24بازدید
۷۹
پس‌رفت دریاچه ارومیه و پیشرفت دریای مرده با فروش لجن 80 دلاری!
در نابودی دریاچه ارومیه هم، بیگمان ضعف مدیریت منابع آب توسط همه متولیان امر به ویژه وزارت جهاد کشاورزی، وزارت نیرو، وزارت راه و شهرسازی و سازمان محیط زیست، امری مشهود و انکارناشدنی است.../ برای مشخص کردن توانایی‌های استفاده نشده دریاچه ارومیه به بهره‌برداری‌هایی که از بحرالمیت توسط اردن و رژیم صهیونیستی صورت می‌گیرد، می‌توان اشاره نمود.
دریاچه ارومیه، در حالی سخت‌‌ترین دوران زندگی خود را می‌گذراند که با وجود نگرانی‌های عمده مردم، حیات آن هیچ گاه به طور جدی توسط مسئولان مورد توجه قرار نگرفته است.
به گزارش خبرنگار «تابناک»، متأسفانه بر پایه رویه معمول، تنها زمانی حساسیت عمومی نسبت به مشکلات محیط زیستی بالا می‌گیرد که کار از کار گذشته و این که چرا پیش از نمایان شدن معضلات محیط زیستی به دنبال پیشگیری نیستیم، پرسشی است که هیچ گاه در موقع خود بدان پرداخته نمی‌شود و باید فاجعه عظیمی چون شمارش معکوس نابودی تالاب ارومیه رقم بخورد تا مسئولان در تکاپوی چاره جویی افتند.
بنا بر این گزارش، محیط زیست ایران هر روز با ابعاد تازه‌ای از سوء‌مدیریت‌ها و بی توجهی عمومی روبه‌روست و بیگمان از اصلیترین دلایل نقش کمرنگ جایگاه حفاظت محیط زیست در میان مردم و مسئولان ضعف بیش از اندازه آموزش همگانی ناشی از تبلیغات نامناسب و در خور رسانه ملی و بی توجهی آموزش و پرورش در آموزش اهمیت حفاظت محیط زیست در سطح همه دستگاه‌های اجرایی و نیز آموزش پایه در مدارس بوده است.
تهدید محیط زیست ناشی از نگاه بخشی نهاد‌های اجرایی
متأسفانه همان گونه که در بالا آمد، یکی از پیامد‌های ضعف آموزش‌های بنیادین محیط زیست در کلاس‌های پایه ابتدایی و نیز دانشگاه‌ها، نگاه بخشی کارشناسانی است که تخصصی غیر وابسته به محیط زیست را کسب میکنند که از آن میان، می‌توان به تخصص عمران و راه‌سازی اشاره نمود.
وزارت راه و شهرسازی ایران، بی توجه به اهمیت محیط زیست، ساز خود را می‌زند و تخریب و نابودی جنگل‌های ارزشمند بین‌المللی شمال همچون جنگل ابر و پارک ملی گلستان را به بهانه گسترش جاده‌سازی و کوتاه کردن مسیر (!) توجیه می‌کند. این گونه است که وزارت نیرو نیز بی‌توجه به فرابخشی بودن اهمیت محیط زیست و نقش خود در این مقوله بالا بردن بیلان کاری وزارت خود را در توسعه سدسازی و بالاتر بردن هرچه بیشتر آمار این بخش جستجو میکنند، هرچند سدسازی در ایران همراه با تخریب و تهدید محیط زیست، جدا سازی مخرب اکوسیستم‌ها و... همراه باشد.
در نابودی دریاچه ارومیه هم بی‌تردید ضعف مدیریت منابع آب توسط همه متولیان امر به ویژه وزارت جهاد کشاورزی، وزارت نیرو، وزارت راه و شهرسازی و سازمان محیط زیست، مشهود و انکارناشدنی است. این گونه است که بستن مسیر گذر هزاران ساله رودخانه‌های تأمین کننده آب دریاچه ارومیه با ساختن سد و رعایت نکردن حقابه مربوط اصلیترین نقش را در نابودی آن داشته است.
مقایسه بهره‌برداری اکوتوریستی دریای مرده (بحرالمیت) با اقتصاد بی تحرک اکوتوریسم دریاچه ارومیه
دریاچه ارومیه از پتانسیل‌های فراوان اکوتوریستی برخوردار است که از آن جمله، می‌توان به موارد زیر اشاره نمود:
جزایر زیبا، حیات وحش، پرندگان مهاجر و نیز چشمه‌های آب معدنی شامل آب‌های گوگردی و گازدار و قلیایی و نمکی و غیره و گل و لای و لجن‌های پیرامون دریاچه که هر یک پتانسیل بسیار مناسبی برای گسترش صنعت اکوتوریسم و بخش‌های بسیار درآمدزا و هماهنگ با محیط زیست آن از جمله طبیعت بینی و پرنده بینی به شمار می‌رود که متأسفانه از این صنعت پر سود ـ که هم در اقتصاد محلی و هم در اقتصاد ملی، میتواند بسیار تأثیرگذار باشد ـ هیچ بهره‌ای برده نشده است.
می‌توان برای مشخص کردن توانایی‌های استفاده نشده دریاچه ارومیه به بهره‌برداری‌هایی که از دریای مرده توسط اردن و رژیم صهیونیستی صورت می‌گیرد، اشاره نمود. نکته مهم این که درآمد سرشار این دو کشور از جذب گردشگر از دریاچه‌ای است که از همه پتانسیل‌ها و جذابیت‌های محیط زیست دریاچه ارومیه از جمله حیات وحش و جزایر زیبا بی بهره است. با این حال، جدای از درآمد‌های میلیاردی جلب گردشگر به این دریاچه، یک ظرف زیبای محتوای لجن درمانی بحرالمیت تا مبلغ هشتاد دلار به گردشگران فروخته می‌شود! و به همین صورت حتی نمک دریاچه را در بسته بندی‌های ویژه در سطح جهانی به فروش می‌رسانند!
![]()
مهمترین مشکلات محیط زیستی دریاچه ارومیه
1- سد سازی‌ها ی بی رویه بر رود‌ها، عامل اصلی خشک شدن دریاچه
در حالی که 21 رودخانه دایمي و هفت رودخانه فصلي از اصلیترین منابع تغذیه کننده آب دریاچه ارومیه به شمار می‌روند، سدسازی بی رویه بر این رود‌ها به عنوان عامل اصلی خشک شدن دریاچه ارومیه است که با گسترش روزافزون بهره‌برداری از این سدها، روند خشک شدن دریاچه نیز تشدید شده است.
هم‌اکنون نزديک به 40 سد و بند در مسیر رود خانه‌های تغذیه کننده دریاچه ارومیه راه‌اندازی شده و یا در دست اجراست که حجم چشمگیری از آب‌هاي برداشتي از آن‌ها به مصرف کشاورزي مي‌رسد و اين در صورتي است که بیشترین راندمان آبياري کشاورزي توسط نهاد‌های مربوط 34 درصد برآورد شده و اين يعني 66 درصد آب برداشتي از رودخانه‌ها و چاه‌ها که به مصرف بخش کشاورزي مي‌رسد، هدر رفته و تبخير مي‌شود.
![]()
بنا بر پژوهش‌های انجام شده سدسازی بر رودخانه‌های زرینه‌‌رود، سیمینه‌‌رود، گدار و باراندوز که با هدف تولید برق و آبیاری زمین‌های کشاورزی صورت گرفته، سبب شده آب دریاچه در بسیاری از مناطق از 16 تا 22 متر عقب بنشیند.
2- میان‌گذر ارومیه، پروژه تخریب کننده محیط زیست دریاچه
احداث راه میان گذر شهید کلانتری از دل دریاچه ارومیه در سال‌های نخستین پس از انقلاب با طرح این شهید بزرگوار برای فراهم آوردن شرایط مناسب‌تر جهت تدارکات جنگی به جبهه‌ها پیشنهاد شد. این راه که کوتاه زمانی پس از افتتاح، نخست در سال 1368 فرو نشست، دیگر بار، باز هم با اشکالات محیط زیستی فراوان احداث شد. ساخت این میان‌گذر، پیامد‌های محیط زیستی بسیاری را به دنبال داشته که از آغاز پیشنهاد احداث آن، توسط متخصصان محیط زیست در مورد این مخاطرات همواره هشدار داده شده است؛ راه میان گذر شهید کلانتری جریان گردشی آب را مختل می‌کند و زنجیره اکولوژیک و تعادل هيدرولو‍ژيکي واکولوژيکي درياچه را بر هم زده و ارتباط دو سوی شمال و جنوب پل را از هم قطع می‌کند.
3- شور شدگی بحرانی دریاچه
در حالی که نمک موجود در آب دریاچه ارومیه در حالت معمولی، 180 تا 220 گرم نمک در هر لیتر برآورد شده است، این میزان در شرایط بحرانی کنونی به 340 گرم در هر لیتر می‌رسد که از دید متخصصان محیط زیست، یک فاجعه اکولوژیک برای این منطقه است.
بنا بر برآوردهای انجام شده، بر اثر شوری بیش از اندازه آب، جمعیت آرتمیا که غذای اصلی فلامینگو‌های مهاجر است، نسبت به سال‌های 75و76 تا40 برابر كاهش یافته و با ادامه روند کنونی در آینده نزدیک، اثری از این آبزی ارزشمند بر جای نخواهد ماند. جدای از تأثیرات بسیار مخرب شور شدگی بر زندگی تنها جاندار آب‌های دریاچه یعنی آرتمیا، تبديل شدن 25 هزار هکتار حواشي درياچه اروميه به شوره‌زار، دیگر پیامد مستقیم مخرب محیط زیستی این فاجعه تلقی می‌شود.
عمق فاجعه آنجا بیشتر نمایان می‌شود که بدانیم بیش از صد هزار هكتار از مناطق جنوب و شرق و حواشي پست دریاچه در معرض قطعی تبدیل به شوره‌زار قرار دارند.
آینده متصور برای منطقه نیز این گونه خواهد بود که با وزش هر باد ذرات نمك تمام مزارع، باغ‌های سیب و انگور و مراتع را فرا گرفته و حتی تنفس را نيز برای مردم ساكن در شهر‌های اطراف درياچه اروميه با مشكل روبه‌رو خواهد کرد.
4 ـ پایین آمدن سطح آب دریاچه ارومیه
بر پایه برآوردهای انجام شده از سال آبي 75 ـ 74 تا کنون رقوم ارتفاعي سطح تراز آب درياچه اروميه، سير نزولي پيدا کرده و در سال هاي اخير، آب درياچه بیش از شش متر کاهش داشته است.
بنا بر تحقيقات انجام شده از دوازده سال پيش تاکنون، نمودار تراز آب پارک ملي درياچه اروميه رو به پايين بوده است و بر اثر تبخیر، سالیانه سه تا چهار میلیارد متر مکعب آب دریاچه تبخیر می‌شود.
5-مشکل گرمای زمین و پیامد‌های خشک شدن دریاچه
با توجه به این که دریاچه ارومیه و آرال از نظر اقلیمی و جغرافیایی تا اندازه‌ای از شباهت برخوردارند، گرم شدن کره زمین و همزمان قطع جریان ورود آب‌های دو رود آمودریا و سیردریا به دریاچه آرال، سبب خشک شدن آن شده است. با کمال تأسف در صورت ادامه وضعیت موجود، سرنوشت مشابهی هم برای دریاچه ارومیه پیشبینی می‌شود و در صورت خشک شدن درياچه، املاح بر جاي مانده از بادهاي گرم وارد شهرها و موجب بروز بيماري‌هاي گوناگون از جمله بیماری‌های ريوي، چشمي خواهد شد.
6-انتقال پساب‌های صنعتی به دریاچه ارومیه به عنوان راهکار حل بحران کارخانه‌های منطقه!
با در نظر گرفتن این که دریاچه ارومیه در قلب آذربایجان به عنوان قطب صنعتی ـ کشاورزی ایران واقع شده، به دلیل نبود سیستم استاندارد دفع پساب‌های کشاورزی و صنعتی و نبود نظارت کافی نهاد‌های مسئول، بسیاری از کارخانه‌ها، پساب‌های آلوده خود را به سوی دریاچه ارومیه هدایت و تخلیه میکنند که این مسأله دریاچه را از کرانه‌های شرق و غرب در معرض تهدیدهای بسیار پر مخاطره محیط زیستی قرار داده است؛ برای نمونه، می‌توان به یک مورد گویا در این زمینه اشاره کرد که 25 کیلومتر لوله‌گذاری برای انتقال پساب‌های صنعتی یکی از کارخانه‌ها به سمت دریاچه ارومیه به انجام رسیده است تا به زعم مجریان آن، خطر آلوده‌سازی محیط شهری رفع شود! (و البته خطر به مراتب بزرگتر به دریاچه ارومیه تحمیل شود)
قابل توجه این که پساب کارخانه‌های صنعتی همجوار دریاچه به دلیل داشتن قابلیت هدایت الکتریکی بالا به هنگام نفوذ به آب و خاک آثار مخربی بر منابع آب‌های زیرزمینی منطقه نیز بر جای می‌گذارد.
همچنین برخی از عناصر سنگین و سرطانزا نظیر نیکل و مواد خطرناکی مانند آمونیاک که به صورت پساب از این کارخانه‌ها خارج می‌شود، افزون بر زمین‌های پیرامون و آب دریاچه ارومیه، چرخه حیات را نیز در معرض خطر جدی قرار میدهند و مختل میکنند.
مقاله کامل را در این جا بخوانید.
به گزارش خبرنگار «تابناک»، متأسفانه بر پایه رویه معمول، تنها زمانی حساسیت عمومی نسبت به مشکلات محیط زیستی بالا می‌گیرد که کار از کار گذشته و این که چرا پیش از نمایان شدن معضلات محیط زیستی به دنبال پیشگیری نیستیم، پرسشی است که هیچ گاه در موقع خود بدان پرداخته نمی‌شود و باید فاجعه عظیمی چون شمارش معکوس نابودی تالاب ارومیه رقم بخورد تا مسئولان در تکاپوی چاره جویی افتند.
بنا بر این گزارش، محیط زیست ایران هر روز با ابعاد تازه‌ای از سوء‌مدیریت‌ها و بی توجهی عمومی روبه‌روست و بیگمان از اصلیترین دلایل نقش کمرنگ جایگاه حفاظت محیط زیست در میان مردم و مسئولان ضعف بیش از اندازه آموزش همگانی ناشی از تبلیغات نامناسب و در خور رسانه ملی و بی توجهی آموزش و پرورش در آموزش اهمیت حفاظت محیط زیست در سطح همه دستگاه‌های اجرایی و نیز آموزش پایه در مدارس بوده است.
تهدید محیط زیست ناشی از نگاه بخشی نهاد‌های اجرایی
متأسفانه همان گونه که در بالا آمد، یکی از پیامد‌های ضعف آموزش‌های بنیادین محیط زیست در کلاس‌های پایه ابتدایی و نیز دانشگاه‌ها، نگاه بخشی کارشناسانی است که تخصصی غیر وابسته به محیط زیست را کسب میکنند که از آن میان، می‌توان به تخصص عمران و راه‌سازی اشاره نمود.
وزارت راه و شهرسازی ایران، بی توجه به اهمیت محیط زیست، ساز خود را می‌زند و تخریب و نابودی جنگل‌های ارزشمند بین‌المللی شمال همچون جنگل ابر و پارک ملی گلستان را به بهانه گسترش جاده‌سازی و کوتاه کردن مسیر (!) توجیه می‌کند. این گونه است که وزارت نیرو نیز بی‌توجه به فرابخشی بودن اهمیت محیط زیست و نقش خود در این مقوله بالا بردن بیلان کاری وزارت خود را در توسعه سدسازی و بالاتر بردن هرچه بیشتر آمار این بخش جستجو میکنند، هرچند سدسازی در ایران همراه با تخریب و تهدید محیط زیست، جدا سازی مخرب اکوسیستم‌ها و... همراه باشد.
در نابودی دریاچه ارومیه هم بی‌تردید ضعف مدیریت منابع آب توسط همه متولیان امر به ویژه وزارت جهاد کشاورزی، وزارت نیرو، وزارت راه و شهرسازی و سازمان محیط زیست، مشهود و انکارناشدنی است. این گونه است که بستن مسیر گذر هزاران ساله رودخانه‌های تأمین کننده آب دریاچه ارومیه با ساختن سد و رعایت نکردن حقابه مربوط اصلیترین نقش را در نابودی آن داشته است.
مقایسه بهره‌برداری اکوتوریستی دریای مرده (بحرالمیت) با اقتصاد بی تحرک اکوتوریسم دریاچه ارومیه
دریاچه ارومیه از پتانسیل‌های فراوان اکوتوریستی برخوردار است که از آن جمله، می‌توان به موارد زیر اشاره نمود:
جزایر زیبا، حیات وحش، پرندگان مهاجر و نیز چشمه‌های آب معدنی شامل آب‌های گوگردی و گازدار و قلیایی و نمکی و غیره و گل و لای و لجن‌های پیرامون دریاچه که هر یک پتانسیل بسیار مناسبی برای گسترش صنعت اکوتوریسم و بخش‌های بسیار درآمدزا و هماهنگ با محیط زیست آن از جمله طبیعت بینی و پرنده بینی به شمار می‌رود که متأسفانه از این صنعت پر سود ـ که هم در اقتصاد محلی و هم در اقتصاد ملی، میتواند بسیار تأثیرگذار باشد ـ هیچ بهره‌ای برده نشده است.
می‌توان برای مشخص کردن توانایی‌های استفاده نشده دریاچه ارومیه به بهره‌برداری‌هایی که از دریای مرده توسط اردن و رژیم صهیونیستی صورت می‌گیرد، اشاره نمود. نکته مهم این که درآمد سرشار این دو کشور از جذب گردشگر از دریاچه‌ای است که از همه پتانسیل‌ها و جذابیت‌های محیط زیست دریاچه ارومیه از جمله حیات وحش و جزایر زیبا بی بهره است. با این حال، جدای از درآمد‌های میلیاردی جلب گردشگر به این دریاچه، یک ظرف زیبای محتوای لجن درمانی بحرالمیت تا مبلغ هشتاد دلار به گردشگران فروخته می‌شود! و به همین صورت حتی نمک دریاچه را در بسته بندی‌های ویژه در سطح جهانی به فروش می‌رسانند!
فروش لجن و نمک بسته بندی شده، نمونه‌هایی از درآمدزایی در دریای مرده
مهمترین مشکلات محیط زیستی دریاچه ارومیه
1- سد سازی‌ها ی بی رویه بر رود‌ها، عامل اصلی خشک شدن دریاچه
در حالی که 21 رودخانه دایمي و هفت رودخانه فصلي از اصلیترین منابع تغذیه کننده آب دریاچه ارومیه به شمار می‌روند، سدسازی بی رویه بر این رود‌ها به عنوان عامل اصلی خشک شدن دریاچه ارومیه است که با گسترش روزافزون بهره‌برداری از این سدها، روند خشک شدن دریاچه نیز تشدید شده است.
هم‌اکنون نزديک به 40 سد و بند در مسیر رود خانه‌های تغذیه کننده دریاچه ارومیه راه‌اندازی شده و یا در دست اجراست که حجم چشمگیری از آب‌هاي برداشتي از آن‌ها به مصرف کشاورزي مي‌رسد و اين در صورتي است که بیشترین راندمان آبياري کشاورزي توسط نهاد‌های مربوط 34 درصد برآورد شده و اين يعني 66 درصد آب برداشتي از رودخانه‌ها و چاه‌ها که به مصرف بخش کشاورزي مي‌رسد، هدر رفته و تبخير مي‌شود.
تازه‌ترین عکس هوایی منطقه از وضعیت دو دریاچه همجوار ارومیه و وان. بخش مشخص شده با دایره پیامد‌های سدسازی برای زمین‌های کشاورزی را که مانع رسیدن آب رود‌های عمده به دریاچه می‌شود، به خوبی نشان می‌دهد.
بنا بر پژوهش‌های انجام شده سدسازی بر رودخانه‌های زرینه‌‌رود، سیمینه‌‌رود، گدار و باراندوز که با هدف تولید برق و آبیاری زمین‌های کشاورزی صورت گرفته، سبب شده آب دریاچه در بسیاری از مناطق از 16 تا 22 متر عقب بنشیند.
2- میان‌گذر ارومیه، پروژه تخریب کننده محیط زیست دریاچه
احداث راه میان گذر شهید کلانتری از دل دریاچه ارومیه در سال‌های نخستین پس از انقلاب با طرح این شهید بزرگوار برای فراهم آوردن شرایط مناسب‌تر جهت تدارکات جنگی به جبهه‌ها پیشنهاد شد. این راه که کوتاه زمانی پس از افتتاح، نخست در سال 1368 فرو نشست، دیگر بار، باز هم با اشکالات محیط زیستی فراوان احداث شد. ساخت این میان‌گذر، پیامد‌های محیط زیستی بسیاری را به دنبال داشته که از آغاز پیشنهاد احداث آن، توسط متخصصان محیط زیست در مورد این مخاطرات همواره هشدار داده شده است؛ راه میان گذر شهید کلانتری جریان گردشی آب را مختل می‌کند و زنجیره اکولوژیک و تعادل هيدرولو‍ژيکي واکولوژيکي درياچه را بر هم زده و ارتباط دو سوی شمال و جنوب پل را از هم قطع می‌کند.
3- شور شدگی بحرانی دریاچه
در حالی که نمک موجود در آب دریاچه ارومیه در حالت معمولی، 180 تا 220 گرم نمک در هر لیتر برآورد شده است، این میزان در شرایط بحرانی کنونی به 340 گرم در هر لیتر می‌رسد که از دید متخصصان محیط زیست، یک فاجعه اکولوژیک برای این منطقه است.
بنا بر برآوردهای انجام شده، بر اثر شوری بیش از اندازه آب، جمعیت آرتمیا که غذای اصلی فلامینگو‌های مهاجر است، نسبت به سال‌های 75و76 تا40 برابر كاهش یافته و با ادامه روند کنونی در آینده نزدیک، اثری از این آبزی ارزشمند بر جای نخواهد ماند. جدای از تأثیرات بسیار مخرب شور شدگی بر زندگی تنها جاندار آب‌های دریاچه یعنی آرتمیا، تبديل شدن 25 هزار هکتار حواشي درياچه اروميه به شوره‌زار، دیگر پیامد مستقیم مخرب محیط زیستی این فاجعه تلقی می‌شود.
عمق فاجعه آنجا بیشتر نمایان می‌شود که بدانیم بیش از صد هزار هكتار از مناطق جنوب و شرق و حواشي پست دریاچه در معرض قطعی تبدیل به شوره‌زار قرار دارند.
آینده متصور برای منطقه نیز این گونه خواهد بود که با وزش هر باد ذرات نمك تمام مزارع، باغ‌های سیب و انگور و مراتع را فرا گرفته و حتی تنفس را نيز برای مردم ساكن در شهر‌های اطراف درياچه اروميه با مشكل روبه‌رو خواهد کرد.
4 ـ پایین آمدن سطح آب دریاچه ارومیه
بر پایه برآوردهای انجام شده از سال آبي 75 ـ 74 تا کنون رقوم ارتفاعي سطح تراز آب درياچه اروميه، سير نزولي پيدا کرده و در سال هاي اخير، آب درياچه بیش از شش متر کاهش داشته است.
بنا بر تحقيقات انجام شده از دوازده سال پيش تاکنون، نمودار تراز آب پارک ملي درياچه اروميه رو به پايين بوده است و بر اثر تبخیر، سالیانه سه تا چهار میلیارد متر مکعب آب دریاچه تبخیر می‌شود.
5-مشکل گرمای زمین و پیامد‌های خشک شدن دریاچه
با توجه به این که دریاچه ارومیه و آرال از نظر اقلیمی و جغرافیایی تا اندازه‌ای از شباهت برخوردارند، گرم شدن کره زمین و همزمان قطع جریان ورود آب‌های دو رود آمودریا و سیردریا به دریاچه آرال، سبب خشک شدن آن شده است. با کمال تأسف در صورت ادامه وضعیت موجود، سرنوشت مشابهی هم برای دریاچه ارومیه پیشبینی می‌شود و در صورت خشک شدن درياچه، املاح بر جاي مانده از بادهاي گرم وارد شهرها و موجب بروز بيماري‌هاي گوناگون از جمله بیماری‌های ريوي، چشمي خواهد شد.
6-انتقال پساب‌های صنعتی به دریاچه ارومیه به عنوان راهکار حل بحران کارخانه‌های منطقه!
با در نظر گرفتن این که دریاچه ارومیه در قلب آذربایجان به عنوان قطب صنعتی ـ کشاورزی ایران واقع شده، به دلیل نبود سیستم استاندارد دفع پساب‌های کشاورزی و صنعتی و نبود نظارت کافی نهاد‌های مسئول، بسیاری از کارخانه‌ها، پساب‌های آلوده خود را به سوی دریاچه ارومیه هدایت و تخلیه میکنند که این مسأله دریاچه را از کرانه‌های شرق و غرب در معرض تهدیدهای بسیار پر مخاطره محیط زیستی قرار داده است؛ برای نمونه، می‌توان به یک مورد گویا در این زمینه اشاره کرد که 25 کیلومتر لوله‌گذاری برای انتقال پساب‌های صنعتی یکی از کارخانه‌ها به سمت دریاچه ارومیه به انجام رسیده است تا به زعم مجریان آن، خطر آلوده‌سازی محیط شهری رفع شود! (و البته خطر به مراتب بزرگتر به دریاچه ارومیه تحمیل شود)
قابل توجه این که پساب کارخانه‌های صنعتی همجوار دریاچه به دلیل داشتن قابلیت هدایت الکتریکی بالا به هنگام نفوذ به آب و خاک آثار مخربی بر منابع آب‌های زیرزمینی منطقه نیز بر جای می‌گذارد.
همچنین برخی از عناصر سنگین و سرطانزا نظیر نیکل و مواد خطرناکی مانند آمونیاک که به صورت پساب از این کارخانه‌ها خارج می‌شود، افزون بر زمین‌های پیرامون و آب دریاچه ارومیه، چرخه حیات را نیز در معرض خطر جدی قرار میدهند و مختل میکنند.
مقاله کامل را در این جا بخوانید.
افزودن تابناک به منابع ترجیحی گوگلتابناک را در شبکه های اجتماعی دنبال کنید
نظرات بینندگان
مقاله ارزشمندی که از نویسنده اش تشکر میکنم در چوامع پیشرفته به کشاورزان سوبسید میدهند که بچای ضرری به محیط زیست نزنند . صنعت توریسم کمک زیادی به مملکت مینمود ولی افسوس
این کار فقط با دستور مقام معظم رهبری انجام و مشکل حل می شود مسئولان کشور ما فقط متعهد به مسال سیاسی مثل فتنه و جریان انحرافی و غیره هستند خشک شدن خلیج فارس و دریاره مازندران هم براشون اهمیت نداره
مشکل این جاست که مردم هر اعتراضی بکنند یا حرفی بزنند اعتراض به جمهوری اسلامی در نظر گرفته می شود مگر اسلام با حفاظت از طبیعت که خدا آفریده مخالف است.به خدا با این کار خدمت بزرگ تری می کنند تا این که بیان از اسلام حرف بزنند.
ممنون از پوشش خبریتون اجازه ندید دریاچه ارومیه هم مثل خیلی چیزها تو کتب تاریخ نسل های بعدی ایران زمین تبدیل به خاطره شه
بازم منتظر پیگیری هاتون هستیم
باید به حال این همه نامردی و سوء مدیریت در رابطه با محیط زیست کشور و مخصوصا دریاچه ارومیه گریست. متاسفم بر مسئولانی که ادعای خدمت میکنند و اینچنین نسبت به مساله مهمی مانند خشک شدن دریاچه ارومیه بی توجه بوده و فقط شعار پوچ میدهند. باید گریست
چرا فقط بحث شما در مورد این دریاچه اس من مطمئنم یه آذری قدرتمند فوق ناسیونالیست تو تابناک همه کاره اس بیایید جهانی فکر کنیم ناسیونالیست بودن دردی را دوا نمی کند یکساله هر روز از این دریاچه می نویسید جای دیگه مشکل زیست محیطی نیست
خب یه دفعه میگفتید کل دولت چرا دونه دونه سازمانها رو اسم بردید .
تصمیم گرفته بودم دیگه تو تابناک نظری ننویسم چون نظرات من گاهی تنده و منتشر نمیکنید. اما من هم دوستدار این وطنم و به دلیل عشق ایران و آذربایجان یه بار دیگه مینویسم. مردم اورمیه صدای اعتراضشون با گاز اشک آور خفه شد . گفتند سد ها رو باز کنید درست 2 روز بعدش آقای رییس جمهور سد جدیدی افتتاح کرد. این خرف من و مردم برای باز شدن سدها شاید حرف فنی و حساب شده نباشه اما متخصصین کاری کنند. ضمنا مردم فکر میکنن آقای احمدی نژاد با این کارش به اعتراض اونها جواب دهن کجی داده. چه میدونم خلاصه ممنون که اطلاع رسانی کردید
تابناک عزیز در قسمتی که با دایره در عکس بالا مسحص شده 2 رودخانه وجود داره که گفتید سدسازی شده نه عزیزان .. سد بوکان سال 1340 ساخته شده و سد سمینه رود هم 65 سال در فاز مطالعه قرار داره و ساخته نشده است. ضمنا سد بوکان هم برید ببینید اطرافشو همه زمینهاش از خشکی ترک برداشته است. همه اب این سد به اصطلاح بوکان به تبریز و اذربایجان شرقی هدایت شده است. مردم بوکان که روی اب نشسته اند الان اب شهرشون جیره بندی شده . ضمنا مدیریت ناصحصیح و ایجاد بیشتر سدها در شمال استان و نیز احداث پل شهید کلانتری و حشکسالی پیاپی از دلایل اصلی این خشکی دریاچه است
با وجود اعتراضرمردم باز هم کاری انچام نمی شود
امیدوارم که دریاچه ارومیه به سرنوشت دریاچه های بختگان و مهار لو وپریشان دچار نشه! متاسفانه این دریاچه ها به کلی خشک شد و دولت هم هیچ گونه تلاشی برای نجات اونها نکرد.
متاسفم برای بعضی از نظرات پان فارسیسم دوستان.....
بنام خدا
ریاست محترم جمهوری جناب آقای کتر احمدی نژاد
با سلام و احترام و عرض خسته نباشید مردم آذربایجان به پاس حضور ر انتخابات ریاست جمهوری حل این مشکل را بعنوان یک هدیه ماندگار از شما تمنا می کنند.
«ما دیگه مشکلی نداریم فقط آب زلال کشور رو بریزیم توی شوردانکده ارومیه و از بین ببریم.تا آذری های عزیز دریا داشته باشند.
»
شمایی که این نظر را داده ای، بدان وآگاه باش آذری ها نمی خوان دریا داشته باشن.
بذار دریا خشک بشه تا ببینم که چه کسی از آب شیرین بی بهره می شه. ما آذری ها یا شما...
بابا یک فکری هم به فکر کارون بکنید مثل انتقال تیمهای فوتبال هر کی از راه می رسه میخواد ابش ومنتقل کنه واقعا وضعیت رودخونه کارون بزرگترین رودخونه ایران اسفباره
میگن خشک شدن دریاچه ارومیه اصلا مهم نیست و طرح دو فوریتش رو لغو میکنن اونوقت به جاش یه هفته با هم جر و بحث میکنن که عید فطر دو روز تعطیل باشه یا یه روز ؟! مجلسه داریم ؟ خودتون قضاوت کنین
بهتر است هر چه سریعتر مسئولین امر به فکر حل این مشکل دریاپه باشن چون اگه الان این مسئله به این مهمی حل نشه بعدا همین آقایون به اصطلاح مسئول باید هزینه های چندین برابری بدن.اگه یه کم عقل تو سر این آقایون باشه میتونن از این دریاچه به عنوان یه مکان گردشگری و خیلی پر سود استفاده کنن حیف این نعمت به این بزرگی که از دست بره.همین 200 کیلومتری دریاچه وان قرار داره این آقایون مسئول برن ببین چه بهره برداری از این دریاچه می کنن.یه کم لیاقت به خرج بدن این مسئولین بی لیاقت.
قابل توجه نظر دهنده اولی (پرکله خونگی)عزیزم از موضوع سر درنمییاری چرا نظر میدی مگه خشک شدن دریاچه ربطی به خشکسالی داره دوما" بافحش دادن به تابناک مگه مشکل حل میشه سوما" دریا فقط مال آذری ها نیست یبار تشریف بیارین موضوع براتون حل میشه بعدش هم وقت نمایندگان روهم بیش ازاین نگیرین که مشغول تبلیغات انتخاباتیند با صفره های افطاری و.... جدی که نمیگن
دوستانی که میان اینجا احتمالا همه ایمیل دارن یا تو فیسبوک عضو هستن، لطفا این رو اطلاع رسانی کنید تا شاید به دست اونایی که نباید برسه، برسه.
بابا محیط زیست مملکتمون کلا نابود داره میشه باز یه عده میان میگن ساندیس خور یا اون نفر اول گفته که به دولت ربطی نداره. اینا همش متولیش دولته و باید به حالش سازمان محیط زیست یه فکر بکنه نه اینکه دست رو دست بزاریم و بگیم خشکسالیه، تازه مگه خشکسالی فقط مال ماست؟؟؟ همه جا هست، فقط بقیه مدیریتش می کنن و ما دعا می کنیم بارون بیاد...
ضمن تشکر از نویسنده فهیم مقاله ... جای بسی تاسف داره که بوی تعفن نژادپرستانه آقایانی که تحمل دیدن هیچ ملیت و قومیتی بجز فارسها رو ندارند - ظاهرا بصورت عامدانه از کامنتهای این سایت حذف نمیشه!
آقای ریس جمهور امروز یک سد دیگر را در آذربایجان غربی افتتاح کردند !!!!!!!!
آفرین.............................!!!!
آقای رئیس جمهور، آقای رئیس مجلس، آقای رئیس قوه قضائیه، نمایندگان مجلس
ترا به خدای یکتا یک کاری بکنید، اگر دست روی دست بگذارید، تا آخر عمر باید به پشت دستتان بزنید و انگشت پشیمانی بگزید.
روز رستاخیز واقعاً هست، در آن روز پاسخ خدا را چه می دهید.
دریاچه را مسئولین زیر نظر و تحت مسئولیت شما دارند میکشند. بابا یه کاری بکنید.
فکر میکنید این مسئولین محترم روز رستاخیز و حساب و کتاب آن دنیا را قبول دارند؟ دوست عزیز اگر به این موضوع اعتقاد داشتند که وضع مملکت این نبود.
من كارشناس ارشد مهندسي محيط زيست هستم و هم اكنون مسئول محيط زيست يك شهرستان. فقط يك كلمه مي تونم در مورد محيط زيست ايران بگمكه:
سازمان حفاظت محيط زيست ايران ول ول است
خب دلیلش اینه که دولتیه! نمی تونه که با پروژه های دولت در بیفته و گرنه رئیس سازمان ور می افته!!!
بااين وضعيت تا چند سال آينده بايد شاهد بزرگترين فاجعه زيست محيطي در كشور باشيم .جا داره از تمامي مسئولين ومتوليان خشكاندن درياچه نهايت تشكروقدرداني را نماييم.
ضمنا دم مجلسي ها هم بارد دوفوريت انتقال آب به درياچه گرم....اي ول اي ول مجلسي هارو اي ول.........
نه بابا سد سازي بده؟ وقتي كارون رو خشك مي كنيد به حدي كه آب شرب مردم خوزستان هم اسفبار ميشه هيچكي صداش در نمياد تالاب شادگان رو كه به فنا داديد رفت. روخونه كارون هم فداي پسته هاي رفسنجان شد همه اينها هيچ جا نشون داده شد حتي اين نماينده هاي ( چيي بگم بدون...) خوزستان حرفي نزدن حالا همه داريد برا درياچه اروميه سينه ميزنيد ؟؟!!! اين هم رو اون موارد قبلي.
عزیز من توجیه شما اصلا منطقی نیست.چون به قول شما کارون با ندونم کاری و بی عرضه گی مسئولین خشک شد باید بزرایم دریاچه ارومیه هم خشک بشه.مگه بحثه انتقام گیریه؟؟؟کمی منطقی باشین و مطمئا باشین کسی از خشک شدن کارون خوشحال نشده.
آقای نا شناس عزیز شما عرضه نداری از مناطق خود دفاع کنی تقصیر دیگران چیه؟
اینکه قبلی ها چه غلطی کردند،دلیل تکرار کارهاشون نمیشه!
دوباره این تابناک زر زیادی زد. آخه ساندیس خورای دهاتی شما رو چه این حرفا
احترام خودتو نگه دار. تو هر مسلکی هستی اول یاد بگیر توهین نکنی
می بینم که این حرفها به مذاقت خوش نمی اد دریاچه حسادت. تو احتمالا ادعای ناسیونالیستیت هم می شه نه. تو که خیلی فکر می کنی شهری هستی فکزی به اون افکار عقب مانده ات بکن
مطلب بسیار ارزشمند و علمی بود.واقعا عزیزانی که برچسب قومی-آذری به مشکل دریاچه ارومیه می زنند توجه داشته باشند مشکل محیط زیست ایران فقط مخصوص آذری ها نیست چراکه محیط زیست مناطق غیر آذری همچون جزیره سازی امارات درخلیج فارس،الوده سازی دریای مازندران توسط روسیه و دولت باکو، دریاچه بختگان فارس،هامون،زاینده رود نیز وضعیت بهتری از ارومیه ندارند و دریاچه های داخلی مثل بختگان،جازموریان و هامون حتی کاملا خشک شده اند.
در همدان دریاچه بزرگ آق گل حتی بطور فصلی هم دیگه آب نداره. لجن زار شده. هیچ سدی هم در حوزه آب ریزش نیست. خشکسالی 10 - 15 ساله که داره همه جا را خشک میکنه. این پدیده طبیعیه بدی است
واقعآ دلم از این موضوع خیلی گرفته است چرا که در بچه گی سالیان سال در آب این دریاچه شنا کرده و بازی نموده ام. اکنوا در مقابل دید من و سایر ایرانیهای هموطنم این دریاچه بر اثر ندانم کاریهای مقامات مسئول کشورم در حال از بین رفتن و تبدیل شدن به یک فاجعه بسیار بزرگ برای تمامی منطقه آدربایجان میباشد. کجایند آن کسانیکه در مورد این راه میانبر بر روی دریاچه کار ظاهرآ کارشنناسی کرده و سد های بیخودی را بر سر راه آب این دریاچه زده اند؟ هم پول مردم را در راه نا ثواب خرج کرده اند و هم اینکه بدون سنجیدن همه جوانب کارها و دخالت در چرخش طبیعی آب در منطقه, برای مردم فاجعه بسیار بزرگی را خریده اند. جندین سال است که بر سر این موضوع فقط حرف زده شده و در عمل کاری جهت بهبودی انجام نمیگیرد.
تو دیگه چرا دلت گرفته؟ آلمان مگه بد جاییه؟
lاعتراض مردم را سیاسی نکنید لطفا به داد دریاچه برسید. با اطلاعات ارایه شده مردم اطراف شروع به مهاجرت خواهند کرد آیا سایر مناطق ایران ظرفیت گنجایش اینهمه جمعیت را دارد؟
آذربایجانی هیچ جا نخواهد رفت. تو وطنش میمونه و مشکل رو حل میکنه. آقایان عزیز خواب رفتن آذری ها از آذربایجان رو هم نمیبینید
از سایت محترم تابناک و تهیه کننده این مقاله علمی بسیار زیبا و مفید تقدیر و تشکر مینمایم امیدوارم دولت و مجلس بدون لحاظ برخی مسائل حاشیه ای که یقینا در صورت عدم توجه غیر قابل کنترل خواهد بود اهمیت موضوع را درک و در جهت احیاء مجدد دریاچه زیبای ارومیه اقدام عاجل و فوری بعمل آورند در غیر اینصورت این تراژدی رقت بار از ذهن ملت ایران بویژه مردم فهیم آذربایجان پاک نخواهد شد.
با تشکر از سایت محترم تابناک که در انعکاس بحران دریاچة ارومیه و سایر بحرانهای زیست محیطی حساسیت ویژه ای دارد.
ای کاش اینطور باشه
تابناک کثافت حالم ازت به هم می خوره
چرا؟؟؟
حالت از اون VPN آمریکات به هم بخوره آش غال..........
انشا لله حالت هیچ وقت خوب باشه زنجیری
برو همون لجن 80 دلاری را کوفت کن تا حالت بهتر بشه!!!
؟؟؟؟
آنقدر از پیشرفت سدسازی و بستن رودخانه هایمان مغرور شدیم تا دریاچه ارومیه به این روز افتاد!
امیدوارم که فقط خدا از سر تقصیر مسببانش بگذرد.
نگذرد
اقا جان در حال حاضر نمايندگان محترم مجلس مشغول انجام امورات مهمتري هستند؟؟؟
بعد از اسودگي در اين امورات خيلي راحت تو... رو ميدازن تو زمين دولت و اين دربي همچنان ادامه خواهد داشت تا اينكه اصل مورد فراموش بشه تا ما بمونيم و يه درياچه نمك بعدش هم.......... برنامه بعدي چيه خدا ميدونه.
ما دیگه مشکلی نداریم فقط آب زلال کشور رو بریزیم توی شوردانکده ارومیه و از بین ببریم.تا آذری های عزیز دریا داشته باشند.
مطمئن باش آزربایجانیها از تو یکی کمک نمی خواهند. تو راحت باش با آب زلال که حتما ارث باباته.
اگه توی مصرف آبو برق صرفه جویی بشه نیازی به نابود کردن یه دریاچه نیست، ضمنا اون دریاچه واسه همه ایرانیهاست حالا چه آذری و چه غیر آذری!
!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!11
به سر شما هم میاد .اسیاب به نوبت.با همین طرز فکرتون و نماینده هاتون خاک بر سر این مملکت کردین.
خیلی بی اطلاع از اکوسیستم و محیط زیستی و یا غرض داری. خشک شدن این دریاچه سبب آزاد شدن در حدود 80 میلیون نمک و فلزات سنگین می شود که میتواند به وسیله باد جابجاشود. کافی است بدانیم که از همین حالا نمک این دریاچه در اراضی مغان روی گیاهان پیدا شده. پس از خشک شدن دریاچه، کل شمالغرب (اذری و کرد و ارمنی و آشوری ....) و حتی قسمتهای از شمال نیز در خطر خواهد بود. بعد از آن باید منتظر گرد و غبارهایی شبیه گرد و غبار عراق باشیم با این تفاوت که این گرد وغبار نمکی و آلوده به فلزات سنگین و سرطانزا خواهد بود. تابنک جان لطفا این نظر و کنار نذار
این حرفت نه تنها بویی از اتحاد نداشت بوی گند حسادتی که توش بود حال آدم بد میکنه
چه قدر نفهم! دریاچه مربوطش به خاک ایرانه فارس وترک نداره ...
خلیج فارس، دریای خزر، دریاچه ارومیه و ... متعلق به این مملکت است که دو تای اول را قلع و قمع کرده اند و سومی را خودمان نابود می کنیم. دریاچه ارومیه فرصتی بی نظیر برای کشور از جنبه های مختلف است ولی حیف که قدر داشته هایمان را نمی دانیم و چشممان به داشته های دیگران و افسوس خورد ن برای نداشتن انهاست
barayat motasefam
چرا این نظر رو منتشر می کنی تابناک؟
تو خودنو حنما به یه روانپزشک نشون بده
بهتره یکم عاقلانه به قضیه نگاه کنید
نه آب زاینده رود و ارومیه رو با برق مفت بدیم به شما پمپ کنید پای درخت گردو تا محصولش رو کیلویی خداتومن به خودمون بفروشین اونم با آبیاری غرقابی.
ما خودمون بلدیم دریاچه مون رو نجات بدیم بدون کمک شما همونطور که تا حالا هم هر کاری رو بدون کمک شما انجام دادیم...تابناک نامردی چاپ نکنی
مرسی جالب بود ممنون که شما اینقدر جالب و حساب شده از دریاچه یاد کردین. لطفا ادامه بدین بلکه یکی به دادش برسه
پیشنهاد می کنم تابناک بنری مختص دریاچه اختصاص دهد که کارشناسان فن آنچه را که مردم می توانند انجام دهند به ایشان اطلاع دهند . شاید امروز بتوان کاری کرد. فردا دیر است .
از مسئولان خواهش ميكنم فكري به حال در اين موجود زيبا بكنن. والا خيلي دير ميشه
اگر پرنده ای در آن سوی مرزها بالش شکست دولت مقصر است!!!!!!!!آخه خشکسالی چه ربطی به دولتها داره؟؟
اصلی ترین دلایل دلیل 1 و 2 هست که چشم امثال شما رو حقایق همواره بسته است
جدا می فهمی چی داری میگی؟؟؟از مقاله به این طویلی فقط همین خشکسالی رو فهمیدی باهوش؟؟!!! بابا شما دیگه نابغه ای به خدا.ندزدنت یه وقت
هنر دولتها پیشبینی و رفع رخدادهایی اینچنینی است، وگرنه در حالتی که همه چیز آرام است که هرکسی می تواند زمامداری کند. توجه تان را به داستان حضرت یوسف جلب می کنم که درسی است برای آینده نگری ما انسانها
در فاصله 147 کیلومتری دریاچه وان سرریز می شه اگه خشگسالی هست واسه انجا چرا نیست؟
وظایفشان را بر عهده بگیرند لازم نیست بال پرنده ها رادرمان کنند
شما می تونید به عکس به دقت نگاه کنی!!
دو تا دریاچه که فاصله ی زیادی با هم ندارند. حالا کی مقصره؟؟؟؟
یکی از وظایف دولتها توانایی مدیریت بحران مانند زمان خشک سالی است. خیلی وقتها هم مدیریت غلط بهره برداری از منابع طبیعی موجب خشکسالی میشه
پرکله خونگی این یه خشکسالی مصنوعی که با زدن سدهای زیاد به وجود میاد. متاسفانه بیشتر به جیبمون توجه می کنیم تا به طبیعت
نظر شما
سایت تابناک از انتشار نظرات حاوی توهین و افترا و نوشته شده با حروف لاتین (فینگیلیش) معذور است.