گزارش اختصاصی تابناک
از شاورما تا بیشناسنامه ها در دولتآباد شهرری؛ اینجا مرز ایران و عراق است!
دولتآباد فقط خوردنیهای خوشمزهای مثل فلافل و شاورما و باقلوای عربی نیست. اینجا خانه کسانی است که همیشه در مرز زیسته اند؛ مرز بین ایرانی و عراقی بودن.

به گزارش سرویس اجتماعی تابناک؛ راننده تاکسی که جلوی متروی دولتآباد منتظر مسافر دربستی است، در طول مسیر برای رسیدن به میدان دولتآباد تعریف میکند: «من بچه همین خیابونم. این هم خونه پدرخانوممه. یعنی خواستم بگم که ما همینجا بزرگ شدیم و خوب منطقه رو میشناسیم. اینجا محله آرومیه. فقط این افغانها که اومدن بد شده. خانم تازگیها که خیلی هم بدتر شده. دیگه میترسیم...»
هنوز درددلهایش شروعنشده، مردی در خیابان در حال قدم زدن است که دشداشه به تن دارد و رنگ پوست و چهرهاش هم نشان میدهد که عرب است. راننده که مرد آرامی است و انگار از روزگار رضایت دارد، میگوید: «اما این عربها. عربها هم به اینجا مهاجرت کردن... آدمهای خوبی هستن. یعنی مساله ساز نبودن.»
میپرسم که با عربهای مهاجر چه میکنید؟ مشکلی برایتان ایجاد نمیکنند؟ مرد با خنده جواب میدهد: «مشکل مالی؟ عربهای اینجا انقدر پولدارن که اصلا ما رو حساب نمیکنن. الان خود شما سوار تاکسی من که یه سمنده، شدی. فکر میکنی عربها سوال چنین ماشینهایی میشن؟ همهشون پولدارن. خودشون هم با خودشون هستن و اصلا به ما کاری ندارن. خودشون با خودشون خرید و فروش میکنند. خودشون با خودشون وصلت میکنن و ازدواج میکنن. البته آدمای خوبی هستن...»
صدام، ایرانیالاصل های عراق را ریشهکن کرد!
هنوز به بلوار قدس که مشهور است به دولتآباد و محله عربنشین و پر از رستوران عربی نرسیدهایم. صحبتها در همان مسیر کوتاه گل میکند. حرف میشود از این که عربهای اینجا، عرب اصیل عراقی نیستند معمولا. اینها عربهای ایران بودهاند. بعضیهایشان در مناطق مرزی، بعضیهاییشان ایرانیهایی که به عراق رفته بودند و بعد صدام آنها را اخراج کرد. خلاصه بیشترشان یک رگ ایرانی دارند. و از همان زمان جنگ که دولت بعث آنها را اخراج کرد، وارد این منطقه از شهر ری شدند و همین جا به زندگی ادامه دادند. حالا، بچههایشان هم خلق و خوی ایرانی دارند و هم این که یک سری از سنتها و آداب پدر و مادرهایشان را حفظ کردهاند.
آقای راننده فقط تجربههای زیسته زندگیاش میگوید. شاید اگر او هم مقاله دکتر ناصر فکوهی را با عنوان «زیستن میان فرهنگها: مردمنگاری چندفرهنگیبودن در میان معاودین محله دولتآباد تهران» خوانده بود، میدانست که عراقیهای ساکن در منطقه دولتآباد همیشه در یک حالت مرزی زندگی کردهاند. تا وقتی عراق بودهاند، به آنها میگفتند شما ایرانی هستید و برگردید به کشورتان. و از وقتی که به ایران آمدند، به آنها گفتند که شما عراقی هستید و اینجا مهاجرید. و این سوال برای نسل جدید که هنوز در دامن سنتهای عراقی پدرش زندگی میکند، ایجاد میشود که بالاخره ما عراقی هستیم یا ایرانی؟ نسلی که دیگر نه عراقی است و نه ایرانی است و به لحاظ جامعهشناسی زیستی میانِ فرهنگها دارد. نسلی که برای ما ایرانی ها همان عربها یا عراقیها یا معاودین هستند. اما در بین خودشان معاودین به چند دسته تقسیم میشوند: کردهای فیلی، کربلاییها، کاظمینیها، نجفیها، بغدادیها و حتی افرادی که از دیوانیه، اماره، ناصریه و بصره آمدهاند. شاید آقای راننده که بومی این منطقه است، نمیداند که هنوز مشکل شناسنامه بعضی از همین عراقیها حل نشده است. شاید حتی کمتر به گوش ما ایرانیها خورده باشد که صدام حسین در روزنامه الثوره به تاریخ 16/02/1981 نوشته بود: «از سرزمین عراق ریشهکن شدند تا خاک عراق را، هوای عراق را آلوده نکنند. تا خون عراقی را با آمیختنش به خون خودشان، با ازدواج آلوده نکنند. انقلاب چنین به کلی ریشهکنشان کرد تا آنها را از بین ببرد و عراقی خالص مقاوم مهینپرست شریف که سربلند است و ذلت را نمیپذیرد برای همیشه، تا ابد، باقی بماند...»
محلهای پر از رنگ و بو
راننده تاکسی میپیچد و به بلوار قدس میرسد جایی که محل زندگی اصلی معاودین است. جایی که کمی ایران است و بیشتر طعم و روی عراق را دارد. عصر پنجشنبه است و مغازههای محله دولتآباد کمی خلوت است. یک عده سر ظهر ناهارشان را اینجا خوردهاند و یک عده هم شبها به دولتآباد میآیند. کلا شبهای دولت آباد شلوغ و پر از رنگ و بو است.

در محله دولتآباد کافی است گوشهایتان را تیز کنید. از هر یکی دو نفری که رد میشود، حتما نفر بعدی با لهجه غلیظ عربی در حال صحبت است. حتی فارسی را هم کمی عربی حرف میزنند. اگر چشمهایتان را دقیق کنید، میبینید که بیشتر از آن که کلمات انگلیسی باشد، عربی است. مثلا داروخانه بیشتر از آن که دراگاستور باشد، اینجا صیدلیه است و مقصد تورها و آژانس ها بیشتر از این که آنتالیا و قبرس و ایتالیا باشد، اینجا نجف و کربلا و لبنان است.

و مهمتر از همه بوها، در خیابانهای اینجا بوی ادویههای عربی پیچیده؛ ادویههایی که طعم غذاها را متفاوت میکند و به رنگ بومیهایش درمیآورد.
حتی روی شیشه یکی از مغازهها برای استخدام کارگر نوشته شده که شرط مهم این است که به عربی صحبت کند. پس معلوم است که عربها خودشان هم زیاد به اینجا میآیند.
وارد یکی از مغازههای بزرگ میشوم که به نظر خیلی تمیز و مرتب است. انگار اینجا ایران نیست. به زحمت میتوان بین صحبتهای عربی مشتریها و فروشنده، چند کلمه فارسی شنید. لیست غذاها هم بخشیاش کاملا عربی است: دجاج بالعجین (همون کباب ترکی مرغ و...)، توشکا، زعتر، سجق (گوشت گوسفند کبابی)، کپه، حمص، شاورما عربی لحم، شاورما عربی دجاج و...
یکی از فروشندههای همین مغازهها که از روی چهره چندان نمیتوان حدس زد ایرانی است یا عرب، وقتی شروع به صحبت میکند، از مکثهای میان کلامش معلوم میشود که برای خوب فارسی حرف زدن در حال تلاش است. مردی که با افتخار میگوید: «اما غذاهای ما خاصه. چون همه ادویههامون مستقیم وارد میشه. همه ادویهها از لبنان یا عراق میاد و هیچ ادویه ایرانی نداره.»
کمی بعد، وقتی سفارشهای مشتری را میگیرد، پشت تلفن شروع میکند به صحبت کردن. پسر جوان علوم آزمایشگاهی میخواند و ساکن کرج است. و الان به خاطر عمویش چند وقتی در نقش حسابدار و صندوقدار به این رستوران آمده و خودش در یک آزمایشگاه در حوالی خیابان دولت مشغول به کار است. پسر تعریف میکند که عمویش نمیتواند صندوقداری را به هر کسی بسپارد و انگار افرادی که در مغازه هستند همه باید مثل خودشان عرب باشند تا حس امنیت و همبستگیشان حفظ شود. احتمالا همین است که در میان فروشندهها و کارگرهای این منطقه، کمتر نیروی ایرانی به چشم میخورد. اما قشر تحصیلکردهیشان کمکم میان ایرانیها در شغلهای تخصصی جایی برای خود پیدا کردهاند.
من هم چند غذای خالص عربی میگیرم. طعم متفاوت غذاها میتواند تجربه زیستی ما را گسترده کند. اما مدام به این فکر میکنم که رانده شدن از یک کشور و رفتن به وطن اصلی چه طعمی دارد؟ زندگی در مرز میان دو هویت چطور است؟
تابناک را در شبکه های اجتماعی دنبال کنید
نظرات بینندگان
ما هم اهل دولت آبادیم واقعا یه محله ی خاص همین که آدم به خاطر وجود عرب های ساکن این منطقه حس میکنه رفته عراق و نزدیک حرم اهل بیت هست حس خوب به آدم میده واااآااای محرم هاش که فوق العاده است واقعا انگار کربلاست .خلاصه که اطرافشان پر پارک جنگلی هوای خوبی هم داره عالییییه دولت آباد
باسلام خدمت تابناکیهای عزیز . موضوع جالبی را مطرح کردید و خیلی خوب و دقیق وضعیت دولت آباد و به ویژه عراقیها یا به اصطلاح خودتان عراقیهای دورگه را توضیح دادید دستتان درد نکنه . کسانی که در ایام اربعین حسینی به زیارت امام حسین (ع) مشرف شدند ، از نزدیک این مسئله را لمس کردند که عراقیها آدمهای خونگرم و مهمان نواز هستند و ساکنین دولت آباد هم تقریبا همین ویژگی ها را دارند . به هرحال مطلب جالبی بود که امیدوارم بازهم از این دست مطالب در سایت شما منتشر شود .
یه روزی میرسه افغان ها میگن ایران سرزمینه ماست صبر کنین ببینین دور نیست از اون روز باید ترسید
با عربها کار نداریم فقط افغانیها با زنهاشون اخراج شن
عربها ایرانی اصل خیلی انسانهای محترم وبا فرهنگ و با کلاسی هستند و خیلی اهل دوستی و اهل صلح در هر زمینه کاربلد منصف
فهمیدم که مشکل فقط پول وظاهر افراد است وگرنه اکثر همین افغانیها از ما ایرانی تر هستند.چطور میشود شهریار ترک ایرانی باشد ولی مولانا وابن سینا وسنایی ووووخارجی!!!!!!?????
این عراقیها ، ایرانین . اگه هم مذهبن با اکثر ایرانیها ، شناسنامه باید بدن بهشون .چون ریشه ایرانی دارن
عجب دلیل بد بودن افغان ها پول نداشتن شأن است. پس انسانیت و مسلمانیت ما کجا رفته است؟
خیلی جوگیرنشید خواهشا میدونی همین افغانهایی که درموردشون حرف میزنید زمان جنگ ایران وعراق چقدر کشته دادن منظورم شیعه هاشونه چقدر تو عراق وسوریه باداعش جنگیدن
مشکل ایران فقط حضوراتباع افغانی هست،چه مجازشده در ایران وچه غیرمجاز،ازدولت و فعالان رسانه ای می خواهم دچارانحراف نشده و اتباع افغانی راازکشوراخراج کنندیاپوشش خبری دهند.
قدیم میگفتن تهران جای پول درآوردن هست الان دیگه نه جای زندگیه نه جای پول در آوردن
واقعا متاسفم برای این گزارش باین نژاد پرستی
تا اونجایی که من میدونم اکثرا شناسنامه دارن و مثل بقیه سربازی رفتن و خیلی چیزای دیگه
ایکاش میگفتین که دولت اباد شده قطب گردشگری از کشور عراق
بیا حساب کن در سال چقدر عراقی برای درمان به ایران سفر میکنن که ۹۹ درصدشون میان دولت اباد
اگه بیایین این ور دولت آباد اکثرا مردم ترک زبان هستند
ایکاش میخوایین گزارشی تهیه کنید از چند نفر سوال کنین
سلام من از بچگی در دولت آباد زندگی میکردم و الان هم میکنم اینجا یک منطقه به نام بلوار قدس دارد که بیشتر عربها آنجا زندگی میکنند و مکانی معروف است و افغان های اینجا در منطقه ای به نام شهرک وحدت یا همان قلعه زندگی میکنند
من خودم ساكن دولت اباد هستم يه دورگه ايراني عراقي... اولا عربهاي دولت اباد از پولدارهاي بازارن و اكثر صرافي و بازار طلا بازار دستشونه ..دوما عربهايي ك از عراق ميان دارن ارز وارد كشور ميكنن ...و سوما اين محله از امن تزين محل هاي جنوب تهرانه و امنيت بالايي داره
جديدا انتهاي بلوار قدس نرسيده به جاده معدن مبشه زوراباد ك صفاييه عستش اونجا افغانها زيادن و كلا جز ازار و اذيت چيزي ندارن
خب توی این مطلب هم چیزی جز این نگفته بود. گفته که عرب ها مردم خوبی هستن و پولدارن.
دولت آباد غیر از خوراک و غذای خوشمزه مراسم و رسومات مذهبی متفاوتی رو هم داره مثلاً دهه اول محرم تشریف بیارید و از نزدیک ببینید.
انشالله تعیین تکلیف میشوند
فقط خروج افغان ها خواسته تمام مردم ایران هست
اخراج تمامی افغان ها انشاالله روزی انجام بشه توکل به خدا
من یکی از مردم ایرانم و اخراج افغانیا خواسته من نیست الکی از جانب مردم ایران حرف نزن خخخخ
ماهیچ نیاری درهیچ زمینه ای به کارگر افقانی احتیاج نداریم لطفا کسی برای ماندن آنان درکشور آدرس وشعار غلط نده سیرعا باید ایران راترک کنند وکشورشون راصاحب شوندکه دوباره آمریکااشغال نکنه برایما دردسردرست کنه.
عربهای دولت آباد ادمای محترمی هستن کاشکی تهران نصفش عرب بود تا ی سری اتباع دیگه
عرب ها مشکل نیستند مشکل افاغنه هستند که میلیون میلیون وارد شدن وایجاد مشکلات اشتغال مسکن امنیت اقتصاد و..... کردن
مارفتیم دولت آباد عربای اونجا در رفاه زندگی میکنن خونه و ماشین لاکچری ولی افغانیا همه جا رو به هم ریختن متاسفم باسه خودمون
دولت آباد پر عرب شده مرده صاحب خونه به ایرانی خونه نمیده اجاره ماهی ۱۰ ملیون به عرب میده شبی ۲ ملیون بعد اینا از عراق میان نه از کشور خدمون
به خدا افغانی ها رو جمع کنید.کشور نا امن شده.
گل بود به چمن نیز آراسته شد .اتباع مجاز هم مثل اتباع غیر مجاز برای ایرانیان ، نکبت بار و مصیبت بارند چرا که اتباع مجاز بطور تساعدی هر ساله با امکانات مفت ایرانیان ،زاد و ولد کرده و باعث بدبختی مضاعف ایرانیان میگردند .بچه های تخس و سرتق اتباع را از حیطه مدارس ایران دور کنید زیبنده نیست که مسئولین کشورمان سنگ بچه های اتباع بیگانه و اجنبی را به سینه بزنند! شما وکیل و خادم و مسئول مردم ایران هستید نه مردم افغانستان ..اخراج "کلیه" اتباع و کودکانشان به افغانستان خواسته همه ایرانیان است .
سلام...
اینکه انتظار داشته باشیم هیچ مهاجری به ایران نیاد اشتباهه ... کما اینکه چقدر ایرانی در اروپا و آمریکا و جنوب شرق آسیا داریم...تقریبا هرجا بری یه پزمان ، جمشید، ممد صدا بزنی یه ایرانی هست که سرشو برگردونه... درشمن خودمو فضایی فرض نکنیم که نه ایرانی ها اشرف مخلوقاتن و بد نداریم .. الانم بعضی خارجی ها همین دیالوگ شما رو در مورد ایرانی ها تو ... کشورشون دارن . اما بیشترشونم به مهاجر نشین و دیدن خارجی عادت کردن و اینجوری نیست که زمین و زمان رو فحش بدن. - چرا در شهرها برخورد جدی و عاجل نمیشه- چرا مشابه یه ایرانی در خارج که قاچاق امده یا تخلف کرده با جدیت با اینا برخورد نمیشه که عامل بازدارندگی بین اونها داشته باشه (البته تو همین موضوع بین خودمونم مشکل داریم و جرایم سرقت و شرارت اینقدر عادی شده طرف بیست بار رفته زندان بازم ادامه میده) و ...در نهایت وجود مهاجر الزام چیز بدی نیست...
از طرف خودت حرف بزن خواسته همه نیست
لطفادرست نظر خودتو بگو فقط
این چطور صحبت کردنه
اگه آدمی به آدما احترام بزارید
عربها کلا یه میلیون نمیرسن. ولی افغانی ها میگن 10 میلیون داخل ایران شدن.
طبق کدوم آمار حرف میزنید
رفتید شمردید کل آمار استان خوزستان ۵میلیون نمیشه بعد ۱۰میلیون عرب داریم ؟؟؟؟
ده میلیون افغانی تو کشور دارن کیف می کنند
نمیدونی نظر نده ده میلیون عرب جنوبی داریم حالا بماند اونایی که تو استانهای دیگر زندگی میکنند اونایی که دولت استخدامشون کرده (عراقی ووو)
به نظر من باید افغانی های را که شیعه هستند در هر کلان شهر مانند تهران ،اصفهان،شیراز ،زاهدا وبندرچابهار دریک محله جمع وساماندهی کرد ودرموقع ضرورت ازکارگرهای بازار تا استفاده نظامی ازآنها استفاده کرد
بیشتر افغانهای ایران شیعه نیستن
افغانیها دار کشور ایران نبود میکنن. محله ما در خ هزار یکشب کرمان پر افغانی شده و محله ما امنه
من تهرانی هستم ولی عاشق کرمانم
سیرچ و کلوت شهداد و باغ ماهان و راین و بم و ....
چقدر قلعه های خوشگل دارین
چقدر اطراف کرمان زیباست
فقط سر جدتون توی بازار این همه گدا افغانی و پاکستانی موج نزنه که چهره شهر شما را زشت نکنند
درود بر ملت بزرگ ایران
دولتمردان و مسئولین کشور ایران عزیز تفاوتی بین اتباع اعم از افغانها و عربها نیست.
می بایست ورود و خروج اتباع مطابق موازین قانونی باشد..
هیچ کشوری مثل ایران بی دروپیکر رها نشده است
برای جلوگیری از بروز مشکلات عدیده خصوصا امنیتی هرچه سریعتر نسبت به اخراج اتباع خصوصا افغانها اقدام نمایید
اعراب ایرانی الاصل ایرانی هستند
مگه برای ما مهمه که زبان طرف چی باشه ؟ ترک و کرد و لر و بلوچ و ... هم داریم
عرب هم داریم
اتفاقا یک محله عرب نشین در پایتخت خیلی هم جالبه
بریم ادویه بخریم ازشون
مشکل افغانها هستند که بی پول و بی سواد می آیند و مدام زاد و ولد می کنند
عربهای دولت آباد اکثرا متمول و لاکچری هستند اینها با گروهی افغانی کارگر قابل مقایسه نیستند
عربها خیلی هم آدمهای خوبی هستند ایرانی اصیل هستند ودرعراق زندگی میکردند وازعراق رانده شدن همه پولدار وثروتمند اکثرمغازه های طلافروشی دردولت آباد مال عربها است
خدا ریشه افغانیو از ایران بکنه
مشکل فعلی ایران فقط اتباع افغانی هستند که جمعیت آن ها بشدت درحال زیاد شدن هست و نه چندتا عراقی ایرانی الاصل
افغانی ها تصرف کردن ایران را و مردم راربیچاره
نظر شما
سایت تابناک از انتشار نظرات حاوی توهین و افترا و نوشته شده با حروف لاتین (فینگیلیش) معذور است.