تصاوير: روحانيت مسلح در انقلاب و جنگ تحميلي

شيعه آنلاين ـ پس از قیام 15 خرداد 42 و ظهور روحانیت به عنوان مخالف پرقدرت رژیم شاه و تلاش‏های سیاسی ـ فرهنگی شاگردان و پیروان امام خمینی انگیزه بازگشت به خویشتن در جامعه ایرانی تقویت شد و ایدئولوژی مذهبی به عنوان جایگزین ایدئولوژی رسمی، گسترش یافت.

هر چند نسل جدید روحانیت در ظاهر از حزب و تشکیلات منسجم بی‏بهره بود، ولی شبکه‏ای گسترده از طرفداران امام را در اختیار داشت که می‏توانست چون سازمانی نیرومند و متشکل گردونه انقلاب را به حرکت درآورد. گزینش برخی از مساجد و مؤسسات دینی به عنوان پایگاه‏های مبارزه، تشکیل جلسات و هیأت‏ها و سخنرانی‏های متعدد در تشریح اهداف امام، انتشار مرتب اعلامیه‏ها و نشریات «بعثت» و «انتقام» در سال‏های 43 و 44 و فعالیت‏های فرهنگی مختلف مانند تأسیس مدارس خاص و تدوین کتب دینی آموزش و پرورش بخشی از اقدام‏های روحانیت پس از قیام پانزدهم خرداد به شمار می‏آید.

در نیمه دوم سال 54، گروهی از طرفداران امام مانند شهید بهشتی، شهید باهنر و غيره برای ایجاد هماهنگی بیشتر به تکاپو افتادند و به محوری برای تلاش‏های روحانیان تبدیل شدند. در جریان مبارزات روحانیت انقلابی با رژیم شاه، گروهی از آنان مانند آیت‏الله سعیدی و آیت‏الله غفاری به شهادت رسیدند، بسیاری به زندان یا تبعید محکوم شدند و بسیاری نیز از سخنرانی و منبر محروم گردیدند. در زمان اوج‏گیری نهضت نیز روحانیت انقلابی با هدایت راه‏پیمایی‏ها و سخنرانی در مساجد و تهیه شعارها، سازماندهی نهضت را در اختیار داشت.