نیویورک تایمز مدعی شد: دیدار نتانیاهو از عمان و جستجوی کانال ارتباطی با ایران

روز جمعه بنیامین نتانیاهو، نخست وزیر اسرائیل، از سفر خود به عمان بازگشت. این در حالی است که از حدود 22 سال قبل، هیچ دیدار رسمی از سوی نخست وزیران اسرائیلی از کشور عمان صورت نگرفته بود؛ کشوری که در منطقه خاورمیانه و خلیج فارس نفوذ دیپلماتیک بالایی داشته و معمولا به عنوان میانجی در مسائل مختلف ورود می کند.

دیدار میان سلطان قابوس و نتانیاهو دقیقا زمانی از سوی دو طرف اعلام عمومی شد که هواپیمای نتانیاهو از عمان بازگشت و در اسرائیل بر زمین نشست. دو طرف هیچ روابط رسمی دیپلماتیکی ندارند و از سال 2000 عمان اقدام به تعطیلی دفتر تجاری اسرائیل در این کشور و در پی سرکوب انتفاضه کرد.

برای نتانیاهو بهبود روابط با عمان می تواند به معنی کانال های ارتباطی غیر رسمی با برخی دشمنان اسرائیل در منطقه باشد. عمان طی سال های اخیر به گونه ای روابط خود را مدیریت کرده که قادر به تثبیت ارتباطات دوستانه میان رقبای منطقه ای از جمله عربستان و ایران باشد. این کشور میزبان مذاکرات سری میان ایران و آمریکا در سال 2013 بود که مسیر مذاکرات وسیع تر بر سر برنامه هسته ای ایران را هموار کرد. روز جمعه در اسرائیل حدس و گمان هایی مطرح شد در این باره که اکنون عمان می تواند به عنوان کانالی ارتباطی میان ایران و اسرائیل باشد.

برای عمان میزبانی از نتانیاهو به معنی کسب اعتبار و صمیمیت از سوی کاخ سفید است که اکنون حمایت های متعصبانه و شدیدی از اسرائیل دارد. دیدار نتانیاهو از عمان به کمک گزارش هایی درآمد که اخیرا بیان کرده بودند، دولت ترامپ به زودی طرح خود در خصوص صلح اسرائیل و فلسطین را رونمایی می کند.

یکی از مقامات ارشد اسرائیلی که به خوبی از جزئیات این دیدار آگاه است و نخواسته نامش فاش شود، بیان کرده با توجه به تصویر بسیار مثبت عمان در منطقه این دیدار به اسرائیل کمک خواهد کرد تا درهای جدیدی از روابط را در منطقه خاورمیانه بگشاید. او بیان کرده که حتی این احتمال وجود دارد، عمان نه تنها به عنوان یک کانال غیر رسمی برای روابط ایران و اسرائیل بلکه حتی برای روابط سوریه و اسرائیل نیز عمل کند. عمان حتی روابط حسنه ای با دیگر دشمنان اسرائیل از جمله حماس و حزب الله نیز دارد.

به گفته این مقام اسرائیلی، این دیدار نتیجه چهار ماه مذاکره و سال های روابط سری میان اسرائیل و عمان بوده که از سوی موساد و شخص سلطان قابوس هدایت شده است. این مقام اسرائیلی ادامه داده که در نگاه غرب، عمان چهره دموکراتیک و لیبرال منطقه خاورمیانه را نشان می دهد که در راستای سیاست های دولت آمریکاست. برای اسرائیل این امیدواری وجود دارد که این دیدار، منجر به برقراری دوباره روابط رسمی با عمان شود.

اکنون چندین سال است، وزارت خارجه اسرائیل یک حساب توییتری با نام IsraelintheGCC را اداره می کند که مربوط به امور کشورهای عضو شورای همکاری خلیج فارس است که هیچ یک از آنها روابط رسمی با اسرائیل ندارند. خود وزارت خارجه اسرائیل این حساب توییتری را با عنوان سفارت مجازی اسرائیل در این کشورها تلقی می کند که وقف افزایش و بهبود تعامل با مردم این کشورهاست. سال گذشته، آیزنکات رئیس ستاد مشترک اسرائیل در گفت وگویی با یکی از نشریات لبنانی بیان کرد که اسرائیل در راستای تلاش های خود برای مقابله با ایران تمایل به اشتراک اطلاعات با کشورهای عرب میانه رو دارد.

دیدار نتانیاهو از عمان، تنها چند روز بعد از دیدار محمود عباس از عمان بود. سلطان قابوس تمایل خود به میانجیگری میان فلسطین و اسرائیل را ابراز داشته، ولی ایهود یاری محقق ارشد مؤسسه واشنگتن برای خاور نزدیک بیان کرده که دلیل اصلی تمایل اسرائیل به عمان، استفاده از این کشور به عنوان یک هادی به سمت تهران است.

ماهیت عمومی دیدار از عمان به نظر نوعی تغییر مسیر برای نتانیاهو است که از مدت ها قبل به دنبال روابط مخفی با اعراب خلیج فارس به عنوان محوری سنی برای مهار ایران شیعه بوده است. وی همچنین به دنبال یک سیاست «از خارج به داخل» است که بر اساس آن کشورهای عرب، فلسطین را برای تن دادن به یک صلح پایدار با اسرائیل تحت فشار بگذارند.

اما این سیاست در پی قتل جمال خاشقجی و احتمال بالای دست داشتن محمد بن سلمان ولیعهد عربستان در این قتل، با مشکل مواجه شده است، زیرا عربستان محور اصلی این سیاست بوده است. اما این دیدار از عمان برای نتانیاهو نوعی حرکت حمایتی بوده. در این سفر سارا همسر نتانیاهو، یوسی کوهن مدیر اداره جاسوسی موساد، مقامات ارشد شورای امنیتی ملی اسرائیل و وزاری امور خارجه و معاون نخست وزیر در امور داخلی و نظامی به همراه نتانیاهو بوده اند.

یوئل گوژانسکی متخصص امور ایران و خلیج فارس در مؤسسه مطالعات امنیت ملی دانشگاه تل آویو در این باره گفته: این دیدار سمبلیک و فوق العاده بوده است؛ نمادگرایی و سمبلیسم در منطقه خاورمیانه اهمیت زیادی دارد.

وی گفته: سلطان قابوس در سنین پیری خود به سر می برد، در حالی که نتانیاهو با انواع اتهامات فساد روبه رو شده و در این شرایط وارد انتخابات سال آینده خواهد شد. از مسیر دیدار در عمان، نتانیاهو به همه آنهایی که به او مشکوک هستند، می گوید: نگاه کنید که رهیافت من درست کار می کند، هیچ کس به فلسطینی ها اهمیت نمی دهد، همه جا از من استقبال می کنند و این تازه شروع کار است.