آیا وزارت خارجه تعطیل خواهد شد؟
در بیشتر دولتهای جهان، وزیر خارجه مهمترین وزیر کابینه است. ما انگار در مسیر مقابل گام برمیداریم. با این روند انگار قرار است وزارت خارجه تعطیل شود. دولت و مجلس و دیوان عدالت اداری هم که خواب!


وزارت خارجه بیش از هر زمانی، تحت فشار نقدهای منصفانه و البته تخریبهای ناجوانمردانه و یا ناآگاهانه است.
به گزارش «تابناک»، وزارت خارجه در بسیاری از سیستمهای دولتی، مهمترین وزارتخانه کابینه است. شاهد مثال آن که در بسیاری از کابینههای ائتلافی، این پست به عنوان شرط پذیرش ائتلاف به حزب کوچکتر تشکیلدهنده ائتلاف داده میشود و یا این که در ایالات متحده و در غیاب رئیسجمهور و معاونش و رؤسای مجلس، نخستین وزیری که اداره کشور را بر عهده میگیرد، وزیر خارجه است.
به نظر میرسد، در ایران به مرور از اهمیت و قدرت وزارت خارجه کاسته میشود؛ اما چرا وزارت خارجه روز به روز ضعیفتر میشود و حملات به آن بیشتر؟
نخستین دلیل تضعیف روزافزون جایگاه وزارت خارجه، مشکل عمومی ارتباط ایرانیها با جهان است. نمیتوان از این واقعیت فرار کرد که ما عموما از خارج از کشور و از داشتن ارتباط با آن میترسیم. در حالی که توسعه بسیاری از کشورها، در جنبههای گوناگون، ناشی از ارتباط برنامهریزی شده و دقیق با بیرون از کشور بوده، سیستم اداری کشور نمیتواند به خارج از کشور به عنوان یک فرصت برای پیشرفت و توسعه نگاه کند.
مشارکت و ارتباط اقتصاد ما با دنیا و نیز سهم
ایران در تجارت جهانی در حال کاهش است. تولیدکنندگان ما کمتر توجهی به بازارهای
خارجی دارند. بیشتر اقتصادهایی که در دهههای اخیر در مسیر شکوفایی و
پیشرفت قرار گرفتهاند، اقتصادهایی صادراتمحور بودهاند؛ اما ما هنوز در ایده
قدیمی محدودیت واردات گیر کردهایم.
بخشهای گوناگون کشور از ارتباط فرهنگی با خارج از کشور میترسند، در حالی که برای نمونه، اسرائیلیها و ترکیه و اعراب برای سفر هنرمندان و ورزشکاران مشهور به خاک خود همه کاری میکنند، اما ورود یک هنرمند یا دانشگاهی خارجی به ایران تن بسیاری را میلرزاند؛ همین میشود که بسیاری از همین اجنبیها گمان میکنند ایران کشور عربزبانی است که مردم آن با شتر به مسافرت میروند. خجالتآور و البته دردآور است اگر گفته شود؛ برای نمونه، کتابهای به ظاهر دانشگاهی که ضدانقلاب در مورد ایران به زبان انگلیسی مینویسند، از کتابهای مشابه داخلیها بیشتر است.
هر خارجی به چشم جاسوس و یا عامل بیگانهای دیده میشود که قصد کار شرورانهای دارد، آن هم در حالی که کسی در داخل کشور، اصول اولیه حفاظت از اطلاعات را هم رعایت نمیکند. همین میشود که گزارش تست موشکی فلان نهاد انقلابی در سایتهای آمریکایی دیده میشود و مشروح مذاکرات نهادها و افراد مهم نظام از دهان گشاد برخی مقامات به بیرون درز میکند.
برای بسیاری از به ظاهر سوپرانقلابیهای جوان که به آسانی آلت دست این و آن میشوند، شجاعت یعنی درگیر شدن با این و آن. این سوپر انقلابیها همانهایی هستند که از جیب دیگران شجاعت به خرج میدهند و به دیدار وزیر خارجه با وزیر خارجه بحرین و یا انگلیس میتازند. اگر این جوانهای تازه به دوران رسیده در زمان جنگ، سفارت عراق را میدیدند که تا سالهای پایانی جنگ در تهران فعال بود چه میکردند؟ و یا اگر در نیمه دهه ۷۰ عکس ملاقات وزیر بهداشت وقت با صدام حسین و دعوت وی برای سفر به ایران را میدیدند، چه بر سر آن مأمور معذور میآوردند؟البته حق هم با همین جوانان است. هر چه برخی افراد بگویند میخواهیم مذاکرات در قالب گفتوگو و همکاری باشد، ولی نماینده مجلسی هم گیر میآید که بگوید ما در مذاکرات هستهای در مقابل تمام جهان ایستادهایم. پایداری بر اصول و حقوق ملت جای خود، اما چه اصراری دارید که کشور را در مقابل تمام جهان قرار دهید؟ دستکم از کره شمالی یاد بگیریم که در مذاکرات ششجانبهاش، تنها کره جنوبی را جلوی خود مینشاند تا چندان احساس تقابل به طرف روبهرو القا نشود.
ما به طور کلی از دنیای پیرامون خودمان آگاهی چندانی نداریم. کلیاتی در حد نام چند هنرپیشه و ورزشکار و سیاستمدار غربی میدانیم؛ ولی شاید حتی در دانشگاههای ایران به عدد انگشتان یک دست نیز افرادی پیدا نشوند که بدانند که مثلا هلند چگونه با وسعتی در حد یک استان متوسط ما، سومین صادرکننده بزرگ محصولات کشاورزی جهان است یا اینکه چین با چه روشی سه دهه است که رشد اقتصادی سالانه نزدیک 10 درصد داشته است و یا اینکه در هند و اندونزی و کره و آفریقا و... چه میگذرد.
بپذیریم که ما دنیا را نمیفهمیم و نمیشناسیم و تصویرمان از جهان بسیار متوهمانه و البته سطحی است. تأملی کوتاه و دقتی اندک نشان میدهد که همین تصورات گنگ و مبهم ما از جهان نیز ترجمه پر غلط و جانبدارانه حرفهای ناقص چند خبرگزاری مهم غربی است.
از سوی دیگر، آموزش زبان خارجه در قالبهای رسمی در سطحی نازل است و در حالی که دانشآموزان و دانشجویان گاه تا ده سال در محیط آموزشی، زبان خارجی میآموزند اما با صرف این همه هزینه و وقت، کمتر کسی است که توانسته باشد در قالبهای رسمی و معمول زبان یاد گرفته باشد. تازه زبان خارجه هم فقط یعنی انگلیسی!
دسته دوم مشکلات، مسائل ساختاری هستند که نشانه اولش دعوای نهادهای گوناگون برای دخالت در سیاست خارجی است. هر کسی که قدرتی داشته است با ابزارهای قانونی و غیرقانونی، تکهای از اختیارات و مسئولیتهای وزارت خارجه را از آن خود کرده است. بسیار سادهلوحانه است اگر گمان شود، موازیکاری در سیاست خارجی، تنها به چند مقام منصوب و منسوب ریاستجمهوری محدود است. نگاه موشکافانه به شرح وظایف وزارت خارجه و مقایسه آن با اوضاع کنونی، ابعاد تکاندهنده موازیکاریها و دخالتها را نشان میدهد.
وزرای بیکار شده سفیر میشوند. خانم دکترهای مجلس، آهنگ رفتن به وزارت خارجه میکنند، وزیر خارجه سابق، تحت فشار رئیس مجلس وقت تن به سفارت افراد ضعیف میداده است. مدیران نامتناسب و غیرقانونی به کار گماشته میشوند و در خبرهای روزهای اخیر آمده است که عدهای از خارج از وزارت خارجه به قصد سفارت در حال گذراندن دوره کارآموزی! هستند؛ دریغا و عجبا!
گویی مجلس و دیوان عدالت اداری در خوابند که در قانون تشکیلاتی، استخدامی، مالی و انضباطی وزارت امور خارجه آمده است: «مدیران کل و رؤسای ادارات وزارت امور خارجه از بین کارمندان رسمی رسته سیاسی که به مقام سفارت رسیده باشند، برگزیده میشوند» و یا این که «سفرا باید از میان مأمورین رسته سیاسی وزارت امور خارجه انتخاب شوند». زورتان فقط به ملکزاده و مرتضوی میرسد آقایان؟
همه اینها را بگذاریم در کنار رئیسجمهور کنونی که شاید در آغاز کارش، ایدههای روشن و البته نیروهای مورد نظر خود برای وزارت خارجه را نداشته است. رجال محترمی که ادعای ریاست جمهوری دارید، کدامتان در مورد سیاست خارجی تا جایی که به شما مربوط میشود، ایدههای روشن قابل ارائه دارید؟ کدامتان گزینههای مناسب برای وزارت خارجه و دبیری شورای عالی امنیت ملی دارید؟ به فکر باشید که فردا دیر است.
آنچه تاکنون گفته شد، بیشتر مشکلات بیرونی وزارت خارجه بود، ولی نمیشود مشکلات داخلی آن را نیز انکار کرد. وزارتخانهای که روندی منظم و سیستماتیک برای جذب نیروهای شایسته ندارد، که اگر داشت، لازم نبود خبر از جذب پانصد تا هزار نفر در یک سال بدهد آن هم در شرایطی که کل نیروهای آن بنا به گفته آقای قشقاوی چهار هزار نفرند. تغییر تا ۲۵ درصدی کارمندان در یک سال شبیه به یک زلزله نمیماند؟
به علاوه این که هر کسی که قدرت داشته باشد، به فکر کاری برای قوم و قبیله خود هم هست؛ یک روز نوبت اصلاحطلبی است، یک روز اصولگرایی و روز دیگر نوبت یک گروه دیگر و تازه هر گروهی که از سریر قدرت پایین کشیده شود، در بیرون از وزارتخانه داد میزند که همه چیز خراب شد!
بدتر این که هر قبیلهای مایل به روابط با کشورهایی خاص و خراب کردن دیگر روابط هم شده است. یکی غرب ستیز است و یکی شرق ستیز و یکی عرب ستیز؛ بیچاره منافع ملی!
تابناک را در شبکه های اجتماعی دنبال کنید
نظرات بینندگان
وقتی رسما در اموزش و پرورش می گویند ما آموزشگاه های زبان انگلیسی را تحمل می کنیم و مرتبا قوانینی وضع می کنند که در عمل خود به خود به تعطیلی انها کشانده شود چه انتظاری دارید؟ در اموزش و پرورش می گویند نظام به اموزشگاه های زبان و درس انگلیسی نگاه منفی دارد و اموزش زبان باید به تدریج از ایران حذف شود. تو خود حدیث مفصل بخوان از این مجمل
مطلب بسیار جالبی بود. از تابناک بعید است که به درج واقعیات بپردازد.دست مریزاد. البته همچنان این مملکت به توصیه عمه و خاله می گردد. وگرنه وضع ایرانی نباید اینچنین باشد
آقا بهنام عزیز جنابعالی هم که تایلند تشریف دارید! اگر هر کدام از ایرانیهایی که صاحب منصبی هستند با وجدان کاری کار میکردند الان خیلی از این مشکلاتی که داریم رو نداشتیم!
واقعا از تابناک بعید بود از دیتش در رفته! یه بار حرف حق رو زد
آیه آخر سوره آل عمران رو بخون تا ارزش صبر و رابطه رو بدونی.الان سفارت انگلیس بسته شد ما پیشرفت کردیم؟!اونا فلج شدند؟!!از کی تا حال شما فقط زبان خدا را میفهمی که میخوای به ما بگی؟!
به عنوان يكي از كاركنان وزارت امورخارجه معتقدم بدترين دوران وزارت امورخارجه مربوط به دوران صدارت آقاي متكي بوده است . در اين ودران همه افرادي كه به نحوي با اين آقا ارتباط داشتند سفير و يا سركنسول شدند. ا>اي متكي داراي مدرك ديپلم است چون ليسانسي را كه از هند گرفته مورد تاييد نيست و وزارت علوم تاييد نكرده استو فوق ليسلنس ايشان نيز غيرقابل قبول است جالب اينكه با مدرك ديپلم ميخواهد رئيس جمهور شود . شايستگي خيلي مدنظر نبود. در دوران خرازي هم تا اندازه اي اين اتفاق افتاد.
کاش میشد 75000000مثبت به این کامنت داد
پر از تهمت و افترای نابجا به خصوص در باره جناب آقای متکی بود
چرا بیخودی تهمت می زنید به مرد شریفی که از جان و آبرویش برای کار مایه گذاشت
نیرو های کارشناسی وزارت امور خارجه جزو نخبگان تراز اول و دلسوز کشور هستند. اما دخالت دیگر سازمان ها و عزل و نصب مدیران ارشد این وزارت خانه را نابسامان کرده است. برای مثال بررسی کنید سفرای فعلی ما از کجا آمده اند، چه سابقه سیاسی؛ تخصصی و دیپلماتیکی دارند. خیلی ساده است.
خیلی خوشم اومد از این مقالت تابی جون. من تعجب میکنم چرا فیلتر نکردند
کامنت پر مغزی بود. احسنت
ظاهرا در ديپلماسي ما خارج يعني دشمن.
پيشنهاد من تغيير نام وزارت امور خارجه به " وزارت امور دشمن " است.
سلام
مقاله خوبی بود .من از نزدیک در کشور..... با اوضاع نابسامان وزارت امورخارجه اشنا شدم .سفیر ایران در .....اقای ....... فردی است که در مدت اقامتش در پی بدست اوردن پول است و در عملکرد خود در مورد دانشجویان ایرانی باید بگویم :در مورد بورسیه تحصیلی ببینید چه کسانی را بورسیه کرده است .تعدادی از دخترانی که در دوشنبه لخت هستند اما وقتی می خواهند بروند سفارت ایران روسری و مانتو را از کیف خود در می اورند و می پوشند .به دانشجویان فعال و ارزشی کاری ندارد . پسرش با استفاده از قرت پدر انجمن اسلامی دانشجویان را به دست گرفته و بچه های جنگ کسانی که اغلب یا جانباز هستند و یا بسیجه را از راه غیرقانونی کنار گذاشته است و پسرش را مسئول انجمن قرار داده است .در مدت اقامت من در تابستان گذشته ماه رمضان دوبار به جمع نمازگزان امد و چند دقیقه بیشتر نبود و در مدت یک ماه مراسم ماه رمضان را دانشجویان با هزینه شخصی خود اداره می کردند و ایشان به دنبال کارهای لذت بخش شخصسی خود بود .چرا کسی نیست بررسی کند؟َ
اگه امور خارجه با دفاع ادغام بشه و اسمش رو بذارن وزارت جنگ، عاليه ميشه
خوشم میاد همه ساکت اند.......این رو هم من اضافه میکنم.....از پرتگاهای درون آتش جهنم یکی توجیه گناه ست (که همه دچارش هستیم) و دیگری تاخیر در توبه ست(این هم دچارش هستیم)امیر المومنین علی(ع)...........آفرین بجا بود
اوج افول جایگاه وزارت خارجه در عرصه داخلی و خارجی در زمان آقای......... رخ داد که در طول تاریخ تاسیس وزارت خارجه در ایران بی سابقه است. برخی از اقدامات وی دز این زمینه عبارت است:
- حاکمیت رابطه سالاری بر شایسته سالاری( نامبرده بر خلاف اساسنامه وزارت خارجه حدود 100نفر از دوستان خود را یک شبه و بدون طی فرایند قانونی از رسته اداری به رسته سیاسی ارتقاء داد.
- بسیاری از دوستان خود و دیگران را بدون داشتن شرایط قانونی و مدارک تحصیلی مورد نیاز و بدون طی مراحل قانونی به پست سفارت یا سرکنسولی منصوب کرد.
- انتصاب افراد بسیار ضعیف و با مدارک غیر مرتبط به پست های مهم اداری و سیاسی(بسیاری از کسانی که الان مدیریت های بالایی دارند در گذشته حتی در سطح کارشناسی آنها را قبول نداشتند)
- حاکمیت فضای رعب و وحشت، شعار، تملق و چاپلوسی و انزوای کارشناسان صاحب نظر و منتقد
- تشکیل یک اداره کل برای ...... ......
- دخالت در جزئی ترین امور دستگاه سیاست خارجی از جمله اعزام ها و ماموریت های خارج از کشور به نفع دوستان خود و با افراد سفارش شده
- انتشار گزارش عملکرد سالانه مرکز برنامه ریزی های راهبردی وزارت خارجه در زمان ایشان، همزمان مایه طنز و هم گریه است. (مانند برگزاری مراسم جشن بلوغ برای دختران، اهداء جوایز به بسیجیان ممتاز و غیره(اینها ارزشمند است اما نه وظیفه اداره ای که وظیفه آن ارائه راهبرد است)
- ضعف مدیریت ....... و تیم وی باعث شد که وظابف این وزارتخانه به تدریج به دیگر سازمان منتقل شده و دخالت آنها در وزارت خارجه بیشتر شود و به درستی نتواند از منافع و مواضع کشور در عرصه جهانی دفاع کند.
تابناک جان کامنتها را خواندم این مطلب را کسی نگفته من میخواهم راجع بهش توضیح بدهم
چند وقت پیش یکی از کارمندان وزارت امور خارجه در برزیل دچار اشتباه شد و آن وقت بود که سایتهای مختلف شروع کردند به حمله به وزارت خارجه بدون اینکه خدمات این وزارت خانه و کارکنان آن را هم بیان کنند
اما خودتان قضاوت کنید در سازمانها و ارگانهای دیگر عده ای خلاف کردند از بین امام جمعه و مداح وگرفته تا فرمانده نیروی انتظامی تهران بزرگ و حتی استاد دانشگاه و چنان شد که فیلم بعضی از آنها هم در یوتیوب منتشر شد اما هیچکس این اندازه به آنها حمله نکرد اصلا شاید جامعه خبردار هم نشد اما یک کارمند معمولی وزارت خارجه خطایی کرد و مجازات هم شد همین امر دستاویز عده ای گردید تا کل وزارت امور خارجه را آماج حملات قرار دهند در حالیکه کارمندان وزارت امور خارجه و خانواده هایشان در سخت ترین شرایط زندگی میکنند دربه دری میکشند بیماری مناطق آفزیقایی و ترور و اسارت میکشند حتی در افغانستان و عراق شهید داده اند ولی هیچ بامرامی اینها را ندید همه توپیدند و هرچه توانستند گفتند درحالیکه انصاف این بود که چنین برخوردی نشود انشالله خدا به همه ما توفیق دهد در کنار کاستیها توانمندیها و در کنار بی لیاقتیها شایستگیها و در کنار اشتباهات و خطاها ثوابها و صوابها را هم ببینیم
باز ادعای گزاف منتشر کردید ها
نظرها از خود مطلب جالبتر بودن. مرسی تابناک. کاش مثل این سایت بیشتر داشتیم.
دیدگاه خود را بنویسید
سایت تابناک از انتشار نظرات حاوی توهین و افترا و نوشته شده با حروف لاتین (فینگیلیش) معذور است.