در نکوهش یک ویژگی زشت (۳):
دروغ به اندازه کافی داریم؛ راست ۱۳ بگویید!
وقتی یکی از مقامات رسمی برای تکذیب یک خبر آن را «دروغ ۱۳» مینامد، مطمئن میشویم که شوخیهای چند سال اخیر برخی دوستان طنزنویس، کار دستمان داده؛ غافل از اینکه کسی نیست به این دوستان بگوید که متاسفانه خیلی وقت است که کسی در جامعه ما برای دروغگویی به دنبال مناسبت نیست و اینقدر به این درد مبتلا شدهایم که اگر قرار به رواج چیزی باشد، شک نکنید که راست گفتن در اولویت اول قرار خواهد گرفت!

دروغ اول آوریل چیست؟ گمانه زنیهای بسیاری درباره ریشه این رسم وجود دارد اما بسیاری از مورخان پیدایش دروغ آوریل را به اقدام شارل نهم پادشاه فرانسه در سال ۱۵۶۴ نسبت میدهد که در هنگام اصلاح تقویم میلادی، جشنهای سال نو را از اول آوریل به اول ژانویه منتقل کرد. بعد از این اقدام، دو دستگی در جامعه به وجود آمد و در نتیجه این روز به زمانی برای شوخی و استهزای دیگران (همان سرکار گذاشتن!) تبدیل شد و حقیقت و دروغ در آن آمیخته شد. در حال حاضر و در برخی از کشورها دروغگویی در این روز از صبح تا ظهر ادامه پیدا میکند و شخصی که پس از ظهر دروغی بگوید احمق آوریل (April Fool) لقب میگیرد، اما در بعضی از کشورها، دروغگویی تا پایان این روز ادامه مییابد.
«کج شدن و احتمال ریزش برج میلاد»، «افتتاح نمایندگی گوگل در کیش»، «جایگزینی اینترنت ملی به جای اینترنت در خرداد سال ۹۰»، «کشته شدن سلمان رشدی» تنها نمونههایی از هنرمندی برخی دوستان است که فراگیر شده و با تکیه بر این ویژگی –که یکی از ارکان خبر محسوب میشود- و با توجه به رواج گسترده دروغ در ارکان جامعه، توانسته که به برخی از خبرگزاریها نیز نفوذ کند؛ هر چه باشد، در خبرگزاریها نیز یک سر و دو گوشهایی مثل ما و شما مشغول به کار هستند کهگاه حاضر هستیم برای خرید نان خارج از نوبت هم دروغ بگوییم (البته ممکن است اینجا نیز شما استثنا باشید!).
این در حالی است که با نگاهی به دروغهای آوریل در دیگر کشورها، به اخباری بر میخوریم که غالبا جنبه شوخی پیدا کردهاند؛ به عنوان مثال، هنگامی که تلویزیون هلند در دهه ۵۰ میلادی خبر واژگونی برج پیزا (که در ایتالیا واقع شده است و از قضا بسیار کج هم شده است!) را پخش کرد، هیچ کس دچار اضطراب نشد اما در نقطه مقابل، چند سال پیش که خبر کج شدن برج تازه ساز میلاد به وسیله یک روزنامه مطرح شد، علی رغم تکذیبهای گسترده این موضوع، قیمت خانههای اطراف برج تا مدتها تحت تاثیر این دروغ قرار داشت.
کارکرد شوک گونه دروغهایی از این دست در کشورمان، پیش از هر چیز نشان دهنده جو مسموم حاکم بر جامعه است که از روحیه دروغگویی موجود در مردم و وعدهها و سخنان بیپایه برخی مسئولان متاثر شده است و دیوار بیاعتمادی را به جایی رسانده که کمتر تکذیبی میتواند از آن بگذرد.
و تلختر اینجاست که بر اساس آموزههای ملی و مذهبیمان، «دروغ» همیشه و در همه ادوار تاریخی همیشه عملی ناپسند و از گناهان محسوب میشده و هیچ قید و شرطی هم در توجیه آن پذیرفتنی نبوده است؛ حتی شوخی و مزاح!
این در حالی است که قدم اول در آغاز درمان، پذیرفتن بیماری است و بر این اساس زمانی میتوانیم به صداقت دیگران خدشه وارد کنیم که خودمان دروغ نگوییم وگر نه چه تضمینی وجود دارد که من و شمایی که این ویژگی زشت را به خودمان سنجاق شده داریم، اگر روزی به منصبی برسیم صداقت پیشه کنیم؟
شاید بد نیست که در ذهنمان مرور کنیم تا بیاد بیاوریم که چه تعداد دروغ روزمره با این قالبها داریم: «تعارف»، «چاپلوسی»، «خالی بندی»، «پیچاندن»، «اغراق»، «غیبت و زیراب زدن» و...
احتمالا به جز برخی که استثنا هستند، برای خیلیهایمان بد نیست که مناسبتی برای راستگویی را تجربه کنیم!
شاید خالی از لطف نباشد که بدانید؛ کتیبهای در پی بنای دیواره جنوبی تخت جمشید وجود دارد که در ۲۴ رج، به زبان پارسی باستان و از قول داریوش اول (بزرگ) نوشته شده و در رج سوم آن «داریوش شاه» از اهورامزدا یاری میطلبد و درخواست میکند: «این کشور را اهورامزدا از دشمن، از خشکسالی، از دروغ بپاید! به این کشور نه دشمن، نه خشکسالی، نه دروغ بیاید؛ این را من چون بخشایشی از اهورامزدا با بغان خاندان شاهی درخواست میکنم.»

تابناک را در شبکه های اجتماعی دنبال کنید
نظرات بینندگان
سلام میسی خیلی کمکم کرد.تحقیق انگلیسی راجب این موضوع دارم.
pen-friends.blogfa.com
باسلام افرادی که احساس میکنید دروغ میگویند, یا نامه محرمانه بفرستید یا شکایت کنید حداقل تذکر دریافت کنند ولی بیشتر اغراق ها انشاا.. جهت ایجاد امید ونشاط در جامعه است
دوستان یه چیزی میگم بدون پیش داوری و قبل از انداختن باد به غبغبه! اول آزمایش کنید بعدش به خودتون جواب بدین نه به من! همین الآن به خودت قول بده که 12 ساعت هیچ دروغی نگی،نه جدی نه شوخی نه مصلحتی ونه ...
من امتحان کردم خیلی سخته و نتیجش بسیار جالب.حتما امتحان کنید.
از 365 روز سال 364 روزش را با دروغ گفتن و دروغ شنیدن میگذرانیم برای یک روز زیاد خودتان را تحت فشار قرار ندهید لطفا.
حرف راست سیزده و همه روزهای دیگر این که گرانی بیداد میکند و دولت بی اعتنایی
يادمون باشه كه بزرگترين اتهام رييس جمهور آمريكا "بيل كلينتون "دروغ بود !!!
تمدن ما را دروغ به باد برده ما همه با دروغ زنده ایم .....افسوس ....افسوس
این کشور را اهورامزدا از دشمن، از خشکسالی، از دروغ بپاید! به این کشور نه دشمن، نه خشکسالی، نه دروغ بیاید؛ نه گرانی نه فقر نه تورم نه بیکاری نه آمار دروغ دروغ دروغ
مابادروغ زنده ایم آقا
تو ایران که دروغ گفتن به خود کفایی رسیدیم؟
انشالله دروغ و دروغگو ريشكن بشه
اگه بخوایم با دیدگاه شما به مسائل نگاه کنیم
نباید هفت سنگ بازی کنیم چون غربی ها بولینگ بازی میکنند!
نباید تیله بازی کنیم چون غربی ها بیلیارد بازی میکنند!
نباید چهارشنبه سوری جشن بگیریم چون غربی ها شبیه این رسم رو از ما به ارث بردن!
یا نباید شخصیتی به اسمه عمو نوروز و حاجی فیروز داشته باشیم چون غربی ها سانتا ( پاپا نوئل ) دارن!
همین چند تا رسم و رسوم که غرب از فرهنگ ایران به ارث برده رو هم شما باهاش مخالفین!
اگه بخواین حذف کنید مثله ابن سینا که شد مال عرب ها اینم یکی دیگه صاحب میشه!!
نویسنده محترم
در ایران باستان دروغ بدترین گناه بوده است. و دوزخ که در اصل دوژخ بوده است به معنای خانه و مکان دروغگویان است. نه مثل حالا که بدون دروغ حتی اداره کشور غیر ممکن ااست.
«لا یجد عبد طعم الایمان حتی یترک الکذب هزله و جد ه ؛ (4) هیچ بنده ای مزه ایمان را نمی چشد تا این که دروغ را ترک کند . خواه شوخی باشد یا جدی» . امام علی (ع)
در روزنامه نگاری این نوع دروغ را هوکس می گویند و منظور شوخی با مخاطبان به قصد فریفتن آنها جهت شوخی است .
حالا بهتره که شما به ریشه این همه دروغ جدی به قصد فریب مردم از طرف مسئولین را مورد بررسی قرار بدید .
ماشا الله چقدر کارشناس و چقدر تحصیلکرده و چقدر نظر . خداوکیلی ما چه قدر به اصول راست گویی مقیدیم . بله خودمان خودمان
وزير اقتصاد كشورمون بزرگترين راست گوي كشور هستند
جايي كه فرمودند : اگر دلار 10هزار تومان هم شود هيچ مشكلي نخواهيم داشت
نقطه عطف بزرگي از وزير اقتصاد يك كشور هست كه واقعا بايد برايش تحسين گفت !!!!
مرسی
سال نو مبارک
خداییش امسال دیگه دروغ 13 مزه نمیده .
اگه مسلمان باشیم و به حدیث اهل بیت که فرموده اند :دروغ به شوخی هم دروغ است عمل کنیم مشکل حل میشود . اما حیف که فقط مسلمان شناسنامه ای هستیم
من یک پیشنهاد دارم .ما که همه سال را به هم دروغ میگیم (هم ما و هم مسئولین...)بیام برعکس خارجی ها یه روز را به هم راست بگیم و اسمش را بگذاریم راست 1 (اول فروردین) یا راست 29 (29 اسفند)
دروغ گفتن با حقیقت را نگفتن یکی است. این را گفتم که حد آقل در مورد سوریه تو ذهنت داشته باشی
دروغ گفتن با حقیقت را نگفتن یکی است. این را گفتم که حد آقل در مورد سوریه تو ذهنت داشته باشی
آره ديگه شماها كه خداي راست گويي و صداقت و اينا هستين و همه ي مشكلات و ناراستي ها و دردسرها رو از بين بردين ...
فقط همين يه دروغ سيزده مونده كه كل اين مملكت شوت بشه توي بهشت...
خدا خيرتون بده ... سايه تون مستدام ...
اينجور مواقع هم كه زودي ياد داريوش و كوروش ميفتين...
شاید خالی از لطف نباشد که بدانید تخت جمشید را با همه نوشته های خوبش سپرده ایم به باد و باران تا ویرانش کند...
محض اطلاع دروغ سیزده گرته برداری از دروغ آوریل نیست و سابقه باستانی داره ! نشون به اون نشون که در کتاب سینوهه کاپتا -برده سینوهه رو- بابلی ها در سیزدهمین روز نوروز دروغکی پادشاه می کنند و بقیه قصه ...از اونجایی که میکا والتاری کتاب سینوهه رو مستقیما از متن هیروگلیف ترجمه کرده می شه گفت دروغ سیزده سابقه 6 هزارساله داره!
همه چی ارومه من چقدر خوشحالم
اینم دروغه13 من
خوشحال باشید تابناک راستگو وبیطرفترین سایت خبری جهان اعلام شد
(دروغ 13)
خوشحال باشید تابناک راستگو وبیطرفترین سایت خبری جهان اعلام شد
(دروغ 13)
تقریبا همه رسانه ها دروغ میگن (البته ممکن است شما استثنا باشید!) حالا به این یکی که همه میدونن گیر میدی؟
پرداخت معوقه ی باز نشستگان زشت ترین درو غ سال با 250 تومان خناغ خجالت میکشد .....................
تقریبا همه رسانه ها دروغ میگن (البته ممکن است شما استثنا باشید!) حالا به این یکی که همه میدونن گیر میدی؟
چرا بین سالهای 82 تا 86 دروغ انقدر مهم نبود و تو 1 سال اخیر مهم شده؟؟؟؟؟؟ چرا تو اون سالها کسی به گرونی و باقی مسایلی که الان برای بعضیا مهم شده گیر نمی داد؟؟؟؟؟؟؟؟؟؟؟
ای کاش به جای اینکه به این سنت های زشت پایبند باشیم به سنت هایی همچون صله رحم و دیدار از بزرگان و جانبازها پایبند باشیم
زنده باد قوم آریایی با تمام روسوماتش
بصیرت هم چیز خوبیه
آقا یا خانم پرنیان ، از راهنمایی شما ممنون اما من از فیلتر شکن استفاده نمیکنم وبا هیچ سایتی این مشکل را ندارم ، همه آنها نظر + یا _ را میگیرند . حالا تابناک خودش این معما راحل کند و لطفاً جواب بدهد . آیا امکان دارد این سایت نظرات مثبت و منفی خارج از کشور را نمیگیرد . نمیدانم .
دروغ یعنی باقلو
ا
تابناک عزیز خوشحالم که در سال جدید شما هم متوجه شدی که این تقلید های نابجا و نابهنجار اصلا درست نیست.
زلزله ی 8 ریشتری مکزیک(اگر درست یادم باشه) پارسال رو که به خاطر داری؟ :دی
خوشحالم که اصلاح شدی انشاا... هرروز بهتر از دیروز باشیم.
دروغ یکی از فرازهای جدا نشدنی و بسیار متعالی فرهنگ ایرانیان است . ایرانی جماعت نان نخورد طوری نمیشود ولی دروغ نگوید می میرد .
دروغ مصلحت آمیز !!!
شما دروغی برای من بگویید که مصلحت آمیز نباشد !! آیا جز این است که پشت هر دروغی ، مصلحتی خوابیده است ؟ حال چگونه است که گفتن دروغ بد است اما دروغ مصلحت آمیز گفتن ایرادی ندارد .
ناشناس عزیز ,زشتی دروغ ونفی آن بارهاتوسظ رهبران مذهبی وملی ماایرانیان ازچندهزارسال پیش بارهایادآوری شده است ولی صورت مساله توسط مروجین دروغ بطورمستمرپاک شده است.اضافه میکنم ,درفرهنگ ایرانی چیزی بنام دروغ مصلحتی نداریم.
تكذيب: عبارت است از سخن گفته شده اي كه راست است.
تنها چیزی که فرهنگ غرب واقعاً به آن افتخار می کند و شما هم نمی توانید انکار کنید این است که اینجا دروغ گفتن از قتل هم بدتر است و صداقت مثل نفس کشیدن یک مفهوم غریزی شده است. اینجا از بچگی راست گفتن را می آموزی و همچنین احترام به قوانین کشورت و احترام به سالمندان و زنان را. برای یک بار هم که شده با خودمان رو راست باشیم و خوبیهای فرهنگ های دیگر را قبول کنیم.
اتفاقا" تيتر جالبي نيست!
بهتر بود 13 را در تيتر نمي آورديد و يا...
راست بگوييد...دروغ بيش از اندازه داريم؟
وقتی برای اولین بار از یه محیط کوچیک و اطراف اصفهان به دانشگاه اصفهان رفتم هربار که سوار اتوبوسش ب خونه برمی گشتم از بوی تعفن دروغ هایی که هر روز می شنیدم می خواستم بالا بیارم.
دروغگو ملعون است رسول اکرم (ص)
تیتروعکس انتخاب شده قابل تقدیراست چون واقعیت تلخ ملموس رابسیارخوب نشان میدهد.
متاسفانه بعضی ها کلا با هرچی که به مردم شادی و هیجان بده مخالفند! این که چیزه جدیدی نیست! هر چقدر مردم غمگین تر باشند نسبت به یک سری موارد بی تفاوت تر می شند.
سنت دروغگویی در روز نخست اوریل (مصادف با سیزده بدر) که فولز دی نام دارد چند سالی است که به ایران هم راه یافته.
سوال اینجاست که چیز بهتری برای یادگیری نداشتند که این چیزهارو باب کردند؟
آیا دروغ شادی آور است؟
ما راست بگیم شما منتشرش می کنید؟
ایرانی و دروغ؟؟
تهمت میزنی مومن؟
بن لادن زنده است
یارانه بهمن 90 را در اسفند همان سال دادند اما هنوز یارانه اسفند را نداده دولت میگو ید
یارانه فروردین 91 را پرداخت میکند.
به این میگن دروغ مصلحت آمیزی که 78 میلیون
نفر را به همین راحتی فریب میدن .
نظر شما
سایت تابناک از انتشار نظرات حاوی توهین و افترا و نوشته شده با حروف لاتین (فینگیلیش) معذور است.