افزایش بهای سوخت، تکه مهم پازل یارانه نقدی
دو سناریوی احتمالی دولت برای یارانه نقدی
اوضاع کنونی اقتصادی و معمای اساسی که این روزها دولت با آن روبهرو شده است، دو احتمال اساسی را در خصوص هدفمندی یارانهها مطرح میسازد: این که دولت افزایش بهای سوخت را مستقیمترین و کمهزینهترین راهکار برگزیند، یا آن که اساسا موضوع یارانه نقدی را به یک خاطره تبدیل کند

اوضاع کنونی اقتصادی و معمای اساسی که این روزها دولت با آن روبهرو شده است، دو احتمال اساسی را در خصوص هدفمندی یارانهها مطرح میسازد: این که دولت افزایش بهای سوخت را مستقیمترین و کمهزینهترین راهکار برگزیند، یا آن که اساسا موضوع یارانه نقدی را به یک خاطره تبدیل کند.
به گزارش «تابناک»، این روزها، موضوع یارانه نقدی و اجرای هدفمندی در فاز دوم آن به شدت به موضوعی جنجالی بدل شده است؛ موضوعی که در پایان، دولت را با یک پازل گنگ و مبهم روبهرو ساخته که سعی در حل آن با کمترین هزینه اقتصادی امکان دارد. این در حالی است که موضوع کسری بودجه سال جاری در کنار موضوع پرداخت یارانه نقدی ـ که به تازگی وزیر اقتصاد کلیت آن را زیر سؤال برده ـ دولت را دچار چالش جدی میکند. دولتی که نه قصد آن را دارد که بهای انرژی را برای مقاصد بودجهای خود افزایش دهد و نه آنقدر در خود میبیند که زیر بار استقراض از بانک مرکزی رفته، ادعاهای گذشته خود را صراحتا زیر پا گذارد.
اما به تازگی این پازل برای دولت با افزوده شدن یک تکه گم شده دیگر، باز هم مبهمتر و گنگتر شده است؛ موضوعی به نام حذف دهکهای درآمدی بالا از دریافت یارانه نقدی؛ موضوعی که کمیته اقتصادی کمیسیون برنامه و بودجه مجلس به پیشنهاد شماری از اعضای کمیسیون در دامان دولت انداخته و هماکنون دولت باید با این حاشیه نیز کلنجار برود.
فلسفه پرداخت یارانه نقدی چه بود؟
بحث در هدفمندی یارانه کاهش هزینههای جاری دولت، ناشی از کنترل دولتی بر بهای کالاهای اساسی و تخصیص یارانه به انرژی بود؛ چیزی که هزینههای سرسامآوری بر دوش دولت میگذاشت؛ افزون بر آن که یک معضل اساسی برای اقتصاد کشور در کلان خود نیز در بر داشت.
حذف یارانهها اما در ایران به روشی بود که شاید در منطق با اصل موضوع هدفمندی تا حدی در تناقض بود: پرداخت یارانه نقدی؛ موضوعی که به گفته علی طیب نیا، بیش از سه برابر بودجه عمرانی برای دولت هزینه داشته است. از سوی دیگر، دولت در پی برداشتن تبعیض قیمتی که با پردخت یارانه بر انرژی وجود داشت، اقدام به توزیع برابر یارانه نقدی میکرد که خود شکل دیگری از تبعیض بود!
اما چه دلیلی پشت پرداخت یارانه نقدی بود؟
شمسالدین حسینی، وزیر اقتصاد احمدینژاد، در گفتوگوی چند ماه پیش، موضوع یارانه نقدی را چنین عنوان کرده و میگوید، برای آن که هدفمندی یارانهها، به یک سیستم ریاضتی در اقتصاد ایران تبدیل نشود، بحث یارانه نقدی مطرح شد.
حسینی اذعان کرد: هیچ روشی کمهزینهتر از پرداخت نقدی وجود ندارد. یادتان باشد بر پایه تجربه تاریخی هر مدل اصلاح نظام یارانهها در ایران اگر بر خلاف پذیرش اجتماعی و به شکل ریاضت اقتصادی باشد در نطفه خفه میشود.
اکنون مشخص میشود که دولت احمدینژاد بحث یارانه نقدی را برای این در هدفمندی گنجانده بود که «پذیرش اجتماعی» هدفمندی بالا رفته و ریاضت اقتصادی تنپوش هدفمندی نشود؛ چیزی که به مرور زمان، نشان داده شد، ولی بر خلاف عقیده و نظر ابتدایی تیم اقتصادی احمدینژاد بود و هدفمندی عملا تبدیل به یک سیستم ریاضتی برای بسیاری از قشرهای پایین دست جامعه شد.
در همان گفتوگو شمس الدین حسینی اشاره کرد، اگر نظام اطلاعات اقتصادی را اصلاح کنیم، میتوانیم به مرور اغنیا را از این قطار پیاده کنیم. روزهای نخست، ما بیشتر دنبال شناسایی طبقات آسیبپذیر بودیم، ولی هماکنون معتقدم باید راه را برگشت دهیم. طبقات غنی را بهتر میشود شناخت.
اما هماکنون دوباره بحث بر سر حذف دهکهای درآمدی مطرح است و دولت را با این معما روبهرو ساخته که چه کسی باید از دریافت یارانه محروم شود؟
موضوع دهکهای درآمدی، اساسا همان موضوعی است که چشم اسفندیار هدفمندی در ایران است. سیستم درآمدی در ایران، سیستم اطلاعات اقتصادی و نظام مالیاتی در کشور به گونهای است که هر گونه اقدام برای دهکبندی جامعه به لحاظ درآمدی با خطاهای فاحش مواجه خواهد بود و همین موضوع بود که شاید بیش از همه اجرای هدفمندی در دولتهای گذشته را با یک امتناع اساسی روبهرو ساخته بود؛ ترس از بدتر کردن تبعیض اقتصادی و به هم ریختن کلان اقتصاد با اجرای هدفمندی به دلیل در دست نبودن اطلاعات اقتصادی شفاف در جامعه.
دولت احمدینژاد در پایان کار به این نتیجه رسید که شناسایی دهکهای پر درآمد آسانتر است؛ اما بر چه مبنایی؟
دولت روحانی از همان آغاز کار که موضوع حذف دهکهای درآمدی مطرح شد، مخالفت کرد و اصرار دولت بر این بود که حذف دهکها نیازمند کار کارشناسی است.
اما پیش از این تصور بر آن بود که مجلس و کمیسیون برنامه و بودجه، کاملا با این طرح موافق است که مشخص میشود این موضوع نیز درست نیست، به گونهای که عزت الله یوسفیان ملا اظهار کرد، بیشتر نمایندگان مجلس با حذف یارانه ۳ دهک پردرآمد جامعه مخالف هستند و ذکر این مهم لازم است که حذف چند دهک از دریافت یارانه بر خلاف قانون است.
به این ترتیب، این موضوع منجر به آن میشود که بحث دهکهای درآمدی و شناسایی آنها برای حذف، به معمای پیچیدهای برای دولت تبدیل شود؛ معمایی که آن گونه که مشخص است، برخی از نمایندگان مجلس میخواهند، دولت را مشغول حل آن نگه دارند.
اما حل این معما که زمان زیادی را از دولت خواهد گرفت، به معنی تداوم کسر بودجه در سال جاری و احتمالا بار شدن دوباره هزینه پرداخت یارانه نقد در سال آینده به دوش دولت است. در این میان، اگر دولت نخواهد روی به استقراض از بانک مرکزی آورد، در نبود درآمد ارزی قابل اطمینان، چارهای جز بالا بردن بهای سوخت و انرژی به عنوان مستقیمترین راهکار ندارد.
هرچند وزیر اقتصاد بارها تأکید کرده که دولت قصد افزایش قیمت سوخت ندارد، به شکل معناداری هر بار که این تأکید شده، پیش یا پس از آن، سخن از حق دولت به لحاظ قانونی برای افزایش بهای سوخت به میان آمده است.
این امر در کنار تأکید زنگنه بر نرخ ۳ هزار تومانی بنزین، این احتمال را در پی دارد که اگر دولت و مجلس نتوانند در کوتاه مدت فکری به حال کاهش هزینههای پرداخت یارانه نقدی کنند (چیزی که با توجه به اوضاع کنونی بسیار محتمل است) افزایش قیمت بهای سوخت در آینده نزدیک را شاهد باشیم.
در پایان باید گفت، هنوز این امر معمایی دیگر برای دولت مطرح میسازد که با افزایش بهای سوخت، با گرانی کالاهای اساسی و رکود تولید چه میتوان کرد؟
گویا حل این معما به نظر برای دولت سادهتر از حل معمای حذف دهکهای درآمدی از دریافت یارانه نقدی است. اگر دولت یکباره به این نتیجه نرسد که کلا بساط یارانه نقدی را از هدفمندی جمع کند!
تابناک را در شبکه های اجتماعی دنبال کنید
نظرات بینندگان
موافقم. چون مردم هم عملا لایق همین روشند!!!
خیلی جالبه الان پول گاز و تلفن افزایش پیدا کرده. رفته رفته بقیه حامل های انرژی هم افزایش پیدا میکنه. زمزمه ی حذف یارانه ها هم به گوش میرسه. یعنی همه ی روش ها با هم داره اجرا میشه
خوب بدبختی اینه که با همون مقدار هم نمیشه زندگی کرد چیزی نمیدن
آقای روحانی از زمانی که دولت تدبیر و امید آمده بجای بهتر شدن وضعیت کارمندان بدتر شده حالاهم که می خواهند یارانه هارو قطع کنند ما که 550 هزار تمومن حقوق میگیریم باید چکارکنیم همیطور که ما شرمنده خانواده می شیم بس نیست باید به گدایی بیفتیم تا شما یفکری بکنید با افزایش ساعت کار ادارات سرویس مدرسه را هم از دست دادم چرا؟؟؟؟
اونی که 2 تومن حقوق داره یارانه میخواد چیکار.یارانه پول یک روزشه یا یک روز تفریحشه.
لطفابفرمایید براساس جه استدلال وبرهانی ساعات کاررا بدون کارشناسی افزایش دادید،البته نه تصحیح نمودید بدون اینکه بررسی کنید ده هامشکل به زندگی شهروندان و خصوصا کارمندان افزوده اید غافل از اینکه با این کسربودجه هزینه های دولت راافزایش داده اید منجلمه مصرف ناخواسته برق،اب،تلفن وغیره .مضافااینکه ترافیک راچندبرابر نمودید.پیشنهادمیگردددراولین فرصت الودگی هوارامجددامستمسک قراردهید. . .
سلام
بنظر بنده بهترین راه در حال حاضر بجای پرداخت پول نقد که تورم را افزایش میدهد ارئه بن (کالا و یا مواد اولیه) ویا هر گردشی مالی ( غیرازنقدینگی)که به کسب و کار واقتصاد مملکت کمک نمایدواز یک طرف به اقتصاد خانواده کمک باشد(بن و یا کوپنی که بتوان با آن احتیاجات خانواده را برطرف نمود).
لطفا یارانه ها قطع شده و در صورت امکان کالابرگ ارزاق عمومی تحویل داده شود
اگر دولت سه سال یارانه نقدی ملت رو توی حساب سرپرست خانوار بلوکه کنه و اجازه برداشت نده و بعد از راه همین پولهایی که توی بانک بلوکه شده سود به ملت بده و پولهای بلوکه شده رو به صورت وام به بخش خصوص و تولید تزریق کنه هم میتونه از پس پرداخت یارانه بر بیاد. هم جلوی نقدینگی رو گرفته وهم مردم دارای پس انداز میشوند که بعد از سه یا چهار سال میشه روش حساب کرد. تازه بعد از اون هم دولت میتونه از همین پس اندازها برای ضمانت وام ملت ازش استفاده کنه و به سرپرست خانوار وام با سود کم و قسط بلند مدت بده
خیلی کار هست که میشه با این یارانه کرد . شما فکرش رو بکن اگه توی این سه سال و اندی که یارانه پرداخت میشد اگر از اول این کار شده بود الان هر نفر ایرانی حد اقل یک و نیم میلیون داشت که با احتساب هر خانوار حد اقل 3نفر میشد الان وام 6میلیونی با سود 4درصد و اقساط مثلا 24ماهه داد. ببین سر هر ماهی چه گردش مالی عظیمی توی سیستم بانکی مملکت داشتیم
تا زماني كه سرمايه ها به سمت توليد نرفته باشه و رو به سمت سفته بازي و دلالي بره آش همينو كاسه همين
مشكل اصلي اينه كه سرمايه هاي ملي از طرف افراد رانت خوار در ايجاد مراكز مالي مثل بانكها و موسسات مالي و بيمه اي صرف ميشه و عملا توليد به فراموشي سپرده شده در نتيجه اين مسئله اشتغال كم تورم زياد و مشكلات بيشتر ميشه
حذف بارانه هاي نقدي براي همه بهمراه صرف منابع حاصله از هدفمندي در امر توليد كه موجب رونق كسب و كار و توليد بخش صنعتي و كشاورزي بشه ميتونه درمان درد اقتصاد ايران باشه فقط همين
سريع
آقای زنگنه تاکید دارند که هر لیتر بنزین 3000 تومان است. در آمریکا هم هر لیتر بنزین 3000 تومان است. اما درآمد ماهانه یک کارمند آمریکایی 7000 دلار است یعنی 21 میلیون تومان. در ایران حقوق ماهانه هر کارمند متوسط 1200000 تا 1500000 تومان است. شما در آمد را به همان حد حقوق ماهانه کارمند در آمریکا برسانید آنوقت بنزین 3000 تومانی اشکال ندارد!
گران کردن بنزين برا ياتومبيلهاي شخصي کار بدي نيست ولي براي وسائط نقليه عمومي بايد راهکار داشته باشند مثلا اگر نرخ گازوييل را اضافه کنند ميستقيما روي اجناس اثر ميگذارد ضمن اينکه چنانچه قرداد حملي باشد که قبل از گران شدن بسته باشند باعث اختلال در حمل ميشود (حمل کود شيميايي سوخت ومواد غذايي )که باکمي دقت متوجه ميشويد اولين اثر ان کندي حمل وگرانتر شدن ان محمولات ميباشد پس باکمي برنامه ريزي ميتوان تدبير راه گشايي پيدا کرد انشااله
قبل از اجرای پرداخت بارانه دولت قبلی باید دهکهای مستحق دریافت شنسایی میکرد وامروز اینهمه مشکل پیش نمبومدپرداخت یارانه به شکل کونونی به هیچ وجه عادلانه نیست
۷۰ ملیون ضرب در ۴۵۰۰۰ تومن ؟
000'000'000'150'3
ببینید چه کارهایی میشه با این رقم کرد اما به همین راحتی این پول رو دارند دود می کنند میره هوا با پرداخت نفری ۴۵ تومن که یک باک بنزین و یا یک بار خرید میوه در هفته هم نمیشه ...
با درود فراوان بنده دواتومبیل دارم و هرکدامنزدیک به سه هزار لیتر بنزین درکارت دارند باین علت که خیلی کم و در صورت اجبار از انها استفاده بهیچکس هم بنزین نمیدهم زیرا اعتقاد دارم با توجه واردات بنزین همه باید رعایت پول مملکت را بنمایند پیشنهاد میکنم بنزین سهمیه بهان قیمت باشد اما بنزین ازاد انقدر گران بشود تا هم سهمیه جبران شود و هم از ولگردی بعضی ها جلوگیری تمام تردد بنده حتی مطب پیاده و با اتوبوس میباشد
از طرحهای عمرانی .یارانه ای استفاده شود
به کسانی که داوطلبانه حاضر به نگرفتن یارانه باشند سهام شرکتهایی را بدهند که در حال ساخت باشد.
به نظر من ما باید با واقعیتها کنار بیائیم واقیت اول تورم منفی برای ایرانی ها خوب نیست افسرده شده و فعالیت جاری انها به خطر میافتذ بهتر است مسکن گران شود و همزمان همه بساز بفروشها بسازند تا اینکه گران نشود و انها هم نسازند
واقعیت دوم مصرف بنزین زیاد است باید قیمت ان بالا رود تا تورم ان چرخه کامل را طی کند یکسال طول میکشد و مصرف برای شش ماه زمستان که آلودگی داریم بهتر میشود.
واقعیت سوم تا دولت روزی 2 تا 3 م بشکه نفت نفروشد نمی تواند همه قیمتها را مهار کند باید صبر کنیم تا به این تولید برسد
واقعیت چهارم حقوق کارمندان کارگران نسبت به دوره قبل احمدی نژاد پائین است باید افزایش یابد این امر محقق نمی شود مگر اینکه ما نفت بفروشیم
واقعیت 5 بهتر من و شما برویم کار کنیم تا نظر بدهیم و بخوانیم
بالای شش میلیون هم باشه ، یارانه حق همه است . چون پول نفته ، اگه شش میلیون هم حقوق می گیره مالیاتشو میده ....
اقایان محترم (افشین و علی): شمایی که مدرک لیسانستو معلوم نیس از کدوم دانشگاه گرفتی؟؟؟ منی که فوق لیسانسمو از بهترین دانشگاه تهران گرفتم و با شرایط نخبگی جذب یکی از این سازمانهای دولتی که به نظر شما یودن یا نبودنشون فرقی نمی کنه شدم با هزار بدبختی و این درو اون در زدن و هزارتا موقعیت کاری و درسی دیکه رو از دست دادم چرا باید حقوق و مزایام بیشتر از شمایی نباشه که این شرایطو نداشتید؟ بهای زندگی زندگیه آقا!!! می خواستید زحمت بکشید تا موقعیت بهتری کسب کنید این قدر هم تنگ نظر نباشید. تلاش کنید تا به موقعیت بهتری برسید.
دیدگاه خود را بنویسید
سایت تابناک از انتشار نظرات حاوی توهین و افترا و نوشته شده با حروف لاتین (فینگیلیش) معذور است.