خطر تضییع گسترده حق داوطلبان آزمون دکترا

پس از کش و قوس های فراوان درباره چگونگی برگزاری آزمون دکترا در کشور، تنها چیزی که دست آخر نصیب دانشجویان و متقاضیان حضور در این آزمون، به ویژه در سال جاری شده است، سردرگمی و مشخص نبودن تکلیف آنهاست.

به گزارش «تابناک»، از یک سو تأکیدات وزارت علوم و شخص وزیر بر برگزاری آزمون جامع سراسری و نیمه متمرکز و از دیگر سو، رفتارهای موازی برخی دانشگاه ها مانند دانشگاه تهران، افزون بر اینکه دانشجویان را بلاتکلیف گذارده، همچنین بذر این تردید را در دل آنها کاشته که این چگونه تصمیمی است که دانشگاه دولتی اول کشور از اجرای آن سر باز زده و با وزارتخانه همکاری نمی کند؟!

بنا بر این گزارش، در کنار این مسائل که با توجه به فرصت معمولا کوتاه و چند ماهه دانشجویان برای گرفتن تصمیم نهایی و آماده شدن برای حضور در آزمون دکترا، عملا آرامش روانی لازم برای متقاضیان را مختل کرده است، تصمیمات عجولانه و غیر کارشناسی مسئولان برگزاری آزمون نیز مزید بر علت شده و این کلاف را بیش از پیش پیچیده کرده است.

در همین راستا، برای نمونه، در زیر به یکی از این تصمیمات که برای بسیاری از متقاضیان آزمون دکترا مشکل پدید آورده و موجبات تضییع حقوق آنها را فراهم خواهد آورد، اشاره می کنیم:

روز گذشته که دفترچه شرکت در آزمون ورودی دکترا روی سایت سازمان سنجش قرار گرفت، مطلبی در دفترچه اعلام شد که تأثیر بسیاری روی نتیجه آزمون خواهد گذاشت.

در دفترچه آزمون دکترای این دوره، جدولی درج شده است که در آن، نمرات برخی از آزمون های زبان بین المللی با درصدهایی از آزمون زبان دوره دکترا، همتراز قرار داده شده و در کنار این جدول نوشته شده است: «از آنجا که مقرر شده است نمره آزمون های معتبر ملی و بین المللی، به گونه ای در نمره کل داوطلب اعمال شود؛ بنابراین، در صورتی که داوطلب در یکی از آزمون های معتبر TOEFL-TOLIMO-IELTS-MSRT/MCHE شرکت کرده باشد، لازم است نمره به دست آورده در آزمون مزبور را در بخش مربوطه، در تقاضانامه نام نویسی اینترنتی درج نماید.

گفتنی است، داوطلبانی که دارای نمره زبان در یکی از آزمون های نامبرده باشند، باید به پزسش های درس زبان آزمون نیمه متمرکز دکترای سازمان سنجش پاسخ دهند و سازمان سنجش نیز پس از بررسی، بالاترین نمره آزمون ها را به عنوان نمره درس زبان در نمره کل آنها اعمال خواهد کرد.»

این تصمیم که در دفترچه آزمون دکترا آورده شده، دارای چند ایراد است که تأثیر بسیاری بر نتایج آزمون خواهد گذاشت:

1 ـ با توجه به اینکه این آزمون برای نخستین بار است، نیمه متمرکز برگزار می شود و پیش از این نیز اصلا اعلام نشده بود ـ که چنین تصمیمی در مورد درس زبان این آزمون گرفته خواهد شد ـ بنابراین شمار بسیاری از داوطلبان در این آزمون های ملی و بین المللی اصلا شرکت نکرده اند.
با این شرایط، گویا اعمال نمرات زبان آزمون های متفرقه ـ غیر از سازمان سنجش ـ مصداق بارز ظلم به داوطلبانی است که در این آزمون ها شرکت نکرده اند.

2 ـ با توجه به اینکه منابع آزمون دکترا به تازگی اعلام شده و پس از اعلام نیز دوباره بازبینی شدند؛ بنابراین، زمان بسیار کمی برای خواندن این منابع باقی مانده است. در این شرایط، بی تردید کسانی که در آزمون های زبان ملی و بین المللی شرکت کرده اند، با توجه به اینکه سازمان سنجش متعهد شده است که بالاترین نمره آنها را به عنوان نمره زبان آنها بیاورد؛ بنابراین، می توانند در این مدت هفتاد روز باقی مانده تا کنکور، وقت خود را صرف خواندن دیگر منابع کنند؛ یعنی درس هایی غیر از زبان و بدین طریق، در این درس ها درصدهای بالاتری را به دست آورند که این امر منجر به بی عدالتی می شود.

3 ـ خطای فاحش این تصمیم در اینجاست که با توجه به اینکه در دفترچه آزمون نیامده است که آزمون زبان و آزمون دیگر درس ها در وقت های مشخص و جداگانه برگزار خواهد شد، به نظر می رسد، در این آزمون، یک دفترچه به داوطلب داده و یک وقت مشخص نیز در نظر گرفته می شود و داوطلب خود، مسئول مدیریت وقت خواهد بود.

بنابراین، در این وضعیت، داوطلبانی که نمره زبان ملی و بین المللی دارند، بدون شک وقت خود را صرف پرسش های دیگر ـ غیر از درس زبان ـ خواهند کرد و در آن درس ها درصدهای بالاتری را به دست خواهند آورد.

به عبارت دیگر، کسانی که نمره زبان ندارند ـ برای مثال ـ دو ساعت وقت برای پاسخ به پرسش های چهار درس دارند، ولی کسانی که نمره زبان دارند، دو ساعت وقت برای پاسخ به پرسش های سه درس خواهند داشت!

4 ـ با توجه به اینکه در دفترچه آمده است که سئوالات درس زبان در سطح کارشناسی می باشد؛ بنابراین، به نظر می رسد که جدول همترازی نمرات آزمون های زبان ملی و بین المللی، جدولی است که این همترازی را به سود آزمون های زبان ملی و بین المللی ذکر کرده است؛ برای نمونه، برای کسانی که در آزمون تولیمو نمره 525 را گرفته اند، 70 درصد در آزمون دکترا در نظر گرفته است که با توجه به سطح دو آزمون، گویا واقعا غیر عادلانه باشد.

5 ـ در شرایطی که سازمان سنجش در آزمون دکترا، پرسش های درس زبان را نیز آورده است و مستقیم دانش داوطلبان در درس زبان را ارزیابی می کند، به نظر می رسد به هیچ وجه، لازم نباشد تا نمرات آزمون های دیگر را ملاک قرار دهد تا برای تعیین درصدهای تراز با نمرات حرف و حدیث های جدی پیش بیاید.

بی تردید، کمک گرفتن از آزمون های بین المللی، در حالی درست است که سازمان بنا نداشت تا خود آزمون زبان برگزار کند، ولی هم اکنون که آزمون زبان هم در آزمون دکترا وجود دارد، دیگر هیچ توجیهی برای کمک گرفتن از آزمون های زبان ملی و بین المللی نیست و بدون شک، این کار یک کار غیرعلمی و غیرکارشناسانه است.

حال این پرسش مطرح است، آیا امکان دارد که سازمان سنجش اعلام نماید از این به بعد در آزمون سراسری نیز هر داوطلبی که نمره زبان از یکی از موسسات ملی و بین المللی داشته باشد، دیگر نیازی به زدن تست های زبان در آزمون سراسری ندارد و همان نمره برای وی محاسبه خواهد شد؟!