یک کارشناس مسائل بین الملل در گفتوگو با تابناک
چرا روسها برای احیای برجام تقلا میکنند؟ / مسکو چه منافعی را دنبال میکند؟
در ماههای گذشته، تحرکات زیادی برای بازگشت طرفهای برجام به میز مذاکرات هستهای انجام شده است؛ تلاشهایی که هرچند تاکنون نتیجه عینی و مشخصی نداشته است، همچنان در جریان است. در این میان، روسیه بیش از هر زمان، در حال تلاش برای احیای برجام و متقاعد کردن طرفین برای بازگشت با مذاکرات است.


بین الملل تابناک: در ماههای گذشته، تحرکات زیادی برای بازگشت طرفهای برجام به میز مذاکرات هستهای انجام شده است؛ تلاشهایی که هرچند تاکنون نتیجه عینی و مشخصی نداشته است، همچنان در جریان است. در این میان، روسیه بیش از هر زمان، در حال تلاش برای احیای برجام و متقاعد کردن طرفین برای بازگشت با مذاکرات است.
در این راستا، روسیه اخیرا تلاشهای گستردهای برای سفر رافائل گروسی مدیر کل آژانس بین المللی انرژی اتمی به ایران انجام داده است. از سوی دیگر، از زمانی که دولت سیزدهم در ایران روی کار آمده نیز مقامات ایرانی و روسی دیدارها و گفتگوهایی با یکدیگر داشته اند و مسکو از تهران خواسته روند بازگشت به مذاکرات هستهای را شتاب ببخشد. در واقع، آنها فشار زیادی به طرفین به ویژه ایران برای ازسرگیری مذاکرات وارد کرده اند.
پرسش این است که چرا روس ها به دنبال احیای برجام هستند و از آن چه نفعی می برند؟ این پرسشی است که دکتر «علی جعفری» کارشناس مسائل بین الملل در گفتوگو با تابناک بدان پاسخ داده است.
این کارشناس مسائل بین الملل عنوان کرد: در خصوص رویکرد روسیه نسبت به برجام، دورههای متفاوتی را در مورد آن میتوان صحبت کرد و البته در بین کارشناسان، نظریات متفاوتی در این خصوص وجود دارد. در گذشته، زمانی که مذاکرات برای انعقاد برجام بین ایران و کشورهای غربی در حال انجام بود، گفته میشد که روسیه اقداماتی را انجام میدهد که نشان دهنده موافقت صددرصدی با برجام نیست یا در دوره ترامپ گفته میشد که روسیه خرسند است از اینکه برجام به مشکل برخورده است و ترامپ از آن خارج شده که البته دلایل مختلفی در این خصوص ذکر شده است. از جمله اینکه برجام به معنای باز شدن جای پای کشورهای دیگر در عرصه منطقه و در ایران تلقی میشد؛ از جمله چین به عنوان یک رقیب و یک قدرت اقتصادی نوظهور که یکی از رقبای روسیه نیز به شمار میرود.
دلیل دیگر این بود، روسیه در حالی که برجام منعقد میشد، در حوزه انرژی به مشکل برمیخورد؛ چرا؟ چون ایران به بازار انرژی به ویژه گاز جهانی ورود پیدا میکرد و اروپا ممکن بود سعی کند سبد انرژی خود را متنوع و در این مسیر از ظرفیت ایران استفاده کند و این مسئله برای روسیه خوشایند نبود.
وی افزود: نکته دیگر اینکه انعقاد برجام به معنای بازگشت ایران به چرخه اقتصاد جهانی بود و اين یک نوع تضاد منافع بین ایران و روسیه ایجاد میکرد، به ویژه که ایران و روسیه هر دو جزو کشورهای صادرکننده نفت و گاز بودند. در نتیجه بازگشت ایران به بازارهای بینالمللی میتوانست درآمدهای نفتی و گازی روسیه را هم تحت تاثیر قرار دهد. اما اخیرا به ویژه از زمانی که جو بایدن روی کار آمده و ابراز تمایل کرده برای احیای برجام، روسیه هم رویکرد نسبتا متفاوتی را نسبت به گذشته داشته است، برای احیای برجام تلاش و ایران را تشویق و کشورهای اروپایی و آمریکا را برای بازگشت به برجام و احیای آن ترغیب میکند.
جعفری ادامه داد: حمایت روسیه از احیای برجام در دوره جو بایدن چند دلیل میتواند داشته باشد: یکی اینکه روسیه معتقد است که برجام الگوی مناسبی برای عدم اشاعه تسلیحات هستهای در منطقه غرب آسیا است. لذا به هر دلیل که ایران بخواهد به سمت افزایش فعالیتهای هستهای و نقض برجام پیش رود، بقیه کشورها بخصوص کشورهای حاشیه خلیج فارس نیز به سمت افزایش فعالیتهای هستهای و دستیابی به سلاحهای اتمی پيش خواهند رفت تا بتوانند یک توازن امنیتی را با تهران برقرار کنند. در چنین حالتی طبیعی است که رقابت تسلیحات هستهای در غرب آسیا افزایش يابد، فضای تنش آمیزی را به وجود خواهد آورد و این فضا قطعا امنیت روسیه را هم در مجاورت آنها تحت الشعاع قرار خواهد داد. لذا مسکو به این نتیجه رسیده که پرونده فعالیتهای هستهای ایران نباید به عنوان یک عامل تنشزا و تداوم دهنده بحران دیپلماتیک بین تهران و کشورهای جهان ادامه پیدا کند.
این کارشناس مسائل سیاست خارجی اظهار داشت: موضوع بعد تصمیماتی است که در دوره جو بایدن گرفته شده است. آمریکا از افغانستان خارج شده و گفته میشود که تا پایان سال میلادی از عراق خارج خواهد شد و زمزمههایی از کاهش نیروها و خروج از سوریه شنیده میشود. همه این تحولات نشان میدهد، آمریکا به زودی از منطقه غرب آسیا خارج خواهد شد. روسیه در این شرایط احساس میکند که باید برجام را احیا کند تا یک فضای باثبات در منطقه ایجاد شود و بتواند نفوذ منطقه ای خود را از طریق ایران افزایش دهد. میدانیم که روسیه در گذشته بخشی از نفوذ منطقهای خود را به واسطه ایران اعمال کرده و خروج آمریکا از منطقه و نقشی که ایران در این تصمیم داشته است، روسیه را ترغیب کرده که این اتفاق بیفتد تا بتواند از طریق ایران نفوذ خود را تعميق بخشد.
جعفری افزود: نکته دیگر به روابط دیپلماتیک ايران و روسیه بازمیگردد. تنشزا شدن پرونده هستهای ایران و تضعیف برجام، روابط ایران و روسیه را هم دچار مشکلات زیادی میکند. کما اینکه تشدید و تداوم تحریمها و سیاست فشار حداکثری ايالات متحده در ماهها و سالهای گذشته آسيبهایی را هم به روابط دو طرف به ویژه در حوزه اقتصادی و تجاری وارد کرد. لذا روسیه شرایط را برای تعميق و گسترش روابط اقتصادی و تجاری فراهم میبیند؛ از این روی تلاش میکند برجام را احیا کند تا بتواند از این منافع استفاده کند.
بخشی از این منافع هم به بحث قرارداهای تسلیحاتی و منافعی که روسیه از آن خواهد داشت برمیگردد. روسیه به امید اینکه برجام احیا شود و ممنوعیت صادرات تسلیحات به ایران برداشته شود و بتواند به عنوان یکی از شرکای مهم ایران برای صادرات تسلیحات پیشقدم شود، تمایل دارد این کار را انجام دهد. شرکت تسلیحاتی دولتی روسیه یعنی شرکت «روس آبارون اکسپرت» که دستاندرکار صادرات تسلیحات روسیه است، در همین چندماه گذشته در سال ۲۰۲۱، در حاشیه نمایشگاه هوافضای ماکس ۲۰۲۱ روسیه، از امضای قرارداد تسلیحاتی به ارزش یک میلیارد یورو با ایران خبر داد.
این نشان میدهد که روسیه منافع زیادی در صادرات تسلیحات دارد.سرلشکر باقری رئیس ستاد کل نیروهای مسلح نیز در سفر اخیری که به روسیه داشت، به صراحت اعلام کرد که قرارداد خرید تجهیزات نظامی مثل هواپیماهای جنگنده، جت آموزشی، بالگردهای رزمی منعقد شده و درباره اجرایی شدن آن مذاکراتی صورت گرفته است.
وی در نهایت گفت: همه اینها نشان میدهد که روسیه امروز به این نتیجه رسیده است که احیای برجام هم منافع اقتصادی و تجاری آن را تامین و هم نفود منطقهای این کشور را در خاورمیانه و غرب آسیا ایجاد خواهد کرد و هم از برجام به عنوان یک الگوی عدم اشاعه تسلیحات هستهای استفاده میکند برای اینکه از فعالیتهای هستهای کشورهای دیگر جلوگیری کند و نتوانند به سلاح اتمی دست پیدا کنند. در مجموع موضوع برجام در شرایط فعلی، يکی از موضوعات مهم سیاست خارجه روسیه است و بنا بر دلایلی که گفته شد تلاش میکند، بر خلاف گذشته هم از طریق مذاکراتی که با ایران دارد و هم از طریق ترغیب کشورهای اروپایی و آمریکا برای شروع مذاکرات، برجام را احیا کند.
تابناک را در شبکه های اجتماعی دنبال کنید
نظرات بینندگان
هموطنان روسیه کشوری مستقل است منافع ملی خودش را خود تعریف میکند منطقی باشیم آیا روسیه مصدق راازبین برد ویا ازایران حق توحش میگرفت ویا هشت سال جنگ تحمیل کرد ویاهواپیمای مسافربری را عمدا ساقط کردو....دشمن اصلی را بشنا سیم
در این 8 سال جنگ شما کجا بودید آن تفنک تانگ خمپاره ومیگهایی که بر سرما بمب میریخت برای کجا بود.آیا ترکمان چایی اجرا شد ....
مردم: نه شرقی نه غربی جمهوری اسلامی را الان باید معنی کنید غرب که هشت سال مذاکره نتیجه نداشت باید ولش کنید روسیه و چین هم که در رابطه با کرونا و واکسن و بردگی مردم شون با هوش مصنوعی دارند پول به جیب میزنند و قابل اعتماد نیستند روی پای خودتون بایستید پتانسیل داخلی رو بکار بگیرید
البته بی انصاف نباشیم چراکه هرکشوری دنبال منافع خودش هست مثل ما
فرمودند بیشترین خیانت را روسها کردن من خیانتهای آمریکارا چندتاش رو میگم دوستان غربزده هم خیانت های روس رابگن
کودتای ۲۸مرداد وسرنگونی مصدق ، زدن هواپیمای مسافربری وکشتن زن وبچه های بی گناه، کمک همه جانبه به صدام،ترورسرداردلها،۴۲سال تحریم همه جانبه وفشارشدید برمردم مظلوم ایران،تحریم دارو وندادن دارو به بیماران سرطانی و... دیگه خسته شدم حالا نوبت غربزده هاست
من درباره انگلیس و روسیه نوشتم:
انگلیس: باعث مرگ نیمی از جمعیت ایران در جنگ جهانی اول. عامل اصلی جدا شدن افغانستان و بلوچستان پاکستان امروز و بحرین از ایران.
شریک اصلی روس ها در قراردادهای ترکمنچای و گلستان
روسیه:
روس ها هم قرارداد ترکمنچای و گلستان .
و همین طور از بین بردن امارت بخارا در آسیا میانه
و این بازی با داستان نفت و گاز
مرگ بر روسيه اشغالگر
جنگ جهاني دوم ايران رو اشغال كرد و بعدش با قراردادننگين تركمچاي و گلستان ، ايران رو تجزيه كرد
در اینکه روسیه ضررهای فراوانی به ما زده و می زند نیست. اما در شکست هر دو جنگ با روسیه، انگلیس نقشی کلیدی داشت . و مثلا متحد ایران در جنگ بود برای اینکه می خواست در جنگ با فرانسه ، روسیه را تبدیل به متحد کند. خیانت کرد و کمک های نظامی خود را قطع کرد و اطلاعات نظامی از جمله تعداد سربازان و محل استقرار نیروهای ایران را به روس ها داد. و یکی از دلایل اصلی شکست شد که چنان دقیق اطلاعات به روس ها داد که ماشبیخون زدند در قفقاز در حالی که تعداد سربازهای ایران در قفقاز بیش از روس ها، چون روس ها در حال جنگ با فرانسه بودند. قطعنامه ها را هم نماینده انگلیس تنظیم کرد. و بعد از جنگ اول نماینده انگلیس به خاطر خدمت به روس ها از دست تزار وقت روسیه جایزه خدمت (مدال) به روسیه را دریافت کرد.
و در قرارداد جنگ اول انگلیس ها مرز ها را دقیق تعیین نکردند که یکی از دلایل اصلی جنگ دوم شد
قرارداد ترکمانچای و گلستان قبل از جنگ جهانی دوم بوده .. داداش
من نمی گم روسیه فرشته است. اون هم کشوری است که مثل هر کشوری دنبال منافع خودش است. آمریکا و اروپا هم همینند... نمی دانم این همه کامنت بدون ارائه هیچ دلیلی علیه روسیه چیه؟!! روسیه همیشه مخالف حمله نظامی به ایران بوده. در دادن رای وتو با ایران همکاری کرده... روسیه و چین رقیب آمریکا و اروپا هستند و طبیعی هم هست که از موضع ضد آمریکایی ایران استقبال کنند. بلاخره ایران هم باید بین اینها یکی رو انتخاب کنه و ما از اول انقلاب همیشه علیه آمریکا شعار دادیم... حالا روسیه رو هم که خوشمون نمیاد... می شه بگید به کی اعتماد دارید؟
مخالف بوده چون منافع زیادی در ایران که رعیتش است دارد
آقای بینش با سندحرف بزنید هیچوقت نصف دریای خزر مال ما نبود از آستارا به آنطرف جزو آبهای داخل سرزمینی شوروی بود حالاحالا مال چهار کشور جدید است وایران میخواهد سهم سابق خود را زیاد کند دقیق باشیم
ایران قوی ومقتدر خیلی ازمعادلات راعوض میکند
دراینده حتی آمریکاهم تغییر موضع خواهد داد
انشاءالله بزودی خواهید دید
با سلام واحترام السلام علیک یا حضرت ابا عبد الله الحسین ( علیه السلام )
با سلام واحترام السلام علیک یا حضرت ابا عبد الله الحسین ( علیه السلام )
خیانت های روسها و جنایتها یشان در وطن مان کمتر از امریکا و انگلیس نیست دو مورد ان قراردادهای ننگین گلستان و ترکمنچای و فتنه پیشه وری ملعو.ن و........ است ابن روسها نوه و نتیجه همان تزار ها و مقامات اتحاد جماهیر شوروی هستند فکر نمی کنم امار بگیرند کسی در کشور ما به روسها اعتماد داشته باشد . .
تقریبانظراکثرخوانندگان محترم راخواندم!!!قریب به اتفاق بادیدمنفی افراطی نسبت به روسیه وسیاستهای آن بامدنظرقراردادن گذشته چندصدساله اخیرروسهانگاه کرده ومطلب گذاشتید!!!دوباره این مقاله راخواندم،ازاین مطلب هیچ جمله ومعنایی مبنی براینکه روسیه می خواهددوست ایران باشدیاایران دوست روسیه هست یامیخواهدباشد ندیدم،به شماهم توصیه می کنم دوباره این مقاله روبدون پیش قضاوت ذهنی مطالعه کنیدلطفا!!!نویسنده مختصرودقیق به بعضی علتهای تمایل وفعالیت محسوس روسیه برای به جریان انداختن ونتیجه گرفتن مذاکرات برجام اشاره کرده والبته بعضی دلایل دیگرراهم احتمالا نگفته!!!...ذکراین نکته ضروریست که درعالم سیاست صحبت کردن ازدوستی به آن معنی که مادرارتباطات عادی انسانی خودمون ازش یادمی کنیم،تقریبابی معنی هست!!!همه کشورهادردنیابراساس منافع ملی خودشون روابطشونوبادیگران تنظیم می کنند!درتاریخ زیادبودن کشورهاییکه به زعم ماروابط دوستانه ای دریک دوره زمانی داشته اند،امادرمقطع زمانی دیگر حتی باهم واردجنگ شدند!!!نکته دوم،منافعی ملی تعریف شده برای هرکشوری باتوجه به تغییرشرایط زمانی ومنابع انسانی ومالی وشرایط اجتماعی واقتصادی و..... کشورومنطقه پیرامونی وجهانی،قابل تغییرهست والبته بخش کوچکی ازاین منافع تعریفی ممکنه برای کشوری تاسالهاثابت وبدون تغییرباشه!!!باتوجه به این نکات هرکشوری سعی می کنه تاحدامکان درزمینه های مختلف خودشوقویترکنه ودست برترداشته باشه تااولا ثبات وتداوم اقتدارحاکمیت ملیشوتثبیت کنه ودرثانی نقش مناسب باتوجه به ظرفیتهای خودشودرمسائل منطقه ای وجهانی ایفاکنه ودرنتیجه اون توسعه متوازن ورفاه اجتماعی وامنیت و.... برای ملت خودش درکوتاه مدت وبلندمدت تضمین کنه!!!بعضی دوستان اشاره کردن به این مضمون که" درمقابل روسیه کوتاه نیاییم وحتی اگربه کشورآفریقایی..... به روسیه باج ندیم و...."اولاچرااینطوربادیدسیاه وسفید نگاه می کنید؟..همین روسیه باجمعیت ووسعت قابل توجه میتونه برای فعالیتهای تجاری و.... مابازارخوبی باشه،اگه بخوبی ظرفیتهای خودمونو بشناسیم ونیازهای اونهارو هم ببینیم،وقتی که باکشوری مثل روسیه ودیگرکشورهای مشترک المنافع همسایه ماوهمینطورسایرهمسایه های خودمون بتونیم روابط اقتصادی سیاسی و...... مناسب داشته باشیم،میتونیم ازظرفیتهای اونهابعنوان بازارتولیدات خودمون استفاده کنیم ومتقابلا ازقابلیتهای اونهابرای رفع نیازهاورشدخودممون استفاده کنیم!!نه اینکه این پتانسیل بزرگوندیدبگیریم ویاحتی بصورت دشمن خودمون دربیاریم،قطعا ارتباطات تجاری مابااونهاباتوجه به بعدمسافت،بصرفه تارازارتباطات ومبادلات باکشورهای غیرهمسایه هست!!اشتباه نکنید،این موضوع نفی کننده ارتباط باسایرکشورهای دنیانیست!!نکته توجه به پیوندهای تاریخی فرهنگی و... بین مردم کشورهای همسایه هست که توسعه مبادلات باآونها هم سبب توسعه اشتغال ورفاه درکشورمامیشه وهم بنوعی انیت برای ماباهزینه کمتربه ارمغان خواهد آورد!!نکته دیگه اینکه همونطورکه درمقابل روسیه وبعضاچین،موضع بدبینانه داریدچطوردرمقابل کشورهای اروپای غربی وآمریکا چنین موضعی ندارید؟...مابایددرمقابل همه کشورها خودمونو تقویت کنیموتوجه داشته باشیم که درعین حال که دشمن تراشی بیموردنداشته باشیم،بهیچ عنوان اعتمادکامل ودوست پنداری هم نبایدداشته باشیم!!!...فکر می کنم یکی ازدلایل تغییرموضع روسیه درموردبرجام،تغییردولت وهمچنین تغییرنگاه محسوس دولت جدیدایران وچرخش محسوس به سمت شرق باشه وتقریبایکدست شدن ارکان حاکمیت درایران(ترکیب ودیدگاه سه قوه)سبب شده تااعتمادروسیه نسبت به سیاستهای پسابرجامی ایران وحفظ نقش وجایگاه سیاسی واقتصادی و.... روسیه درروابط ایران،بیشترازدوره دولت قبل باشه ودرنتیجه همانطوریکه درمقاله گفته شده روسیه به کسب منافع خودش درسایه اجرای برجام مطمئن باشه،وازطرفی هم قطعاروسیه موافق ایجادقدرت هسته ای نظامی جدید(ایران ودرادامه کشورهای عربی )درمنطقه ودرهمسایگیش نخواهدبود!
خوب که نظر ناشناس 11:44رو مرور کردم پیش خودم تصور کردم اگر یک دیپلمات مامور در سفارت روسیه در ایران بودم ٬ بجز این نظر چیز دیگری می نوشتم؟؟
البته جسارت نشود منظور این نیست که ناشناس محترم لزوما بلندگوی سفارت روسیه با لحنی دیپلماتیک و گمراه کننده شده است .فقط خواستم عرض کرده باشم مواظب باشیم توجیه موضع گیری های دول راس الاردوگاهی با عبارات ظاهرالصلاح منصفانه معمولا توسط خود آنها صورت می گیرد. این شگرد بویژه بسیار توسط بریتانیا و اغلب از طریق بی بی سی انجام می گیرد
هرکشوری دنبال منافع خودشه این مائیم که باید با ادمهای کارکشته درسیاست مثل خودشون بازی کنیم ولی متاسفانه به مغزهای سیاست مثل دکتر ظریف تهمت میزنیم بعدش یه مشت بیسواد رو میزاریم راس کار چیزی که روسیه دوست داره ....روسیه داره ایران رو یه کشور خطرناک وجنگ طلب جلوه میده ببین توی سوریه ما نیروی زمینی برای روسیه بودیم اخرش هم مارو دورانداخت واسرائیل رو چسبید...اوضاع اقتصادی ما هیچ تغییری نمیکنه تا وقتی روسیه برا ما تصمیم میگیره
ایکاش ما هم مثل بقیه کشورها بدنبال منافع خود باشیم و هیچ کشوری رو دوست و یا دشمن مطلق ندانیم . معیار ما باید روابط با کل دنیا باشه .
روس ها دلشون براي ما نسوخته و در طول تاريخ هميشه بدترين خيانت ها را به ما كرده اند
آنقدر بدم میاد یک شهروند افغانستانی مرتب رسانه های داخلی ایران را زیر رو میکند ازجمله««ننگ»»کرارأ استفاده می کند...ننگ به آن ملتی که قتل وانتحار را در کارنامه خود دارن بجای انتخاب ازبین حوزهای علمیه ایران ونجف ازبین مکتبخانهای سلفی.وهابی برای کشور افغانستان رهبر ودولت استفاده می کنند
آنقدر بدم میاد شهروند افغانستانی مرتب رسانه های ایران را جستجو جک می نویسد مرتب همه جا از جمله ننگ استفاده می کند...ننگ شما حال ملتی است قتل وانتحار دارن.بعداز قرنها کارگری تازه فهمیدن ملاهای مکتب خانه ها درقرن 2021بعنوان باید رهبران کشورشان شوند...فرق بین حوزهای علمیه 5000هزارساله ایران ونجف قائل نیستند از مکتب خانه ها حرف میزنند..مشکل ما ملت
روس ها بسیار خطرناک هستند همیشه ایران به عنوان بازیچه دیدن و خواهند دید ای کاش ما هم به فکر منافع ملی بودیم نه منافع حزبی شخصی و عقیدتی
نکته دیگری هم وجود داره و اون اینکه میدان گازی چالوس در مازندران در شمال کشور هستش که روسه وچین اونو مفت از چنگ ما درآوردن و فقط 25 درصد رو به ایران میدن و منابع ما رو 25 سال غارت میکنن
مرگ بر روسیه کمونیست و پوتین
دیدگاه خود را بنویسید
سایت تابناک از انتشار نظرات حاوی توهین و افترا و نوشته شده با حروف لاتین (فینگیلیش) معذور است.