سال ۹۲، اوج دوران رکود میراث فرهنگی؟!

در فاصله کمتر از دو ماه تا انتخابات ریاست جمهوری و یک فصل تا تحویل دولت توسط مسئولان کنونی به مسئولان دولت یازدهم، نوع هزینه‌کرد بودجه فرهنگی و به طور خاص بودجه نهادهایی نظیر سازمان میراث فرهنگی و گردشگری است که بسیاری از ردیف‌هایش عملاً قابل حذف نیست اما نه تنها این اعتبارات در لایحه بودجه ۹۲ کاهش یافته، بلکه بخش چشمگیری از اعتبار این دستگاه نیز صرف برنامه‌های غیرضروری نظیر جشن صدهزار نفری شد.

به گزارش «تابناک»، سازمان میراث فرهنگی و گردشگری به ویژه در حوزه میراث فرهنگی، نهادی هزینه‌بر است تا درآمدزا و این هزینه‌ها عمدتاً در حوزه کشف، شناسایی، بازسازی و نگهداریِ آثار و ابنیه فرهنگی است. با این اوصاف، بخش عمده چنین هزینه‌هایی با توجه به محل‌های هزینه‌کردِ مورد اشاره قابل حذف نیست و نمی‌توان اعتبار هیچ حلقه‌ای را کاست، چرا که دقیقاً منجر به نابودی یا دست‌کم آسیب رسیدن به میراث و بقایای تاریخی و یا پروژه‌های متمرکز شده بر این آثار می‌شود.

با این حال، به رغم آنکه در لاریحه بودجه دولت به طور میانگین شاهد افزایش ۱۷ درصدی بودجه کل هستیم، بودجه میراث فرهنگی نسبت به سال ۹۱، ۱۱ درصد کاهش یافته و احتمال اینکه بودجه این سازمان در کمیسیون‌های تخصصی مجلس نیز کاهش یابد، دور از ذهن نبوده و بعید نیست که این کاهش بودجه در کمیسیون‌ها بیش از حد تصور به سود حمایت بیشتر بودجه از نیازهای ضروری اقتصادی مردم صورت پذیرد.

این اتفاق در حالی رخ می‌دهد که همه بودجه مصوب نیز تخصیص نمی‌یابد و در خوشبینانه‌ترین حالت، ۶۰ درصد اعتبار مصوب تا پایان سال ۹۲ به حساب این سازمان واریز خواهد شد. جالب‌تر آن که اعتبارات تخصیص یافته میراث فرهنگی در سال ۹۱ نیز پاسخگو نبوده و مطالبات نهادهای زیرمجموعه این سازمان نیز با تاخیر پرداخت شد و این دیرکرد آنچنان طولانی بود که جنبه رسانه‌ای یافته و نگرانی‌های جدی در خصوص استمرار چنین وضعیتی پدید آ‌ورده است.

البته در صورت تحقق این کاهش اعتبار، دیرکرد در پرداخت حقوق‌ها عادی است و شاید در اتفاقی فرا‌تر از تاخیر در پرداخت‌ها، تعطیلی یا توقف فعالیت‌ها در محل سایت‌های تاریخی رخ دهد. در صورت وقوع چنین وضعیتی، سال ۹۲ اوج دوران رکود میراث فرهنگی خواهد بود و هزینه‌های تحمیلی به این حوزه غیرمنتظره است.

این در حالی است که نوع هزینه کرد اعتبارات سازمان میراث فرهنگی و گردشگری نیز تأمل برانگیز است و در شرایطی که این کاهش اعتبارات را شاهد هستیم، جشنی با هزینه میلیارد تومانی برای تقدیر از مسئولان تعطیلات نوروری در استادیوم صدهزار نفری از ردیف بودجه این سازمان برگزار ‌و در واقع اعتباراتی که کاهش نیز یافته، این گونه تلف می‌شود تا مدیریت این سازمان در هفت ماه پایانی سال برای مدیران میراث فرهنگی دولت «یازده» دشوار‌تر باشد.

در واقع در صورتی که بخش عمده بودجه این نهاد ـ که امکان تخصیص از کل رقم بودجه جاری و عمرانی سال ۹۲ را می‌تواند پیدا کند ـ در همین ماه‌های باقی مانده از دولت دهم به شکل‌های عجیب همچون برگزاری جشن آزادی هزینه شود، اداره این سازمان برای رئیس و مدیران بعدی سازمان میراث فرهنگی غیرممکن خواهد شد، چرا که عملاً اعتبارات کافی برای پرداخت هزینه‌های روزمره و جاری نیز نخواهند داشت، چه رسد به آنکه کوچک‌ترین کارکرد مثبتی در سال نخست فعالیتشان داشته باشند که این رویه به شدت نگران کننده بوده و نیازمند بررسی دستگاه‌های نظارتی است تا دولت‌های بعدی از هم اکنون آبستن حوادث نباشند.