اقتصادی

در حالی که خودرو سازان برای تعبیه استاندارد سوخت یورو 4 که مستقیما با جان انسانها سر و کار دارد،بهای خودروها را 2 تا 3 میلیون افزایش میدهند، آیا صحبت کردن از مصرف سوخت زیر 6 لیتر در هر 100 کیلومتر خنده دار نیست؟و مهمتر از همه، در حالی که با وجود همه اینها وزیر صنعت و معدن و تجارت با سینه ای سپر از منافع خودروسازان حمایت میکند و گزارش تحقیق و تفحص از خودروسازان بعد از ماهها هنوز به قرائت در مجلس نرسیده است،چه انتظاری است؟

در روزهای اخیر، سر‌و‌صداهای بسیاری بابت پرداخت ۴.‌۲ میلیارد دلار داریی بلوکه شده ایران که بر پایه توافق ژنو‌ غرب قرار است در هشت قسط به ایران بازگرداند، در گرفته است. موضوع شایعاتی که برخی در خصوص عدم واریز این اقساط به حساب ایران پراکنده‌اند‌، به یک سو؛ اما موضوع مهم‌تر در این میان آنکه این پول از کجا به ایران پرداخت می‌شود؟

چرا برخی نمایندگان مجلس به گونه‌ای سخن گفته و رفتار می‌کنند که مخاطب را به این فکر می‌اندازند که ایشان ‌بیرون گود نشسته و هر کدام از سویی بر سر دولت فریاد می‌کشند که چنین و چنان کن‌ و جالب آنکه اگر دولت به این فریاد‌ها توجه نکند یا به اشکالات آن‌ها اشاره کند، سر و صدای این دست از نمایندگان بلند می‌شود و شروع به انتقاد از عملکرد دولت می‌کنند!

در حالی که اگر یارانه سوخت و انرژی 100 درصد حذف شود، باید به شکل مساوی در بین همه افراد تقسیم شود تا همه از درآمد نفت سهم ثابت داشته باشند. باید کاری شود که همه از درآمد نفت سرانه ثابت داشته باشند و آنوقت اگر کسی نیازی به این سرانه نداشت و نخواست تا آن را دریافت کند، به شکل داوطلبانه و خود خواسته از دریافت آن انصراف دهد...

وقتی دبیر‌کل مجمع اسلامی بانک‌ها می‌گوید، هیچ عزمی برای جلوگیری از فساد در بانک‌ها نیست، طبیعتا باید نهادهای بازرسی، نظارتی و... واکنش نشان دهند. باید به مردم بگویند که چرا هیچ عزمی وجود ندارد و اگر دارد، چرا این فساد‌ها هنوز ادامه دارد؟ مردم منتظرند.

در نهایت همه ساز و کار هایی که مسئولان بورس تهران برای فرار از افت شاخص بورس به آن ها چنگ زندند از جمله محدود کردن سیستم عرضه و تقاضا و متوقف کردن نماد پتروشیمی ها نیز نتوانست منجر به بروز واقعیت های نهادینه شده در پس بازار سرمایه تهران شود و افت شاخص همچنان حکایت از آن دارد که مسئولان بورس نمیخواهند یا نمیتوانند مشکل اساسی بورس را هدف گیری کنند.

به راستی قیمت خودرو باید به چه رقمی برسد تا خودرو‌سازان، دست از سر متهم کردن جامعه و مسئولان و کل اقتصاد کشور بر‌دارند و این گونه فضای اقتصادی و اجتماعی کشور را درگیر تنش و تشویش نکنند؟ چرا شرکت‌های خودروسازی کشور از هر اتفاق و بهانه‌ای برای زدن ساز افزایش بهای خودرو استفاده و سوء‌استفاده می‌کنند؟

‌من در ‌دانشگاهی در این باره سخنرانی کردم. پس از آن رئیس این خیریه که آدم مشهور کشوری هم هست، با بنده تماس گرفت‌ که پا در کفش ما نکنید!‌ حرف ما این است که ما دو تا پرسش منطقی بیشتر نداریم؛ یک اینکه صورت‌های مالی تلفیقی خیریه خود را بدهید که مردم در جریان میزان دارایی و بدهی و ریز اطلاعات اقتصادی شما قرار بگیرند و دوم آنکه بگویید چقدر کار خیر کرده‌اید؟

در حالی که چندی است، خط لوله صلح به دلیل ناتوانی دولت پاکستان در تأمین سرمایه لازم برای تکمیل آن در خاک خود با مشکلات و پیچیدگی‌های بسیاری روبه‌روست، روز گذشته در دیدار سه وزیر خارجه ایران؛ عمان و هند از جایگزین این خط لوله به شکل رسمی رونمایی شد‌.

گویا مسائل مربوط به هدفمندی یارانه‌ها، پا را از راهروهای بین مجلس و دولت بیرون نهاده و دولتیان سعی بر آن دارند ‌با طرح این مسائل در فضاهایی متفاوت از پیچ و خم‌های بروکراسی و شمایل شق و رق مدیریتی، بر هدفمندی یارانه‌ها حاشیه‌نگاری کنند؛ اما طرح این مسائل در این فضا‌ها، پرسشی بزرگ در پس خود ‌دارد.

سخنان محمد باقر نوبخت در گفتگوی ویژه خبری تنها در بر دارنده یک نکته جدید بود و آن اعتراف به شکاف بین درآمد مردم در جامعه و قیمت هایی به سوی اساس نرخ بین المللی حرکت میکنند بود. اما این اعتراف نه به معنی تلاش برای رفع آن، بلکه تنها به معنی تایید وجود آن و یک دلجویی خام از مردم است...

در حالی که پیش از این، افزایش بهای حامل‌های انرژی برای سال آینده قطعی شده بود و وزیر اقتصاد از آغاز فاز دوم هدفمندی یارانه‌ها از ابتدای سال آینده ‌خبر داده بود، معاون اول رئیس‌جمهور مجوز افزایش بهای برق را از یکم بهمن‌ به وزارت نیرو صادر کرده و آنچه به نظر می‌رسد، این است که قفل‌های هدفمندی در فاز دوم در حال باز شدن هستند!

داستان سال گذشته گویا با همان طرح و پیرنگ در حال تکرار ‌است و شرکت‌های مشغول در بخش خودروی کشور، در صدد هستند تا از هم‌اکنون فضا را برای افزایش قیمت‌ها در محصولات خود آماده کنند. این در حالی است که پشت سر این افزایش قیمت و سخنرانی پیرامون آن، نکته‌هایی بس لطیف و ظریف هست.

در حالی وزیر اقتصاد از شروع اجرای فاز دوم هدفمندی یارانه‌ها از آغاز سال ۹۳ سخن می‌گوید که همه شواهد ‌حکایت از آن دارد که قرار است دولت این فاز را در یک فضای کاملاً مبهم اجرا‌ کند؛ فضایی مبهم که تنها و تنها امید دولت در آن، فرم‌های خود‌اظهاری است که قرار است تا چند روز آینده منتشر شود.

اگر همه مسئولان و مقامات کشور، اعم از دولتی و مجلسی، به سادگی و با روی باز پذیرای رسیدگی به اتهاماتی که حتی به ناروا متوجه آن‌ها شده‌ بودند، اکنون شاهد این ‌نبودیم که بسیاری از متخلفان و مفسدان مالی، ‌فضا را آنقدر مساعد ببینند که خود را آماده‌ هر گونه تخلف از ریز و درشت کنند.

سه تن از نمایندگان مجلس شورای اسلامی در طرحی که به نام «راهبرد سوم» برای هدفمندی یارانه‌ها به دولت ارائه کرده‌اند، پیشنهاد‌هایی ‌برای اجرای هدفمندی در فاز دوم آن مطرح ساخته‌اند که یکی از آن‌ها، افزایش یکباره قیمت حامل‌های انرژی است. این طرح در حالی مطرح شده ‌که چندی پیش، دو ‌استاد‌ ایرانی علم اقتصاد، پیشنهاد دیگری ‌برای اجرای هدفمندی یارانه‌ها مطرح کرده بودند.