رفتن به محتوای اصلی
آخرین خبروقتی بوی قهوه هم اینترنتی می‌شود
248بازدید
۲۸

رودکی چگونه عشق پنهان رابعه را لو داد؟

رابعه بنت کعب، دختر زیبای کعب قُزداری بود. کعب یکی از سرداران سامانی و حاکم بلخ و سیستان بود. گفته شده کعب علاقه بسیاری به دخترش رابعه داشت و او را زین العرب «زینت قوم عرب» نامیده بود و با توجه به ثروت زیادی که داشت، چندین معلم خصوصی برای رابعه استخدام کرده بود تا علاوه بر خواندن و نوشتن، انواع هنر‌ها را نیز به دخترش بیاموزند.

رودکی چگونه عشق پنهان رابعه را لو داد؟
مزار رابعه بلخی در مزار شریف افغانستان
 
به گزارش تابناک، در اندک زمانی رابعه تبدیل به شاعری برجسته، نقاشی زبردست، شمشیرزنی ماهر، سوارکاری خبره و سیاستمداری زیرک شد بنحوی که عوفی درباره او می‌نویسد:
 
«رابعه دختر کعب القزداری، اگرچه زن بود، اما به فضل بر تمام مردان جهان بخندیدی! فارِس هر دو میدان و والی هر دو بیان، بر نظم تازی قادر و در شعر پارسی به غایت ماهر»
 
در دهه سوم عمر رابعه، پدرش کعب از دنیا می‌رود و برادر رابعه با نام حارث بر جای پدر می‌نشیند. رابعه دلباخته کلیددار خزانه برادرش که جوانی زیبارو با نام «بکتاش» بود می‌شود.
 
رابعه از دایه‌اش می‌خواهد تا بکتاش را از عشق او آگاه کند و پس از آن نامه‌ها و اشعار عاشقانه یکی پس از دیگری بین رابعه و بکتاش رد و بدل می‌شود.
 
عطار نیشابوری می‌نویسد: روزی دشمن به بلخ هجوم آورد. حارث با سپاهی به نبرد با دشمن می‌رود و بکتاش را نیز با خود می‌برد. رابعه از ترس اینکه مبادا اتفاقی برای بکتاش بیافتد، لباس مبدل می‌پوشد و خود را بصورت سربازی درآورده و در سپاه برادرش جا می‌گیرد تا از بکتاش مراقبت کند.
 
در حین نبرد، بکتاش بشدت زخمی می‌شود و رابعه شمشیر کشیده و به میدان می‌رود و پس از کشتن عده زیادی از دشمنان، پیکر نیمه‌جان بکتاش را از مهلکه نجات می‌دهد.
 
عشق رابعه و بکتاش پنهان می‌ماند تا اینکه روزی رودکی شاعر معروف که عازم بخارا بود، به درخواست رابعه به ملاقات او می‌رود و در این دیدار رابعه از عشق سوزان خود سخن‌ها می‌گوید و اشعاری را نیز برای رودکی می‌خواند.
 
زمان می‌گذرد و مدتی بعد در بزمی که امیر سامانی ترتیب داده بود و همه سرداران ولایات از جمله حارث برادر رابعه نیز حضور داشتند، رودکی نیز دعوت می‌شود.
 
امیر سامانی از رودکی می‌پرسد عجیب‌ترین چیزی که در طول سفرهایت دیده‌ای چه بوده؟! رودکی که حارث را نمی‌شناسد می‌گوید در بلخ دختری دیدم رابعه نام که در عشق جوانی با نام بکتاش سال‌ها بود که می‌سوخت. رودکی اشعار رابعه را که در وصف عشق خود سروده بود، در آن مجلس می‌خواند.
 
حارث خشمگین شده و مجلس بزم را ترک کرده و به بلخ بازمی‌گردد و مستقیم به اتاق بکتاش می‌رود و پس از اندکی جست‌و‌جو صندوقچه حاوی اشعار و نامه‌های رابعه را می‌یابد.
 
حارث فرمان می‌دهد بکتاش را به زندان افکنده و خود شخصاً رابعه را به گرمابه برده و رگِ دستان خواهر را می‌گشاید و بیرون می‌آید و فرمان می‌دهد درب گرمابه را با سنگ و گچ مسدود سازند.
 
اطرافیان رابعه دو روز نزد حارث التماس می‌کنند تا او اجازه دهد، پیکر رابعه را از گرمابه خارج سازند و در جایی بخاک بسپارند.
 
سرانجام اجازه داده می‌شود و پس از دو روز درب گرمابه را می‌گشایند و پیکر بی‌جان رابعه را مشاهده می‌کنند که با خون خود اشعاری را خطاب به بکتاش با انگشت بر دیواره گرمابه نگاشته است:
 
سه ره دارد جهان عشق اکنون
یکی آتش یکی اشک و یکی خون
کنون من بر سر آتش ازانم
که گه خون ریزم و گه اشک رانم
به آتش خواستم جانم که سوزد
چو جای توست نتوانم که سوزد
به اشکم پای جانان می‌بشویم
به خونم دست از جان می‌بشویم
کنون در آتش و در اشک و در خون
برفتم زین جهان «جیفه» بیرون
مرا بی تو سرآمد زندگانی
منت رفتم تو جاویدان بمانی
 
پس از چند روز بکتاش با کمک زندانبان از زندان می‌گریزد و شبانه بر تختگاه حارث حاضر شده و سر از تن حارث جدا می‌کند. سپس بر مزار رابعه در مزارشریف رفته و جان خویش را می‌گیرد. او را در قبر رابعه دفن می‌کنند.
 
نکته آخر اینکه از رابعه تنها هفت غزل و قطعه بجا مانده. چرا که تمام اشعار او را برادرش حارث به آتش کشید و از بین برد.
 
منابع
مجمع الفصحاء جلد دوم ص ۶۵۴، رضا قلی‌خان هدایت.
لباب الالباب جلد دوم ص ۱۶، محمد عوفی. چاپ لیدن ۱۹۳۹.
نفحات الانس ص ۶۲۹، عبدالرحمن جامی. به کوشش توحیدی. انتشارات کتاب فروشی محمودی.
Googleافزودن تابناک به منابع ترجیحی گوگل

تابناک را در شبکه های اجتماعی دنبال کنید

اشتراک گذاری

گزارش خطای خبر

اگر اشتباهی در این خبر دیدید، به تحریریه اطلاع دهید.

نظرات بینندگان

انتشار یافته:
۲۸
در انتظار بررسی:
۴
غیرقابل انتشار:
۱۴
ناشناس
در پاسخ به .....

حالم گرفته شد.رابعه رو میشناختم ولی نشنیده بودم داستانش اینجوری تمام میشه

رضا

عشق مثل چاقوی دودمه است-هم سازنده است که اگرنمی بودباعث دوام وسازندگی نمی شدواگربه تعصب الوده شودویرانگراست

ناشناس

سلام عالی

ناشناس

پدر عشق بسوزه

ناشناس

به گزارش تابناک، در اندک زمانی رابعه تبدیل به شاعری برجسته، نقاشی زبردست، شمشیرزنی ماهر، سوارکاری خبره و سیاستمداری زیرک شد بنحوی که عوفی درباره او می‌نویسد:

ناشناس

تعصب کور همیشه ختم به فاجعه میشود

امیر

ابن تصویری که نشان دادید مسجد کبوده،مقبره رابعه در مجاورت این مسجد و به شکل متفاوته،و اگر دقیقتر هم بخواید محل مزار رو بگید در شهر بلخ هست نه مزارشریف

مخاطب چند ساله تابناک

تابناک جان یکم ازین حکایات بذار که انقدر اخبار جنگ خوندیم که مثل بوستر فرسوده موشک پکیدیم. بذار بلکه زمان و بی اینترنتی بگذره.

ناشناس
در پاسخ به ناشناس

در حقیقت تعصب و نادانی اون برادر کوردل باعث مرگ رابعه شده نه چیز دیگه

ناشناس
در پاسخ به ناشناس

عالی بود عالی

علی

این عشق چیه که جز سوز هیچی نداشت به جونمون

ناشناس

ای داد بیداد

ایرانی

عجب برادری!

شاهرخ

خیلی عالی و ناراحت کننده بود

ناشناس

عشق هم عشقهای قدیم

خراسانی

حالا چی شده وسط این همه خشونت ؛تابناک هوس عشق وعاشقی کرده.
عجیبه

کارآگاه پوآرو

والا یک چیزی توی این داستان عجیبه و اون اینکه چطوری رودکی پا میشه میره خونه زنی که نمیشناسه و وقتی قدرت شعر اونو میبینه حتی بعدا نمی پرسه این کی بود؟ حالا خواهر امیر سامانی اینقدر گمنام بود؟ ولی داستان خیلی تاثیرگذاری هستش .

ناشناس
در پاسخ به کارآگاه پوآرو

دمت گرم.همیشه ریزبین باش و دیگران رو هم روشن کن

ناشناس
در پاسخ به کارآگاه پوآرو

برادر این داستان در نکوهش تعصب است حالا راست یا آمیخته با افسانه

ناشناس

تخیلی

دیدگاه خود را بنویسید

سایت تابناک از انتشار نظرات حاوی توهین و افترا و نوشته شده با حروف لاتین (فینگیلیش) معذور است.

تابناک در صفحهٔ اصلی گوشی

با افزودن تابناک به صفحهٔ اصلی، همین نسخهٔ سایت را با یک لمس باز کنید.

  1. در مرورگر، دکمهٔ اشتراک‌گذاری را بزنید. این دکمه ممکن است داخل منوی مرورگر باشد.
  2. گزینهٔ افزودن به صفحهٔ اصلی (Add to Home Screen) را انتخاب کنید.
  3. اگر گزینهٔ Open as Web App نمایش داده شد، آن را روشن نگه دارید و افزودن (Add) را بزنید.

اگر این گزینه را نمی‌بینید، صفحه را در مرورگر Safari باز کنید.