فرهنگ عمومی ( 4 )
چرا شایعهسازی بنیان مکالمات مردمان ایرانی است؟
شایعات و منابع غیر موثق و نامرئی، ستون فقرات مکالمات جامعه ایرانی را از سطوح بالا تا پایینترین سطح در بر گرفته و اصل بر این است که بیشتر مکالمات بر پایه شایعات بنا شده باشد و نه بر پایه سخنان مستدل و منطقی؛ اما چرا اساس مکالمات جامعه ایرانی بر پایه شایعه بنا شده است؟!

سرویس فرهنگی ـ «شنیده شده است»، «گفته میشود »، «معلوم است »، «هر کسی میداند» و... از جمله اصطلاحاتی است که هر روزه از زبان شهروندان ایرانی شنیده می شود و همه اینها نشان از وجود گسترده شایعه و شایعات در درون جامعه ایرانی دارد.
به گزارش «تابناک»، شایعات و منابع غیر موثق و نامرئی، ستون فقرات مکالمات جامعه ایرانی را از سطوح بالا تا پایینترین در بر گرفته و اصل بر این است که بیشتر مکالمات بنا بر شایعات است و نه سخنان مستدل و منطقی؛ اما چرا اساس مکالمات جامعه ایرانی بر پایه شایعه بنا شده است؟!
بنا بر این گزارش، وجود فرهنگ شفاهی و انتقال سینه به سینه اخبار و حتی تجربیات انسانی ایران، یکی از ریشههای تاریخی وجود شایعه در جامعه ایرانی است. افراد جامعه ایرانی، هماکنون نیز اصولا عادت به صرف وقت برای خواندن اخبار و مطالب از منابع نوشتاری و اصلی نداشته و عموما تمایل دارند در فرصتی کوتاه و در مکالمهای مختصر، اطلاعات خود را از دیگران گرفته و آن را به روز کنند؛ بنابراین، ممکن است در این فرایند، یک خبر با هزاران تفسیر، منتقل شده و سرانجام با شاخ و برگ زیاد به شایعهای تبدیل شود که اذهان را مدتها به خود مشغول کند.
افزون بر این، نبود منابع رسمی درباره اخبار ،به ویژه اخبار خاص سیاسی، اجتماعی و اقتصادی، بساط شایعه را در جامعه افزایش داده است. هنگامی که در جامعهای، راههای دریافت اخبار محدود و غیر متنوع باشد، اخبار ناسالم و شکسته ـ بسته در اختیار مخاطب قرار می گیرد و زمینه ظهور و وجود شایعه را در جامعه تقویت می کند.
همچنین به فرض وجود رسانههای گسترده، از آنجا که اعتماد کامل و دوطرفه بین شهروندان و رسانه ها نیست، اخبار و اطلاعات به صورت ناقص و از مجاری خاص به صورت تدریجی منتشر می شود و تا هنگامی که اخبار از مجاری قانونی و عرفی، درست در اختیار مردم قرار گیرد، در ارتباط با خبر شایعات فراوانی ساخته و پرداخته می شود و هنگامی هم که خبر، درست منتشر می شود، درستی آن مورد تأیید جامعه قرار نمی گیرد و خود این مسأله، شایعات بیشتری را دامن میزند. علاوه بر این، معمولا مردم به طرف مقابل خود و روایت ضد رسمی بیشتر از رسانه ها و روایت رسمی باور دارند؛ حتی اگر همه ادله و شواهد به نفع خبر رسمی باشد.
افزون بر این، حرف زدن و مکالمه درباره هر مسألهای، از جمله سرگرمیهای ایرانیان تبدیل شده است و اتفاقا بسیاری از مسائل جدید و اخبار مرتبط با این مسائل در درون محافل عمومی همچون اتوبوسهای شهری، تاکسیها، صفوف نانوایی و... رد و بدل می شود و هر کس بنا بر سلیقه و ذایقه همصحبت خود، مطالب و اخباری را می گوید یا می سازد که او بپسندد و بدین طریق، هر روز بازار شایعه در کشور گسترده و گستردهتر میشود و برای آن پایانی نیست.
به گزارش «تابناک»، شایعات و منابع غیر موثق و نامرئی، ستون فقرات مکالمات جامعه ایرانی را از سطوح بالا تا پایینترین در بر گرفته و اصل بر این است که بیشتر مکالمات بنا بر شایعات است و نه سخنان مستدل و منطقی؛ اما چرا اساس مکالمات جامعه ایرانی بر پایه شایعه بنا شده است؟!
بنا بر این گزارش، وجود فرهنگ شفاهی و انتقال سینه به سینه اخبار و حتی تجربیات انسانی ایران، یکی از ریشههای تاریخی وجود شایعه در جامعه ایرانی است. افراد جامعه ایرانی، هماکنون نیز اصولا عادت به صرف وقت برای خواندن اخبار و مطالب از منابع نوشتاری و اصلی نداشته و عموما تمایل دارند در فرصتی کوتاه و در مکالمهای مختصر، اطلاعات خود را از دیگران گرفته و آن را به روز کنند؛ بنابراین، ممکن است در این فرایند، یک خبر با هزاران تفسیر، منتقل شده و سرانجام با شاخ و برگ زیاد به شایعهای تبدیل شود که اذهان را مدتها به خود مشغول کند.
افزون بر این، نبود منابع رسمی درباره اخبار ،به ویژه اخبار خاص سیاسی، اجتماعی و اقتصادی، بساط شایعه را در جامعه افزایش داده است. هنگامی که در جامعهای، راههای دریافت اخبار محدود و غیر متنوع باشد، اخبار ناسالم و شکسته ـ بسته در اختیار مخاطب قرار می گیرد و زمینه ظهور و وجود شایعه را در جامعه تقویت می کند.
همچنین به فرض وجود رسانههای گسترده، از آنجا که اعتماد کامل و دوطرفه بین شهروندان و رسانه ها نیست، اخبار و اطلاعات به صورت ناقص و از مجاری خاص به صورت تدریجی منتشر می شود و تا هنگامی که اخبار از مجاری قانونی و عرفی، درست در اختیار مردم قرار گیرد، در ارتباط با خبر شایعات فراوانی ساخته و پرداخته می شود و هنگامی هم که خبر، درست منتشر می شود، درستی آن مورد تأیید جامعه قرار نمی گیرد و خود این مسأله، شایعات بیشتری را دامن میزند. علاوه بر این، معمولا مردم به طرف مقابل خود و روایت ضد رسمی بیشتر از رسانه ها و روایت رسمی باور دارند؛ حتی اگر همه ادله و شواهد به نفع خبر رسمی باشد.
افزون بر این، حرف زدن و مکالمه درباره هر مسألهای، از جمله سرگرمیهای ایرانیان تبدیل شده است و اتفاقا بسیاری از مسائل جدید و اخبار مرتبط با این مسائل در درون محافل عمومی همچون اتوبوسهای شهری، تاکسیها، صفوف نانوایی و... رد و بدل می شود و هر کس بنا بر سلیقه و ذایقه همصحبت خود، مطالب و اخباری را می گوید یا می سازد که او بپسندد و بدین طریق، هر روز بازار شایعه در کشور گسترده و گستردهتر میشود و برای آن پایانی نیست.
مسأله دیگر، امکان غلو و دادن شاخ و برگ های بسیار به واقعیت است. این کار در رسانه های معتبر و داری اسم و رسم ممکن نیست، اما هم در شایعه ممکن است و هم ، اتفاقا، ویژگی اصلی آن. و همین ویژگی است که باعث می شود هر چه گستره مخاطب شایعه بیشتر می شود، خود خبر هم پرشاخ و برگ تر و جذاب تر گردد و جزئیات بیشتری به آن افزوده شود. از این طریق همه ما در تولید و انتشار شایعه سهیم می شویم.
تابناک را در شبکه های اجتماعی دنبال کنید
نظرات بینندگان
اولش دروغ هست ؛آخرش همیشه راست میشه.
تابناك نگران نباش امثال اين كاربران كم است ،الحمدا...
حضرت محمد (ص) می فرمایند برای جهالت مرد همین کافیست که هر چه را شنید باز گو کند
به نظرم حضرت برای دروغ گویی میفرمایند نه جهالت
كسي چه ميدونه شما داريد مكالمات مردم را گوش مدهيد پس بهتر ميتونيد تشخيص بديد
همین شما ها وقتی به جای اطلاع رسانی اخبار را با غرض و با علامت های !!!! گسترش می دید چه انتظاری میشه داشت. سایت خبری باید اخبار رو بی غرض انتشار بده و تحلیلش رو جدا تو بخش تحلیل بیاره نه تو خود خبر!!!!!!!!!!!!!!!!!!!
همین ناشناس بودن اسامی خودیک سانسوروعدم وجودامنیت است درحوزه اطلاع رسانی .وازهمه مهمتراین که دروغ گفتن دیگه یک گناه کبیره نیست بلکه لازمه زندگی امروزیست .(البته توی ایران)
مجبورین کامنت بی خودی بدین؟ می خوای قربون و صدقه خودت بری، برو جلوی آینه!!
وقتی بروجردی با این سوابق زیاد سیاسی میاد یک خبری رو اعلام میکنه بعد ما هم با اطمینان این خبر رو پخش میکنیم و سپس شب میاد این خبر رو تکذیب میکنه خوب تقصیر ما چیه
چون رسانه مورد اعتماد همه جریانات سیاسی وجود ندارد.
خیلی خوبه که شروع به نقد جامعه ایرانی کرده اید. شروع درمان از جاییه که بیمار به این درک برسه که واقعا" مریضه.
شنیدی میگن از ماست که بر ماست؟؟!!
به خدا اگه صدا و سيما و خبرگذاري هاي داخلي تمام اخبار رو بدون هيچ سانسور و قصد و نيت به گوش به مردم برسونند ديگه اين مسائل پيش نمياد.
قربون خودم برم. من چقد خوبم/ تو چقد بدی!
همه واقعیتهای این جامعه به شایعه شروع میشه
متأسفانه فقط اقتصاد ما دولتی نیست، حتی ذهن ما هم دولتی است و سرچشمه و علت همه چیزها را دولت می شماریم و خود را در همه زمینه ها بی تأثیر و هیچکاره محسوب می کنیم. ولی باید بپیذیریم که ما هم در مسائلی مثل شایعه نقش داریم. براستی ما تاکنون مدرک برای کدام شایعه تقاضا کرده ایم؟
وقتي شما يه چيزي ميگي 20:30 يه چيزه ديگه خوب انتظاري هم نميره.
تا موقعی که دروغ و لاپوشانی و ریا در سیستم اطلاع رسانی حاکم باشه همینه!
از خودتون هم بپرسید
يك شبكه تلوزيوني قابل اعتماد و يا يك خبرگزاري مستقل نام ببريد تا مردم بجاي شايعه سازي از آن خبر بگيرند .
دیدگاه خود را بنویسید
سایت تابناک از انتشار نظرات حاوی توهین و افترا و نوشته شده با حروف لاتین (فینگیلیش) معذور است.