برخورد منطقی با ترافیک شهر تهران

در دنیا معضل ترافیک از دهه 1950 و با تولید انبوه اتومبیل آغاز شد.

در آن سال‌ها اتومبیل جایگزین درشکه و کالسکه شد و به تدریج در بسیاری از کشورها، مشکلات حمل و نقل و ترافیک به یکی از چالش‌های مهم اجتماعی و ملی تبدیل شد و سهم قابل‌توجهی از سرمایه‌های ملی را به خود جذب کرد و در این رهگذر دستیابی به حمل و نقل ایمن، ارزان و کارا به یکی از آرزوها و اهداف اصلی و ثابت سیاست‌های توسعه کشورها تبدیل شد.

در همین راستا از اوایل دهه 60 میلادی ساخت میزان بیشتری از جاده و بزرگراه در دستور کار کشورها قرار گرفت اما توسعه خطوط جاده‌ای هم در شهرها و کشورها نتوانست باعث کاهش مشکلات شود و به‌تدریج برنامه‌ریزان شهری دریافتند که باید طرح جابه‌جایی مسافر را جایگزین طرح جابه‌جایی اتومبیل در شهرها کرد و بدین‌سان توجه به حمل‌و‌نقل عمومی در دستور کار قرار گرفت. در طول تمام این سال‌ها تجربه نشان داد که در رقابت بین توسعه راه‌ها و جاده‌ها و همچنین ساخت اتومبیل راحت و ارزان تلاش‌های عمرانی به‌تدریج کم‌اثر شده و ایمنی راه‌ها مرتبا رو به کاهش می‌گذارد.

واقعیت این است که هیچ کلانشهری در دنیا وجود ندارد که معضل ترافیک نداشته باشد اما ترافیک با مدیریت صحیح قابل کنترل و پیش‌بینی است؛ چنانچه به گفته جناب آقای دکتر قالیباف شهردار محترم تهران،‌اگر شهرداری می‌گوید ترافیک را می‌توانیم برای مردم قابل تحمل کنیم منظور این است که با برنامه‌ریزی و توسعه ناوگان حمل و نقل عمومی، ترافیک را قابل کنترل و پیش‌بینی نموده به نحوی که شهروندان بدانند هر سفر شهری چه مقدار زمان و هزینه می‌برد.

اکنون در تمام دنیا ثابت شده‌است که یگانه راه‌حل کنترل ترافیک، تقویت حمل و نقل عمومی و به‌خصوص شبکه‌سازی در شهر است؛ به‌نحوی که ترکیبی از خطوط ریلی، اتوبوس‌های تند‌رو، اتوبوس و تاکسی در کالبد شهر موجب شود هر فردی بتواند مدت زمان و هزینه سفر درون‌شهری خود را برآورد کند.

شاید تنها مدیری که به وضوح حل مشکل عمده شهروندان تهرانی از بابت ترافیک را به‌عنوان یکی از راهبردها و سیاست‌های اصلی خود عنوان کرد و همچنین راهکار اصلی آن یعنی توسعه حمل‌و‌نقل عمومی در شهر را در اولویت برنامه‌های خود قرار داد، مدیریت فعلی شهر تهران باشد و اینچنین بود که تلاش‌های انجام شده توسط شهرداری تهران در راه‌اندازی و توسعه خطوط ریلی (مترو)، سامانه اتوبوس‌های تندرو و خطوط ویژه و خدمات مطلوب در جهت تقویت فرهنگ دوچرخه‌سواری، کاهش میزان مصرف سوخت از طریق احداث بزرگراه‌ها، پل و تونل در شهر به‌عنوان یک نمونه موفق در کنترل صحیح ترافیک ارزیابی شد و مورد تقدیر نهادهای بین‌المللی هم قرار گرفت.