روز به روز با نوروز؛ (۲)
۹۴ سال بز است یا گوسفند؟ اصلا چرا این حیوانات؟!
گاهشماری حیوانی، عادت مردم مشرق زمین است که ریشه در فرهنگ بیابان گردهای این نواحی داشته است. در فرهنگ ترکان، مغولان، هندیان و تبتیها و امثال ایشان مرسوم بوده که به همراه کشور گشایی این اقوام، به دیگر نقاط هم سرایت کرده است؛ آنقدر که تمساح مغولی در چین جایش را به اژدها داده و وقتی به ایران زمین رسیده، نهنگ جایش را گرفته!

به گزارش «تابناک»، هر سال با نزدیک شده به نوروز و در طول تعطیلات نوروزی، یکی از بحث هایی که میان مردم رایج میشود و درباره آن سخن میگویند، حیوان نماد سال جدید است. نمادی که کمتر میدانیم از کجا خلق شده، چه کسی انتخابش کرده، مبنای انتخاب و معنایش چیست و... ولی هیچ کدام از این ابهامات هم موجب ندید گرفتنش نشده است.
هر سال جدید که از راه میرسد، بعضی از خود میپرسند امسال سال چیست و بعد دربارهاش صحبت میکنند و حتی به اختلاف میرسند؛ اختلافاتی مانند اینکه امسال سال بز است یا گوسفند؟ راستی مگر میشود این دو را اشتباه گرفت؟ اگر این شیوه نامگذاری قدیمی است، چگونه مردمانی که زندگیشان با دامداری عجین بوده، بین بز و گوسفند تمیز قائل نشدهاند؟
مـوش و بقر و پلنگ و خرگوش شمار این چهار که بگذرد، نهنگ آید و مــــار
آنگاه اسـب و گوســفند است شمار حمدونه و مرغ و سگ و خوک آخر کار
آنگاه اسـب و گوســفند است شمار حمدونه و مرغ و سگ و خوک آخر کار
این دو بیت شاید مشهور ترین ابیات برای به خاطر سپردن دوازده حیوانی باشند که به سالها نسبت میدهند. اما چرا دوازده تا؟ چرا این حیوانات؟ چه ارتباطی میان این حیوانات وجود دارد و انتخاب یک نماد حیوانی برای سال اصولا چه فایدهای داشته و از چه پشتوانه منطقی ای نشات گرفته؟
راز آلودگی موضوع زمانی کاسته میشود که در ترکیب دوازده حیوان فوق یک تغییر ایجاد کرده و به جای نهنگ، اژدها قرار دهیم. با حساب این تغییر به نظر سخت نیست که ریشه ماجرا را حدس بزنیم؛ آسیای شرقی، احتمالا حوالی سرزمین چین!
{$sepehr_album_19285}
تغییرات به گونهای است که به نظر میرسد این سبک نامگذاری اینقدر بی مسما، فاقد منطق و در عین حال مفرح بوده که توانسته چندین کشور را درنوردیده، تغییر و تحول پیدا کرده و همه جا رایج شود و چون بومی سازی شده، یافتن ریشهاش، دشوار به نظر برسد ولی کافی است بدانیم که این نامگذاری برای چینیها که سال شان در بهمن ماه نو میشود، بسیار حائز اهمیت است تا کمی پی به ریشه این نامگذاری ببریم.
بر این اساس میتوان دریافت که چه امسال را سال بز بنامیم، چه سال گوسفند و چه هر حیوان دیگری، نه اشتباه کردهایم و نه چیزی از دست دادهایم، چراکه این نامگذاری برای ملتی مهم است که زندگی روزمره شان به طالع بینی گره خورده و نام حیوان در طالع بینی هایشان مهم است نه مایی که از زمان باستان تا کنون، اینقدر در گاهشماری سرآمد ملل بودهایم که هنوز که هنوز است، گاهشماری جلالیمان زبانزد جهانیان است و آغاز سالمان در بهار طبیعت، برای بسیاری رشک برانگیز.
تابناک

تابناک را در شبکه های اجتماعی دنبال کنید
نظرات بینندگان
امسال سال دولت ملت همدلی و همزبانی است
تابناک که توهینی به مغولها نکرده. اما مثل اینکه یه سری خیلی دلشون برای مغولها میسوزه، هی سنگشو به سینه میزنن.
نکنه از فرزندان مغولها هستن یا شاید هم ...
تابناک پاچه خوار....
حیات انسانها با حیات حیوانات گره خورده.. اگه بحث خرافیم باشد ارزش سنجششو به عنوان نمادین دارد..
تابناک هر رنگی صورتت بمالی بوی گند نژادپرستیت اشکاره ای بدبخت
خدا بهت صبر بده وطن فروشی تا کی بنده خدا
اصلا سال سگ کی به کیه
3 سال ددیگه سال سگ میشه..
در ایران قدیم به تمساح نهنگ می گفتند
امسال سال بـــــــــــز است و مردم صخره توردی خواهند کرد !! سال ورجه وورجه کردن است روی ناهمواری ها !!!
تقویم جلالی جلالی هم که داری پز میدهی در زمان مغولان و به دستور شاه مغول تهیه شده است
متاسفانه چقدر نآاگاه در کشور داریم ...این ناآگاهیها از لطف رسانه هاست.
تابناک عزیز انتظار داشتم که مطلبی برای عرضه کردن داشته باشید. انقدر با اشتیاق خوندم فکر کردم آخر کار به معلوماتم اضافه میشه ولی ...
به نظر من همونطور که روزهای هفته، ماهها و فصلها رو نامگداری کردن، به همین دلیل و برای شناسایی هم سالها رو نامگذاری کردن.
این نامگذاری از دیرباز وجود داشته و مشکلی هم ایجاد نکرده و خرجی روی دست کسی نگذاشته.
اگر دنبال حذف خرافات هستید، خرافاتی و جود دارن که باعث فلاکت مردم شدن و برای حذف شدن در اولویت هستن.
مطمئنم نطرمو ثبت نمیکند و این بیانگر ......است.
احتمالا میخوای ربطش بدی به دین
مظلوم نمایی به سبک قومیت گراها و تجزیه طلبان
میشه بفرمائید قبل از تقویم جلالی کدام گاهشماری را استفاده می کردید
ممنون متن جالبی بود، چینی ها خیلی رو این زمینه تخصص دارن و به نظر من این دوره دوازده ساله آنقدر هم بی معنی نیست ، اگر اشتباه نکنم خورشید هم هر یازده تا دوازده سال دوره داره و این دوران خورشیدی میتونه رو دی ان ای تأثیر گذار باشه و هر سال بچه های متفاوتی بدنیا بیان
بابا اصلا" اشتباه کرده اید امروزه این مسخره بازی اومده که بز را از گوسفندا جدا کردند همه می دونند از قدیم که بز یک گوسفند بوده وهست همچنان که در یک گله گوسفند بره هست قوچ هست تقلی هست شیشک هست میش هست دبر هست بزغاله هست بز هم هست
مزه گوشتشون فرق می کنه
ممنون متن جالبی بود، چینی ها خیلی رو این زمینه تخصص دارن و به نظر من این دوره دوازده ساله آنقدر هم بی معنی نیست ، اگر اشتباه نکنم خورشید هم هر یازده تا دوازده سال دوره داره و این دوران خورشیدی میتونه رو دی ان ای تأثیر گذار باشه و هر سال بچه های متفاوتی بدنیا بیان
حرف تازه نداشت
آقا اصلا ایرانیان سرآمد همه ملل گیتی از ازل تا ابد بوده اند و هستند و خواهند بود، اصلا هم این قضیه نشون دهنده نژادپرستی و غرور ما نیست چون ما واقعا برتریم. اصلا جهان هست که ما باشیم!!!!
آفرین راست میگه خودتون رو دست کم نگیرید
یوخ بابا
نژاد پرستی درپارسی؟
ای موغولها برید سرزمین خودتون
آقا منظورش ترکان بوده
تراب؟؟؟؟؟؟؟؟؟؟؟؟؟
من كاري ندارم اين طالع بيني درسته يا نه. من نقدم به نويسنده مطلبه كه بدون تحقيق و قدري دانش اسطوره شناسي اين متن بي ارزش رو نوشتن. مطمئنا دلايل اسطوره شناختي پشت اين نامگذاري ها نهانه. براي تابناك متاسفم كه مطالب احساسي و عاري از دانش رو به راحتي منتشر مي كنه.
در زبان چینی، این واژه به طور کلی به بز، گوسفند و قوچ اشاره دارد. به همین دلیل می توان به صورت های مختلف ترجمه کرد.
نامگذاری سال نو با اسامی حیوانات ریشه در تمدن باستانی مردم مشرق زمین داره. باید حفظ بشه.
با تبریک سال نو و آرزوی سلامتی دست اندر کاران سایت. نهنگ در واژگان قدیمی فارسی به معنای تمساح بکار می رفته است و تمساح مغولی با همان تمساح جایگزین شده است. نگاه کنید به وصف رستم در شاهنامه: دل شیر دارد تن ژنده پیل، نهنگان بر آرد ز دریای نیل.
بزچی داش
بله با این حساب ما هم تقویم باستانی رو باید استفاده کنیم و نه هجری و همچنین تلاش نکنیم یه پاراگراف برا اسم سال انتخاب کنیم آخرش هم هیچکی اهمیت نده....
تابناک چند وقتیه زدی به پاچه خواری...
شما نژادپرستان فارس چقدرازخودتان متشكرهستيد وفرهنگ هاي ملت هاي ديگر را كه درحال حاضرازهرلحاظ ازشما برترندرامسخره ميكنيد آنهم دررسانه اي كه ادعاي فرهنگ دارد
پان ترک برگرد مغولستان و به ما ایرانی ها توهین نکن
چه فایده؟ عید روزیه که همه در شادی و مکنت و سلامتی باشن :)
غیر اون عید معنی نداره!
یکی از بدترین مطالب این سایت. خوب میدونیم مهم نیست سال چیه. چرا توضیح میدین؟ اصلاً نمیفهمم. حالا اگه اسم سالها رو با حیوونها بشناسیم به کی برمیخوره؟ هدف از همچین مطلبی چیه واقعاً؟ مگه خیلی دیگه از عادتها مهم هستن که این یکی نباشه؟
همین تقوم جلالی هم از سومریان است و سومریان هم ثابت شده اجداد ترکان هستند جهت اطلاع سومریان قبل ازهخامنشیان در بین النهر تمدن عظیمی داشتند پس نه تنها دوازده حیوان بلکه خود اون تقویم جلالی هم ریشه ترکی داره، اصلا یک حساب کتاب کنیند ببینیند بدون ترکان( سومریان- ایلامیان- خوارزمشاهیان- غزنویان- سلجوقیان-تیموریان - ایلخانیانیان- آق قویونلو- قره قویونلو- صفویان- افشاریان- قاجار) ایران تاریخی دارد! یا بدون این امپراتوری های تورک برای ایران میشود تاریخ نوشت.
دوست عزیز آقا شهرام این تفکر انگلیسی شماست که همچو برداشتی دارید وگرنه آذریها هم یکی از اقوام اصیل ایرانی هستند وایران فقط پارسها نیستند.
خوشحالم با این همه سلسله هائی که تو ادعا میکنی بیگانه اند و اجنبی ، ایران ما همچنان پا برجاست ...
آقا برو موقع خوابت هست
سایت تابناک پر شده از نظردهنده های بی سواد پان ترک
http://www.chinahighlights.com/travelguide/special-report/chinese-new-year/
طبق تقویم چینی امسال سال بز هست و اصلا سالی برای گوسفند وجود ندارد.
حداقل حسنش اینه که حرف مشترک بین مردم ایجاد شده و یک نوع اتحاد و همدلی محسوب میشه
در ضمن هیچکدام از کارهای نیاکان ما بی ربط نبوده و حکمتی داشته است.
چو می شنوی سخن اهل دل مگو که خطاست
سخن شناس نئی جان من خطا اینجاست
گوسفند نمادتکثیروتولیدمثل است
به به یه چند درصدی نرخ رشد جمعیت اضافه می شه
این نام گذاری ها از روی قضایای نجومی هستند
مغولستان كجا تمساح داشته؟؟
امیدواریو مغولها از گیتی رخت برکنند؟ ؟ ؟
نادر شاه هم هند رو غارت کرد پس هندی ها باید بگن امیدوارم ایرانی ها از گیتی رخت برکنند؟ ؟ ؟
حرف خیلی خامی بود
داشتم داشتم حساب نیست ،دارم دارم حساب است ،در ضمن علم و تکنولوژی ربطی به سال قمری و میلادی و یا شمسی نداره که کسی بخواد به ما با بخاطر شروع سال شمسی با بهار غبطه بخوره،یه جوری نوشتی غبطه میخورند که انگار اونها این فصل را ندارند!!!
اصلا سال خره. خوب شد؟!
عزیزدل تاریخ رانمشودعوض کردونمیشودبا نژادپرستی تعدادی متوهم جابجاکرد.شمابرای انکه آگاه شویدبه سایت های مختلف مراجعه نموده تاروشن شوید.این تقویم ترکان است که سال رابه ماه وروز وساعت وغیرتقسیم ونام گذاری کرده است.شماهم کم توهمات خودرابروزدهید.
اقوام مهاجم ترک تقویم نداشتند و از روی حرکت ستارگان و کوچ حیوانات تاریخ وزمان را نگه می داشتند.
بز حیوانی بسیار مفید و مظهر دانایی و دانش است . امیدواریم با عنایات خاصه خداوند متعال و رسول اکرم (ص) و ائمه اطهار (ع)سال 94 ، برای ملت شریف و نجیب ایران ، سالی سرشار از موفقیت و سربلندی
و سلامتی و عاقبت به خیری باشد . انشاء الله
در فارسی قدیم نهنگ همان تمساح است. برای مثال منظور از نهنگ نیل تمساح های درون رود نیل بوده است.
خوبه که همین تقویم جلالی هم در زمان سلجوقیان تدوین شده!
تورکان سلجوقی
نحوه ی محاسبه نامگذاری سالها:از سال خورشیدی 1394 عدد 6 را کم میکنند میشود 1388 حاصل را بر عدد 12 تقسیم میکنند .عدد باقی مانده 8 بدست میآید که طبق جدول عدد 8 سال گوسفند میباشد.
این دوست چینی ما میگه در زبان چینی گوسفند و بز با یک کلمه شناخته می شن! یعنی کلمه مجزا برای هرکدومشون نیست! ولی در زبان فارسی هر کدوم یک اسم دارند!
بنابراین این دعوای گوسفند و بزی از اساس مسخره است!
به نظر من آنقدر در ایین دنیا علم های خدا فراوان است نمی توان به راحتی یک علم
یا عقیده را رد کرد مگر آگاهان زمان ما فقط بتونن نظرشون رو بدن نه بیشتر
فرهنگ ایرانی که از قدیمیترین و اصیل ترین فرهنگها در جهان است، سال دقیق شمسی را آنهم با آغاز در بهار در فرهنگ غنی خود دارد و کمبودی ندارد که بخواهد کمبودش را با قرض گرفتن از سایر فرهنگها جبران کند.
باید به فرهنگ پارسی خودمان افتخار کنیم و بس.
دوستانی که اطلاعات کاملی ندارن سخنان هجو و بیهوده نگن چون شاید پیشینه ی تاریخی داشته باشه و چینی ها از ایرانی ها این رسم رو فراگرفته باشند . با تشکر
تقويم جلالي هم تقويم تركي است_
بعله که بوده!
کار تدوین این تقویم در دورهٔ جلالالدین ملکشاه سلجوقی با فرمان خواجه نظامالملک بوده است، برا همین تقویم جلالی نامیده شده است. سلجوقیان از اقوام ترک بودند.
بله خود خیام هم حتماً ترک بوده!!
سال 94سال ب-زاست
این یک تفریح است و چه اشکالی دارد که سال یک نماد داشته باشد.
من که دوست دارم. کما اینکه هیچ نتیجه ماوراطبیعه هم ازش نمی گیرم.
جای بسی تاسف است بجای اینکه ما مسلمانها به اشتراکات تکیه کنیم و نوروز هم یک نقطه مشترک بین امت اسلام باشد فقط با خود شیفتگی ساز جدای و تفرقه میزنیم.
داداش قصد توهین ندارم ولی این موضوع ربطی به مسلمان بودن یا نبودن نداره. این حرفت رو هم قبول دارم ولی نه فقط نسبت به مسلمانان بلکه نسبت به همه جهانیان از هر دین و مذهبی.
نظر شما
سایت تابناک از انتشار نظرات حاوی توهین و افترا و نوشته شده با حروف لاتین (فینگیلیش) معذور است.