود را از دست می‌دهد تا دلالان جولان دهند!

مساله مهم تر اینکه، سامانه در چندین بار به‌ویژه در مورد شماره تلفن‌ها و قیمت‌ها صراحتاً اعلام کرده است که «هیچگونه مسئولیتی ندارد» که باید گفت وقتی یک سامانه دولتی یا نظارت‌شده، مسئولیت قیمت‌ها و صحت اطلاعات را از خود می‌گیرد، مصرف‌کننده را در برابر شرکت‌های واردکننده بی‌دفاع رها کرده است؛ ضمن اینکه به «نظارت‌های پسینه» اشاره شده است که این نوع نظارت یعنی پس از اینکه پول پرداخت شد و قرارداد بسته شد، سازمان‌ها بررسی می‌کنند؛ اما در این بازه زمانی، اگر تخلفی رخ دهد، بازگرداندن وجه و جبران خسارت برای مصرف‌کننده خیلی سخت می شود. 

فریب ۵۰۰ میلیون تومانی!

در جدول زیر، قیمت‌های بسیار بالایی برای سه مدل تویوتاFrontlander ، Corolla Cross و Corolla ثبت شده است؛  درحالی که تعداد کل خودروهای موجود در این لیست مشخص نیست و سوالاتی مبهم است مانند اینکه آیا از هر مدل فقط یک دستگاه است؟ یا اینکه آیا از Corolla Cross مثلاً ۱۰ دستگاه عرضه می‌شود؟ بدون دانستن نسبت عداد خودرو به مبلغ بلوکه شده است بنابراین این جدول فقط یک لیست قیمت است و نه یک اطلاعیه عرضه این یعنی متقاضی نمی‌تواند ارزیابی کند که آیا بلوکه کردن ۵۰۰ میلیون تومان برای احتمال بسیار کم برنده شدن، منطقی است یا خیر؟ 

ازسویی دیگر، قیمت‌ها در این جدول نشان‌دهنده یک بازار بسیار لوکس و محدود است؛ به طوری که Frontlander ۱۰۲ میلیارد ریال، Corolla Cross: ۹۵ میلیارد ریال، Corolla  ۸۱ میلیارد ریال نشان می‌دهد که این طرح برای حل مشکل خودرو نیست؛ بلکه یک فرایند تجاری برای فروش خودروهای گران‌قیمت به افرادی است که نقدینگی بسیار بالایی دارند.

به نظر می رسد این اطلاعیه بیشتر شبیه به یک سیستم جمع‌آوری نقدینگی است تا یک طرح توزیع عادلانه خودرو و  این مدل عرضه، به جای ایجاد آرامش در بازار، احتمالاً منجر به افزایش فشار روانی بر متقاضیان و تقویت جایگاه دلالان می‌شود که ابزارهای سریع‌تری برای دور زدن سیستم‌های بانکی و ثبت‌نام دارند. بنابراین وقتی هیچ نظارتی بر تناسب «پول بلوکه شده» به «تعداد خودرو» نیست، یعنی در مسیرِ دستیابی به خودرو، فقط دلالان و واسطه‌ها سود می‌برند و مردم، تنها «تأمین‌کننده نقدینگی» هستند.