در نکوهش یک ویژگی زشت (۳):
دروغ به اندازه کافی داریم؛ راست ۱۳ بگویید!
وقتی یکی از مقامات رسمی برای تکذیب یک خبر آن را «دروغ ۱۳» مینامد، مطمئن میشویم که شوخیهای چند سال اخیر برخی دوستان طنزنویس، کار دستمان داده؛ غافل از اینکه کسی نیست به این دوستان بگوید که متاسفانه خیلی وقت است که کسی در جامعه ما برای دروغگویی به دنبال مناسبت نیست و اینقدر به این درد مبتلا شدهایم که اگر قرار به رواج چیزی باشد، شک نکنید که راست گفتن در اولویت اول قرار خواهد گرفت!

دروغ اول آوریل چیست؟ گمانه زنیهای بسیاری درباره ریشه این رسم وجود دارد اما بسیاری از مورخان پیدایش دروغ آوریل را به اقدام شارل نهم پادشاه فرانسه در سال ۱۵۶۴ نسبت میدهد که در هنگام اصلاح تقویم میلادی، جشنهای سال نو را از اول آوریل به اول ژانویه منتقل کرد. بعد از این اقدام، دو دستگی در جامعه به وجود آمد و در نتیجه این روز به زمانی برای شوخی و استهزای دیگران (همان سرکار گذاشتن!) تبدیل شد و حقیقت و دروغ در آن آمیخته شد. در حال حاضر و در برخی از کشورها دروغگویی در این روز از صبح تا ظهر ادامه پیدا میکند و شخصی که پس از ظهر دروغی بگوید احمق آوریل (April Fool) لقب میگیرد، اما در بعضی از کشورها، دروغگویی تا پایان این روز ادامه مییابد.
«کج شدن و احتمال ریزش برج میلاد»، «افتتاح نمایندگی گوگل در کیش»، «جایگزینی اینترنت ملی به جای اینترنت در خرداد سال ۹۰»، «کشته شدن سلمان رشدی» تنها نمونههایی از هنرمندی برخی دوستان است که فراگیر شده و با تکیه بر این ویژگی –که یکی از ارکان خبر محسوب میشود- و با توجه به رواج گسترده دروغ در ارکان جامعه، توانسته که به برخی از خبرگزاریها نیز نفوذ کند؛ هر چه باشد، در خبرگزاریها نیز یک سر و دو گوشهایی مثل ما و شما مشغول به کار هستند کهگاه حاضر هستیم برای خرید نان خارج از نوبت هم دروغ بگوییم (البته ممکن است اینجا نیز شما استثنا باشید!).
این در حالی است که با نگاهی به دروغهای آوریل در دیگر کشورها، به اخباری بر میخوریم که غالبا جنبه شوخی پیدا کردهاند؛ به عنوان مثال، هنگامی که تلویزیون هلند در دهه ۵۰ میلادی خبر واژگونی برج پیزا (که در ایتالیا واقع شده است و از قضا بسیار کج هم شده است!) را پخش کرد، هیچ کس دچار اضطراب نشد اما در نقطه مقابل، چند سال پیش که خبر کج شدن برج تازه ساز میلاد به وسیله یک روزنامه مطرح شد، علی رغم تکذیبهای گسترده این موضوع، قیمت خانههای اطراف برج تا مدتها تحت تاثیر این دروغ قرار داشت.
کارکرد شوک گونه دروغهایی از این دست در کشورمان، پیش از هر چیز نشان دهنده جو مسموم حاکم بر جامعه است که از روحیه دروغگویی موجود در مردم و وعدهها و سخنان بیپایه برخی مسئولان متاثر شده است و دیوار بیاعتمادی را به جایی رسانده که کمتر تکذیبی میتواند از آن بگذرد.
و تلختر اینجاست که بر اساس آموزههای ملی و مذهبیمان، «دروغ» همیشه و در همه ادوار تاریخی همیشه عملی ناپسند و از گناهان محسوب میشده و هیچ قید و شرطی هم در توجیه آن پذیرفتنی نبوده است؛ حتی شوخی و مزاح!
این در حالی است که قدم اول در آغاز درمان، پذیرفتن بیماری است و بر این اساس زمانی میتوانیم به صداقت دیگران خدشه وارد کنیم که خودمان دروغ نگوییم وگر نه چه تضمینی وجود دارد که من و شمایی که این ویژگی زشت را به خودمان سنجاق شده داریم، اگر روزی به منصبی برسیم صداقت پیشه کنیم؟
شاید بد نیست که در ذهنمان مرور کنیم تا بیاد بیاوریم که چه تعداد دروغ روزمره با این قالبها داریم: «تعارف»، «چاپلوسی»، «خالی بندی»، «پیچاندن»، «اغراق»، «غیبت و زیراب زدن» و...
احتمالا به جز برخی که استثنا هستند، برای خیلیهایمان بد نیست که مناسبتی برای راستگویی را تجربه کنیم!
شاید خالی از لطف نباشد که بدانید؛ کتیبهای در پی بنای دیواره جنوبی تخت جمشید وجود دارد که در ۲۴ رج، به زبان پارسی باستان و از قول داریوش اول (بزرگ) نوشته شده و در رج سوم آن «داریوش شاه» از اهورامزدا یاری میطلبد و درخواست میکند: «این کشور را اهورامزدا از دشمن، از خشکسالی، از دروغ بپاید! به این کشور نه دشمن، نه خشکسالی، نه دروغ بیاید؛ این را من چون بخشایشی از اهورامزدا با بغان خاندان شاهی درخواست میکنم.»

تابناک را در شبکه های اجتماعی دنبال کنید
نظرات بینندگان
بابا وقتی ..... مثل ریگ بیابون دروغ میگه به خارجیها چه ربطی داره
سلام میسی خیلی کمکم کرد.تحقیق انگلیسی راجب این موضوع دارم.
pen-friends.blogfa.com
باسلام افرادی که احساس میکنید دروغ میگویند, یا نامه محرمانه بفرستید یا شکایت کنید حداقل تذکر دریافت کنند ولی بیشتر اغراق ها انشاا.. جهت ایجاد امید ونشاط در جامعه است
دوستان یه چیزی میگم بدون پیش داوری و قبل از انداختن باد به غبغبه! اول آزمایش کنید بعدش به خودتون جواب بدین نه به من! همین الآن به خودت قول بده که 12 ساعت هیچ دروغی نگی،نه جدی نه شوخی نه مصلحتی ونه ...
من امتحان کردم خیلی سخته و نتیجش بسیار جالب.حتما امتحان کنید.
از 365 روز سال 364 روزش را با دروغ گفتن و دروغ شنیدن میگذرانیم برای یک روز زیاد خودتان را تحت فشار قرار ندهید لطفا.
حرف راست سیزده و همه روزهای دیگر این که گرانی بیداد میکند و دولت بی اعتنایی
يادمون باشه كه بزرگترين اتهام رييس جمهور آمريكا "بيل كلينتون "دروغ بود !!!
تمدن ما را دروغ به باد برده ما همه با دروغ زنده ایم .....افسوس ....افسوس
حمله به كدام سنت؟ اين بدعت اخيراً گذاشته شده در ضمن حال دادن حمله به مسؤلين هم جاي بحث داره
لطف بفرماييد تا جايي كه ميتوانيد فارسي بنويسيد. بازتاب عزيز هم نظرات فنگليش حذف كند يا دست كم اگر اهميت زيادي ندارند و تكراري هستند منعكس نفرمايد.
آخه از این دولت مگه دروغ شنیده اید !!!
این کشور را اهورامزدا از دشمن، از خشکسالی، از دروغ بپاید! به این کشور نه دشمن، نه خشکسالی، نه دروغ بیاید؛ نه گرانی نه فقر نه تورم نه بیکاری نه آمار دروغ دروغ دروغ
بازم یه ملای باسواد پیدا شد که ایراد بگیره ، مغز پیام رو بگیر نه ظاهرشو
مابادروغ زنده ایم آقا
تو ایران که دروغ گفتن به خود کفایی رسیدیم؟
انشالله دروغ و دروغگو ريشكن بشه
كسالت عزيزم نه كثالت
اگه بخوایم با دیدگاه شما به مسائل نگاه کنیم
نباید هفت سنگ بازی کنیم چون غربی ها بولینگ بازی میکنند!
نباید تیله بازی کنیم چون غربی ها بیلیارد بازی میکنند!
نباید چهارشنبه سوری جشن بگیریم چون غربی ها شبیه این رسم رو از ما به ارث بردن!
یا نباید شخصیتی به اسمه عمو نوروز و حاجی فیروز داشته باشیم چون غربی ها سانتا ( پاپا نوئل ) دارن!
همین چند تا رسم و رسوم که غرب از فرهنگ ایران به ارث برده رو هم شما باهاش مخالفین!
اگه بخواین حذف کنید مثله ابن سینا که شد مال عرب ها اینم یکی دیگه صاحب میشه!!
نویسنده محترم
در ایران باستان دروغ بدترین گناه بوده است. و دوزخ که در اصل دوژخ بوده است به معنای خانه و مکان دروغگویان است. نه مثل حالا که بدون دروغ حتی اداره کشور غیر ممکن ااست.
جالب بید...
دیدگاه خود را بنویسید
سایت تابناک از انتشار نظرات حاوی توهین و افترا و نوشته شده با حروف لاتین (فینگیلیش) معذور است.