آخرین خبرخلاصه بازی تراکتور 2 - نفتچی ازبکستان 2
4بازدید

روز به روز با نوروز؛ (۲)

۹۴ سال بز است یا گوسفند؟ اصلا چرا این حیوانات؟!

گاهشماری حیوانی، عادت مردم مشرق زمین است که ریشه در فرهنگ بیابان گردهای این نواحی داشته است. در فرهنگ ترکان، مغولان، هندیان و تبتی‌ها و امثال ایشان مرسوم بوده که به همراه کشور گشایی این اقوام، به دیگر نقاط هم سرایت کرده است؛ آنقدر که تمساح مغولی در چین جایش را به اژدها داده و وقتی به ایران زمین رسیده، نهنگ جایش را گرفته!

۹۴ سال بز است یا گوسفند؟ اصلا چرا این حیوانات؟!
«94، سال گوسفند است، نه! سال بز است!»؛ آیا چنین بحثی پیرامونتان رخ داده؟ آیا برایتان مهم است که حیوان نماد این سال چیست؟ اصولا ریشه این نامگذاری ها چیست؟

به گزارش «تابناک»، هر سال با نزدیک شده به نوروز و در طول تعطیلات نوروزی، یکی از بحث هایی که میان مردم رایج می‌شود و درباره آن سخن می‌گویند، حیوان نماد سال جدید است. نمادی که کمتر می‌دانیم از کجا خلق شده، چه کسی انتخابش کرده، مبنای انتخاب و معنایش چیست و... ولی هیچ کدام از این ابهامات هم موجب ندید گرفتنش نشده است.

هر سال جدید که از راه می‌رسد، بعضی از خود می‌پرسند امسال سال چیست و بعد درباره‌اش صحبت می‌کنند و حتی به اختلاف می‌رسند؛ اختلافاتی مانند اینکه امسال سال بز است یا گوسفند؟ راستی مگر می‌شود این دو را اشتباه گرفت؟ اگر این شیوه نامگذاری قدیمی است، چگونه مردمانی که زندگی‌شان با دامداری عجین بوده، بین بز و گوسفند تمیز قائل نشده‌اند؟

مـوش و بقر و پلنگ و خرگوش شمار                  این چهار که بگذرد، نهنگ آید و مــــار
آنگاه اسـب و گوســفند است شمار                  حمدونه و مرغ و سگ و خوک آخر کار

این دو بیت شاید مشهور ترین ابیات برای به خاطر سپردن دوازده حیوانی باشند که به سالها نسبت می‌دهند. اما چرا دوازده تا؟ چرا این حیوانات؟ چه ارتباطی میان این حیوانات وجود دارد و انتخاب یک نماد حیوانی برای سال اصولا چه فایده‌ای داشته و از چه پشتوانه‌ منطقی ای نشات گرفته؟

راز آلودگی موضوع زمانی کاسته می‌شود که در ترکیب دوازده حیوان فوق یک تغییر ایجاد کرده و به جای نهنگ، اژدها قرار دهیم. با حساب این تغییر به نظر سخت نیست که ریشه ماجرا را حدس بزنیم؛ آسیای شرقی، احتمالا حوالی سرزمین چین!

{$sepehr_album_19285}

این در حالی است که مطالعات هم این موضوع را تایید می‌کنند. گاهشماری حیوانی، عادت مردم مشرق زمین است که ریشه در فرهنگ بیابان گردهای این نواحی داشته است. در فرهنگ ترکان، مغولان، هندیان و تبتی‌ها و امثال ایشان مرسوم بوده که به همراه کشور گشایی این اقوام، به دیگر نقاط هم سرایت کرده است؛ آنقدر که تمساح مغولی در چین جایش را به اژدها داده و وقتی به ایران زمین رسیده، از ترکیب دوازده گانه خارج شده و نهنگ به جایش نشسته است. مثل ببر که جایش را با پلنگ عوض کرده و تغییراتی از این دست.

تغییرات به گونه‌ای است که به نظر می‌رسد این سبک نامگذاری اینقدر بی مسما، فاقد منطق و در عین حال مفرح بوده که توانسته چندین کشور را درنوردیده، تغییر و تحول پیدا کرده و همه جا رایج شود و چون بومی سازی شده، یافتن ریشه‌اش، دشوار به نظر برسد ولی کافی است بدانیم که این نامگذاری برای چینی‌ها که سال شان در بهمن ماه نو می‌شود، بسیار حائز اهمیت است تا کمی پی به ریشه این نامگذاری ببریم.

بر این اساس می‌توان دریافت که چه امسال را سال بز بنامیم، چه سال گوسفند و چه هر حیوان دیگری، نه اشتباه کرده‌ایم و نه چیزی از دست داده‌ایم، چراکه این نامگذاری برای ملتی مهم است که زندگی روزمره شان به طالع بینی گره خورده و نام حیوان در طالع بینی هایشان مهم است نه مایی که از زمان باستان تا کنون، اینقدر در گاهشماری سرآمد ملل بوده‌ایم که هنوز که هنوز است، گاهشماری جلالی‌مان زبانزد جهانیان است و آغاز سال‌مان در بهار طبیعت، برای بسیاری رشک برانگیز.

تابناک

تابناک

تابناک را در شبکه های اجتماعی دنبال کنید

Googleافزودن تابناک به منابع ترجیحی گوگل

اشتراک گذاری

گزارش خطای خبر

اگر اشتباهی در این خبر دیدید، به تحریریه اطلاع دهید.

نظرات بینندگان

صلاح۱۳۹۴/۰۱/۰۴ ۱۰:۰۵

امسال سال دولت ملت همدلی و همزبانی است

ناشناس۱۳۹۴/۰۱/۰۳ ۲۳:۳۲

تابناک که توهینی به مغولها نکرده. اما مثل اینکه یه سری خیلی دلشون برای مغولها میسوزه، هی سنگشو به سینه میزنن.

نکنه از فرزندان مغولها هستن یا شاید هم ...

جواد۱۳۹۴/۰۱/۰۳ ۱۸:۴۲

تابناک پاچه خوار....

ناشناس۱۳۹۴/۰۱/۰۳ ۱۶:۴۷

حیات انسانها با حیات حیوانات گره خورده.. اگه بحث خرافیم باشد ارزش سنجششو به عنوان نمادین دارد..

ناشناس۱۳۹۴/۰۱/۰۳ ۱۴:۰۲

تابناک هر رنگی صورتت بمالی بوی گند نژادپرستیت اشکاره ای بدبخت

یذذدئد۱۳۹۴/۰۱/۰۴ ۰۱:۳۵

خدا بهت صبر بده وطن فروشی تا کی بنده خدا

ناشناس۱۳۹۴/۰۱/۰۳ ۱۳:۴۳

اصلا سال سگ کی به کیه

پری۱۳۹۴/۰۱/۰۳ ۲۰:۵۶

3 سال ددیگه سال سگ میشه..

علی۱۳۹۴/۰۱/۰۳ ۱۲:۳۸

در ایران قدیم به تمساح نهنگ می گفتند

ناشناس۱۳۹۴/۰۱/۰۳ ۱۲:۱۷

امسال سال بـــــــــــز است و مردم صخره توردی خواهند کرد !! سال ورجه وورجه کردن است روی ناهمواری ها !!!

ناشناس۱۳۹۴/۰۱/۰۳ ۱۱:۵۸

تقویم جلالی جلالی هم که داری پز میدهی در زمان مغولان و به دستور شاه مغول تهیه شده است

خردمند۱۳۹۴/۰۱/۰۳ ۱۱:۴۳

متاسفانه چقدر نآاگاه در کشور داریم ...این ناآگاهیها از لطف رسانه هاست.

ناشناس۱۳۹۴/۰۱/۰۳ ۱۱:۳۲

تابناک عزیز انتظار داشتم که مطلبی برای عرضه کردن داشته باشید. انقدر با اشتیاق خوندم فکر کردم آخر کار به معلوماتم اضافه میشه ولی ...
به نظر من همونطور که روزهای هفته، ماهها و فصلها رو نامگداری کردن، به همین دلیل و برای شناسایی هم سالها رو نامگذاری کردن.
این نامگذاری از دیرباز وجود داشته و مشکلی هم ایجاد نکرده و خرجی روی دست کسی نگذاشته.
اگر دنبال حذف خرافات هستید، خرافاتی و جود دارن که باعث فلاکت مردم شدن و برای حذف شدن در اولویت هستن.
مطمئنم نطرمو ثبت نمیکند و این بیانگر ......است.

فتازلرز۱۳۹۴/۰۱/۰۴ ۰۱:۳۳

احتمالا میخوای ربطش بدی به دین

ناشناس۱۳۹۴/۰۱/۰۳ ۱۹:۱۰

مظلوم نمایی به سبک قومیت گراها و تجزیه طلبان

ناشناس۱۳۹۴/۰۱/۰۳ ۱۱:۰۸

میشه بفرمائید قبل از تقویم جلالی کدام گاهشماری را استفاده می کردید

Mohsen۱۳۹۴/۰۱/۰۳ ۱۰:۳۳

ممنون متن جالبی بود، چینی ها خیلی رو این زمینه تخصص دارن و به نظر من این دوره دوازده ساله آنقدر هم بی معنی نیست ، اگر اشتباه نکنم خورشید هم هر یازده تا دوازده سال دوره داره و این دوران خورشیدی میتونه رو دی ان ای تأثیر گذار باشه و هر سال بچه های متفاوتی بدنیا بیان

گوسفند شناس۱۳۹۴/۰۱/۰۳ ۱۰:۳۲

بابا اصلا" اشتباه کرده اید امروزه این مسخره بازی اومده که بز را از گوسفندا جدا کردند همه می دونند از قدیم که بز یک گوسفند بوده وهست همچنان که در یک گله گوسفند بره هست قوچ هست تقلی هست شیشک هست میش هست دبر هست بزغاله هست بز هم هست

ناشناس۱۳۹۴/۰۱/۰۴ ۰۸:۱۵

مزه گوشتشون فرق می کنه

Mohsen۱۳۹۴/۰۱/۰۳ ۱۰:۳۰

ممنون متن جالبی بود، چینی ها خیلی رو این زمینه تخصص دارن و به نظر من این دوره دوازده ساله آنقدر هم بی معنی نیست ، اگر اشتباه نکنم خورشید هم هر یازده تا دوازده سال دوره داره و این دوران خورشیدی میتونه رو دی ان ای تأثیر گذار باشه و هر سال بچه های متفاوتی بدنیا بیان

ناشناس۱۳۹۴/۰۱/۰۳ ۰۹:۲۰

حرف تازه نداشت

پسری از آکواریوس۱۳۹۴/۰۱/۰۳ ۰۹:۱۶

آقا اصلا ایرانیان سرآمد همه ملل گیتی از ازل تا ابد بوده اند و هستند و خواهند بود، اصلا هم این قضیه نشون دهنده نژادپرستی و غرور ما نیست چون ما واقعا برتریم. اصلا جهان هست که ما باشیم!!!!

بتتت۱۳۹۴/۰۱/۰۴ ۰۱:۳۰

آفرین راست میگه خودتون رو دست کم نگیرید

ناشناس۱۳۹۴/۰۱/۰۳ ۱۹:۰۸

یوخ بابا

ناشناس۱۳۹۴/۰۱/۰۳ ۰۹:۱۰

نژاد پرستی درپارسی؟

ترابی۱۳۹۴/۰۱/۰۳ ۰۹:۰۰

ای موغولها برید سرزمین خودتون

یبلل۱۳۹۴/۰۱/۰۴ ۰۱:۲۹

آقا منظورش ترکان بوده

ناشناس۱۳۹۴/۰۱/۰۴ ۰۱:۰۷

تراب؟؟؟؟؟؟؟؟؟؟؟؟؟

مينا۱۳۹۴/۰۱/۰۳ ۰۸:۵۱

من كاري ندارم اين طالع بيني درسته يا نه. من نقدم به نويسنده مطلبه كه بدون تحقيق و قدري دانش اسطوره شناسي اين متن بي ارزش رو نوشتن. مطمئنا دلايل اسطوره شناختي پشت اين نامگذاري ها نهانه. براي تابناك متاسفم كه مطالب احساسي و عاري از دانش رو به راحتي منتشر مي كنه.

ناشناس۱۳۹۴/۰۱/۰۳ ۰۸:۳۴

در زبان چینی، این واژه به طور کلی به بز، گوسفند و قوچ اشاره دارد. به همین دلیل می توان به صورت های مختلف ترجمه کرد.

شهرام۱۳۹۴/۰۱/۰۳ ۰۸:۲۳

نامگذاری سال نو با اسامی حیوانات ریشه در تمدن باستانی مردم مشرق زمین داره. باید حفظ بشه.

ناشناس۱۳۹۴/۰۱/۰۳ ۰۷:۳۹

با تبریک سال نو و آرزوی سلامتی دست اندر کاران سایت. نهنگ در واژگان قدیمی فارسی به معنای تمساح بکار می رفته است و تمساح مغولی با همان تمساح جایگزین شده است. نگاه کنید به وصف رستم در شاهنامه: دل شیر دارد تن ژنده پیل، نهنگان بر آرد ز دریای نیل.

ناشناس۱۳۹۴/۰۱/۰۳ ۰۶:۵۴

بزچی داش ‏‎ ‎

ناشناس۱۳۹۴/۰۱/۰۳ ۰۵:۵۵

بله با این حساب ما هم تقویم باستانی رو باید استفاده کنیم و نه هجری و همچنین تلاش نکنیم یه پاراگراف برا اسم سال انتخاب کنیم آخرش هم هیچکی اهمیت نده....
تابناک چند وقتیه زدی به پاچه خواری...

ناشناس۱۳۹۴/۰۱/۰۳ ۰۵:۲۰

شما نژادپرستان فارس چقدرازخودتان متشكرهستيد وفرهنگ هاي ملت هاي ديگر را كه درحال حاضرازهرلحاظ ازشما برترندرامسخره ميكنيد آنهم دررسانه اي كه ادعاي فرهنگ دارد

ناشناس۱۳۹۴/۰۱/۰۳ ۱۹:۰۷

پان ترک برگرد مغولستان و به ما ایرانی ها توهین نکن

خداپرست۱۳۹۴/۰۱/۰۳ ۰۴:۳۳

چه فایده؟ عید روزیه که همه در شادی و مکنت و سلامتی باشن :)

غیر اون عید معنی نداره!

علیرضا۱۳۹۴/۰۱/۰۳ ۰۳:۳۲

یکی از بدترین مطالب این سایت. خوب میدونیم مهم نیست سال چیه. چرا توضیح میدین؟ اصلاً نمی‌فهمم. حالا اگه اسم سال‌ها رو با حیوون‌ها بشناسیم به کی برمیخوره؟ هدف از همچین مطلبی چیه واقعاً؟ مگه خیلی دیگه از عادت‌ها مهم هستن که این یکی نباشه؟

شهرام۱۳۹۴/۰۱/۰۳ ۰۲:۵۹

همین تقوم جلالی هم از سومریان است و سومریان هم ثابت شده اجداد ترکان هستند جهت اطلاع سومریان قبل ازهخامنشیان در بین النهر تمدن عظیمی داشتند پس نه تنها دوازده حیوان بلکه خود اون تقویم جلالی هم ریشه ترکی داره، اصلا یک حساب کتاب کنیند ببینیند بدون ترکان( سومریان- ایلامیان- خوارزمشاهیان- غزنویان- سلجوقیان-تیموریان - ایلخانیانیان- آق قویونلو- قره قویونلو- صفویان- افشاریان- قاجار) ایران تاریخی دارد! یا بدون این امپراتوری های تورک برای ایران میشود تاریخ نوشت.

کوروش۱۳۹۴/۰۱/۰۴ ۱۲:۵۸

دوست عزیز آقا شهرام این تفکر انگلیسی شماست که همچو برداشتی دارید وگرنه آذریها هم یکی از اقوام اصیل ایرانی هستند وایران فقط پارسها نیستند.

ناشناس۱۳۹۴/۰۱/۰۴ ۱۰:۵۱

خوشحالم با این همه سلسله هائی که تو ادعا میکنی بیگانه اند و اجنبی ، ایران ما همچنان پا برجاست ...

jhvhgvhjgv۱۳۹۴/۰۱/۰۴ ۰۱:۲۵

آقا برو موقع خوابت هست

ناشناس۱۳۹۴/۰۱/۰۳ ۱۹:۰۶

سایت تابناک پر شده از نظردهنده های بی سواد پان ترک

ناشناس۱۳۹۴/۰۱/۰۳ ۰۲:۴۹

http://www.chinahighlights.com/travelguide/special-report/chinese-new-year/

طبق تقویم چینی امسال سال بز هست و اصلا سالی برای گوسفند وجود ندارد.

یوسف۱۳۹۴/۰۱/۰۳ ۰۲:۴۶

حداقل حسنش اینه که حرف مشترک بین مردم ایجاد شده و یک نوع اتحاد و همدلی محسوب میشه
در ضمن هیچکدام از کارهای نیاکان ما بی ربط نبوده و حکمتی داشته است.
چو می شنوی سخن اهل دل مگو که خطاست
سخن شناس نئی جان من خطا اینجاست

سرور۱۳۹۴/۰۱/۰۳ ۰۱:۰۰

گوسفند نمادتکثیروتولیدمثل است

ناشناس۱۳۹۴/۰۱/۰۴ ۰۱:۴۱

به به یه چند درصدی نرخ رشد جمعیت اضافه می شه

ناشناس۱۳۹۴/۰۱/۰۳ ۰۰:۵۹

این نام گذاری ها از روی قضایای نجومی هستند

ناشناس۱۳۹۴/۰۱/۰۳ ۰۰:۵۱

مغولستان كجا تمساح داشته؟؟

ناشناس۱۳۹۴/۰۱/۰۳ ۰۰:۴۸

امیدواریو مغولها از گیتی رخت برکنند؟ ؟ ؟
نادر شاه هم هند رو غارت کرد پس هندی ها باید بگن امیدوارم ایرانی ها از گیتی رخت برکنند؟ ؟ ؟


حرف خیلی خامی بود

ناشناس۱۳۹۴/۰۱/۰۳ ۰۰:۳۵

داشتم داشتم حساب نیست ،دارم دارم حساب است ،در ضمن علم و تکنولوژی ربطی به سال قمری و میلادی و یا شمسی نداره که کسی بخواد به ما با بخاطر شروع سال شمسی با بهار غبطه بخوره،یه جوری نوشتی غبطه میخورند که انگار اونها این فصل را ندارند!!!

ناشناس۱۳۹۴/۰۱/۰۳ ۰۰:۲۸

اصلا سال خره. خوب شد؟!

علی۱۳۹۴/۰۱/۰۳ ۰۰:۰۸

عزیزدل تاریخ رانمشودعوض کردونمیشودبا نژادپرستی تعدادی متوهم جابجاکرد.شمابرای انکه آگاه شویدبه سایت های مختلف مراجعه نموده تاروشن شوید.این تقویم ترکان است که سال رابه ماه وروز وساعت وغیرتقسیم ونام گذاری کرده است.شماهم کم توهمات خودرابروزدهید.

ناشناس۱۳۹۴/۰۱/۰۳ ۱۹:۰۳

اقوام مهاجم ترک تقویم نداشتند و از روی حرکت ستارگان و کوچ حیوانات تاریخ وزمان را نگه می داشتند.

حمید کلباسی۱۳۹۴/۰۱/۰۲ ۲۳:۵۹

بز حیوانی بسیار مفید و مظهر دانایی و دانش است . امیدواریم با عنایات خاصه خداوند متعال و رسول اکرم (ص) و ائمه اطهار (ع)سال 94 ، برای ملت شریف و نجیب ایران ، سالی سرشار از موفقیت و سربلندی
و سلامتی و عاقبت به خیری باشد . انشاء الله

کامران۱۳۹۴/۰۱/۰۲ ۲۳:۴۴

در فارسی قدیم نهنگ همان تمساح است. برای مثال منظور از نهنگ نیل تمساح های درون رود نیل بوده است.

ناشناس۱۳۹۴/۰۱/۰۲ ۲۳:۴۴

خوبه که همین تقویم جلالی هم در زمان سلجوقیان تدوین شده!

ناشناس۱۳۹۴/۰۱/۰۴ ۰۱:۰۴

تورکان سلجوقی

سبزقبا۱۳۹۴/۰۱/۰۲ ۲۳:۴۳

نحوه ی محاسبه نامگذاری سالها:از سال خورشیدی 1394 عدد 6 را کم میکنند میشود 1388 حاصل را بر عدد 12 تقسیم میکنند .عدد باقی مانده 8 بدست میآید که طبق جدول عدد 8 سال گوسفند میباشد.

ناشناس۱۳۹۴/۰۱/۰۲ ۲۳:۳۷

این دوست چینی ما میگه در زبان چینی گوسفند و بز با یک کلمه شناخته می شن! یعنی کلمه مجزا برای هرکدومشون نیست! ولی در زبان فارسی هر کدوم یک اسم دارند!

بنابراین این دعوای گوسفند و بزی از اساس مسخره است!

مهدی۱۳۹۴/۰۱/۰۲ ۲۳:۳۶

به نظر من آنقدر در ایین دنیا علم های خدا فراوان است نمی توان به راحتی یک علم
یا عقیده را رد کرد مگر آگاهان زمان ما فقط بتونن نظرشون رو بدن نه بیشتر

ناشناس۱۳۹۴/۰۱/۰۲ ۲۳:۱۵

فرهنگ ایرانی که از قدیمیترین و اصیل ترین فرهنگها در جهان است، سال دقیق شمسی را آنهم با آغاز در بهار در فرهنگ غنی خود دارد و کمبودی ندارد که بخواهد کمبودش را با قرض گرفتن از سایر فرهنگها جبران کند.
باید به فرهنگ پارسی خودمان افتخار کنیم و بس.

امیر محمد۱۳۹۴/۰۱/۰۲ ۲۳:۰۵

دوستانی که اطلاعات کاملی ندارن سخنان هجو و بیهوده نگن چون شاید پیشینه ی تاریخی داشته باشه و چینی ها از ایرانی ها این رسم رو فراگرفته باشند . با تشکر

ناشناس۱۳۹۴/۰۱/۰۲ ۲۲:۴۹

تقويم جلالي هم تقويم تركي است_‏

ناشناس۱۳۹۴/۰۱/۰۴ ۰۱:۰۲

بعله که بوده!

ناشناس۱۳۹۴/۰۱/۰۳ ۱۵:۵۳

کار تدوین این تقویم در دورهٔ جلال‌الدین ملکشاه سلجوقی با فرمان خواجه نظام‌الملک بوده است، برا همین تقویم جلالی نامیده شده است. سلجوقیان از اقوام ترک بودند.

ناشناس۱۳۹۴/۰۱/۰۳ ۱۴:۳۱

بله خود خیام هم حتماً ترک بوده!!

ناشناس۱۳۹۴/۰۱/۰۲ ۲۲:۴۹

سال 94سال ب-زاست

ناشناس۱۳۹۴/۰۱/۰۲ ۲۲:۴۵

این یک تفریح است و چه اشکالی دارد که سال یک نماد داشته باشد.
من که دوست دارم. کما اینکه هیچ نتیجه ماوراطبیعه هم ازش نمی گیرم.

ناشناس۱۳۹۴/۰۱/۰۲ ۲۲:۳۸

جای بسی تاسف است بجای اینکه ما مسلمانها به اشتراکات تکیه کنیم و نوروز هم یک نقطه مشترک بین امت اسلام باشد فقط با خود شیفتگی ساز جدای و تفرقه میزنیم.

امیر محمد۱۳۹۴/۰۱/۰۳ ۲۲:۱۸

داداش قصد توهین ندارم ولی این موضوع ربطی به مسلمان بودن یا نبودن نداره. این حرفت رو هم قبول دارم ولی نه فقط نسبت به مسلمانان بلکه نسبت به همه جهانیان از هر دین و مذهبی.

نظر شما

سایت تابناک از انتشار نظرات حاوی توهین و افترا و نوشته شده با حروف لاتین (فینگیلیش) معذور است.