با شدت گرفتن خروج سرمایه از ایران؛ سرمایههای ایرانی به سوی کدام کشورها روانه خواهند شد؟
گزارش های بانک مرکزی نشان می دهد، در سه ماه ابتدایی سال 1397 خروج سرمایه از کشور در مقایسه با مدت مشابه سال گذشته شدت گرفته و همین موجب شده است تا خالص حساب سرمایه منفی تر شود. با توجه به این که فضای کسب و کار برخی از کشورهای حاضر در سند چشم انداز 1404 مساعدتر از فضای کسب و کار ایران است، این کشورها می توانند خطر بالقوه ای برای سرمایه های داخل ایران باشند.
گزارش های بانک مرکزی نشان می دهد، در سه ماه ابتدایی سال 1397 خروج سرمایه از کشور در مقایسه با مدت مشابه سال گذشته شدت گرفته و همین موجب شده است تا خالص حساب سرمایه منفی تر شود. با توجه به این که فضای کسب و کار برخی از کشورهای حاضر در سند چشم انداز 1404 مساعدتر از فضای کسب و کار ایران است، این کشورها می توانند خطر بالقوه ای برای سرمایه های داخل ایران باشند.
به گزارش «تابناک اقتصادی»؛ در چند سال اخیر، به رغم اینکه همواره دولتمردان دنبال جذب سرمایه های خارجی بوده اند، روند خروج سرمایه از کشور به گونه ای بوده که طبق گزارش های بانک مرکزی به جز سال 1393 در باقی سال ها، تراز حساب سرمایه همواره منفی بوده و سال به سال نیز منفی تر شده است.
نمودار زیر روند حساب خالص سرمایه در سال های اخیر را نشان می دهد. همان گونه که می بینید، خالص حساب سرمایه در سال 1396 به منفی 19.3 میلیارد دلار رسیده است.

تکانه های ارزی، تصمیمات و سیاست های اشتباه دولت و بازگشت دوباره تحریم ها در یک سال اخیر باعث شده است تا محیط کسب و کار ایران دچار بی ثباتی هایی شود و روند خروج سرمایه از کشور شدت بگیرد. آمارهای بانک مرکزی نشان می دهند، در سه ماهه نخست سال 1397 خالص حساب سرمایه منفی 5.3 میلیارد دلار بوده است. این آمار را اگر در کنار آمار سه ماهه اول سال 1396 قرار دهیم و مقایسه کنیم، می بینیم، وضعیت خروج سرمایه از کشور در بهار 1397 بدتر از مدت مشابه سال گذشته شده است. آمارها نشان می دهند در بهار 1396 خالص حساب سرمایه منفی 1.3 میلیارد دلار بوده است.

بنابراین خروج سرمایه از ایران به دلیل نامساعدتر شدن محیط کسب و کار رخ داده است و معمولاً سرمایه گذاران و فعالان اقتصادی سعی می کنند سرمایه های خود را به سمت کشورهایی هدایت کنند که محیط های کسب و کار آن ها مساعدتر از سایر کشورها باشد و سرمایه هایشان حفظ گردد. حالا پرسش این است، کدام کشورهای حاضر در سند چشم انداز 1404 می توانند مقاصد احتمالی سرمایه های ایرانی باشند و به عبارت بهتر، کدام کشورها خطر بالقوه برای سرمایه های داخل ایران هستند؟
برای پاسخ به این پرسش، باید این موضوع بررسی شود که محیط کسب و کار کدام کشورهای حاضر در سند چشم انداز 1404 از ایران مساعدتر است؟ برای این منظور گزارش سهولت (انجام) کسب و کار بانک جهانی می تواند کمک کننده باشد.
به تازگی گزارش سال 2019 بانک جهانی در زمینه سهولت (انجام) کسب و کار در کشورها منتشر شده است. این گزارش 190 کشور جهان را بر اساس مساعد بودن محیط کسب و کار رتبه بندی کرده است.
همان گونه که از نمودار زیر پیداست، در سال 2019، فضای کسب و کار در کشورهایی چون گرجستان، امارات، آذربایجان، قزاقستان، ارمنستان، ترکیه، بحرین، قرقیزستان، ازبکستان، عمان، قطر، عربستان، کویت، اردن، مصر و تاجیکستان از کشور ایران مساعدتر و سهل تر بوده و این کشورها می توانند به نوعی تهدیدی بالقوه برای سرمایه های درون ایران محسوب شوند. البته برخی کشورها مانند عربستان که محیط کسب و کار آن ها مساعدتر از ایران بوده، طبیعتاً به دلیل مسائل سیاسی نمی توانند مقصد سرمایه های ایرانی باشند اما به هر صورت به عنوان یک تهدید بالقوه برای سرمایه های ایرانی مطرح هستند.

در این بین سه کشور، گرجستان، آذربایجان و ترکیه، نسبت به سایر کشورها تهدیدی جدی تر برای سرمایه های داخلی ایران محسوب می شوند. آمارهای ده کشور اول مقصد گردشگر خروجی در سال 1396 نیز نشان می دهد، رشد گردشگران خروجی از ایران به این سه کشور در سال 1396 در مقایسه با سال 1395 بیشتر از سایر کشورها بوده است. هر چند شاید بخش اعظمی از این سفرها به منظور تفریح بوده باشد، باید گفت که تعداد افرادی که از ایران به این کشورها جهت سرمایه گذاری سفر کرده اند هم کم نبوده است. به عنوان نمونه تنها در یک مورد، در یک سال گذشته شهروندان ایرانی در ترکیه، 1659 خانه خریده اند که این رقم در مقایسه با آمارهای قبلی رشد چشمگیری داشته است.
در پایان باید به این نکته اشاره نمود که توجه به محیط کسب و کار و بهبود آن، به عنوان یکی از موضوعات مهم و اساسی در جلوگیری از خروج سرمایه از کشور مطرح است که مسئولین و به خصوص دفتر پایش محیط کسب و کار که از زیرمجموعه های وزارت اقتصاد می باشد باید به آن توجه ویژه ای داشته باشند.

تابناک را در شبکه های اجتماعی دنبال کنید
نظرات بینندگان
در کشورهای مختلف جز سیستم های سرمایه داری مطلق اجازه خروج پول مملکت را نمیدهند چگونه اینهمه سرمایه خارج شده حتی دزدانی مانند خاوری هم انهمه پول را نمیتوانسته بدون پارتی خارج کند ایا قانون اجازه مبدهد یا پارتی قدرتمند دارند بنده اطلاع ندارم که قانونی است یا گردن کلفتی
تهدید فقط مسئولین ما هستند و این همه میگفتن دشمنتون آمریکاست...!!!دروغ میگن همینجاست!!!
چه اهمیتی برای آقازاده ها دارد نفت را می فروشند و چند تا بابک زنجانی دیگر را هم به زندان می اندازند و مملکت ایران هم از نظر منزلت و ارزش از افغانستان هم پایین تر می رود. مردم ایران مستحق بهتر از این نیستند
از چی فرار میکنید، ما خودمون انتخاب کردیم!! ما انتخاب کردیم که از همه بهتریم، همه دشمن هستند، بنظرم شرایط خیلی هم خوبه، مرگ بر آمریکا، اروپا، آسیای دور و نزدیک، روسها بدند ، چینیها گدا هستند، فقط ما خوبیم، .
کاشکی ماهم پول داشتیم که فرار کنیم
آنهائیکه پول از مملکت خارج میکنند کار بلد و کار کشته اند و چون کاان به توان کلان پول دارند . الان رهسپار عمان شده اند و در انجا دارند سرمایه گژاری میکنند چون در 20 سال آینده عمان قرار است از قطر و امارات که ظرفیت انها از پولهای ایرانی پر شده است . درجه عمان را حتی از قطر و امارات کویت هم بالاتر ببرند . یکی علت دیدار نتانیاهو از عمان مداکره با عمان برای بنای زیر ساختها و سرمایه های هاپولی از ایران بود و طبق قرار محرمانه اسراییل متعهد شده بازار عمان را از دیگر برادرانش در خایج فارس آباد تر ککند.چون دزدان سرمایه های ایران که در آمریکای لاتین و گرجتان رردند چندان منافعی بویژه در امریکای لاتین جز یک مشت زمین لایزرع چیز دیگری فعلا عاید نشد.
واقعا جاي تاسف داره واسه مسئولين كه تا اين حد ناکارامد هستند كه وضعيت سرمايه گذاري در تمام كشورهاي همسايه ما بهتر از ماست . تنها كاري كه بلندن دست روي گلوي توليد كننده گذاشته اند و تمام واحدهاي توليدي يكي بعد از ديگري در حال تعطيل شدن هستن. همه كشورهاي شركتهاي توليدي را روي سرشان مي گذارند و همه شرايط را براي كسب كارشان مهيا مي كنند. معلومه كه اگر كسي بتواند سرمايه اش را خارج مي كند.
اتفاقا همه سرمایه های غیر مافیایی که وابسته به مافیای داخلی نیستند و نخبه ها باید از ایران بروند چون در اینجا ماندن یعنی نابودی همه اینها هر موقع مردم شرایط کشور را درست کردند و قدرت به مردم بازگشت این سرمایه ها و نخبه ها بهترین کمک به بازسازی ایران ویران شده از خیانت و وطن فروشی است سرمایه های مافیای فاسد نیز در هر جایی از این دنیا باشد تا دلار آخرش به ایران برگردانده خواهد شد پس فکر نکنند اگر در کانادا یا استرالیا یا اروپا با هویت مستعار اقامت تجاری گرفته اند دیگر کار تمام است!!!!!!
تا زمانيكه دولت مركزى از قدرت لازم برخوردار نباشد و مراكز قدرت جور و واجور ، در گوشه و كنار كشور ، به خود خواهى و خود رائى ادامه دهند ، و تا زمانيكه مبارزه واقعى و همه جانه با فساد انجام نشود ، اعتماد و اطمينان به فردا ، بوجود نمى ايد ، ودر اين شرايط است كه هر كسى فراحال خود دست به اقداماتى مى زند كه ممكنه نتايج و خوب وبد به همراه داشته باشد . و سوگوارانه اينكه شعار، و نصيحت ، و لاف و گزاف ، و تعريف و تمجيد بى پايه و اساس نيز هيچكونه تاثيرى ندارد ، و گوش كمتر كسى به ان بدهكار مى شود
دوست عزیز اصولا در کشور ما دولتی وجود ندارد و نوعی خلیفه گری برقرار است
دولت تدبیر و امید به همراه اصلاحات کاری کردن که مغول نکرده بود با کشور
خسارتی که دولت روحانی زد به کشور. شاید بعد از قاجار اول قرار بگیره.
دقیقا به عقب برگشتیم.
ترمیناتور تویی نه آرنولد
کسی که خود را به ندانستن بزند که دولت ها در کشور کاره ای هستند اول از هم خود را فریب داده است
تا زمانی که حکومت بر مبنای ادیولژیک اداره شود ،و منافع ملی نادیده گرفته شود ،و ثروت کشور هزینهٔ گروه های ادیولژی گردد ،فرار سرمایه از ایران خواهد بود ،و عاقبتی ویرانگر خواهد داشت ؟،
کی مسئول بهبود محیط کسب و کاره؟
با این اوضاعی که ما داریم این احتمال وجود دارد که در درون دولت و در سطح بالا جاسوسانی وجود دارند که به عمد می خواهند با افزایش اعتراضات و فشار کشور را به سمت آشوب و نابسامانی و در نهایت تغییر حکومت بکشانند
جناب آقای روحانی چه زمانی حضرت عالی از این مقام با شکوه مرخص می شوید و جایتان را به یک آدمی می دهید که لا اقل یه کم علم مهندسی بلد باشه و یه کم زبان انگلیسی بلد باشه و همش در سفر برای حل مشکلات مردم در آمریکا نباشه.ای کاش زودتر عمر دولتت تموم می شد شاید یه فرجی می شد
روحانی یا در کل رییس جمهور در این مملکت کارهایی نیست
خیلی از دست اندرکاران و دولتمردان و مدیران رده بالا در این کشور مسن و سالخورده هستند و توانایی تجزیه و تحلیل آمارها و نمودارها را ندارند و بدتر اینکه چند شغله هستند و صد بدتر اینکه در بخش خصوصی هم کار می کنند و به راحتی از کنار مسائل اینچنینی رد می شوند و می گویند انشالله درست می شود.
وقتی نماینده مجلس داره سرمایه ش رو خارج می کنه و داره میلیارد میلیارد توی کشور های حوزه خلیج فارس سرمایه گذاری میکنه ... این یعنی چی ... یعنی افراد ی که سرشون تو امور کشور هست دار ن میگن این کشور اینده نداره و خودتون رو نجات بدین و فرار کنین ... دیگه لز مردم چه انتظاری دارین ... مردم فقط باید مثل سال 57 دوباره خون بدن و کشور رو نجات بدن ... هیچ راه دیگه ای نیست ...
نخبه ها و سرمایه ها خارج شدن، مشکل کمبود آب، کشت محصولات غذایی سمی تولید اتومبیل های بی کیفیت اقتصاد متزلزل بیداد میکنه اخه ادم به چی دل خوش بکنه؟؟؟ تازه میان توی اخبار میگن اینجا مملکت گل و بلبله این آمریکا است که داره نابود میشه.
آیا مسئولین طراز اول کشور از خود سئوال نمیکنند که چرا ملت ایران همیشه در حال خارج کردن سرمایه های خود به خارج از کشور است؟ چرا هر کسی که مفداری وضع مالی خوبی پیدا میکند، آرزوی زندگی در کشور دیگری را دارد؟ چرا یک بار هم که شده این موضوع را با مردم در میان نمیگذارند که لااقل بدانند مشکل کشور چیست؟ که ملت با این اشتیاق سرمایه های خود را به خارج انتقال میدهند؟ حتی بیشترین سرمایه های کشور را آقازاده ها از کشور خارج میکنند. چرا حتی آنها که پدرانشان بیشترین مسئولیت را در کشور داشته اند هم علاقه ای به خارج کردن سرمایه های خود دارند؟ باید در این مورد با مردم صحبت کرد و علت را جویا شد تا بتوانیم در مقابل این معضل بایستیم.
هر روز نا امیدی بیشتر می شود سرمایه گذاری در پی امید است این ملت یک روز خبر خوب نمی شنود چه برسد به سرمایه گذاری دراز مدت
ولی بجاش انرژی هسته ایی داریم
براستی چرا به این نقطه رسیدیم......؟چرا…
افزايش قيمت دلار و بي ارزش شدن پول ما از نظر رواني مردم را نابود كرده دارايشان را از دست رفته مي بينند و با اين اوضاع فكر مي كنند در كشور زنداني شده اند و فقط صاحبان سرمايه قادر به جابجايي هستند بانك مركزي خاين شمار يك بود دوبت كارهاي اشتباه بسبار كرد تا بتواند حقوقهاي دهها ميليوني مديرانش را بدهد و از روي جنازهكشور ووملت قدم بر ميدارد دشمن ما در خانه ما زر كنين ماست
افزايش قيمت دلار و بي ارزش شدن پول ما از نظر رواني مردم را نابود كرده دارايشان را از دست رفته مي بينند و با اين اوضاع فكر مي كنند در كشور زنداني شده اند و فقط صاحبان سرمايه قادر به جابجايي هستند
تهدید اول اتفاقا مسولین ایران برای ایران هستند نه کشورهای دیگه چون با سیاستهای مبارزه طلبانه شان مروم را به خاک سیاه نشوندند
ایران شده ویران
بادرود:هیچ کجاکشورخودمان نمی شودبه شرطی که مابه حقوق همدیگراحترام گذاشته ودست ازمنفعت طلبی برداریم وصرفابه منافع ملی بیندیشیم وگرنه بایدمنتظرسرنوشت خطرناکی باشیم.
هیچ موقعیت مناسبی برای سرمایه گذاری نیست وای واقعا فاجعه است سرمایه ها یا فریز می شوند یا بهر نحو از کشور خارج میشوند در چنین اوضاع و احوالی باید منتظر رشد منفی تولید و عواقب اقتصادی اجتماعی و سیاسی آن باشیم
سرمایه در ایران بازدهی ندارد فقط کافی است یک تحلیلگر شرکتهای بورسی را مورد ارزیابی قرار دهد از 500 شرکت بورسی حداقل 450 شرکت اگر تورم به دادشان نرسد ورشکسته می شوند و فقط با کمکهای وامهای بانکی نفس می کشند و علت این وضعیت خراب هم مدیریت دولتی و دخالتهای دولت است وقتی دولت تعداد کارمند و حقوق کارمند و قیمت محصول را تعیین می کند و در این بین تنها سود سرمایه گزار قربانی می شود چرا باید سرمایه گزار در بورس سرمایه گزاری کند مسکن هم در ایران به دلیل قیمت بالای زمین حباب دارد چون با اقتصاد ورشکسته ایران نباید قیمت زمین در تهران با اقتصدهای خوب برابر باشد تنها گزینه باقیمانده ارز است و در این صورت هم بهتر است به جای اسکناس ارزی که سود ندارد اموال ارزی در خارج خریداری شود که هم سود دارد و هم ارزش دارایی در اثر بحرانهای سیاسی از بین نمی رود به دلیل همین فرار سرمایه ها قیمت دلار 3 برابر شد و اگر دولت در ایران سیاستهایش را عوض نکند قیمت ارز همچنان بالاتر می رود و با فرار بیشتر سرمایه ها رکود اقتصادی عمیقتر می شود
مي آقايون سران مشور به اينكه نحوه اداره كشورشون اشتباهه پي خواهند برد؟؟
حداکثر تا پانزده سال دیگر اگر وضعیت به همینن منوال پیش برود. ایران با خشکسالی و کوچ اجباری مواجهه خواهد شد. عده کثیری با سرمایه هايشان به کشورهای اروپا آمریکا و کانادا مهاجرت میکنند
آنها که میگویند افزایش قیمت دلار باعث رونق سرمایه گذاری است لطفاً تئوری های پوسیده خود را اصلاح کنید
چقر عادی این خبرها رو تیتیر می کنید در صورتی که همه می دانند افرادی در داخل باعث شده اند همه نخبگان و سرمایه های متعارف از ایران فراری شوند و در عوض خودشان جیبشان هر روز فربه تر می شود و هر روز هم دم از انقلابی گری و پیشرفت کشور می زنند!!!
حیف است ایران ویران شود
کنام پلنگان و شیران قلابی داخلی شده است
علی برکت الله
تا 1400 با روحانی. وپس از آن آخوندی ویا شریعتمداری و سلطان جهانگیری
یکی از دوستام با چند نفر دیگه که هر کدومشون سرمایه زیادی توی عمان سرمایه گذاری کردن و دارن اونجا بیزینس راه می اندازن.
انشاالله هرچه زودتر کارشون راه بیفته منم استخدام کنن. خدا خدا میک کنم کارشون درست شه که من و چند تا از دوستام و یه سری جوون دیگه بتونن برن سر کار، چون حتی منی که شاغلم، اینجا فقط دارم واسه دل خودم کار می کنم و یه جورایی فقط بیگاریه.
منم دارم میرم من مهندس مکانیک بعد 17 سال تلاش تو صنعت قطعه سازی دیگه به بن بست رسیدم هیچ امیدی
ندارم اینده پیش کش حالا هم به پوچی رسیدیم
کارگر نمی خوان.من فوق لیسانس دارم..پیک موتوری. نظافتچی.مستخدم هم می شم..یه روز نشستم حساب کردم دیدم تامن اومدم فوق لیسانس بگیرم از اول ابتدایی تا فوق لیسانس 150میلیون تومن دولت خرجم کرده و100 میلیون هم خانواده ام.
نمی خواد جلوی امریکا بایستید لطفا جلوی خروج پول از مملکت رو بگیرید ( البته خودمسئولین محترم در راس خارج کنندگان پول هستند مشکل اینه).
این پولها همه از مجرای قانونی و بانکها و صرافی ها جابجا می شود و می توانند جلویش را بگیرند اما این کار را نمی کنند تا مملکت زمین بخورد.
چرا سرمایه ای که در کشور ماایجادشده است باید درخدمت کشوری غیر ازایران باشد؟آیا بقیه کشورها نیز به همین راحتی قاچاق دارند؟ به همین راحتی خروج سرمایه دارند آنهم سرمایه ای که متعلق به کشور است؟
تیتر را اصلاح کنید:
با فراری دادن اجباری سرمایه از مملکت خود با دست خود به چه کشورهایی پول کلان رساندیم!!
بار خدایا
به ما هم یه سرمایه ای بده از این مملکت فرار کنیم
با وجود اين سيستم حاكم هيچ اميدى به اينده وجود نداره و هر كس ميتواند مهاجرت كند بايد بره ماندن در ايران اشتباه محض حكومت و سيستم حكومتى فقط و فقط طرفدار گروه خودش
هدفشون هم همینه فقط خودی ها باشن با هم بخورن یه سرزمین باد اورده
خوشبحالشان تفریح دارند ما تا امامرضا یا شما باید کلی برنامه ریزی از هزار برنامه بزنیم تا بتوانیم به تفریح برویم وزیر چادر وسقفمان اسمان خدا باشد وبرای خوراک هم چلوکباب املت را بزور بخوریم وامید وار باشیم کم نیاریم تا بتوانیم در برگشت جا نمانیم ؟/
کشورهای عنوان شده برای ما تهدید نیستند مسئولین بی کفایت ما تهدید هستند
چرا پس تابناک جان،این همه اخلاص و مدیریت و عدالت چی شد پس چرا فرار سرمایه؟ما که بر اساس اخبار تلویزیون کشورمون گل و بلبل هست رئیس جمهور هم که می گخه مشکل نداریم،به همه دنیا هم که دشمن ماست
کاهش ارزش پول (نوسانات اقتصادی) و عدم اطمینان به آینده دو عامل و انگیزه مهم برای خروج سرمایه از ایران است.
مردم برای کسب و کار سرمایه خارج نمی کنند ، بیشتر از هر مساله ای نا امیدی از آینده و احساس عدم امنیت است که باعث شده عده ای که میتوانند برای نجات فرزندانشان اقدام به خرید ملک در کشورهای مختلف نمایند و از اجازه اقامت بهره مند شوند . خلاصه کلام مدینه فاضله موجود با استانداردهای اولیه مدنیت هر روز فاصله اش بیشتر میشود
اقا تحلیل کاملا غلطی ارائه شده است
منفی بودن حساب سرمایه به معنای خروج سرمایه نمی باشد
بی سوادی اقتصادی نویسنده در حوزه اقتصاد بین الملل قابل درک اما از سایت تابناک بعید بود
خوبی استاد؟؟؟!!! حتماً به معنای ورود سرمایه می باشد؟؟؟
کاملا صحیح است. منفی بودن حساب سرمایه بمعنای کمتر بودن میزان سرمایه گذاری از استهلاک ماشین الات است. منفی بودن تراز ارزی میتواند تا حدی نشاندهنده خروج ارز باشد (باز انهم پیچیدگی های خودش را دارد)
کار خوبی میکنن سرمایه هاشونو میبرن بیرون ایران .... کشوری که عرضه نداره یک وضعیت با ثبات اقتصادی داشته باشه و فقط بلده حرف بزنه نمیشه روش حساب کرد
قطر در این لیست مقصد گردشگری اشتباه است. احتمالا ایرانیانی که قصد سفر به کشور دیگری مثل مالزی یا سنگاپور را دارند از هواپیمایی قطر برای ترانزیت استفاده میکنند و نه برای دیدن قطر. سال 2011 یادش بخیر دلار احمدی نژاد 1000 تومان بود، رفتم مالزی پرواز قطری 730 تومان بود و ایران ایر آن زمان 750 تومان. با قطر رفتم و برگشتم چه مهمان دارهای مودب و خوبی. با بیزینس کلاس ایران ایر هم چند وقت پیش پرواز داخلی داشتم حتی یک سلام علیک بلد نیستن.
صنعت پوشاک ایران بدلیل قاچاق وحشتناک، مالیات سنگین، فرایند های اداری غیر ضرور، به حال خود رها شده در حالیکه میتوانست موتور محرک اشتغال در ایران باشد. میشد سالیانه تا 20 میلیارد دلار صادرات پوشاک داشته باشیم. اما چه شد؟ دقیقا خلاف آن اتفاق افتاده، دایی من مهندس نساجی است از بهترین دانشگاه ایران در دهه 70 فارغ التحصیل شد. ایشان تا همین امروز در چندین کارخانه نساجی کار کرده و سپس بدلیل ورشکستگی کارخانه ها و عدم دریافت حقوق مجبور به ترک آنها شده. کار به جایی رسیده بود که از بستگان مجبور به قرض گرفتن شد. این سرنوشت یک مهندس با تجربه در صنعت نساجی ایران است. مسئولان هم جز شعار از تولید هیچ اقدام در حمایت از صنایع پول ساز کشور نمیکنند. حداقل از ترکیه یاد بگیرید.
نظر شما
سایت تابناک از انتشار نظرات حاوی توهین و افترا و نوشته شده با حروف لاتین (فینگیلیش) معذور است.