مديريت تيمچهاي!
دكتر غلامعلي رجايي


چند روز پيش كه تلويزيون، خبر خلاصه بيانات رئيسجمهور محترم را در جمع دانشگاهيان علم و صنعت پخش ميكرد، در ميان سخنان جناب احمدينژاد نكتهاي شنيدم كه بعدها كه روي آن فكر كردم، احساس نگراني من از نحوه مديريت ايشان در دولت و تعاملشان با مجموعههاي زيردست و فرمانبر مرتبط با دولتشان در وزارتخانه، بيشتر از سال گذشته شد كه در مقاله «يونيفورم شهردار بر تن رئيسجمهور» به آن اشاره كرده بودم. نگراني من از اين بود كه گويا جناب ايشان كه يك فرد محترم با سابقه دانشگاهي است، خداي نكرده، كمتر متوجه نادرستي روشهاي مديريتي خويش بر مجموعه دولت است و مهمتر از آن اينكه به نقدهاي ناصحانه دوستاني كه به هر تقدير در حوزه انقلاب و امام هستند، هيچ وقعي نمينهند.
جناب ايشان در پاسخ به دانشجويي كه مشكلات و كمبودهاي آزمايشگاهي دانشگاه را براي وي برشمرده بود، با چهرهاي بشاش و خندان كه نمايانگر برخورد مثبت وي با حل معضلات مالي ـ اداري دانشگاه بود، به وي گفت: «شما مشكلات و كمبودهاي آزمايشگاه را بنويسيد و به ما بدهيد. به شما قول ميدهيم اينها را يكجا برايتان بخريم و تحويل شما بدهيم» كه اين پاسخ با غريو سوت و كف دانشجويان روبهرو شد؛ خدا را شكر كه مسئله كف و سوت پس از خاتمي براي هميشه حل شد و حرمت شرعي ادعايي آن از بين رفت.
پس از شنيدن اين پاسخ مفيد و مثبت كه نمايانگر خوشدلي و برخورد مثبت آقاي احمدينژاد با مشكلاتي است كه رو در روي مردم ميشنود و براي حل آنها به طور احساسي و آني قول ميدهد، به فكر فرو رفتم كه خدايا، درست شنيدم كه ايشان گفت: «ما اين تجهيزات مورد نياز را براي شما ميخريم»؟ و با خود گفتم: جدا از طرح اشتباه مشكلات تداركاتي يك بخش از يك دانشگاه از سوي يك دانشجو به عاليترين مقام اجرايي كشور كه مجال پرداخت به آن نيست و شايد هم از يك دانشجو بيش از اين توقع نباشد، چرا جناب رئيسجمهور به ناگاه مقام و موقعيت و مجموعه تحت مديريت خود را در حد خريد يك بخش آزمايشگاهي يك دانشگاه پايين ميآورد؟
اگر قرار است دولت مسئول خريد كمترين مايحتاج آزمايشگاههاي دانشگاههاي كشور شود، پس ما اين همه مسئولان ريز و درشت را در سطح دانشگاهها و وزارتخانهها و ... براي چه ميخواهيم؟
اين روش ما چقدر با روشهاي مديريتي و علمي روز سازگار است؟ ما از روشهاي پيشرفته و نتيجهبخش علمي چه بدي ديدهايم كه اينگونه دودستي به روشهاي سنتي چسبيدهايم و ولكن معامله هم نيستيم؟
كمترين ضرر و نتيجه منفي روشهاي سنتي، همهكاره شدن يك نفر و هيچ كاره شدن همه است! لابد معاون و مسئول خريد مربوطه لوازم دانشگاه علم و صنعت، پس از اين پاسخ رئيسجمهور، نفس راحتي كشيدهاند كه خب، الحمدلله، اين كارشان هم به دولت واگذار شد و آنها لابد به زودي منتظر قبض انبار خريدهاي دولت باشند و ديگران در دانشگاههاي ديگر نيز به زودي ليست مايحتاج خود را به دولت تحويل خواهند داد!
البته قطعا بيان يك جمله صادقانه به دانشجويان دانشگاه علم و صنعت، منشأ اين درددل نشد، بلكه كنار هم چيدن مجموعهاي از اقدامات و بيانات نظير اختصاص بخش زيادي از وقت رئيسجمهور به شنيدن مشكل يك نفر از هفتاد ميليون ايراني كه ايشان رئيسجمهور آنهاست، تا هديه دادن واكمن به دهها نفر از مردم بيرجند كه زودتر در صف ديدار با ايشان جاي گرفتند، تا اعلام فيالبداهه اختصاص بودجههاي ميلياردي در سخنرانيهاي استاني، سبكي از مديريت را ظاهر ميكند كه جاي نقد دارد.
البته قطعا صرف پرداختن به كارهاي بلندمدت و كلان، مسئوليت كارهاي جزئي را از دوش مدير برنميدارد، اما قطعا ترجيح كار براي يك ايراني، به جاي تصميم براي هزاران نفر، چندان موافق عدالت نيست.
نميدانم آقاي رئيسجمهور كه احتمالا اين مقالات را ميخواند، چه پاسخي براي امثال من دارد و پس از خواندن نوشتارهايي از اين دست، به خودش چه خواهد گفت! اما ميدانم هر آن كس كه رها و منصفانه به نقد اين روشهاي ايشان بنشيند، آهي از دل خواهد كشيد و بر اين همه اصرار بر ادامه روشهاي نادرستي كه منتقدان ناصح به دولت آشكار ميكنند، تأسف خواهد خورد.
تابناک را در شبکه های اجتماعی دنبال کنید
نظرات بینندگان
در جواب خواننده ای که مثال از زمان جنگ آورده بودند، عرض می کنم که بله زمان عوض شده. نه اینکه آن مدیریت بد بود. آن مدیریت مربوط به شرایط بحران است که هزینه نقش ثانوی در مقابل مثلا جان رزمندگان یا از دست دادن یک منطقه استراتژیک داشت. در حالت عادی مدیریت یعنی بهینه هزینه کردن. و تصمیم در اینباره نیاز به دانستن جزییات و انطباق آن با اصول و خطی مشی ها دارد. اصولا نظام بروکراتیک برای همین شکل می گیرد و گریز ناپذیر است.
اينجانب در يك مركز تحقيقاتي در جايي دور از نظر رييس جمهور محترم كار مي كنم و سالهاست در اين مركز بنده و همكارانم از كمبود امكانات تحقيقاتي رنج مي بريم . گناه ما كه هيچگاه در زندگي مان جناب آقاي رييس جمهور را نمي بينيم چيست تا ايشان مشكل امكانات تحقيقاتي را براي ما حل كنند؟
در بحث مديريت مسئله اي داريم كه مدير خوب آن نيست كه كمك كارگر سر ميز را بگيرد و آنرا جابجا كند وظيفه مدير مديريت بر مجموعه است و اگر مي خواهد اين كار را بكند پس حقوق كارگر را بگيرد و جايگاهش را با كارگر عوض كند
شما را به خدا ساده از كنار اين موضوع شيوه مديريت كشور نگذريد. با جانبداري غيرمسئولانه نه تنها مشكلات كشور حل نمي شود بلكه آبروي همين مديران هم پس از چندي زير سوال مي رود. بنابراين به جاي هجو اين انتقاد به جا و دلسوزانه، صورت مسئله را پاك نكنيد. يادم است كه دختر خانمي در مالزي در جمعي كه رييس جمهوري ايران هم حضور داشت سوال كرد براي درس خواندن در دانشگاههاي ايران چه شرطي وجود دارد؟ آقاي احمدي نژاد بلافاصله گفت : اين خانم را بورسيه كنيد تا به ايران بيايد و تحصيل كند! همه اينها و موارد بسيار ديگر نشان از سليقه اي دارد كه ادامه آن به كشور و مردم زيان مي رساند. دوستان عزيز و دلسوز! انتقادها را با زير سوال بردن منتقد تخطئه نكنيد.
آقاي رجايي. به نظر شما اگر افراد به قول شما مسوول مي خواستند يا مي توانستند كاري بكنند قضيه به اينجا مي كشيد كه مشكلات يك بخش كوچك به عالي ترين مقام اجرايي منتقل شود؟
اگر بقيه كار نكردند رئيس جمهور هم كار نكند كه مبادا متهم به مديريت سنتي شود؟
شما جنگ را فراموش كرده ايد؟ مديريت آن چگونه بود؟ همه چيز با كاغذ بازي و روال اداري پيش مي رفت؟ چي شده؟ الان كه دگر جنگ نيست؟ زمانه فرق كرده؟ آن مديريت جواب نمي دهد؟!
ارتباط بدنه دولت و مركزيت تصميم گيرنده با اجزاء جامعه كه واسطه هايان بخوبي به وظيفه خودعمل نميكنند در كشور ما بسيار ضروري است.
البته آقاي رجايي دقت فرمايند كه ايشان فرمودند درخواست را كتبي بنويسند و به ايشان دهند تا اقدام شود خوب اگر هر كس ديگري جاي ايشان باشد(يعني رئيس جمهور) بدون بررسي و تحقيق كاري نميكند و قطعا جناب آقاي احمدينژاد هم همين كار را خواهند كرد.
آقای رجایی ، با سلام و تشکر از نوشته های پر محتوایتان ،
شما درد دل خيلي از متخصصین و نخبگان کشور را گفتید. بطور کلی در دویست سال اخیر کشورمان در گیر و دار دو نوع مدیریت دست و پا زده است. یکی مدیریت به اصطلاح هیئتی و دیگری مدیریت بر مبنای تجربیات علمی و جهانی که کشورهای در حال توسعه و توسعه یافته از آن استفاده می کنند. متاسفانه به دلایل کم اطلاعی و آشنا نبودن مدیران ارشد با مقوله دوم ، عمدتا روش های پوپولیستی اول بکار گرفته می شود، ناگفته پیداست که نتیجه آن درجا زدن مداوم کشور خواهد بود.
نقد جالب و زیبایی بود.شکی نیست که این مدیریت حتی در یک منزل هم آینده جالبی را برای آن خانه رقم نمی زند چه برسد به یک کشور.
بله شیوه ی درست مدیریت این است که همه ی مسوولان وظایف خود را انجام دهند. اما زمانیکه انجام نمیدهند چطور؟!
استدلال آقای رجایی شبیه آن افرادیست که برای قرار دادن لوله در عمق زمین عمل می کرده اند. میگویند یکروز فردی که مسول قرار دادن لوله بود نیامده بود. اما دو نفر دیگر که یکی مسول کندن و دیگری مسوول پر کردن بود همچنان به کارشان مشغول بودند!!
آقاجان! وقتی سیستم كم كاري كند، مدیر باید سیستم را بدنبال خود بکشد. نه اینکه از سر خود باز کند. شما فکر میکنید اگه رییس جمهور قبول نمیکردند، مسولان دیگر پاسخگو بودند؟ یاعلی
بعضي از دوستان و بزرگان حساسيت خاصي نسبت به زير سئوال بردن دارند اگر به زير سئوال بردن حساسيت نشان بدهيم اولين معني اش اين است كه مطلب مورد ادعا از زير سئوال سالم در نميآيد . تا جايي كه من از تاريخ ائمه ميدانم ايشان بزرگان اشكال تراشان را به طرح سئوال دعوت ميكردند و آنرا پاسخ معقول ميدادند نه اينكه سائل را محكوم كنند.
پس تکلیف اینهمه مدیر میانی چیست که با اشراف بیشتر به نیازها , صدها بار برای دریافت بودجه مراجعه کردند و جواب رد شنیدند.
بر عکس دوستانی که در بالا اظهار نظر کرده اند به نظر می رسد سرنوشت گروهی جامعه ما دارد تحت تاثیر این نوع مدیریت خلق الساعه و لحظه ای به سمتی می رود که شایسته ما نیست ، به همین دلیل اینگونه نقدهای دلسوزانه اگر امروز مطرح نشوند ، فردا دیر است و آن موقع کسی فرصت نقد نخواهد داشت
نمیدانم ناراحتی آقای رجائی از چیست.اما از هر چی باشد ايشان نميتوانند شیوه مدیریت رئیس جمهور را زیر سئوال ببرند ...
اين روش مديريت در حوزه هاي پايين دستي هم ديده مي شود و در اين ميان سودجوياني هستند كه از اين گونه فضا ها به نفع منافع شخصي خود بهره مي برند.تا حدي كه اگر نامه اي به انضمام درخواستي از يك مرجع بالا دست به سازماني واصل شود اصلا و هرگز به كسي اجازه بررسي و پاسخ گويي نخواهند داد و فقط بايد تقاضا برآورده شود!!!!!
آیا نقدهای پی در پی موجب لوث شدن نقادی نمیشود ؟
نظر شما
سایت تابناک از انتشار نظرات حاوی توهین و افترا و نوشته شده با حروف لاتین (فینگیلیش) معذور است.