«بانک ایران زمین» به جای سود، زیانِ ۵۸ هزار و ۸۸۵ میلیارد تومانی رو کرد/ بانک مرکزی دکمه انحلال را فشار می‌دهد؟

به گزارش خبرنگار تابناک، با تشکیل کابینه و تیم اقتصادی دولت پزشکیان، همه نگاه‌ها به تصمیمات کلان اقتصادی از سوی دولتمردان است تا شاید بتوان به بهبودی شاخص‌های اقتصادی امیدوار بود. یکی از چالش‌های پیش روی دولت جدید، وضعیت بانک‌های زیان‌ده و ناتراز است که روزبه‌روز بحرانی‌تر می‌شوند و تداوم فعالیتشان منوط به استقراض از بانک مرکزی و رشد پایه پولی و چاپ پول شده است.

به نظر می رسد، بانک ایران زمین در میان بانک‌های خصوصی، اوضاع بحرانی دارد. بررسی صورت‌های مالی این بانک پرحاشیه نشان می‌دهد تا پایان خردادماه سال جاری، ایران زمین ظرف سه ماه، بیش از ۴ هزار و ۹۰۰ میلیارد تومان زیان تولید کرده، رقمی که معادل روزانه بیش از ۵۳ میلیارد تومان است.

خلق زیان ساعتی ۲ میلیارد و ۲۲۹ میلیون تومان در بانک ایران زمین در شرایطی است که سرمایه ثبتی ایران زمین ۴۰۰ میلیارد تومانی است و هنوز افزایش پیدا نکرده است؛ بنابراین با درنظرگرفتن زیان خالص ۴ هزار و ۹۷۷ میلیارد تومانی در فصل بهار، رقم زیان انباشته این بانک خصوصی تا شروع تابستان ۱۴۰۳ به بیش از ۵۸ هزار و ۸۸۵ میلیارد تومان افزایش یافته است و با توجه به اینکه در آخرین اعلام رسمی بانک ایران زمین در کدال، نسبت کفایت سرمایه این بانک تا پایان سال ۱۳۹۸ به منفی ۲۱ درصد رسیده بود و در حال حاضر برآورد‌ها از رقم منفی ۷۰ درصد حکایت دارد، طبق قوانین بانک مرکزی، این بانک خصوصی یک گام تا انحلال فاصله دارد و انتظار می‌رود تا در دولت جدید و با حضور همتی در وزارت اقتصاد و فرزین در بانک مرکزی، هرچه سریع‌تر نسبت به ادامه فعالیت بانک ایران زمین تصمیم گیری شود.

هرچند از چند ماه قبل، مدیریت بانک ایران زمین با هیئت سرپرستی است و در اقدامی عجیب و قابل‌تأمل، عبدالمجید پورسعید به عنوان رئیس هیئت سرپرستی انتخاب شده است، شخصی که از سال ۱۳۹۵ بر مسند مدیریت این بانک زیان‌ده تکیه زده است و به‌رغم دخیل بودن تصمیماتش در شکل‌گیری اوضاع بحرانی این بانک، حالا با چراغ سبز بانک مرکزی به عنوان رئیس هیئت سرپرستی همچنان مشغول به فعالیت است.  

اوضاع در بانک ایران زمین به‌گونه‌ای است که علاوه بر زیان انباشته بیش از ۵۸ هزار و ۸۸۵ میلیاردتومانی، مجموع بدهی‌های این بانک هم قابل‌توجه است. به‌گونه‌ای که این بانک خصوصی تا پایان خرداد امسال، بیش از ۱۲۲ هزار و ۵۰۰ میلیارد تومان بدهی دارد و نسبت به قبل، بیشتر شده است و در این شرایط، حدود ۲.۶ برابر کل درآمدهایش را به‌عنوان سود پرداختی به سپرده‌های سرمایه‌گذاری هزینه کرده است که می‌توان نتیجه گرفت که احتمالاً سود پرداختی از منابع بازار بین‌بانکی یا اضافه برداشت از بانک مرکزی پرداخت شده و امتیاز منفی برای بانک ایران زمین است.

بانکِ زیان‌ده، زیرمجموعه‌هایش را فراموش نکرد

بانک ایران زمین در شرایطی زیان و بدهی نجومی به ثبت رسانده است که آخرین وضعیت تسهیلات‌دهی این بانک به شرکت‌های زیرمجموعه و مرتبطش قابل‌تأمل است. بر اساس اطلاعات منتشر شده در سایت بانک مرکزی، تا پایان فصل بهار ۱۴۰۳، بانک ایران زمین بیش از ۲۷ هزار و ۲۰۰ میلیارد تومان تسهیلات کلان به دو شرکت مرتبط با خود پرداخت کرده است. این در حالی است که سهم شرکت توسعه تجارت داتام با ۲۷ هزار و ۱۰۴ میلیارد تومان، قابل توجه است. شرکتی که ۶۹.۹۵ درصد از سهام گروه مالی داتام به عنوان هلدینگ مالی بانک ایران زمین را در اختیار دارد و در خود زیرمجموعه‌های مختلفی در حوزه‌های کارگزاری، سرمایه‌گذاری، لیزینگ و صرافی در بر دارد.

مشخص نیست نظارت بانک مرکزی با چه مجوز و اختیاراتی، اجازه چنین تسهیلات‌دهی کلانی در بانک ایران زمین را داده است؟ بانکی که چندین برابر سرمایه ثبت‌شده‌اش، زیان و بدهی دارد و در اقدامی عجیب، به شرکتی که حدود ۷۰ درصد سهامش در اختیار هلدینگ مالی ایران زمین است، بیش از ۲۷ همت وام پرداخت کرده است؟