چگونه میتوان با میراث ملت ایران ثروتمند شد؟
از فروش وسیع فلزیاب تا استخدام گنجیابهای انسانی!
آنچه قابل تأمل است، آشکار بودن چنین فعالیتهایی در فضای مجازی است و ظاهراً در کنار فضای فرهنگی که یافتن و فروختن میراث فرهنگی کشور، زرنگی تلقی میشود، هیچ اراده محکمی نیز به چشم نمیآید که با سوداگران این عرصه ـ که در فضای وب به شدت فعالند ـ برخورد مناسبی داشته باشد؛ اتفاقی که اگر رخ میداد، ورود به این عرصه به سادگی یک سرچ ساده در موتورهای جستجو نبود.

به گزارش «تابناک»، روزگاری خرید و فروش فلزیاب در کشورمان همچون بیشتر کالاها مجاز بود، زیرا در بسیاری از حوزهها کارکرد داشت؛ اما با توجه به آنکه کارکرد اصلی این وسیله در کشورمان، یافتن گنج شده بود، تلاش جدی برای محدودسازی امکان دسترسی عمومی به این وسیله شد تا یکی از روشهای معمول برای یافتن دفینهها و دزدی میراث فرهنگی محدود شود و با استفاده کنندگان از این روش بتوان برخورد قانونی داشت.

در همین چهارچوب، اواخر اردیبهشت ماه سال ۸۲، هیأت وزیران به پیشنهاد وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی وقت، ماده واحده قانونی را به تصویب رساند که بر ضرورت مجوز ساخت، خرید و فروش، نگهداری، تبلیغ و استفاده از دستگاه فلزیاب تأکید داشت.
بنا بر این مصوبه، وزارت صنایع و معادن مکلف شد ضوابط اعلام شده از سوی سازمان میراث فرهنگی کشور را هنگام ثبت اعلامیه تأسیس، به متقاضیان ساخت دستگاههای فلزیاب ابلاغ کند.
در پایان این بند آمده بود، صدور پروانه بهرهبرداری برای این واحدها، وابسته به موافقت سازمان میراث فرهنگی کشور خواهد بود. با این حال، همچنان آگهیهای عرضه فلزیاب در روزنامهها دیده میشود و در این آگهیها، لفظ مجوز ذکر شده که این ضعف قانون فوق را نشان میدهد، زیرا در این قانون، عطف به ماسبق نشده و صاحبان مجوزهای پیشین خرید و فروش گنجیاب که از وزارت صنایع مجوز داشتهاند، میتوانند به عرضه محصولاتی که برایش در آن دوران مجوز گرفتهاند بپردازند.
با این حال، شاید نیازی به چنین قوانین جزئینگری برای برخورد با فروشندگان گنجیاب نباشد و تنها بر نقش بازدارنده آنها بتوان تأکید کرد، زیرا قوانین جامعتری در راستای مجازات هست که در این زمینه، میتوان به ماده ۵۶۲ قانون مجازات اسلامی اشاره کرد.
بر پایه این ماده قانونی: «هرگونه حفاری و کاهش به قصد به دست آوردن اموال تاریخی، فرهنگی ممنوع بوده و مرتکب به حبس از شش ماه تا سه سال و ضبط اشیای مکشوفه به نفع سازمان میراث فرهنگی کشور و آلات و ادوات حفاری به نفع دولت محکوم میشود. چنانچه حفاری در اماکن و محوطههای تاریخی ـ که در فهرست آثار ملی به ثبت رسیده است ـ یا در بقاع متبرکه و اماکن مذهبی صورت گیرد، علاوه بر ضبط اشیای مکشوفه و آلات و ادوات حفاری مرتکب به حداکثر مجازات مقرر محکوم میشود.
تبصره ۱ـ هر کس اموال تاریخی، فرهنگی موضوع این ماده را بر حسب تصادف به دست آورد و طبق مقررات سازمان میراث فرهنگی کشور نسبت به تحویل آن اقدام ننماید، به ضبط اموال مکشوفه محکوم میگردد.
تبصره ۲ ـ خرید و فروش اموال تاریخی، فرهنگی حاصله از حفاری غیرمجاز ممنوع است و خریدار و فروشنده علاوه بر ضبط اموال فرهنگی مذکور، به حبس از شش ماه تا سه سال محکوم میشوند. هرگاه فروش اموال مذکور تحت هر عنوان از عناوین به طور مستقیم یا غیرمستقیم به اتباع خارجی صورت گیرد، مرتکب به حداکثر مجازات مقرر محکوم میشود».

با این اوصاف، آنچه باعث رواج تلاش گروهی از مردم برای کشف دفینهها به ویژه مسکوکات و اشیای زرین تاریخی است، نه ضعف قوانین بلکه فرهنگ اشتباهی است که تأکید دارد یابنده گنج، صاحب گنج است و یابندگان چنین گنجهایی، خود را در زمینه فروش این گنجها در داخل و خارج از ایران اخلاقاً محق میدانند و اتفاقاً چالش اصلی در همین نقطه شکل میگیرد.
با همین رویکرد است که همچنان مشتریهای پروپاقرص و بسیار وسیعی برای فلزیابهایی با قیمتهایی تا ۸ میلیون تومان وجود دارد و بازار گرم عرضه این فلزیابها که عمدتاً محصول آلمان، ژاپن، آمریکا و ترکیه هستند، پابرجاست؛ فلزیابهایی با عمق نفوذ ۴۰ متر و عمق کاوش ۱۰ متر (به ادعای فروشندگان) که با توجه به مشخصاتشان همچون امکان تفکیک فلزات، یافتن دفینههای ارزشمند را آسان تر از حد تصور میسازند.

آنچه جای شگفتی دارد، تلاش گروهی است که در سالهای اخیر در پی لغو قانون منع خرید و فروش فلزیاب بدون مجوز میراث فرهنگی بودهاند و تفسیرشان نیز از این مخالفت چنین بوده که این دستگاهها کارکردهای دیگری نیز دارد که البته بر هیچ کس پوشیده نیست؛ اما واقعیت آن است که تصویر اصلی در استفاده از تبلیغات فلزیابها، تصاویر سکه و دفینه است و حتی برخی از این دستگاهها در تبلیغاتشان آمده است: «امکان تفکیک طلای یونیزه (طلای قدیمی که در خاک به مدت طولانی مانده و در اطراف خود میدان مغناطیسی ایجاد کرده است)».
فروشندگان این دستگاهها تأکید دارند، فلزیابهایی که برای یافتن گنج عرضه میکنند، توان یافتن فلزاتی کوچکتر از پنج سانتیمتر را تا عمق ۸ متر و بزرگتر از پنج سانتیمتر را تا اعماق بیشتر دارد و اگر تصور میکنید، تپهای باستانی یافتهاند، بدون آنکه حفاریهای گسترده کنید، میتوانید نخست مطمئن شوید، منطقه درستی را کشف کردهاید و سپس دقیقاً محل گنج را بشکافید و یک شبه میلیاردر شوید!
نکته جالب عرضه دستگاههای کارآمدتر از فلزیاب در بازار است، زیرا شاید از دفینهای بدون طلا باشد. این دستگاهها با برخورداری از امکان اسکن سه بعدی سطوح و ضبط و ذخیره این تصاویر، گزینه تنظیم فرکانس برای انواع خاک و سنگ و همچنین قابلیت نفوذپذیری در ساروج و سنگهای سخت به اشخاصی توصیه شده که در پی یافتن سفال، حفره، تونل یا اتاقک میگردند و طبیعتاً کارکرد اصلیشان در یافتن بناهای مدفون و اشیای ارزشمندی است که در قلب این بناها و قبرها آرمیدهاند.

در این آشفته بازار خرید و فروش گنجیاب، گروهی نیز پیدا شدهاند که با دریافت مبالغی اقدام به عرضه تجاربشان در خصوص یافتن گنج و همچنین فروش غیرقانونی و قاچاق گنجهای کشف شده میکنند؛ دستمزدهایی تا ده میلیون تومان یا کسری از گنج، جزو پیشنهادهای معمول است که این اشخاص با توجه به میزان احتمال یافتن گنج مطرح میکنند و در واقع اگر مبلغ مشخصی خواستند، میتوان دریافت که احتمال کشف گنجی ارزشمند را بسیار اندک ارزیابی میکنند.
این اشخاص برای آنکه نشان دهند در این زمینه تا چه میزان تخصص دارند، برخی از اصول یافتن گنج همچون محل معمول دفینهها در محوطههای تاریخی، شیوه سریع یافتن گنج در تپههای باستانی، شیوه اطمینان یافتن از وجود گنج در اطراف آتشکدهها و همچنین اصول شناسایی تجربی میزان قدمت و ارزش کشفیات را بیان میکنند که البته حداقل بخشی از آنچه میگویند، نسبتی با مسائل علمی و کارشناسی باستانی ندارد و تجربیاتی است که لزوماً درست نیست.
در این میان آنچه قابل تأمل است، علنی بودن چنین فعالیتهایی در فضای مجازی است و ظاهراً در کنار فضای فرهنگی که یافتن و فروختن میراث فرهنگی کشور یک زرنگی تلقی میشود، هیچ اراده محکمی نیز به چشم نمیآید که با سوداگران این عرصه که در فضای وب به شدت فعال هستند، برخورد مناسبی داشته باشد؛ اتفاقی که اگر رخ میداد، ورود به این عرصه به سادگی یک سرچ ساده در موتورهای جستجو نبود.
«تابناک» در گزارشی دیگر به شیوه عرضه و فروش این کشفیات غیرقانونی و علل شکلگیری این وضعیت اشاره میکند.
تابناک را در شبکه های اجتماعی دنبال کنید
نظرات بینندگان
مگه دیگه چیزیم مونده.نمونش از پیر شنیدم شهر بلقیس اسفراین قبل از مراقبت از طرف میراث فرهنگی دسته دسته میرفن برای حفاری.جای سالم نداره.
روش مناسب ازادسازی خرید وفروش است تا اثار مهم مربوط به تاریخ این مرز و بوم بصورت مزایده از طریق دولت خریداری شود
ناشناس محترم دوم حق الکشف به کسي تعلق مي گيره که در ملک خودش به صورت اتفاقي چيزي رو پيدا کنه ولي بنظر شما کسيکه در جاهاي ديگه که اصلا مالکيتي در اون نداره و فلزياب و کلنگ رو برميداره و ميفته دنبال گنج و تپه هاي باستاني و لايه هاي اونو اينقدر بهم ميريزه که مطالعات علمي و باستان شناسي بعدي رو هم دچار مشکل اساسي مي کنه ميشه بهش حق الکشف داد.؟! هيچ جاي دنيا ايجور که شما ميگين نيست و همه جا کند و کاو به قصد بدست آوردن گنج جرم محسوب ميشه.
کاش یکی از این گنج ها گیر ما میومد . . .
اینقدر تو این سالها حفاری کردن که بعید میدونم چیزی برای من و شما مونده باشه.
بی خیال بچسب به همین آب باریکه کارمندی.
میراث فرهنگی بهتر است مواظب اشیائ موجود در موزه ها باشد زیر خاک پیشکش
کشف کردن و دست زدن به گنج حرام است.
ببينيد طبق شرع اسلام گنج براي فرديه که پيداش ميکنه خمسشو ميده استفاده ميکنه
اينجا اگه پيدا کني سريست ميکنن
در ضمن گنج مثل همه چيزاي ديگه تو اين مملکت مافيا داره
بريد مافياشو پيدا کنيد که همه ميدونن کيه و من به خاطر اينکه نظرم چاپ شه اسماشونو نميگم
از روی تجربه میگم
1- تمامی فلزیابهایی که در داخل ایران تولید میشه اصلا قابل اعتماد نیست و در حد پیدا کردن لوله کشی کهنه ساختمان کار میکنه
2- 99 درصد فلزیابهای خارجی در ایران از نوع تقلبی بوده و ساخت کشور چین میباشد که از طریق دبی یا ترکیه وارد میشن
3- فروش فلز یاب به افراد نا آگاه سود بسیار زیادی برای فروشندگان فلز یاب داره و عملا خرید این نوع فلز یابها در داخل ایران جز ریخت پول به سطل آشغال نیست
4- فلزیابهای اصلی که در کشور آلمان یا آمریکا تولید میشود حتی 1 درصد آن به داخل ایران نمی آید چون هم قیمت آن گران است و هم برای وارد کننده صرف نمیکند
بهترين راه حل از آنجا كه ميراث فرهنگي توانايي اكتشاف را ندارد اكتشاف آثار باستاني آزاد شود و موزه هاي ملي آنها را از مكتشفين خريداري نمايند
فروش بالایاین دستگاه ها برای کاربری جدیدشو, دزدها با اینا میرن خونه مردم طلا را هر کجا پنهان کرده باشی می دزدند.
در کشورهای غربی خصوصا در انگلستان افرادی هستند که شغلشان کاوش در پیدا کردن دفینه هاست. به محض یافته دفینه دولت را در جریان می گذارند در صورت داشتن ارزش تاریخی قیمت گذاری می کنند و پولی به یابنده می دهند و در صورتی که ارزش تاریخی بالایی نداشته باشد به آن شخص اجازه فروش به مجموعه داران می دهد. حتی غواصانی هستند که در پی یافتن کشتی های غرق شده قدیمی هستند و هیچ منعی هم ندارد. به محض به نتیجه رسیدن، سریعا موضوع را رسانه ای می کنند.
چه عیبی دارد مردم اگر مثل کشور های دیگر بگردند و پیدا کنند و به دولت ازادانه بفروشند بهتر از بیکاری و اعتیاد و فقر هست
متاسفانه از طلایاب در سرقت منازل هم استفاده می شه و لازمه که رسیدگی بشه که این وسیله ها در اختیار چه کسانی قرار می گیره...
سال هاست که اموال این مملکت تاراج میشود نمونه اش بابک زنجانی که در امر تاراج طلای سیاه یا همان نفت فعالیت میکرد. و نمونه های بسیاری که در مقابل مسایلی که تابناک مطرح کرده هیچند
من مشکلی نمی بینم که آثار تاریخی ایران در کاخ موزه های امن خارجی باشه
چون اون ها بهتر مواظبت می کنند
ولی متاسفانه کاش این اجازه را مسئولین محترم بصورت مستقیم به ان افراد می دادند.
این افراد باستان شناس که این گنج هارا پیدا می کنند متبحر هستند
نه مثل این دله دزدها که نصف بیشتر این آثار را با بیل و کلنگ از بین می برند
بهتره قرارداد های مناسبی با این باستان شناس ها بسته بشه تا اونه به نحو احسن این کار را انجام دهند
واقعا وقتی می بینم مهم ترین آثار تاریخی این مملکت را بایددر بیرون مرزها جستجو کرد تاسف می خورم
واقعا همه یزمون به همه چیزمون میاد از روغن پالم - آننتونف و غارت میراث فرهنگی و..
متسفم برای معدود افرادی که تیشه به ریشه تاریخ این مملکت می زنند
خواهشا یک سر به موه ها بزنید - به خزانه جواهرات بانک مرکزی و کاخ گلستان تا کمی احساس غرور کنید
البته مسئولین هم مقصرند ولی واقعا چه میشه کرد؟؟؟
میخوای بگم فروش گنج یاب هم حکم اعدام داشته باشه؟!
آخه عزیز من. چرا حرف غیرمنطقی میزنی؟ اینجوری که دیگه قرائت شعر : نابرده رنج گنج میسر نمیشود ... هم باید ممنوع اعلام بشه.
در تبلیغات نمی گویند "فلزیاب" آشکارا می گویند "گنج یاب"! میراث فرهنگی خواب بوده و خواهد بود!
من واقعا متاسفم که این روشها باعث قاچاق این گنجینه ها به خارج از کشور و چه بسا ثبت در بقیه کشورهای اطراف به عنوان سبقه تاریخی نداشته شان میشود.
چرا فروش و خرید این اقلام تحت کنترل و نظارت سازمان میراث فرهنگی آزاد نمیشود.
البته که ارقامی جابجا میشود ولی از آن بهتر این است که این اقلام شناسنامه دار و در هر کجای دنیا که باشند تحت نام ایران هستند.
چرا بجای سیاستهای انکاری و نفی صد در صد که منجر به قاچاق این اقلام میشود با روشهای هدایتی و احترام به حق مالکیت که باعث شفافیت آثار و چه بسا رونق شناخت کشور شود نمیپردازیم.
من هم دوست داشتم همه هر چه از آثار باستانی کشور کشف میکردند تحویل میدادند ولی توجه کنید که اینگونه نیست راه حل را تغییر دهید.
درخارج ازکشورکسی که دفینه ای روکشف میکنه دولت اون دفینه رومی خره.دررساله حضرت امام نیزاگه شخصی درزمین یا خانه خودگنج کشف کنه باپرداخت خمس گنج گنج متعلق به خودش میشه امادرحال حاضردولت کاری که نمیکنه هیچ طرف روهم دهنش روصاف میکنه هم زندان میفرسته.
دقیقا من هم همیشه همینو میگم که اگه دولت به جای برخورد بد با کسایی که گنج رو پیدا می کنن , حق اسلامی و شرعی یابنده رو بدن این همه دلالی و کشت و کشتار تو این زمینه پیش نمیاد
البته دوستان توجه داشته باشن که فلزیاب برای سرقت از منزل هم استفاده میشه فقط برای گنچ یا دفینه نیست
نظر شما
سایت تابناک از انتشار نظرات حاوی توهین و افترا و نوشته شده با حروف لاتین (فینگیلیش) معذور است.