دانستنی های حقوقوی؛
مالیات بر ارزشافزوده چیست و چه استثناهایی دارد؟
یکی از مسائلی که مردم جامعه بهخصوص فعالان اقتصادی با آن مواجه هستند بحث مطالبه مالیات است رسیدگی به اختلاف مؤدیان مالیاتی از سوی سازمان امور مالیاتی انجام میشود. بر اساس ماده ۲۱۹ قانون مالیاتهای مستقیم؛ وظیفه مطالبه، تشخیص و وصول مالیات به سازمان مستقلی به نام سازمان امور مالیاتی محول شده است که در راستای مقررات قانونی این سازمان به مؤدیان مراجعه میکند و از آنها مطالبه مالیات میکند

مریم امیری ـ مالیات بر ارزشافزوده «مالیات غیرمستقیمی» است که مصرفکننده (خریدار) آن را به همراه بهای خرید کالا یا خدمات میپردازد و برخی از کالاها و خدمات از این مالیات معاف هستند .
به گزارش «تابناک» یکی از مسائلی که مردم جامعه بهخصوص فعالان اقتصادی با آن مواجه هستند بحث مطالبه مالیات است رسیدگی به اختلاف مؤدیان مالیاتی از سوی سازمان امور مالیاتی انجام میشود. بر اساس ماده ۲۱۹ قانون مالیاتهای مستقیم؛ وظیفه مطالبه، تشخیص و وصول مالیات به سازمان مستقلی به نام سازمان امور مالیاتی محول شده است که در راستای مقررات قانونی این سازمان به مؤدیان مراجعه میکند و از آنها مطالبه مالیات میکند؛ بعدازاینکه مالیات قطعی شد، مطالبه و وصول مالیات را انجام خواهد داد؛ اما همانگونه که میدانید هرگونه مطالبه مالیات طبق قانون بهوسیله اظهارنامهای که مؤدی تنظیم میکند و در قانون مهلت مشخصی دارد، به عمل میآید؛ یعنی مؤدی مالیاتی، فعال اقتصادی و یا کسی که درآمد کسب کرده در مهلت قانونی اظهارنامه را تقدیم میکند تا مورد رسیدگی قرار گیرد. اظهارنامه مالیاتی، دفاتر، اسناد و مدارک مؤدی یا موردقبول واقع میشود که رسیدگی بر اساس آن انجام میگیرد و یا دفاتر رد میشود. از سویی ممکن است مؤدی فاقد دفاتر باشد که اصطلاحاً به آن رسیدگی علی الراس میگویند و مالیات بهصورت علی الراس با توجه به قرائن قانونی تعیین خواهد شد.مطالبه مالیات و بهخصوص مالیات بر ارزشافزوده از موضوعاتی است که شهروندان در دیوان عدالت اداری پیرامون آن بسیار طرح دعوا میکنند .
در قانون چند نوع مالیات وجود دارد؟
در قانون چند نوع مالیات وجود دارد؟
به نوشته مهداد انواع مالیات در قانون و مقررات مختلف بهطورکلی دو قسم است یکی مالیات مستقیم و دیگری مالیات غیرمستقیم. مالیات بر ارزشافزوده که محور بحث ماست از نوع مالیاتهای غیرمستقیم است. اجرای قانون مالیات بر ارزشافزوده در ایران از مهرماه سال ۱۳۸۷ شروع شد و در حال حاضر، مبلغ آن بهصورت ۳ درصد عوارض و ۶ درصد مالیات از مصرفکنندهها دریافت میشود.
مالیات بر ارزشافزوده چیست؟
مالیات بر ارزشافزوده یعنی مالیاتی که پرداختکننده واقعی آن از ابتدا مشخص نیست و درواقع مالیات مصرفکننده نهایی و گیرنده خدمت نهایی است و مؤدی آن شخصی است که از جانب مؤدی واقعی، مالیات را پرداخت خواهد کرد. توضیح مطلب آنکه بر اساس قانون مالیات بر ارزشافزوده مصوب سال ۱۳۸۷ و مواد یک، چهار و پنج آن؛ مالیات بر ارزشافزوده به دو چیز تعلق میگیرد ۱-عرضه کالا ۲- ارائه خدمت.بهطورکلی هیچ منبع و مأخذ دیگری برای مالیات بر ارزشافزوده غیرازاین دو مورد وجود ندارد.
مالیات بر ارزشافزوده به عرضه کالا تعلق میگیرد
فروشندگان کالا مکلفند در هنگامیکه کالا را به مشتری و خریدار عرضه میکنند بر اساس آن درصدی که در قانون پیشبینیشده و هرسال یا هرچند سال یکبار قابلتغییر است را از مصرفکننده و خریدار اخذ و بهحساب سازمان امور مالیاتی واریز کنند؛ یعنی مؤدی در اینجا فروشنده ایست که مأمور وصول مالیات است و همزمان با فروش جنس، هم ثمن معامله را به نفع خود اخذ میکند و هم ۹ درصد مالیات بر ارزشافزوده موضوع معامله را از مشتری گرفته و بهحساب سازمان امور مالیاتی واریز مینماید. عرضه کالا به خود، مشمول مالیات بر ارزشافزوده خواهد بود و بهعنوانمثال اگر کسی بخشی از کالا را برای خود استفاده کند؛ اداره مالیاتی میتواند بابت این کالا نیز از او مطالبه مالیات نماید.
مالیات بر ارزشافزوده در خصوص ارائه خدمت چیست؟
اشخاصی که به هر نحوی به دیگران ارائه خدمت میکنند مثلاً ماشینی را تعمیر یا فرشی را شستشو و یا رفو میکنند؛ مکلفند بر اساس نرخ فعلی قانون مالیات، ۹ درصد از مجموع خدمتی که ارائه میدهند را از گیرنده خدمت اخذ و بهعنوان مالیات بر ارزشافزوده بهحساب سازمان امور مالیاتی واریز کنند.
ارائه خدمت موضوع مالیات بر ارزشافزوده
ارائه خدمت حتماً باید به غیر باشد. ارائه خدمت به خود، مشمول مالیات بر ارزشافزوده نخواهد بود. اگر کسی به خودش خدمتی را ارائه بدهد مثلاً تعمیرکار خودرویی، ماشین خود را تعمیر کند؛ اداره مالیاتی نمیتواند بابت این تعمیر و خدمت از او مطالبه مالیات نماید. ارائه خدمت حتماً باید به غیر باشد و در مقابل مابه ازا باشد. چنانچه شخصی به دیگری ارائه خدمت کند و این خدمت بهصورت رایگان صورت گیرد مثلاً فرشهای یک موسسه خیریه و مسجد را بهصورت مجانی و رایگان شستشو کند و مابه ازا نگیرد؛ سازمان امور مالیاتی بابت این خدمت نمیتواند مطالبه مالیات کند.
چه عرضهها و کالاهایی مشمول مالیات بر ارزشافزوده و چه کالاهایی شامل آن نمیشود؟
تقریباً همه عرضهها و خریدوفروشها مشمول مالیات بر ارزشافزوده است مگر آنچه در ماده ۱۲ مالیات بر ارزشافزوده آمده است؛ یعنی اداره مالیاتی نمیتواند از بابت عرضه کالاها یا ارائه خدماتی که در این ماده ذکر شده است؛ مطالبه مالیات نماید و اتفاقاً بیشترین اختلاف بین مؤدیان و ادارات مالیاتی ناشی از برداشتهایی است که از مصادیق مندرج در ماده ۱۲ مالیات بر ارزشافزوده وجود دارد.
بر اساس ماده ۱۲ قانون مالیات بر ارزشافزوده اموال غیرمنقول از شمول مالیات بر ارزشافزوده معاف است
در این ماده، نکاتی وجود دارد که برداشتها از آن مختلف و متفاوت است یکی از این موارد، اموال غیرمنقول است. در ماده ۱۲ ذکر شده است که اموال غیرمنقول از شمول مالیات بر ارزشافزوده معاف است، ولی در مورد اینکه منظور از اموال غیرمنقول چیست؛ اختلاف وجود دارد. گاهی مشاوران املاک اینگونه برداشت میکنند که، چون معاملهای را که بابت آن کمیسیون دریافت کردند، مربوط به مال غیرمنقول است؛ مشمول مالیات بر ارزشافزوده نمیشود. درحالیکه ادارات مالیاتی معتقدند صرفاً خریدوفروش یا اجاره ملک غیرمنقول مشمول مالیات بر ارزشافزوده نیست و آنهم راجع بهعین ملک؛ اما بسیاری از مؤدیان معتقدند که سایر حقوق متصوره بر مال غیرمنقول ازجمله حقوق ارتفاقی و انتفاعی نیز مشمول این استثنا مندرج در ماده ۱۲ میباشد. مثلاً اشخاصی کار جدولکشی، احداث پارک و فضای سبز یک مجتمع را تعهد میکنند؛ در این رابطه باید بررسی شود که آیا این امور مشمول مالیات بر ارزشافزوده است یا خیر؟ اداره مالیاتی معتقد است اینها حقوق متفرعه بر ملک است و مشمول مالیات بر ارزشافزوده میشود؛ اما بسیاری از مؤدیان معتقدند که این امور هم بهنوعی متفرع بر مال غیرمنقول ذکر شده در ماده ۱۲ است و باید از شمول مالیات بر ارزشافزوده مستثنا شود.
گوشت جزء مستثنیات ماده ۱۲ مالیات بر ارزشافزوده
اختلاف دیگر که ممکن است در این بحث پیش بیاید ممکن است راجع به گوشت باشد. گوشت یکی از مواردی است که در ماده ۱۲ ذکر شده است آیا اینکه گوشت مشمول مالیات بر ارزشافزوده نمیشود، خدمات جانبی گوشت مثل خدمات کشتارگاهی را هم در برمیگیرد؟
در این رابطه مثلاً شخصی در دیوان عدالت اداری طرح دعوا میکند که در کشتارگاه ذبح انجام میدهد و بابت آن حق کمیسیون و دستمزد دریافت میکند و بر این باور است که با توجه به اینکه گوشت از شمول مالیات بر ارزشافزوده مستثناست، دستمزد وی هم از شمول مالیات بر ارزشافزوده مستثنا خواهد بود که در این خصوص اختلاف نظر وجود دارد. بر اساس ماده ۱۲ قانون، آنچه در بحث گوشت، مشمول استثنا شده؛ صرف عرضه گوشت است و سایر خدمات متفرعه بر گوشت ازجمله خدمات کشتارگاهی مشمول این استثنا نشدهاند و آن دستمزد و خدماتی که کشتارگاه بابت ذبح و بستهبندی گوشت میگیرد؛ مشمول این مالیات نیست. در مورد شکر، روغن و گندم، قند و همه این موارد هم همینطور.
ماده ۱۳ قانون و صادرات به خارج از کشور
یکی از عناوینی که از شمول موارد مالیات بر ارزشافزوده استثنا شده است، ماده ۱۳ این قانون و صادرات است. صادراتی که اشخاص به خارج از کشور (هم صادرات کالا و هم صادرات خدمت) انجام میدهند از شمول مالیات بر ارزشافزوده موضوع این قانون خارج است و اداره مالیاتی نمیتواند از صادراتی که اشخاص انجام میدهند؛ مالیات بر ارزشافزوده مطالبه نماید.
تابناک را در شبکه های اجتماعی دنبال کنید
نظرات بینندگان
مالیات بر ارزش افزوده در شرایط شکوفایی اقتصادی قابل مطرح شدن هست نه در این دوران رکود و تورم افسار گسیخته.
از طرفی این مالیات شرایط رقابت کالاهای داخلی با خارجی را از اونها گرفته و همین موضوع باعث شده که تولید کننده داخلی نتونه با کالاهای وارداتی یا قاچاق رقابت کنه و از چرخه تولید حذف شده.
ماشینم رو بیمه بدنه وشخص ثالث کردم , مالیات بر ارزش افزوده ازم گرفتند . تصادف کردم پول خسارت وارد شده توسط بیمه بعد از کسر مالیات بر ارزش افزوده به حسابم واریز شد . رفتم نمایندگی ایران خودرو بعد که صافکاری تمام شد باز هم مالیات بر ارزش افزوده کسر شد.
کلا 500 هزار تومان خرج خسارت ماشین بود که شد650هزار تومان .
خیلی جالبه که ماشین بنده هیچ چیزی به آن اضافه نشد و حتی ارزشش کمتر شد ولی هی مالیات بر ارزش افزوده از بنده گرفته شد .
حالا پروفسورهای علم اقتصاد و علمای بازار بیایند این مساله رو حل کنند
دارایی باید طلافروشا، پزشکای متخصص، دندو پزشکا، صراف ها و نمایشگاه دارا رو یقه کنه و مالیات رو تا قرون آخر ازشون بگیره ولی متاسفانه زورش به کارمندا میرسه و کاسبای کوچیک.
مالیات باید گرفته شود ولی کجا صرف می شود در ایران شفافیت نیست من که مالیات میدم باید بدونم این پول صرف ساخت یا هزینه چه کسی میشه ولی فقط هنر دولت گرفته نه چیز دیگه در دنیا مالیات از درآمد کسب میشه ولی در ایران از کل سرمایه در چرخش مثلاً یه تا جر هر بار که جنس وارد کنه کل سرمایه در ردیف محاسبه قرار می گیره و اگه کسی ضرری متحمل شد اداره مالیات باز مالیاتشو می گیره
یعنی معافیت مالیاتی هیچ اضافه مالیات هم +10درصد پرداخت می کنیم
داداش شما ماهی 20 الی 25 میگیری که 20 تومن سالیانه مالیات میدی. یعنی حدودا 300 میلیون در سال
با سلام
در مورد خدماتی که فاکتور بابتش ارائه میشه ولی در همون لحظه وجهی دریافت نمیشه یه فکری بکنن مثلا مسئولین. ما هنوز پولو نگرفته فقط بخاطر اینکه فاکتور دادیم باید ارزش افزوده بدیم بعدا هر وقت پولو دادن بهمون ازش برداریم. از یه طرف طلبکار دولت میشیم از اون طرف بدهکار. طلب مارو هر وقت خواستن میدن ولی بدهیرو بزرو سر وقت میگیرن.
اینجوری حمایت از شرکت های داخلی میکنن. با این وضعیت پرداخت دولت کمرمون شکسته بخدا.
کشوری با این همه سرمایه مالیات گرفتنش دیگه چیه . اونم تازه نه تنها مالیات بر درآمد بلکه مالیات بر ارزش افزوده که ۹ درصد کل مبلغ هست و اگه بخواین واقا اینکارو اجرایی کنید با ابن اوضاع دلار قیمتا به شدت صعودی میشه و رسما کاسبی تعطیل میشه . حالا بماند خیلی ارگانا مالیات نمیدن
واقعا شرم اور است،ارزش افزوده بر تعميرات،كالاهى كه قبلا بايت
ان ارزش افزوده داده شده،و با شرائط بيكارى گسترده،بجاى توجه
دولت به بسط تعميراتى ها و چون وسائله تعميراتى بيشتر ناشئ
إز ندارى و فقر است، نبايد ارزش افزوده گرفت
بزرگترین مشکلی که وجود داره اینکه مالیات بر ارزش افزوده به صورت متناوب برای یک کالا از مصرف کننده اخذ میشه؛ گاها به جای 9 درصد بیش از 27 درصد .که بخش قابل توجهی از اون به جیب فروشندگان سرازیر میشه
مالیات بر ارزش افزوده دقیقا باعث رکود صنایع و کاهش تقاضا شد و قصد دولت از اجرای این طرح جبران کسری بودجه خودش و عدم توانایی کنترل بر اختلاسها بود .
9 درصد زیاد نیست؟
انواع روشها برای خالی شدن جیب مردم . ولی معلوم نیست این پولها چه می شوند یا خرج کجا می شوند.
در مورد نا کار آمدی نظام مالیاتی بخصوص مالیات اصناف سخن فراوان است . کاش می نوشتید چه راهکاری برای اخذ وجوهی که فروشندگان از مصرف کننده بابت مالیات بر ارزش افزوده میگیرند در نظام مالیاتی پیش بینی شده؟ مثلا صنفی مانند طلا فروشان چگونه همه رقم مالیات بر ارزش افزوده رو بحساب دارایی واریز میکنند ولی خودشان مثلا در سال حدود یک میلیون تومان!!!!! مالیات میدهند و من کارمند در سال بیش از 20 میلیون!
بدتر از این قانون ندیدم !
در مورد طلا باید مالیات بر ارزش اجرت قرار گیرد نه بر کل سرمایه !
ایا این موضوع که کارمندان و کارگران همراه با دریافت حقوق ،مالیات آن محاسبه و تا ریال آخر از حقوق آنها نقدا برداشت میشود تاثیری در مالیات بر ارزش افزوده دارد؟ینی بعبارتی ما ۲بار مالیات پرداخت میکنیم
نظر شما
سایت تابناک از انتشار نظرات حاوی توهین و افترا و نوشته شده با حروف لاتین (فینگیلیش) معذور است.