دولت پیش از استیضاح عملکرد وزرا را ارزیابی کند / ۲۵ درصد وزرا نیازمند تغییر هستند

حبیب قاسمی، عضو کمیسیون عمران مجلس، در گفت‌وگو با خبرنگار پارلمانی تابناک، با اشاره به احتمال دیدار رئیس جمهور با امضاکنندگان طرح استیضاح احمد میدری وزیر تعاون، کار و رفاه اجتماعی و همچنین روند قانونی استیضاح وزرا اظهار کرد: بر اساس آیین‌نامه، طرح‌های استیضاح باید بر مبنای تاریخ وصول مورد رسیدگی قرار گیرند و در حال حاضر نیز میان نمایندگان درباره ترتیب رسیدگی به برخی استیضاح‌ها بحث‌هایی وجود دارد.

قاسمی افزود: اگر طرح استیضاح به حد نصاب لازم برسد، هیئت‌رئیسه آن را به کمیسیون مربوطه ارجاع می‌دهد. پس از آن نیز وزیر فرصت دارد در کمیسیون حاضر شود، از عملکرد خود دفاع کند و به دغدغه‌های نمایندگان پاسخ دهد. اگر در کمیسیون نظر نمایندگان جلب نشود، فرآیند قانونی استیضاح ادامه پیدا می‌کند و موضوع در صحن مجلس اعلام وصول خواهد شد.

استیضاح نتیجه بی‌اثر بودن مراحل قبلی نظارت است

این نماینده مجلس با بیان اینکه استیضاح آخرین مرحله از ابزارهای نظارتی نمایندگان است، گفت: معمولاً استیضاح از سوی یک نماینده آغاز و سپس برای آن امضا جمع‌آوری می‌شود؛ بنابراین پیش از رسیدن کار به این مرحله، ابزارهایی مانند نشست‌های مقدماتی، تذکر، سؤال و دیگر فرآیندهای نظارتی مورد استفاده قرار گرفته است.

وی ادامه داد: وقتی موضوع به استیضاح می‌رسد، یعنی نمایندگان در مراحل قبلی قانع نشده‌اند. با این حال، اینکه رئیس‌جمهور نشستی با نمایندگان داشته باشد، سخنان آنها را بشنود و دغدغه‌هایشان را که عمدتاً برگرفته از دغدغه‌های مردم است، بررسی کند، به نظر من اشکالی ندارد.

قاسمی تصریح کرد: اگر در این نشست‌ها بتوان ایرادات را برطرف کرد و مشکلات را مدیریت کرد، طبیعتاً این اتفاق مثبتی است. اما اگر این تصور ایجاد شود که موضوع تحت تأثیر رودربایستی، هم‌گروهی، هم‌نوایی یا روابط سیاسی قرار گرفته و در نتیجه حقی از مردم سلب شود، این پدیده می‌تواند منفی تلقی شود.

دولت باید در ارزیابی عملکرد وزرا پیش‌قدم باشد

عضو کمیسیون عمران مجلس با تأکید بر اینکه دولت نیز باید در ارزیابی عملکرد وزرا پیش‌قدم باشد، اظهار کرد: اگر دولت به نقطه‌ای برسد که نیاز به تغییر در یک وزارتخانه وجود دارد، عقل سلیم حکم می‌کند که خود دولت این موضوع را بررسی کند.

وی افزود: دولت در سطوح مختلف، از روستا و بخش گرفته تا شهرستان و استان، نمایندگان و مدیرانی دارد که می‌توانند بازخورد عملکرد وزرا را از میدان و از مواجهه مستقیم با مردم دریافت کنند. بنابراین می‌توان عملکرد هر وزیر را در سطح شهرستان‌ها و استان‌ها مورد ارزیابی قرار داد و دید که مردم درباره عملکرد آن وزارتخانه چه نظری دارند.

قاسمی ادامه داد: برای مثال، می‌توان عملکرد یک وزیر را در شهرستان‌های مختلف بررسی کرد و از فرمانداران و مدیران محلی بازخورد گرفت. این مدیران می‌توانند تصویری واقعی از نحوه عملکرد دستگاه‌های اجرایی و میزان رضایت یا نارضایتی مردم ارائه دهند. چنین پایشی می‌تواند بسیار بهتر از آن باشد که موضوع به مجلس برسد و در نهایت استیضاح انجام شود.

استیضاح نباید به محملی برای اختلاف در جامعه تبدیل شود

این نماینده مجلس با اشاره به حساسیت شرایط کشور گفت: ما نمایندگان سوگند یاد کرده‌ایم که بدون در نظر گرفتن جریان‌های سیاسی، قومیتی، منطقه‌ای، همشهری بودن و مسائل شخصی، عملکرد قوه مجریه را نظارت کنیم.

وی افزود: هر فردی که در دستگاه اجرایی، از وزیر گرفته تا مدیران سطوح پایین‌تر، مسئولیتی می‌پذیرد، در برابر مردم، شهدا، قانون اساسی و نظام تعهداتی دارد و باید آنها را انجام دهد.

قاسمی تأکید کرد: از سوی دیگر، باید مراقب باشیم که فرآیند استیضاح به محملی برای ایجاد شکاف و اختلاف اجتماعی و سیاسی در کشور تبدیل نشود. البته نظارت مجلس وظیفه قانونی ماست، اما باید این وظیفه به شکلی انجام شود که در نهایت به تقویت سرمایه اجتماعی و حل مشکلات مردم منجر شود.

خودارزیابی دولت کم‌هزینه‌ترین راه اصلاح است

عضو کمیسیون عمران مجلس در ادامه با اشاره به ضرورت ارزیابی عملکرد وزرا از سوی دولت گفت: بهترین راه این است که دولت خودش عملکرد وزرا را ارزیابی کند. این موضوع حتی در آموزه‌های دینی ما نیز مورد تأکید قرار گرفته است؛ اینکه انسان پیش از آنکه مورد حسابرسی قرار گیرد، خودش عملکردش را بررسی کند.

وی ادامه داد: دولت باید عملکرد هر وزیر را با برنامه‌ای که هنگام گرفتن رأی اعتماد ارائه کرده و همچنین با شاخص‌ها و تکالیفی که در قانون برنامه هفتم و قوانین بالادستی تعیین شده، مقایسه کند و ببیند تا چه اندازه توانسته به وعده‌ها و برنامه‌های خود عمل کند.

قاسمی افزود: اینکه یک وزیر نتوانسته برنامه‌اش را اجرا کند، ممکن است دلایل مختلفی داشته باشد؛ ممکن است توان مدیریتی لازم را نداشته یا اینکه بستر لازم برای اجرای برنامه فراهم نبوده باشد. اما کسی که برای یک مسئولیت مدیریتی کاندیدا می‌شود، باید برای شرایط مختلف، از بدترین تا بهترین وضعیت، سناریو داشته باشد و بداند در هر شرایطی تا چه اندازه امکان پیشبرد برنامه‌هایش را دارد.

حداقل ۲۵ درصد وزرا نیازمند تغییر و دگرگونی هستند

قاسمی با اشاره به ارزیابی خود از وضعیت موجود گفت: آن چیزی که امروز در میدان و در میان مردم می‌بینیم، با در نظر گرفتن همه محدودیت‌هایی که به دلیل بحران جنگ و شرایط ناشی از آن ایجاد شده، نشان می‌دهد که به نظر می‌رسد حداقل ۲۵ درصد از مجموعه وزیران نیازمند تغییر و دگرگونی از سوی خود دولت هستند.

وی افزود: چنین اقدامی از سوی دولت یک پیام نیز برای سایر وزرا خواهد داشت؛ اینکه هیچ‌کس نباید تصور کند صرفاً به دلیل آنکه برای چهار سال سوگند یاد کرده، فارغ از عملکردش در جایگاه خود باقی خواهد ماند.

این نماینده مجلس تصریح کرد: سایر وزرا نیز باید بدانند که عملکردشان مورد ارزیابی قرار می‌گیرد. خودارزیابی و اصلاح درون دولت، کم‌هزینه‌ترین شیوه برای جریان‌های سیاسی داخلی و سرمایه اجتماعی است.

قاسمی در پایان گفت: اگر دولت خودش این ارزیابی را انجام دهد و در موارد لازم دست به اصلاح بزند، این اقدام می‌تواند به تعامل بهتر میان دستگاه‌ها و تقویت همکاری و تعامل میان قوا کمک کند و در نهایت به قوام و دوام بیشتر این تعاملات منجر شود.