خوشبختانه مذاکرات کنونی ایران و آمریکا محرمانه است؛ اسرائیل برای وارد کردن آمریکا به جنگ جدید فشار می‌آورد

به گزارش خبرنگار بین الملل تابناک، در شرایطی که تنگه هرمز به یکی از مهم‌ترین کانون‌های معادلات سیاسی، امنیتی و اقتصادی جهان تبدیل شده است، تحولات مربوط به مذاکرات تهران و واشنگتن و اختلاف‌نظر‌ها بر سر چارچوب توافق احتمالی، ابعاد تازه‌ای به تقابل دو کشور بخشیده است. 

در این میان، تأکید مقام‌های ایرانی بر شروط پیشین مذاکرات، گمانه‌زنی‌ها درباره پیشنهاد‌های جدید تهران و تلاش واشنگتن برای دستیابی به توافق در بازه زمانی مشخص، پرسش‌های مهمی را درباره اهداف واقعی طرفین، میزان انعطاف‌پذیری آنها و چشم‌انداز دیپلماسی مطرح می‌کند؛ به‌ویژه آنکه سرنوشت تنگه هرمز و تحولات بازار جهانی انرژی نیز به‌طور مستقیم از این معادلات تأثیر می‌پذیرد.

بیشتر بخوانید:

• قطر منتظر پاسخ ایران به آمریکاست؛ ایران باید قبل از انتخابات کنگره پاسخ دهد!
• طرح ایران برای بازگشایی تنگه هرمز در روز ششم؛ مذاکرات با آمریکا از روز هفتم شروع می‌شود

در همین چارچوب، خبرنگار تابناک در گفت‌و‌گو با «مارک فینو» سخنگوی پیشین وزارت خارجه فرانسه به بررسی آخرین تحولات مذاکرات ایران و آمریکا، احتمال بازگشت واشنگتن به چارچوب تفاهم‌نامه اسلام‌آباد، انگیزه‌های سیاسی دولت دونالد ترامپ در آستانه انتخابات میان‌دوره‌ای کنگره و تأثیر محاسبات نظامی بر آینده دیپلماسی پرداخته است. 

«فینو» در حال حاضر عضو ارشد بخش عدم اشاعه در «مرکز سیاست امنیتی ژنو» (GCSP) است.

*عباس عراقچی، وزیر امور خارجه ایران، اظهار کرده است که بر اساس آخرین پاسخ ایران به پیشنهادی که چندین بار میان تهران و واشنگتن ردوبدل شده، تنگه هرمز پس از شش روز بازگشایی خواهد شد و مذاکرات از روز هفتم آغاز می‌شود. بر اساس برخی گزارش‌ها، ایالات متحده پیش‌تر این پیشنهاد را رد کرده بود. آیا تأکید مجدد عراقچی بر این طرح نشان می‌دهد که ایران پیشنهاد اصلاح‌شده یا جدیدتری ارائه کرده است؟

مقایسه پیشنهاد‌های ایران و پاسخ‌های ایالات متحده دشوار است، زیرا بدیهی است و خوشبختانه همه‌چیز علنی نمی‌شود. 

مذاکرات ایران و آمریکا محرمانه باقی بماند

در چنین مذاکرات حساسی، بخشی از مواضع به اظهارنظر‌های سیاسی و اعمال فشار افکار عمومی مربوط می‌شود؛ اما هر دیپلماتی می‌داند که دستیابی به نتیجه‌ای موفق مستلزم محرمانه نگه‌داشتن مذاکرات و تعاملات محتاطانه، چه به‌صورت مستقیم و چه از طریق میانجی‌ها، است. در حال حاضر، مهم‌ترین مسئله این است که مذاکرات واقعاً در جریان هستند.

*ایران اعلام کرده است که شرایط این کشور برای مذاکره با ایالات متحده همچنان همان شرایطی است که در تفاهم‌نامه اسلام‌آباد مشخص شده بود. آیا احتمال دارد ایالات متحده بار دیگر به آن شرایط بازگردد؟

موضع ایران منطقی است، زیرا این کشور از اجرای کامل تفاهم‌نامه اسلام‌آباد منافع زیادی به دست خواهد آورد. متأسفانه، هیچ تضمینی وجود ندارد که دولت ترامپ به آن چارچوب بازگردد؛ چراکه برخی مفاد آن، از جمله لغو تحریم‌ها، با مخالفت‌های داخلی در ایالات متحده روبه‌رو هستند و اسرائیل نیز برای انجام حملات نظامی بیشتر علیه ایران فشار وارد می‌کند.

*وب‌سایت آکسیوس یک روز پیش از اظهارات اخیر عراقچی که در پرسش نخست به آن اشاره شد، گزارش داد که قطر و ایالات متحده در انتظار پاسخ ایران هستند. این گزارش همچنین مطرح کرد که ایران باید پاسخ خود را پیش از انتخابات میان‌دوره‌ای آمریکا ارائه دهد. چرا واشنگتن بر این بازه زمانی مشخص تأکید دارد؟

روشن است که ترامپ در پی دستیابی به هرگونه توافقی است که بتواند آن را به‌عنوان «پیروزی کامل» به افکار عمومی داخلی آمریکا عرضه کند تا زیان‌های مورد انتظار حزب جمهوری‌خواه در انتخابات میان‌دوره‌ای را کاهش دهد. 

از این منظر، منطقی است که ایران تلاش کند از اهرم‌های فشار خود برای کسب امتیازات بیشتر در توافق با واشنگتن استفاده کند. 

توافق با ایران باعث کاهش چشمگیر قیمت نفت قبل از انتخابات کنگره نمی‌شود

بااین‌حال، به‌هیچ‌وجه قطعی نیست که دستیابی به هرگونه توافقی تا سوم نوامبر بتواند به کاهش چشمگیر قیمت نفت و گاز منجر شود؛ کاهشی که ممکن است به سود جمهوری‌خواهان تمام شود.

*با توجه به اینکه ایالات متحده محاصره دریایی ایران را مؤثر می‌داند، آیا بازگشت واشنگتن به میز مذاکره همچنان یک احتمال واقع‌بینانه است؟

رویکرد دولت ترامپ همچنان بر اصل «صلح از طریق اعمال قدرت» استوار است و هرگونه موفقیت چشمگیر در بازگشایی تنگه هرمز از طریق اقدام نظامی، انگیزه‌ای برای بازگشت به مذاکرات ایجاد نخواهد کرد. 

بااین‌حال، هیچ‌کس نمی‌تواند تصور کند که چگونه می‌توان وضعیت صلح‌آمیز و باثباتی را در تنگه هرمز حفظ کرد، مگر آنکه کشور‌های ساحلی، از جمله ایران و عمان، در چارچوب نوعی توافق یا سازوکار مشترک مشارکت داشته باشند.