«داشتن یا نداشتن؛ مساله این است!»؛ شرط تمکن مالی برای ازدواج وجود دارد؟
«مردانی باید ازدواج کنند که درآمد کافی برای اداره یک زندگی و خانواده آنها نیز شرایط حمایتشان را داشته باشند تا در پی ازدواج برای دستگاه قضایی بحران ایجاد نکنند»؛ این سخنان نوروزی که بازتاب و واکنشهای بسیاری در پی داشت، علاوه بر بحث عندالامطالبه و عندالاستطاعه بودن مهریه، این سوال مهم را مطرح کرد که آیا اساسا برای بحث ازدواج، تمکن مالی شرط است یا خیر؟

بر پایه آمار مراجع قضایی، بخش عظیمی از پروندههای موجود در محاکم در ارتباط با دعاوی خانوادگی بوده که بیشتر در ارتباط با درخواست طلاق و مطالبه نفقه و مهریه است. مسئولان و مقامات مرتبط با حوزه قضایی تاکنون راهکارهایی ارائه داده اند که آخرین مورد آن که از سوی مراجع تقلید هم مورد توجه قرار گرفت، موضوع قانونی کردن عندالاستطاعه بودن مهریه است. حامیان این پیشنهاد بر این باورند که با این روش، از حجم پروندههای خانوادگی بسیار کاسته خواهد شد؛ اما گاهی در حمایت از این نظر اظهاراتی بیان میشود که خود آغازکننده بحث و چالش جدید میشود.
به گزارش «تابناک»؛ حسن نوروزی، سخنگوی کمیسیون حقوقی و قضایی مجلس شورای اسلامی، در حمایت از عندالاستطاعه بودن مهریه گفته بود: تعیین مهریه عندالمطالبه و اثبات اعسار توسط مردم به معنای جنگ است؛ ضمن اینکه عندالاستطاعه باعث کاهش میزان مهریه شده و شرایط آغاز زندگی مشترک بر اساس عقلانیت را فراهم میکند.
این نماینده مردم در مجلس دهم، در پاسخ به این پرسش که مردانی که در زمان عقد توانایی پرداخت هیچ مبلغی به عنوان مهریه را نداشته باشند، چگونه باید این دین خود را ادا کنند، تاکید کرد: مردانی باید ازدواج کنند که درآمد کافی برای اداره یک زندگی را داشته باشند و خانواده آنها نیز شرایط حمایتشان را داشته باشند تا در پی ازدواج برای دستگاه قضایی بحران ایجاد نکنند؛ این سخنان نوروزی که بازتاب و واکنشهای بسیاری در پی داشت، علاوه بر بحث عندالامطالبه و عندالاستطاعه بودن مهریه، این سوال مهم را مطرح کرد که آیا اساسا برای بحث ازدواج، تمکن مالی شرط است یا خیر؟
دکتر محمد علی معیر محمدی، حقوقدان و پژوهشگر حوزه حقوق خانواده به «تابناک» گفت: برای تفهیم این بحث و شروطی که لازمه عقد ازدواج هست، باید به بحث کفائت در متون فقهی و متون دینی مراجعه کنیم. فقها به طبع روایات و متون دینی در پی آن هستند که بخشی را در فقه به نام کفائت نامگذاری و در آن بخش بحث کنند؛ برای شروطی که برای ایجاد علقه زوجیت و عقد نکاح لازم است. در بحث کفائت فقهای امامیه مراتبی را مورد نظر قرار داده اند. کفائت همان چیزی که در عرف ما از هم کفو بودن دختر و پسر صحبت شده و به معنای همتایی است، اما نکته اینجاست که باید بدانیم این همتایی که بیان میشود، منظور چه نوع همتایی است.»
این استاد فقه و حقوق دانشگاه عدالت در ادامه افزود: «اگر چنانچه این همکف بودن را در متون فقهی جستجو کنیم، مشهور فقهای امامیه نظر به این دارند که همکف بودن به معنای همتایی در دین است؛ یعنی آن دختر و پسری که میخواهند ازدواج کنند از نظر عقاید همتا و یک دین داشته باشند.
همچنین برخی از فقها اظهار داشته اند که به غیر از همتایی در دین، نیاز به این است که دختر و پسر کفائت در ایمان هم داشته باشند؛ لذا آنچه از اغلب آرای فقها به دست ،کفائت در ایمان و عقاید است. در ذیل این بحث کفائت برخی از فقها هم بر این نظر مایل شدند که یکی از لازمهها و شروط ابتدایی عقد نکاح برای مرد عبارت است از قدرت داشتن در پرداخت نفقه.»
وی اظهار داشت: «قدرت داشتن در پرداخت نفقه که در متون فقهی به آن اشاره شده و شاید نظر قلیلی از فقها بر آن باشد و عده کمی ار فقهای امامیه بر آن نظرند و حتی مورد نقد بسیاری از فقها قرار گرفته، بیانگر این است:مردی که قصد ازدواج دارد، باید تمکن مالی پرداخت نفقه را داشته باشد، اما فقهایی همچون شهید ثانی در شرح لمعه با بیان نظراتی به نقد آن میپردازد و نمیپذیرد و در آخر رای و نظر مشهور فقها که همان تساوی در ایمان و اسلام است، بیان میکند.»
معیر محمدی در ادامه خاطرنشان کرد: «در همین گزاره فقهی در جامعه فعلی دچار اشکال هستیم یعنی اگر ما مدعی هستیم که جامعه ما یک جامعه اسلامی و ایرانی است، چرا این عرف زیبا و بسیار پسندیده اسلامی ـ که ریشه در متون روایی و دینی ما دارد ـ به درستی اجرا نمیشود و چرا عرفهای غلط باعث خدشه دار شدن این فرهنگ اصیل ایرانی و اسلامی شده اند؟
همان گونه که گفته شد، مشهور فقها اعتقاد دارند برای ایجاد علقه ازدواج، تنها چیزی که باید مورد توجه قرار گیرد، این است که همتا باشند در دین و عقاید؛ اما در جامعه فعلی ما تنها چیزی که مورد توجه قرار نمیگیرد، همین مورد است. متاسفانه می بینیم که اغلب این همتایی را در چیزهای دیگر میبینند؛ البته ریشههای این بحث، جای بحثهای جامعه شناسی و روانشاختی دارد که چرا جامعه ما مادیات و مال برایش مهم شده و حتی این معضل یعنی جایگزینی مادیات به جای فرهنگ در خانوادههای مذهبی هم دیده میشود.»
وی با بیان اینکه با توجه به نوسانات اقتصادی بسیار زیاد و خیلی قابل تاملی که امروز وجود دارد و توان کم مالی جوانان برای ازدواج گفت: «باید فراموش نکنیم که حکم نکاح مستحب موکد است و اگر چنانچه کسی خوف در افتادن گناه داشته باشد، ازدواج بر آن فرد واجب میشود. حب از طرفی این گزاره را داریم که توصیه شده است و از طرف دیگر بگوییم که اگر کسی ازدواج قصد دارد، باید تمکن مالی داشته باشد.
در اینجا باید توضیح داد که اولا قدرت به چه معناست؛ یعنی بر فرض اینکه بپذیریم قدرت بر پرداخت مخارج زندگی یا همان نفقه یکی از شروط ابتدایی برای پرداخت نفقه است. فقها درباره این قدرت گفته اند منظور قدرت بالقوه است، نه قدرت بالفعل؛ یعنی اینکه در همان لحظه نیازی نیست که فرد در همان لحظه قدرت پرداخت داشته باشد، بلکه کفایت میکند که فرد بتواند درآینده هم این قدرت را به دست آورد.»
این استاد دانشگاه در ادامه افزود: «نکتهای که باید عرض شود این است که با توجه به مسائل روز ـ خصوصا آنچه قوه قضاییه با آن روبه روست ـ واقعا پروندههای بسیار زیاد طلاق و مهر و.. است لذا به جاست افرادی که کار اجرایی میکنند در این زمینه دغدغه داشته باشند و با توجه به شرایط زمان و مکان، باید بگوییم چنانچه یک فردی که تمکن مالی داشته و وارد زندگی مشترک بشود، خیلی کمتر احتمال وجود دارد این زندگی به مرز سقوط و انحلال کشیده شود و در قوه قضاییه هم پرونده کمتری تشکیل میشود، اما باید بدانیم که ما یک فقه و نظام فقهی داریم و یکی هم مسائل روز که وظیفه ما در حال حاضر این است که این دو موضوع را با هم مطابقت داده و جوابهایی را بیان کنیم.»
وی افزود: «همانطور که قبلا گفته شد، چنانچه بخواهیم فقه امامیه را اجرا کنیم، باید به صورت یک نظام فقهی به آن بنگریم؛ یعنی نظام و نظریه شارع در مورد خانواده را در کنار هم منسجم اجرا کنیم و این نباشد که جزیرهای بخشی را اجرا کنیم و بخشی را اجرا نکنیم و یا اگر نمیخواهیم این نظام منسجم را مورد مداقه قرار دهیم و اجرا نکنیم، نباید ابتر و نصفه اجرا کنیم، چون وضع خوبی به دست نمیآید. به بیان سادهتر وقتی ما در نظام خانواده ،همین بحث کفائت را قبل از ازدواج مورد توجه قرار میدهیم، باید بگوییم تنها شرط مورد نیاز برای ازدواج عبارت است و به عقاید و تساوی در دین و دیگر به ثروت و... توجهی نداشته باشیم، زیرا حتی آن فقهایی که نظرشان شرط قدرت در پرداخت نفقه است، منظورشان بر قدرت فعلی نیست؛ یعنی حتی اگر در آینده هم به وجود آمد پذیرفته است؛ لذا اگر این فرهنگ درست بشود، خیلی بهتر از این است که بگوییم کسی که میخواهد ازدواج کند، باید تمکن مالی داشته باشد.»
تابناک را در شبکه های اجتماعی دنبال کنید
نظرات بینندگان
چرا ازدواج را تا حد یک معامله ،و یا خرید ،وفروش پایین می آورید ؟ در ازدواج به زن ،و مرد گفته میشود همسر ؟،آیا معنی همسر همان کلمهٔبرابر نمبباشد کخ تطابق با کرامت انسانب که خالق به آدمی عطا فرموده نمیباشد ؟ برای ازدواجحق برابر بین زن ،و مرد را شرط قرار دهید ،آنگاهخیلی از مسایل برطرف میگردد ؟ خوب بیاد دارم که آقای ری شهری فرمودند که به فرزندان خود کمک کنید تا ازدواجکنند حتی میشود برای مدتی تا زوجین توان مالی ،و استقلال پیدا کنند در خانوادهٔوالدین زندگی نمایند ؟ خود من پانزده سال پیش بگفتهٔایشان عمل کردم ،و دخترم را به پسری که هیچ توان مالی نداشت مزدوج نمودم و هنوز هم آنها را حمایت میکنم ، تا جایی که سه سال پس از بازنشستگی برای حمایت آنان هجرت نمودم ؟ منزل ویلایی خود را در شهر کرمانشاه که ۲۷۶ متر بود فروختم و با آن یک آپارتمان ۸۴ متری تهیه نمودم و کمک کردم تا آنها هم در همین مجتمع بتوانند یک واحد ۱۰۶ متری خریداری کنند ؟ الحمدالله اکنون دارای یک نوهٔنه ساله از حاصل این پیوند هستم ؟ بحای اینکه برای آنان ارثیه بگذارم ، کمک نمودن آنها به زندگی برسند ،، خدا را شاکرم که دختر دیگرم هم ازدواج نموده ،و یک نوهٔ یک ساله هم از آن پیوند دارم ، دو فرزند من ، اولی دارای مدرک دکتری تخصصی علوم اعصاب از دانشگاه تهران و دومی دارای مدرک فوق لیسانس مهندسی مدیریت ارزیابی شهری و کامپیوتر نرم افزار میباشد ، و هر کاری در توانم باشد پیش مرگ در خدمت آنان هستم ، خدا را شکر دو دامام هم مهندس عمران هستند ،، مردانی مسولیت پذیر و تلاشگر ؟، من کخ دهه هفتم عمرم را دارم سپری میکنم ، بدون شک سختیهایی را متحمل میشوم اما راضیم از سرنوشتی که خالق برایم رقم زده است ؟،،
بحث عندالاستطاعه بودن مهریه رو ناجوانمردانه تیتر زدی
این روش دور از انصاف است
جواب شما را از طریق یکی از معصومین میدم که اگه اشتباه نکنم حدیث از حضرت محمد ص است ولی مطمئن نیستم
(ایشان میفرمایند وقتی فقر از دری به خانه ای وارد شود ایمان از در دیگر خارج میشود)
دیگه شما خودتون تا آخرش برین وقتی این همه ناهنجاریها وفساد ها وفحشا در جامعه وجود دارد علتش چیست؟
بهترین راه اینه که همچنان مهریه بین زوجین و کاملا آزادانه انتخاب بشه و حالا که حکومت تصمیم گرفته پشتیبانی اجرایی برای نقد کردن این قرار داد به نفع زنها داشته باشه میتونه قانون رو اینجوری اصلاح کنه که متناسب با قدرت مالی مرد ، حکومت فقط بین 14 تا 110 سکه رو تضمین قانونی میکنه و بقیه مهریه به خود مرد مربوطه که بده یا نده....چه بسا یک مرد ده هزار سکه مهر رو یکجا پرداخت کنه یا زنی اصلا هبه کنه .... اما این حداقل و حداکثر پشتیبانی قانونی هم ایجاد عقلانیت میکنه و هم جلوی کلاه برداریها رو میگیره.....
این حرف که جوانی که پول ندارد ازدواج نکند حرف درستیه ولی خیلی گستااخانست نماینده کشوری که روی طلا و نفت و اینهمه معدن و....اباد شده این حرف رو بیان کنه با کدوم رو پس کار تو اونجا چیه وظیفه امثال شماها چیه...جز چندصباحی روی صندلی قدرت تکیه زدن و جمع کردن مال منال برا خودتون و خونوادتون و نهایتا طرفدارانتونه...
کلا مهریه رو جمع کنید مثل بقیه کشورهای دنیا زن و مرد از حقوق برابر برخوردار بشن البته این هم واضح که با وجود بعضی تفکرات همچین چیزی اصلا امکانپذیر نیست
داداش یعنی چی که احتمال بدیم در آینده پولدار میشه؟ تو ایران میخوابی صب پامیشی میبینی سرمایت نصف شده اونوقت تو احتمال در آینده میدی؟؟؟
تا لجبازيعدممذاكره با امريكا باشه. فحشا هرروز بيشتر ميشه چون بيكاري وبي پولي بيشتره
حرف بسيار درستي است
فرهنگ ازدواج در ایران غلط است.اهداف غلط است. دیدگاه خانوم ها نسبت به ازدواج در ایران رسیدن به ثروت بی زحمت و رسیدن به آرزو های مالی و زندگی لاکچری است که در خانه پدر محقق نشده.البته بعضی از پسر ها هم به دنبال پولدار شدن از طریق ازدواج با دختر پولدار است اما رویا پردازی در خانوم ها بیشتر رایج است به طوری که به صراحت
میگویند دنبال خواستگار پولدار هستند
این فرهنگ تجمل گرایی از طریق تلویزیون و سینما به ملت منتقل شده و تا وقتی که ریشه کن نشود مشکل ازدواج حل نخواهد شد
مرد جوانی را در نظر بگیرید که در یک شرکت/اداره/کارخانه کار میکند و زندگی معمولی و قابل قبولی دارد. در آن حوالی زن جوانی زندگی میکند و زندگی معمولی دارد. این دو باهم آشنا میشوند و به این نتیجه میرسند که با هم تفاهم دارند و ادامه مسیر زندگی را با هم طی کنند. بلافاصله بعد از عقد این دو یک باره مرد جوان دومیلیاد تومان(400 سکه طلا به عنوان مهریه) به زن بدهکار میشود. مرد مسول تمام مخارج و خواستههای زن میشود. این بدهی (مهریه) رفته رفته تبدیل به یک چماق بر سر مرد نگون بخت میشود. و اگر مشکلی پیش بیاید ...
حالا یک فرد عاقل چرا باید زندگی معمولی خود را به سمت این کابوس ببرد؟!
نیاز به تغییرات بنیادی در قوانین و رسوم است.
یک کم صبر کن اوضاع که بحرانی شد خودشون التماس میکنن تو رو خدا ازدواج کنید.همونطور که قبلا میگفتند تنظیم جمعیت و فرزند کم و الان میگن فرزندآوری
اینکه الان میگن مرد هایی که پول ندارن نباید ازدواج کنن علتش اینه که هنوز پیامد های ازدواج نکردن رو نمی دونن.
ازدواج نکردن بهترین و عاقلانه ترین تصمیم هست تا نسل منقرض شود تامشکل هم برای نماینده ها درست نشود واقعا اخه یک مملکت سرتا پا مشکل نه درامد گرانی با سرعت نور نبود امنیت شغلی هم بدترین شکل برده داری رارقم زد پس برده زیاد کردن کار درستی نیست
آقا پسر فقیر به هیچ عنوان نباید ازدواج کند.
اینطور هم برای خودش بهتره هم همسرش.
ازدواج پول ميخواد
لطفاتخیلی فکرنکنید
ان الشیطان یعدکم الفقر. جهت یادآوری به جناب نماینده
فقیر باید با فقیر ازدواج کند نه اینکه اصلا ازدواج نکند
فقیر حیات خلوت پولداران نیست که بایدی در کارباشد
البته قبول دارید که ثروتمند شدن در ایران با کشور های پیشرفته متفاوت است.اما قبل از این مرز بندی باید دید چه شده که فقیر فقیر شده و پولدار پولدار
از يك طرف نگران كاهش زاد ولد هستند از طرفي هيچ امكاناتي براي ازدواج وجود ندارد دختران وپسران پا به سن گذاشته واعتقادات بر باد رفته هيچ مسولي هم دلش نميسوزد چون از جنس اين مردم نيستند
مقامات دولتی و سران مذهبی فرزندان خود را در سن پایین مزدوج می کنند و وقتی علتش را می پرسی میگویند خوب نیست جوان مدت طولانی مجرد بماند باعث گناه و نا هنجاری میشود
سوال من این است آیا جوانانی که پدر و مادرشان مسئولین بلند پایه نیستند در معرض گناه نیستند؟ یا توانشان برای مبارزه با نفس بیش از آقازاده هاست؟
خیلی حالب است که امار طلاق در قشر مرفه زیاد تر است
:و بیچارگی های مخارج زندگی و سن ازدواج در قشر متوسط و پایین بیشتر
اخه ما اعتدال نداریم 4 درصد از جمعیت کشور مرفهترین افراد جهانند با فاصله فاحش که غرق می شون و لغزش میکنند ولی 40 درصد از افریقاییها هم بد ترند لرزش میکنند
بله صد در صد شرط است. هیچ زندگی ای با فقر ادامه پیدا نمیکند مجرد فقیر بهتر از متاهل فقیر و عیالوار است.
وصل بودن یا نبودن مسئله اصلی این است
حرف های استاد خوب بود اما کافی نیست. چه کسی جوانان را بیکار و فقیر کرده است؟ مگر قرار نبود هم دنیای مردم و هم آخرت آنان را بسازند؟!! پس چه شد؟ تا کی و تا چه زمانی وقت می خواهید؟!!!!
رای خود همین جوانان به کار نکردن و کنسرت و رقص و ...
فعلا تمرکزشون رو بخش اخرته گویا
وسیله ایاب و ذهاب هم پراید هست
متاسفانه کلاه گشادی سر عموم مردم رفته
بیشتر طلاقهای امروز جامعه ما به خاطر فقر و بیکاری است. بسیاری از زوجهای جوان هستند که با هزار امید و آرزو ازدواج کرده اند اما بعد از مدتی بعلت اینکه مرد در تامین مایحتاج زندگی در مانده می شود متاسفانه به ناچار کار به طلاق می کشد . امروز بزرگترین مشکل جامعه ایرانی نه فضای مجازی است و نه بیرون بودن چند تار موی زنان. بلکه بزرگترین مشکل جامعه ما بیکاری جوانان است.
مگر مادر بزرگ های ما در زمان قحطی جنگ جهانی دوم نبوده اند چرا در آن موقع فقر باعث طلاق نمی شد. الان خانوم ها تحمل کوچکترین کمبود مالی را ندارند و چشم و هم چشمی الان از جنگ جهانی دوم سنگین تر است
بیشتر طلاق های امروز به خاطر فقر فرهنگی است چون همیشه اقتصاد خوب و بد داشته ولی خانواده ها محکم بودن به جز در چند دهه اخیر که زن ها امدن بیرون از خانه
تمام این حرفها زمانی درست است که کسی بخواهد بر مبنای فقه اسلامی زندگی کند
امروزه چند درصد عقاید و روشهای زندگی ما بر مبنای فقه اسلامی است ؟؟؟
فقه اسلامی مثلا قوانین ازدواج و طلاق و دیه و ارث و شهادت و قیمومیت و حضانت و ... که زن را عملا نصف مرد می بیند چقدر مورد تایید نیمی از جامعه یعنی زنان است ؟؟
این موضوع که این قوانین بر مبنای قوانین و اصول فرهنگی نگاشته شده را نمی توان نادیده گرفت
آیا زن امروزی که مستقل و تحصیل کرده و شاغل و توانمد است می پذیرد که نصف مرد ارزش دارد ؟؟
در فقه اسلامی وظیفه ی زن در خانواده صرفا تمکین جنسی و فرزند آوری است و زن حتی برای شیر دادن فرزند و انجام امور منزل وظیفه ای ندارد
آیا در جامعه ی امروزی که هزار گونه پیچیدگی و گرفتاری وجود دارد و تعامل دوشادوش زن و مرد خانواده را متعادل می کند می توان از زن فقط چنین وظایفی را انتظار داشت ؟؟
دوست عزیز درقران امده که زن ومرد مایه ارامش یکدیگر خلق شده اند این علت حقیقی زیستن زن مرد درکناریکدیگر است .این ارامش مفهومی فرا مادی دارد ،عاطفی حسی ومعنوی است نه انچه ذکرفرمودید
دوست عزیز درقران امده که زن ومرد برای ارامش یکدیگر
مگر قرار است شما بهتر از خدا بفهمی ؟ !!! مگر ملاک حق و باطل ، نظر مردم است ؟ !! تا زمکانی که تفکر خود محوری داری نمی شود حرفی به شما زد چون قانع نخواهی شد اول باید تفکر خدا محوری داشته باشی بعدا می فهمی که فلسمه حکیمانه این دستوورات خدا چیست
به نظرم وهابی هستی نه مسلمان آن هم شیعه چون دیدگاهی که بیان کردی ریشه در الحاد شما دارد
اگر آینده را میدانستیم الان وضع مان خیلی بهتراز این بود.
عجب!
مسولین میخواستن فقر را از بین ببرند ولی اکنون 60 درصد جامعه را فقیر کرده و بدتر اینکه نسخه می پیچد که اگر پول ندارید ازدواج نکنید!!!! این نشانه چیست؟
ناشناس 16:48
نه دستاورد پر مغزیه واقعا. کیف کردم از نظرت.
عوضش در پیاده رو که قدم می زنی سرت به دیوار نمی خوره. کم چیزیه؟
بله تمکن مالی شرط است! بسه دیگه اینقدر خودتونو گول نزنید
منو گول بزنید من دوست دارم گول بخورم
دولت میتونه با ساختن خونه برای جوانان خیلی از مشکلات رو حل کنه
درسته، حالا اونیکه از نظر شرعی! بهش ازدواج واجب میشه!!! باید چکار کنه؟! ببخشید یادم نبود باید دوغ و کافور بخوره، اما یه عده دنبال بررسی رواج چند همسری باشن!!! عجب مملکت خوبی داریم ما، به همه نیازهای مردمش به بهترین نحو رسیدگی میکنه!!!
نظر شما
سایت تابناک از انتشار نظرات حاوی توهین و افترا و نوشته شده با حروف لاتین (فینگیلیش) معذور است.