اختلال بانکی، گرفتاری مردم و یک پرسش جدی/ آیا پای نفوذ در میان است؟
بانکها چرا از کار افتادند؟
اختلال گسترده در شبکه بانکی که از چند بانک آغاز شد و به بخشهای بیشتری سرایت کرد، حالا فقط بهعنوان یک حمله سایبری خوانده نمیشود؛ زیرا این اتفاق پروندهای قدیمیتر را هم دوباره زنده کرده است: حواشی مدیریتی سال گذشته در شرکت ملی انفورماتیک و نسبت آن با وضعیت امروز زیرساخت بانکی کشور؛ موضوعی که نیازمند توجه جدی نهادهای نظارتی است.
اختلالی که در روزهای پایانی خرداد، زندگی روزمره میلیونها ایرانی را تحت تأثیر قرار داد، فقط یک اشکال فنی محدود در چند بانک نبود؛ این اتفاق بهسرعت به یکی از نگرانکنندهترین نشانههای آسیبپذیری زیرساخت بانکی کشور تبدیل شد. از اختلال در خدمات کارتمحور گرفته تا سردرگمی مردم، توقف تراکنشها و اختلال در کسبوکارها، آنچه رخ داد بار دیگر این پرسش را پیش کشید که شبکه بانکی ایران تا چه اندازه در برابر بحرانهای ناگهانی تابآوری دارد؟
به گزارش سرویس اقتصادی تابناک؛ ماجرا ابتدا با اختلال در خدمات چند بانک بزرگ از جمله ملی، صادرات، تجارت و توسعه صادرات آغاز شد؛ اما دامنه مشکل بهسرعت گسترش یافت و در روزهای بعد، بخشهای دیگری از شبکه بانکی را نیز درگیر کرد. در میانه این اختلال گسترده، نام یک شرکت بیش از همه مورد توجه قرار گرفت: شرکت خدمات انفورماتیک؛ شرکتی که در سال ۱۳۷۲ با هدف ایجاد و راهاندازی اتوماسیون بانکی و بهعنوان زیرمجموعه شرکت ملی انفورماتیک وابسته به بانک مرکزی تأسیس شد و امروز یکی از بازیگران اصلی زیرساخت پرداخت و خدمات بانکی کشور به شمار میرود.
در همان روزهایی که بانکهای عامل پاسخ روشنی به مشتریان نمیدادند، گمانهها درباره منشأ اختلال نیز شدت گرفت. برخی مدعی شدند این اختلال گسترده به واسطه حملات سایبری به شرکت خدمات انفورماتیک رخ داده است؛ احتمالی که حتی یکی از مدیران بانکی نیز در گفتوگو با تابناک آن را قوی دانست.
در همین زمینه، میثم ظهوریان، نماینده مردم در مجلس شورای اسلامی، بهصراحت اعلام کرد: «مشکل ایجاد شده به واسطه حمله به زیرساخت و هسته خدماتی ۴ بانک که توسط شرکت خدمات انفورماتیک ارائه میشود اتفاق افتاده است. شرکت مذکور ارائه دهنده خدمات شتاب و شاپرک و … نیز هست و شرکت بورسی است که بانک مرکزی ۴۶ درصد سهام آن را دارد و سه بانک مشکل دار نیز در آن سهامدار هستند. علی رغم بررسیهای انجام شده توسط نهادهای مختلف تاکنون منشا و دلیل حمله اصلی مشخص نشده است.»
او در ادامه نیز مدعی شد: «زیر ساخت سخت افزاری خدمات بانکی در ایران مین فریم شرکت IBM آمریکا است که دارای ریسک قابل توجهی است و یک اشکال مهم این است که نهادی که نقش رگولاتور و ناظر عملکرد بانک ها را می بایست داشته باشد، تبدیل به پیمانکار خدمات پرداخت آن ها شود.»
در ادامه این بحران، سهشنبه پیش از تعطیلات پایان هفته، اختلال گستردهتری در شبکه بانکی رخ داد؛ اتفاقی که این بار با اطلاعیه رسمی شرکت خدمات انفورماتیک همراه شد. این شرکت اعلام کرد: «در پی بروز برخی اختلالات در سامانههای کارتمحور بانکهای ملی، صادرات و تجارت که ناشی از حملات سایبری گزارش شده است، بدینوسیله به استحضار مشتریان گرامی و هموطنان عزیز میرساند، شرکت خدمات انفورماتیک بهمنظور پیشگیری از هرگونه دسترسی غیرمجاز و صیانت از امنیت دادهها و داراییهای مشتریان، در حال حاضر ارائه خدمات مبتنی بر کارت را به صورت موقت از دسترس خارج کرده است.»
این اطلاعیه، حملات سایبری را بهعنوان منشأ اختلال مطرح کرد و در عین حال نشان داد که برای جلوگیری از دسترسی غیرمجاز به دادههای بانکی، خدمات کارتی بانکها موقتاً از دسترس خارج شده است. هرچند پس از چند ساعت بخشی از اختلال برطرف شد و شبکه بانکی تا حد زیادی به مدار بازگشت، اما اصل مسئله همچنان پابرجا ماند: چگونه حملاتی که چند روز ادامه داشت، توانست چنین دامنهای از اختلال را در زندگی روزمره مردم و فعالیت کسبوکارها ایجاد کند؟
به همین دلیل بسیاری از ناظران، این رویداد را صرفاً یک اختلال مقطعی ندانستند و آن را نشانهای از شکنندگی پرهزینه زیرساختهای حیاتی کشور توصیف کردند. حسین سلاحورزی، رئیس سابق پارلمان بخش خصوصی، در همین باره معتقد است: «اختلالات اخیر شبکه بانکی را نباید صرفاً یک مشکل فنی یا سایبری تلقی کرد. این اتفاق بار دیگر نشان داد که یکی از مهمترین نقاط آسیبپذیر اقتصاد ایران، تابآوری پایین زیرساختهای حیاتی است. نگرانکنندهتر از خود اختلال، نبود شفافیت درباره ابعاد حادثه، میزان خسارت و برنامه جلوگیری از تکرار آن است. اقتصاد مدرن بر پایه اعتماد بنا شده و اعتماد نیز بدون امنیت، شفافیت و پاسخگویی پایدار نخواهد ماند.»
با این حال، در میان همه ابهامها، یک نکته بیش از همه جلب توجه میکند: تکرار نام شرکت خدمات انفورماتیک و در سطحی بالاتر، نقش شرکت ملی انفورماتیک بهعنوان نهاد بالادستی آن. همین مسئله باعث میشود نگاهها فقط متوجه اختلال چندروزه اخیر نباشد، بلکه به اتفاقات و تحولات مدیریتی سال گذشته نیز برگردد؛ تحولاتی که در رأس شرکت ملی انفورماتیک و مجموعههای وابسته به آن، با حاشیههای جدی همراه بود.
در چنین شرایطی، ماجرای برکناری راس مدیریت سال گذشته در شرکت ملی انفورماتیک دیگر یک پرونده قدیمی و بستهشده به نظر نمیرسد. حالا و پس از اختلال گسترده در شبکه بانکی، این سؤال با جدیت بیشتری مطرح است که آیا میان آن بازداشت و برکناری، حواشی آن دوره و وضعیت امروز شرکت خدمات انفورماتیک ارتباطی وجود دارد یا نه؟ آیا در آن مقطع، مسئلهای در حوزه مدیریت، نظارت، امنیت یا نفوذ وجود داشته که آثار آن امروز خود را در قالب اختلال در زیرساخت بانکی نشان میدهد؟ آیا ممکن است برخی نیروهای مرتبط همچنان مسئولیت داشته باشند؟ آیا شرکت مذکور نیازمند یک خانه تکانی اساسی است؟
نکته اصلی اینجاست که نهادهای نظارتی و امنیتی باید با حساسیت بیشتری به ماجرای تغییرات مدیریتی سال گذشته در شرکت ملی انفورماتیک ورود کنند. اگر شرکت خدمات انفورماتیک امروز در مرکز یکی از پرهزینهترین اختلالات بانکی کشور قرار گرفته، طبیعی است که باید عملکرد نهاد بالادستی آن، تصمیمات مدیریتی گذشته، دلایل برکناریها و حواشی آن دوره نیز دوباره و با دقت بررسی شود. افکار عمومی حق دارد بداند آیا میان اتفاقات سال گذشته و آسیبپذیری امروز شبکه بانکی نسبتی وجود دارد یا نه؟
اگر قرار است از تکرار چنین رخدادهایی جلوگیری شود، بررسی فنیِ حملات اخیر بهتنهایی کافی نیست. پرونده مدیریتی سال گذشته در شرکت ملی انفورماتیک نیز باید بار دیگر زیر ذرهبین برود؛ نه از باب کنجکاوی، بلکه به این دلیل که شاید بخشی از ریشههای بحران امروز، در همان دوره و در همان تصمیمهایی نهفته باشد که هنوز ابعاد آن برای افکار عمومی و حتی نهادهای مسئول، بهطور کامل روشن نشده است.
در پایان مرور دوباره این بخش از صحبت های آذرماه سال گذشته بابک زنجانی برای نهادهای نظارتی قابل تامل است:

تابناک را در شبکه های اجتماعی دنبال کنید
نظرات بینندگان
خوشم میاد از رو نمیرید مشکل از دولت پبش بوده؟تورم و دلار تو این دولت سه برابر شده رو باید گردن کی انداخت ؟ بله اینترنت تا ملی نشه همینه وقتی سبد رای افراد در باز کردن یله و رها اینترنت باشه معلومه دشمن کوتاه نمیاد و ضربه سایبریشو میزنه، امروز بانک و فردا هم جاهای دیگه ولی خداروشکر که اینستا در دسترسه
دوست عزیز کدوم هک خودشون خودشون رو هک کردند؟!! والا که جز بدبختی برای مردم نداشتید مخابرات به بهانه هک حقوق نیمی از بازنشستگان رو نداده اخه این شد مملکت ۳ هفته بانکها هک باشند
دیگه واقعآ خسته شدیم
من پول فروش ماشینم داخل بانک ملی هست .
حالا میخوام یه ماشین دیگه بردارم ولی نمیشه .
باید چی کار کنیم وکجا باید شکایت کنیم.
پدافند غیر عامل که این همه بودجه دارد...دقیقا باید پاسخگو باشد...که دراین ایام کجاست...؟؟؟!!!
من یه کارخونه دارم پول توی حسابم هست ولی نمیتونم حقوقها را پرداخت کنم هر روز بحث و جدل داریم با کارگرامون
اختلال مشکوک و ممکنه عمدی باشد
مردم رو بیش از این کلافه نکنید
سود بانکی و سرمایه های ما تکلیفشون چیه؟
همه بی خیال منظور مسیولین هستند ، که چیزی که اللن برایشان مهم نیست ، مردمند ،
کمی به فکر این مردم صبور باشید ، صبر هم حدی دارد.
توی این شرایط قسط هامون عقب افتاده
چرا کسی استعفا نمیده
من از وزارت بهداشت حقوق میگیرم. همه حسابها منتقل شده به بانک ملی. همسرم از وزارت علوم حقوق میگیرد. تمام حسابهای آنها هم منتقل شد به بانک ملی.
خیلی از وزارتخانه های دیگر هم چنین کرده اند.
این موضوع یعنی اصول اولیه پدافند غیر عامل را رعایت نکرده اند.
تجمیع تمام حسابها و تمام مراکز حساس در یک محل، ریسک حملات را بالا میبرد.
چه کسی ناظر بر تصمیمات اینچنینی هست؟
پدافند غیر عامل کجاست؟
با سلام
منم امروز کارت بانک تجارتم میزنم میگه کارت نامعتبر است.
بانک ملی خیلی تحفه بود لانک آینده رو هم دادن بهش.
اکنون چند ماه است بانک پاسارگاد کاردخان های مردم قطع کرده تعداد زیادی از مردم گرفتار این مشگل هستند وکسی خود را مثعول پاسخ گویی نمیداند
دو هفته است چک رفته بانک ملی ولی خبری از پول نیست تو رو خدا یک نفر نیست پیگیری کنه
ردپای دلالان ارز و طلا
نا شناس چطور زندگی کنیم کارتمون کارنمیکنه
بانک الان میاد اون رتبه اعتباری که داره بخاطر اقساط عقب افتاده کم میشه رو تقبل کنه؟؟
روی قسط 8 ملیونی جریمه دیرکرد میکشن واسه 3 روز 500 تومن جریمه میزنن الان چندروز گذشته؟ انقدر همه الان گرفتاری داریم که مجبوریم ازین برنامه ها اقساطی خرید کنیم همشون جریمه دیرکردای بالای 500 زدن کی جوابگو اینا میشه بخاطر زیرساختای شل و ول ما باید ضرر بدیم واقعا مسخرست
چرا مشکل را بعد از دوهفته حل نمیکنید یا حداقل پاسخگوی مردم باشید بگید در این شرایط،چیکار کنیم
کارت بانک صادرات دارم دیروز به کارتم پول واریزی داشتم ، امروز اومدم سراغ کارتم ، بدون اینکه خریدی کرده باشم یا جابجایی پول بدون اینکه پیامک کسری پول بیاد و حتی در پرینت گردش کارتم چیزی بیاد ، نصف پول واریزی دیروز در کارتم نیست ؟؟؟؟!!!!
پول خودمونم نمیذارن از کارتمون بر داریم.اگه دیگه خودتون میخواستین بدین چیکااااار میکردین؟؟؟؟؟؟؟
قطعا فرار مغزها، گزینش ها و .....بی تاثیرند.
نباید اینترنت بین المللی و باز میشد
خود صهیونیا چن بار گفتن تو همه دنیا دست برتر دارند
منظورشون اینترنت و هک بوده
سلام بنده در تاریخ 1405/03/23 ساعت09/57 دقیقه 170 ملیون تومان انتقال دادم بانک مبدا رفاه بوده بانک مقصد صادرات بوده وزنگ زدم بانک رفاه گفتن ک پول رفتن برا بانک صادرات الان پول نه برگشت خورده نه به حساب مقصد رسیده تکلیف پولم چیست کجا رفتن این پولا دارم دیونه میشم
من موندم ،این هکرها که میتونن چرا یه کاری نمیکنن این وام بدهی مردم صفر بشه یا حداقل خودکار خود بانک وام ها رو تسویه کنن قسط پدر مارو در آورد بعد این ها کارت به کارت هک میکنن بابا وام تسویه کن آقای هکر
به اقساط بانک تجارت وملی ام روز به روز داره سود هنگفتی اضافه میشه اینارو کی میخواد جواب بده.عجب محاسبه سودش هک نشده ولی قسمتهای دیگه هک شده
از مدیران بانکی که در زمان جنگ فرار کردن رفتن خارج، انتظار دارید مشکل حل کنند؟
واقعا رفتیم به عصر حجر
میخواهم یک حرف صریح، جسورانه و تلخ بزنم.
فقط باید رئیس جمهور بی مسئولیت استیضاح و عزل بشود بدون لحظه ای تعلل.
رئیس جمهور هنوز در جنگ هستیم، میرود اینترنت را غیرقانونی باز میکند تا همچین فجایعی از خارج از کشور به ایران تحمیل شود.
اینترنت پرو رو الآن هر گیگ چند می فروشی ؟ مزنه بازار چنده ؟ سیمکارت سفید چطور ؟
اولا شبکه ی بانکی کشور یک شبکه ی جداست، ثانیا اتفافا برعکس، تمام متخصصین امنیت سایبری دقیقا هشدار میدادند که قطع طولانی مدت اینترنت باعث آسیب پذیری و حفره های امنیتی جدی خواهد شد و دقیقا همین وضعیت را پیش بینی میکردند
از کدوم پارک جنس میخری؟ :)))))
مدیران بانکهای ملی، تجارت و صادرات باید از مشکلات بانک سپه درس عبرت میگرفتند اما افسوس که دست روی دست گذاشتند تا کار به اینجا برسد.
میگین دوهفته ولی بهتره بگین از شروع جنگ.بانک ملی یک ماه که سامانه اش مشکل داشت بعد که درست شد وام نمیداد.الان که یک ماهه مشکل خرید با کارت هم اضافه شده به این مشکلات
وقتی مطالبه گری کنیم میشیم اغتشاشگر.نکنیم هم آزمون نهایت سواستفاده میشه
الان ک سالهاست ب قول بعضی هوچی گران غرب گراها سمتی در کشور ندارن و همه جا مدیر جهادی گذاشتن. مدیر جهادی باید جوابگو باشه باید حساب پس بده ک نتیجه مدیریت جهادیش چی بوده؟ اینه؟ باید بجای زبون درازی حساب پس بدن
واقعا براتون متاسفم
وقتی نت ملی ملی میکردید میگفتید از کار میفتید و ما را تمسخر میکردید
بابت اخلال بانک ها حتی تو اخبارها هم نمیگن . الان ما یقه کیو بگیریم که موندیم بی خرج و بی پول
از ٥٠ تا كارشناس دانشگاهي نظرسنجي كرديم همه گفتند همتي بهترين گزينه براي اداره نظام بانكي كشوره! حضرت عباسي!!
خجالت اوره
مدیرعملا بانک ملی باید استعفا بده
انقد پر رو هستند که انگار هیچ اتفاقی نیوفتاده
مدیرعامل سپه هم استعفا نداد به روی خودشم نیاورد.
بهترین کار اینه که در بانک ها رو گِل بگیرن
دقیقا به بانک مرکزی مشکوک هستم....برای تراز کردن مالی بانکها ، پرداخت وام و خسارات دست در جیب مردم و سپرده های آنان کرده است....ولی این بی اعتمادی مردم بانکهای مذکور را در شرایط بسیار بدی قرار خواهد داد...
این وسط شرکت توسن تا تونست موش دواند. اگر واقعا دنبال مقصری برو راجع به این شرکت تحقیق کن که چطور از ۲ سال پیش سعی داشت نیروی انسانی با حداقل دریافتی را وارد شرکت خدمات کند. و پس از بروز مشکل با ادعای زیر ساخت آماده برای خدمات دهی به بانک دنبال تور کردن مشتری بانکی بود
هروقت یاد گرفتن که حقوق کارگر هم باید به قدر کاسب بالا برود و درآمد به قدر سابقه و اطلاعات و توانایی و لیاقت باشه راه های نفوذ بسته میشه. نیرو انسانی باید وفادار باشه نه همیشه در وضعیت بلاتکلیف و ناراضی
چطوره کارگران حقوق دکترا را بگیرند و دکترا حقوق کارگران را بگیرند، که تو راضی بشی؟
باگ اصلی همتیه
باید مسولان شرکتهای ملی و خدمات انفورماتیک بازداشت و علت ختلال عمدی بررسی و با خورد حدی مواجه بشن تا این موارد تکرار نشه
اینکار نوع باجگیری از مردم هست
آقای پزشکیان اگر واقعاً نمیتوانید کاری کنید استعفا بدهید.
لطفاً بانک ها را به بخش خصوصی واگذار کنید.
بانک ملی الان دیرکرد اقساطی رو خواهد گرفت و مشکل را گردن سیستم خواهد انداخت
باید شیوه مبادله کالا به کالا رو شروع کنیم
عصر حجر
وقتی که یه عده در مجلس و دولت با ادبیات پوپولیستی سعی می کنن رای جمع کنن همین میشه. برای یه متخصص برنامه نویسی و امنیت سایبری همون حقوق و مزایایی رو در نظر می گیرن که برای یه صندوقدار بانک. نیروی متخصص هم ول می کنه میره. اینترنتو می بندین و سامانه ها و آنتی ویروس ها و فایروالها آپدیت نمیشن. کل سیستم های کامپیوتر و گوشی رو پر کردید از فیلترشکن. بعد سوال پیش میاد که چرا اینجوری شده؟
واقعا بعضی وقتا که تو گوشیم سرچ میکن وی پی ان یک
صفحه کامل وی پی ان بالا میاره که همشم قابلیت جاسوسی دارن
اینچه بانکیه چه دولتیه. دوهفته است همه چی رو هواست کسی جوابگو نیست زنگ میزنی پشتیبانی میگن دست ما نیست خبر نداریم میری بانک میگه زنگ بزن پشتبانی هرچی تواین سایتا اعتراض مینویسیم کسی نیست جواب بده خسته شدم یه وام ازدواج خواستن بدن خونمون و تو شیشه کردن بانک پاس داد که انلاین درخواست بده خودشون و راحت کردن آنلاین هم که همه چی قطع جدو ابادمون و دراوردن الانم که همه چی رو هواست
بالاخره باید هر از چند گاهی اختلال عمدی ایجاد شود تا مردم بفهمند که مملکت آنقدرها هم که بعضی ها ادعا می کنند خراب و ویران نیست و مثل ساعت کار می کند
بهر حال این هم یک راه حل اثبات عملکردها است
شاید هم یک عده با زور و این ترفندها می خواهند اثبات کنند اینترنت بین الملل باید بسته باشد تا جلوی حملات سایبری گرفته شود
ما گناه کسی را نمی شوئیم اما اگر چنین چیزی باشد هیچ کدام از اینها قابل توجیه نیست و حرام شرعی است
ضمنا معاملات آپشن و آتی و فیوچرز و میوچرز اهرمی هم قمار و حرام شرعی است که حتی در بورس و پلتفرم های داخلی هم رواج دارد
دولت ها از زمان احمدی نژاد تا کنون با خلق انواع تورم دارند از ما مردم انواع مالیاتها و عوارض و ... می گیرند تا کسری بودجه و سایر مسایل و ... خودشان را تامین و حل کنند.
خوب لااقل مانند بقیه کشورهای جهان پول نقد به ما مردم بدهید تا مانند گذشته بتوانیم خرج کنیم و مشکلات بوجود نیاید.
"" توجه "": استفاده از پول نقد و تراول چک ها به هیچ عنوان عامل تورم های موجود نبوده و نیست و همه می بینیم که هی می گویند خلق پول و ...، این اصلا پول نقد دست مردم نیست و ...، لطفا گرفتاری های ما مردم را بیشتر نکنید.
الان دارم از بانک ملی میام هیچ نوع خدماتی ارائه تنیدن کلا قطع هست حتی دستگاههای پوز بانک ملی تو مغازه ها کار نمیکنه
درود بر تابناک که تنها رسانه پیگیر این فاجعه بانکی است
هنوز درست نشده
نظر شما
سایت تابناک از انتشار نظرات حاوی توهین و افترا و نوشته شده با حروف لاتین (فینگیلیش) معذور است.