دلایل اقتصادی افسارگسیختگی قیمت دلار چیست؟
وحید شقاقی شهری، عضو هیات علمی دانشگاه خوارزمی و کارشناس مسائل اقتصادی به تابناک اقتصادی گفت: مشکلات مربوط به نرخ ارز بخشی مربوط به مسائل داخلی است و بخشی نیز مربوط به مسائل خارجی است. با این حال ریشه اصلی مشکلات ارزی کشور به دلایل اقتصادی بازمی‌گردد و چهار عامل اقتصادی بر نرخ ارز تاثیرگذار بوده اند.
روند قیمت ارز در این سه سال اخیر، تقریبا صعودی بوده و بانک مرکزی تلاش کرده است تا با راهکار‌های مختلف، جلوی افزایش نرخ ارز و کاهش ارزش پول ملی را بگیرد. بررسی قیمت دلار در سامانه نظارت ارز (سنا) که تحت نظارت بانک مرکزی است، نشان می‌دهد، قیمت دلار در روز جاری (۱۲ مردادماه ۱۳۹۹) به ۲۱۵۰۰۰ ریال رسیده است. این نشان می‌دهد، در سه سال اخیر قیمت دلار، حدود ۴۷۱ درصد رشد کرده است.
به گزارش تابناک اقتصادی، به هر حال موضوع نرخ ارز تا آنجا اهمیت پیدا کرده که رهبر انقلاب در سخنان اخیر خود به آن به عنوان یکی از مسائل جدی اقتصاد اشاره داشتند. رهبر انقلاب در سخنان خود با مردم در روز عید سعید قربان فرمودند: اینکه این ارز همین طور افسار پاره کند و قیمتش روزبه‌روز بالا برود، چیز بسیار بدی است، این جزو کارهای کوتاه‌مدّت است که بایستی [مسئولین] انجام بدهند. البتّه من اطّلاع دارم بانک مرکزی تلاش های زیادی دارد می کند و ان‌شاء‌الله موفّق هم خواهد شد و این هم به بنده گزارش شده از جاهای مطمئن که این [موضوع] بیش از آنچه دلایل اقتصادی داشته باشد، دلایل امنیّتی -سیاسی دارد -نه اینکه دلایل اقتصادی نداشته باشد امّا [عمده] دلایل امنیّتی و سیاسی است- که خب اگر این [طور] باشد باید جدّاً مقابله بشود؛ کسانی هستند که به این آتش‌افروزی دامن می زنند.
به هر صورت، فارغ از اینکه دلایل امنیتی و سیاسی عمده دلیل افزایش نرخ ارز است، رهبر انقلاب به دلایل اقتصادی افزایش نرخ ارز نیز اشاره داشته اند. این دلایل اقتصادی افزایش نرخ ارز چیست و چه راهکارهایی برای جلوگیری از افزایش نرخ ارز می تواند وجود داشته باشد؟
وحید شقاقی شهری، عضو هیات علمی دانشگاه خوارزمی و کارشناس مسائل اقتصادی در پاسخ به این پرسش ها به خبرنگار تابناک اقتصادی گفت: مشکلات مربوط به نرخ ارز، بخشی به مسائل داخلی و بخشی نیز به مسائل خارجی بازمی گردد.
وی افزود: با این حال ریشه اصلی مشکلات ارزی کشور به دلایل اقتصادی بازمی گردد. شقاقی شهری ادامه داد: نرخ ارز و نوسانات آن به چند عامل وابسته است.
- اولین عامل بدهی خارجی کشور
- دومین عامل تراز تجاری کشور
- سومین عامل تراز ارزی کشور
- چهارمین عامل نیز تورم در اقتصاد است
این چهار عامل معمولا مهمترین عواملی هستند که می توانند حرکت های متغیر نرخ ارز را تعیین کنند.
این عضو هیات علمی دانشگاه خوارزمی ادامه داد: بدهی خارجی کشور اندک و زیر ۱۰ میلیارد دلار و سررسید بدهی خارجی ایران سالانه حدود یک تا دو میلیارد دلار است. برای درک بهتر از اندک بودن بدهی خارجی ایران، باید گفت که بدهی خارجی ونزوئلا، رقمی حدود ۱۸۰ میلیارد دلار می‌باشد. اندک بودن بدهی خارجی کشور، فرصتی است و می‌توان گفت که از منظر بدهی خارجی هرگز نرخ ارز از محدوده‌ای که پیش بینی می‌شود فراتر نخواهد رفت و شاهد جهش‌های بسیار بالا از کانال بدهی خارجی در نرخ ارز نخواهیم بود.
وی افزود: اما سه عامل تاثیرگذار دیگر بر نرخ ارز، مساله دارند و نوسانات شدیدتری را بر نرخ ارز تحمیل می‌کنند. سالیان سال است که تراز تجاری غیرنفتی کشور دارای کسری می‌باشد؛ یعنی واردات کشور بیش از صادرات غیرنفتی کشور است.
شقاقی شهری ادامه داد: در سالیان گذشته این کسری تراز تجاری غیرنفتی با درآمد‌های نفتی پوشش داده می‌شد، اما بعد از تحریم‌های نفتی و کاهش تقاضای نفت در دنیا به دلیل شیوع ویروس کرونا و در نتیجه کاهش صادرات نفت، این کسری تراز تجاری به سختی پوشش داده شد و این عدم پوشش خود را در متغیر نرخ ارز نشان داد. از سوی دیگر، در فصل بهار میزان صادرات غیرنفتی به دلیل شیوع ویروس کرونا ۴۰ درصد کاهش یافت که این موضوع نیز بر شدیدتر شدن کسری تراز تجاری دامن زد و این مساله در افزایش نرخ ارز بروز کرد.
این کارشناس مسائل اقتصادی در ادامه گفت: همچنین دو تا سه سال است که دچار ناترازی ارزی در کشور شده ایم که این عامل نیز همان گونه که گفتم بر نرخ ارز تاثیرگذار است. بخشی از این ناترازی ارزی به این بازمی‌گردد که صادرکنندگان ارز حاصل از صادرات غیرنفتی خود را به کشور بازنگرداند. هم اکنون گفته می‌شود که حدود ۲۷ میلیارد دلار به کشور بازنگشته است. هر چقدر ناترازی ارزی به وجود بیاید، فشار بر نرخ ارز و افزایش آن بیشتر می‌شود.
چهارمین متغیر تاثیرگذار بر نرخ ارز هم تورم است. تفاوت بین نرخ تورم داخل و خارج کشور بر نرخ ارز تاثیرگذار است. اقتصاد ایران در سال گذشته نرخ تورم حدود ۳۸ درصد را تجربه کرد و این در حالی بود که نرخ تورم جهانی حدود ۳ درصد بود. این اختلاف ۳۵ درصدی بر روی نرخ ارز تاثیرگذار بود و فشار وارد می‌کرد.
شقاقی شهری با اشاره به راهکار‌های اقتصادی کاهش نرخ ارز گفت: باید این عوامل تاثیرگذار به خصوص سه عامل آخر یعنی ناترازی تجاری، ناترازی ارزی و اختلاف نرخ تورم داخلی و جهانی حل شود تا مشکلات نرخ ارز حل گردد. ناترازی تجاری با توسعه صادارت و ایجاد تنوع در مقاصد صادراتی و کالاهای صادراتی می‌تواند از جمله راهکار‌های حل این ناترازی تجاری باشد. همچنین باید واردات یعنی واردات رسمی و غیررسمی (قاچاق کالا) هم مدیریت شود؛ بنابراین باید اصلاحات اساسی در نظام تجاری کشور مدنظر قرار بگیرد.
وی افزود: برای جبران ناترازی ارزی هم باید اقدامات سختگیرانه‌ای در قبال صادرکنندگان صورت گیرد تا آنها ارز حاصل از صادرات خود را به کشور بازگردانند. شقاقی شهری ادامه داد: همچنین باید جلوگیری از جهش‌های نرخ ارز و کاهش ارزش پول ملی، نرخ تورم داخلی کنترل و ریشه‌های افزایش نرخ تورم شناسایی و قطع شود؛ از جمله این ریشه ها، رشد نقدینگی است و باید موتور رشد نقدینگی خاموش شود.
شقاقی شهری در پاسخ به این پرسش که بازار متشکل ارزی چقدر می‌تواند بر روند نرخ ارز تاثیرگذار باشد، گفت: شکل گیری این بازار به هر حال تا یک حدی می‌تواند بر نرخ ارز تاثیرگذار باشد، ولی مهم این است که ریشه‌های افزایش نرخ ارز که عرض کردم چهار عامل می‌تواند باشد، قطع گردد.
افزودن تابناک به منابع ترجیحی گوگلتابناک را در شبکه های اجتماعی دنبال کنید
نظرات بینندگان
انشالله در دولت جوان و انقلابی آینده ، خواهیم دید که چه بر سر دلار خواهد آمد ؟ متاسفانه حسن روحانی هم دیگه نیست که گردنش بیاندازید
روند دلار تقریبا؟؟!!! صعودی بوده؟!!!
تنها راه مانند حل تبدیل شدن به یک کشور حرف گوش کن شدن است. فقط باید گفت بله قربان تا اجازه دهند؟؟؟
منظور شما کرنش است دیگه؟
بورس نورچشمی باحمایت بی چون وچرای دولت وتبلیغات شبانه روزی سایت هاوروزنامه های سینه چاک بورس قله ۲ میلیون واحدی روفتح کرد درشرایط بیسابقه ترین تحریمها بورس ایران رشد بی منطق وبی دلیلی داشته و دومین بورس پربازده جهان شد !!! زیمباوه رتبه اول و ونزوئلا رتبه سوم دنیاست رشد بی منطق و ۲۰ برابرشدن ان دریک سال همه بازارهای دیگرراهم متلاطم کرده وهم اکنون شاهد افزایش روزانه قیمت مسکن وخودرو و ارزو طلا ناشی از ان هستیم تااین حمایت از بورس نورچشمی ادامه دارد بایدهمچنان شاهد رشدبازارهای رقیب باشیم
بی کفایتی
دلیل افسار گسیختگی. بورس را برسی کنید. دلار بدبخت را ول کنید خودش درست میشه
هر وقت دست صادر کننده موارد غیر اولیه و خام باز گذاشته شد و رانت خواری در واردات حذف شد و از ورود اجناس درجه 3 خارجی (لوکس و غیر ضروری) جلوگیری شد تراز ارزی هم حل می شود
یک جوری گزارش را نوشته اید که انگار کرونا فقط در ایران آمده است اگر ما بخاطر کرونا صادرات نداشتیم کشورهای خارجی هم صادرات نداشته اند و مگر رسانه ها نمی گویند که 40 میلیون در آمریکا بیکار شده اند و آیا این بی کاری باعث بهم خوردن تراز مالی آنها نمی شود؟ چطور پول آنها باارزش تر شده ولی پول ما نه؟ پس کرونا مشکل ارز نیست چون کشورهای بدتر از ما هستند که تازه پولشان تغییر نکرده ولی در برابر ما باارش تر شده ثانیاً با افزایش قیمت دلار واردات به شدت کم شده است و خرید کالاهای خارجی توسط مردم کمتر شده است و مسافرت های خارجی هم به حداقل رسیده است ثالثاً چطور است که ما براحتی جلوی چشم آمریکا بنزین به ونزئولا صادر می کنیم ولی نمی توانیم غیر رسمی نفت خام بفروشیم کافی است دو 3 دلار ارزان تر بفروشیم ضمن اینکه صندوق های پولی پشتیبان برای چنین روزهایی طراحی شده است رابعاً کی گفته شما دلار را داخل ایران تحویل وارد کننده بدهید به اندازه کافی واسطه در کشورهای خارجی وجود دارد که بتوانند دلارهای صادرکنندگان را به واردکنندگان در کشور ثالث بدهند
افزایش قیمت ارز فقط یک دلیل میتونه داشته باشه: پول بدون پشتوانه!
هر فلسفه دیگه ای ببافند باطل است!
دولتهای ما عادت دارند که هر وقت کم آوردن پول بدون پشتوانه چاپ کنند که این کار خودش رو در زمان بحرانهای سیاسی و اقتصادی به شکل کاهش ارزش پول نشون میده.
یک علت از بی پشتوانگی ریال هم اینه که بخش عمده پشتوانه رسمی ریال گنجینه جواهرات موزه ایران و کارخانه های دولتی هستند که دولت هیچوقت حاضر نیست اونها رو در حمایت از ریال حراج کنه. پس ریال بدون پشتوانه ست!
دولت بزرگترین ابزار کسب درآمد و پیاده سازی عدالت و فقر زدایی را دارد اما نمی دانم چرا دنبال افزایش درآمد خود از طریق کاسبی و دلالی است که هم مضرر عدالت و هم باعث فقرزایی و کسب ثروت های نامشروع در جامعه می شود. اگر بنزین ارزان است اگر برق ارزان است و اگر ... راه آن افزایش قیمت آنها نیست و بدترین روش افزایش خدمات دولتی برای جبران هزینه های خود است چون بازار نسبت به هر افزایش قیمتی حساس است و اگر دولت یک قدم منفی بردارد بازار دو قدم منفی برخواهد داشت و این موضوع را همه مردم با پوست و گوشت خود تجربه کرده اند. دولت اگر ارزش پول ملی را بالا ببرد بزرگترین خدمت را هم بخود و هم به ملت می کند چون بی هیچ شکی بدون افزایشی در قیمت خدمات دولتی و بدون آنکه مردم متوجه شوند و آثار روانی داشته باشد خودبخود افزایش می یابد و نگرانی ارزان بودن بنزین و برق و آب توسط دولت بی معنا می شود.
این موضوع ساده را همه مردم فهمیده اند ولی نمی دانم چرا دولتیان نفهمیده اند و فکر می کنند با گران شدن خدمات دولتی سود می کنند در حالی که بیشتر ضرر می کنند
دلار کاهش می یابد اما نه در زمان این دولت که برجام را قبله و آمال خود قرار داده است
شما یقین بدان اگر صادرات نفت هم داشتیم همین اوضاع را داشتیم اما به نوعی دیگر داشتیم. الان کشورهایی که مثلاً نفت و گاز ندارند و حتی مصرف کننده محض هستند چکار می کنند که حداقل یک ثبات و آرامش اقتصادی دارند. دیگه از افرادی که نمی توانند قصه راحتی چون کنکور را حل کنند و تا بالاترین مقام کشور ارجاع می دهند توقع داری بیایند اوضاع اقتصادی
را حل کنند
یکی بگه چرا تو افغانستان و سوریه دلار بال نمی ره واینقدر تورم نیست اگر این معما حل بشه کار ماهم درست میشه
دولت مثل کسی است که صدها بار درب لانه مار گزیده شده است اما باز هم چوب داخل سوراخ مار می کند و مثل کسی است که دائم دور خودش می چرخد و فکر می کند در حال فتح دنیا و پیشرفت است در حالی که فتح دنیا با مسیر مستقیم و رو به جلو قابل پیمایش است. هر سال قیمت ها را افزایش می دهد به دو هفته بر نمی خورد که تمام اجناس گران می شود و مایحتاج خود را باید چند برابر تهیه کند و کلی هزینه کند تا ناراضایتی های ملت را جبران کند که در واقع مثل آب در هاون کوبیدن است و هزینه تراشیدن. با کسری بودجه مواجه می شود کارهایی می کند که ارزش پول پایین می آید و به خیال اینکه ارزش کسری بودجه کاهش و جبران می شود ولی در باطن کسری بودجه اش با افزایش هزینه هایش و بی ارزش شدن منافعش که حتی تا ورشکستگی شرکت های دولتی می رود چند برابر می شود. باید بفهمیم هرگاه کار نکردن و تصمیم نگرفتن بهتر از کارکردن و تصمیم گرفتن می شود مسیرمان به سمت پرتگاه و نابودی است و زمان تحول و تغییر رویه بنیادین است
یکی بگه چرا تو افغانستان و سوریه دلار بال نمی ره وینقدر تورم نیست اگر این معما حل بشه کار ماهم درست میشه
بدون تردید وضعیت بد اقتصادی نتیجه دستکاری بورس و رشد غیرواقعی آن است که به سایر بازارها و کالاها کشیده شده است
عامل اصلی افسارگسیختگی بی نظمی و بی برنامگی و بی توجهی به آمار شفاف است مجلس و دولت و خبرگزاریها همه باید در جلوی چشمشان یک درگاه آماری باشد و همه چیز را رصد کنند برای نمونه حتی یک عدد سوزن هم وارد کشور یا از کشور خارج می شود باید مشخص باشد چه کسی وارد می کند چقدر وارد می کند مصرف داخلی آن چقدر است تولید آن در داخل چقدر است علت واردات و صادرات آن برای چیست و ... و همیشه کی(ki) کی(key) کجا و چی چه چرا را مرتباً و منظماً در امورات خود داشته باشیم. ما در کشور مدیر و کارشناسان خوب کم نداریم چیزی که کم داریم مدیران و کارشناسان عالی منظم و حرفه ای و متخصص در آمار و گزارش ساده و مختصر و مفید و بدردبخور است
دليل اصلى و مهم افزايش قيمت ارز بخصوص دلار در افتادن با امريكا است امريكا در حال حاضر دشمن شماره يك ايران است و هر كارى بتواند بر عليه ايران انجام ميدهد همين ديروز ٢٠ نوع فلز ايران را تحريم كرد بر عكس اگر همين فردا ترامپ تحريمهاى ايران را بردارد بدون هيچ حركتى در داخل ظرف ٢٤ ساعت قيمت دلار نصف ميشود بنابراين دلايلى ديگرى كه براى افزايش قيمت ارز مطرح ميشود دلايل فرعى است
دیدگاه خود را بنویسید
سایت تابناک از انتشار نظرات حاوی توهین و افترا و نوشته شده با حروف لاتین (فینگیلیش) معذور است.