رفتن به محتوای اصلی 
آخرین خبرمرگ مشکوک راننده پشت فرمان کامیون در بلوار ایران‌خودرو
47بازدید
۴۴

روز به روز با نوروز؛ (۱)

نوروز به شنبه افتاد و خوش یمنی از راه رسید!

ماجرا زمانی جالب‌تر می‌شود که می‌بینیم در تقارن نوروز با روزهای هفته، تقارن نوروز و شنبه جایگاه ویژه‌ای داشته است؛ آنقدر که «نوروز به شنبه افتاد»، به یکی از ضرب المثل‌های مشهور کشورمان تبدیل شده و وقوعش، خوش یمنی تلقی می‌شده است؛ خوش یمنی که امسال هم می‌توان اثراتش را دید!

نوروز به شنبه افتاد و خوش یمنی از راه رسید!
لحظه تحویل سال ۹۴ ساعت ۲ و ۱۵ دقیقه و ۱۰ ثانیه بامداد روز شنبه، اول فروردین است و همین موجب شده که برخی از خود بپرسند، از نیمه شب ۲۹ اسفند تا لحظه تحویل سال، روز چندمِ چه ماهی ا‌ست؟ آخر اسفند ۹۳ یا اول فروردین ۹۴؟ شاید باورتان نشود که جواب این پرسش را با یک ضرب المثل مشهور می‌توان داد.

به گزارش «تابناک»، با کمی کنجکاوی در چگونگی تعیین لحظه تحویل سال و تاریخچه این موضوع، شاید برای شما هم این سؤال پیش بیاید که در گذشته چگونه این لحظه را تعیین می‌کردند و با چه نوع زمان سنجی این لحظه را درمی‌یافتند؟ اصلا زمان دقیق را هم که بیخیال شویم، از کجا می‌فهمیدند تحویل سال صبح است، ظهر است، عصر است یا نیمه‌های شب؟

اگر اندکی درباره گاه‌شمار و تقویم ایرانیان در تاریخ بدانیم و از دقت بی‌نظیر تعیین رویدادهای طبیعی در این گاهشمار‌ها آگاهی داشته باشیم، خواهیم دانست به رغم ممکن نبودن تعیین دقیق لحظه تحویل سال در نزد عامه، دانشمندان به خوبی از این موضوع آگاه بودند که یک سال طبیعت، از ۳۶۵ روز بیشتر و از ۳۶۶ روز کمتر است؛ آنقدر که سال کبیسه را برای تنظیم‌ گاه شمار ابداع کرده بودند.

با دانستن همین نکته درمی‌یابیم که لحظه تحویل سال، نه یک موضوع رسمی در تقویم که اتفاقی نمادین در گاهشماری ایرانیان به شمار می‌اید که در دهه‌های اخیر، به مدد پیشرفت‌های بشری، می‌توان زمان دقیقش را محاسبه و اعلام کرد و بر این اساس، از نیمه شب ۲۹ اسفند (در سال های غیر کبیسه) به بعد، اول فروردین محسوب می‌شود؛ خواه لحظه تحویل سال مثل امسال دو و ربع باشد و خواه هر ساعت دیگری.

البته راه راحت تری هم برای پاسخ به این پرسش وجود دارد که چه بسا برای آنانی که کمی سن و سال بیشتری دارند، آشنا‌تر باشد. اینکه از قدیم مرسوم بوده روز نخست فروردین در تقویم هفتگی را از هم بپرسند و به تناسبش حتی خرافه بافی کنند. مثلا اگر نوروز به سه شنبه می‌افتاد، دلالت می‌کرد که «حال سلاطین پریشان باشد و حرب و جدال و خونریزی و کشتار بسیار و بلکه همه جانبه گردد... گرما و مرگ و میر و بیماری و دروغ و خیانت و حیله و خدعه و جاسوسی و ستم زیاد گردد... از جانب مشرق بزرگ صاحب نامی تلف شود و باران‌های موسمی ببارد و خرابی‌های زیاد به بار آید و...» (برگرفته از خرافه‌های نوروزی که جعفر شهری در کتاب طهران قدیم گرد آورده است).

بدین ترتیب اول نوروز، هر یک از روزهای هفته می‌شد، دلالت بر وقوع امری داشت. چیزی که در طالع بینی‌های شرقی بسیار مشابه آن دیده می‌شود و البته نزد برخی ملت‌ها بسیار مهم هم تلقی می‌شود و در سال های اخیر به مدد نشریات و مجلات مختلف، در کشورمان هم طرفدارانی یافته است.

این نگاه به تقارن روزهای هفته با اول فروردین یا‌‌ همان نوروز ـ فارغ از آنکه به خرافات منتج می‌شد ـ به خوبی نشان می‌دهد، نوروز تا چند دهه پیش فاقد لحظه تحویل سال بوده و از زمانی لحظه تحویل مهم شده و اصطلاحا در باور عامه جا افتاده که علم نجوم مدرن در کشورمان پا گرفته و شاهان با تکیه بر مستندات منجمین، شلیک توپ در لحظه تحویل سال را دستور داده‌اند.

ماجرا زمانی جالب‌تر می‌شود که می‌بینیم در تقارن نوروز با روزهای هفته، تقارن نوروز و شنبه جایگاه ویژه‌ای داشته است؛ آنقدر که «نوروز به شنبه افتاد»، به یکی از ضرب المثل‌های مشهور کشورمان تبدیل شده و وقوعش، خوش یمنی تلقی می‌شده است.

البته این ضرب المثل در مواقعی کاربرد دارد که اتفاقی پس از مدت‌ها انتظار رخ دهد و مثلا کسی قرضش را بعد از مدت‌ها پرداخت کند، ولی باز در پس این کارکرد هم می‌توان خوش یمنی خاصی را دید؛ خوش یمنی که تا حدودی منطقی هم به نظر می‌رسد.

شاید از خودتان بپرسید مگر می‌شود تلاقی نوروز با شنبه را خوش یمن خواند و از منطقی بودن سخن گفت؟ بله که می‌شود! اولین روز در اولین ماه سال جدید، اولین روز هفته است که معنایش طولانی‌تر شدن تعطیلات است. درست خوانده‌اید؛ اگر نوروز به شنبه بیفتد، یعنی سیزده به در پنجشنبه است و می‌توان فردایش را هم به تعطیلات چسباند و نگران حضور در محل کار، در کلاس درس و... با خستگی نبود!

قبول کنیم که این گزاره برای خیلی‌هایمان خوش یمنی به حساب می‌آید، هرچند هنوز نمی‌دانیم آیا خوش یمن خواندن نوروزی که به شنبه می‌افتاد در قدیم هم به این دلیل بوده یا نه؟!
Googleافزودن تابناک به منابع ترجیحی گوگل

تابناک را در شبکه های اجتماعی دنبال کنید

اشتراک گذاری

گزارش خطای خبر

اگر اشتباهی در این خبر دیدید، به تحریریه اطلاع دهید.

نظرات بینندگان

انتشار یافته:
۴۴
در انتظار بررسی:
۰
غیرقابل انتشار:
۰
ناشناس

در زبان تالشی هم بصورت ضرب المثل متداول است سالها بر هرع شمبع بنوروز

ناشناس

لطفا در ارسال خبر دقت بفرمایید
سیزده فرودین 1400 ، پنجشنبه نیست ، جمعه است

ناشناس

دل به این خرافات نبند

ناشناس

ok

ناشناس

اللهم عجل لولیک الفرج

بلا نسبت
در پاسخ به ناشناس

با E=mc2 چند کیلو مرغ میتونی بخری ؟اینو داشته باش سال دیگه وقتی تو همین شنبه سال دوباره تحویل شد و به جای خوش یمنی بد یمنی سرمون اومد بهت میگم خرافات چیه؟

sam
در پاسخ به ناشناس

ba esme ZENAL BANDARI beferest zod pygiri mishe :-)

sam
در پاسخ به ناشناس

ba esme ZYNAL BANDAR

ناشناس

"جار جارى بود شنبه نوروز" اين مصرع ازيك بيت زيبا است كه متاسفانه ابتدا يا انتهاى انرا نميدانم هرچند بنظر ميرسد بسبك واهنگ غزليات حافظ باشد . از خوانندگان و تابناك عزيز ميخواهم چناچه ميدانند انرا بنويسند.

ناشناس

امیدوارم خوش یومن باشه و اول زندانیان بیگناه زود زود ازاد شوند و هیچ بی گناهی در بند کینه و دشمنی نباشد چرا که نه ! اگر کینه را کینه ورزان بکشند اشتی ملی در پیش خواهد بود مردم که با هم پدر کشتگی ندارند این قدرت و صندلی است که با مردم پدر کشتگی دارد

دكتر شمس

اين ضرب المثل در زبان كوردى بدين صورت و به زبان شيرين فارسى بيان ميشود: سالها ميگذرد شنبه به نوروز ( كنايه از امر دور و دور از انتظار ) و اين دليل ريشه مشترك ( زبان اوستائى ) اين دو زبان است، از اين گونه ضرب المثلهاى فارسى در زبان كوردى چند تائى هنوز به يادگار مانده است.

ناشناس

یک فکری بحال فرصت طلب ها بکنید که از هر فرصتی استفاده می کنن جیب این ملت بیچاره راخالی میکنن مثلا چون عید شده پرتقال باید بشه هشت هزارتومن و.....آخه تاکی

علی خوزستان

چین چینی بگردد شنبه ای نوروز

ناشناس
در پاسخ به ناشناس

منظورت اینه که دور هم باشیم؟! کدورت ها رو کنار بریزیم؟! و ...
ببخشید شما؟
خصومتی چیزی بین ما هست؟ آقای نه نه خانم اصلا جناب ناشناس.

ناشناس

تا چند روز دیگه جشن هسته ایه

واقع بین

از خرافات بدم میاد.

ناشناس

یعنی همه شما که نظر گذاشتین همه این متنو خوندین؟؟؟؟
چقدر فعالیین

ناشناس

لطفا درگير خرافات نشويد .

همشیره

بهاران خجسته باد.

حمید کلباسی

نوروز ، هر چند ، آئین پسندیده ماست
اما ، ارزنده ترین گنچ دو عالم، زهراست

دیدگاه خود را بنویسید

سایت تابناک از انتشار نظرات حاوی توهین و افترا و نوشته شده با حروف لاتین (فینگیلیش) معذور است.

تابناک در صفحهٔ اصلی گوشی

با افزودن تابناک به صفحهٔ اصلی، همین نسخهٔ سایت را با یک لمس باز کنید.

  1. در مرورگر، دکمهٔ اشتراک‌گذاری را بزنید. این دکمه ممکن است داخل منوی مرورگر باشد.
  2. گزینهٔ افزودن به صفحهٔ اصلی (Add to Home Screen) را انتخاب کنید.
  3. اگر گزینهٔ Open as Web App نمایش داده شد، آن را روشن نگه دارید و افزودن (Add) را بزنید.

اگر این گزینه را نمی‌بینید، صفحه را در مرورگر Safari باز کنید.