پیروز مجتهدزاده در گفتوگو با «تابناک»؛
هاشمی مراقب باشد سعودیها مانند اماراتیها از ما سوءاستفاده نکنند!
ظاهرا سعودیها میکوشند از این مناسبات شخصی و خصوصی که با آقای رفسنجانی دارند، استفاده کرده و زمینهها را آماده کنند که دولت ایران نیز نرمش نشان دهد. دولت ایران هم ملاحظات عربستان سعودی را رعایت کند و ملاحظات جمهوری اسلامی ایران را یکطرفه زیر پا بگذارد.

چند سال اخیر روابط ایران و عربستان سالهای پر تنش همراه با رقابتهایی پیچیده را تجربه کرده است. این رقابتها ناشی از دو محور و مؤلفه اصلی است؛ یکی از این محورها به دیدگاهها و منافع متضاد دو کشور در مورد مسائل منطقهای و به ویژه خیزشهای مردمی در جهان عرب مربوط بوده و مؤلفه دوم و کارآمد در این تنش، مشارکت عربستان در طرح مهار ایران و همراهی کردن این کشور با غرب در این زمینه بوده است. این دو مؤلفه باعث افزایش تنش و رقابتهای دو کشور در سالهای گذشته شد. با روی کار آمدن دولت جدید ایران، تلاشها برای تنش زدایی در روابط دو کشور آغاز شد. دولت جدید با انجام کارهایی، کوشید از تقابل کامل جدی دو کشور جلوگیری کند؛ اما به نظر میرسد با توجه به به افزایش شدید سطح رقابتها، تنشها و دشمنیها میان دو کشور و به خصوص نوع رویکرد عربستان سعودی در قبال مهار ایران و تلاش برای تغییر نظم منطقهای به نفع خود، این تلاشها نتوانسته نتیجه چندان ملموسی داشته باشد و همچنان تنش در روابط دو کشور ادامه دارد.
در همین حال خبری در چند روز گذشته منتشر شد که سفیر عربستان در تهران در دیدار آقای هاشمی رفسنجانی از وی برای سفر به عربستان دعوت کرده است؛ اما هنوز معلوم نیست آیا آقای هاشمی این دعوت را پذیرفته است یا خیر؟
در همین ارتباط «تابناک» در گفتوگو با دکتر پیروز مجتهدزاده، روابط ایران و عربستان را در دوران دولت جدید بررسی کرده است.
* با روی کار آمدن دولت جدید، تعاملات منطقهای در دستور کار قرار گرفت و با کشورهای منطقه از جمله امارات، قطر، عربستان و یا بقیه کشورها شروع به تجدید روابط کرد. ارزیابی شما از عملکرد دولت در حوزه تعاملات منطقهای چیست؟
من فکر میکنم که تلاش دولت یازدهم برای گسترش مناسبات با کشورهای همسایه و کشورهای منطقه همسان و همگام با تلاش برای حل مسائل عمدهای مثل حل اختلافات هستهای در مذاکرات با (۵+۱) و ... است.
منتها در این رابطه، نخستین مطلبی که همه ما باید خوب درک کنیم، این است که تخریب روابط با همسایگان و بقیه کشورها بیش از ده سال طول کشید و ریشه انداخته است. لاجرم حلش آسان نخواهد بود؛ این نخستین مطلبی است که باید درک کنیم که حل مسائل در مناسبات خارجی چه جهانی و چه منطقهای وقت زیادی خواهد گرفت و بسیار کار مشکلی است.
چرا همچنان میبینیم که روابط ایران و عربستان نتوانسته بهتر شود. شما دلیل این امر را چه میدانید؟
علت این است که در روابط ایران با عربستان سعودی درگیریها و مخاصمههای شدید نیمه ایدئولوژیکی پیش آمده است. مقابله ناخواسته و یا مستقیم یا غیر مستقیم در مسائلی مانند مسائل سوریه و عراق نیز مزید بر علت شده است. طبیعتا این مسائل حل مشکل را بسیار دشوار میسازد و این وقت زیادی میخواهد.
در این راستا میبینیم که عربستان وضع خودش را به خصوص در رابطه با گروههای تروریستی مانند تکفیریها و سلفیها و القاعدهها و امثالهم به صورتهایی عقبنشینی و هم اصلاح میکند، ولی در برخورد مستقیم با ایران، گویا هنوز دچار مشکلات عدیدهای هستند.
هرچند دولت عربستان سعودی دست به تغییراتی در سطح وزیر اطلاعات و امنیت و یا سطوح دیگر به منظور بهبود بخشیدن به شرایط برای توسعه روابط با ایران و دیگران زده است، فقط ایران نیست که درگیر این وضعیت با عربستان است. حتی ایالات متحده امریکا سخت درگیر این وضعیت است و از عربستان سعودی ناراضی و ناراحت هستند. ما این تلاشها را در سطح سعودی میبینیم اما پیشرفت این تلاشها کند و آهسته است.
آقای دکتر چرا عربستانیها از آقای هاشمی رفسنجانی دعوت کردهاند؛ اما علاقه از سوی عربستانیها برای دعوت از مقامات مسئول ایران نیست؟
آقای هاشمی رفسنجانی در سال ۱۳۶۸ که رئیس جمهور ایران بود، ابتکار عمل را برای توسعه مناسبات منطقهای جمهوری اسلامی به دست گرفت و بدون هر گونه هماهنگی حداقل رسمی دیپلماتیک به عربستان رفت و موفق شد با این ابتکار زمینههای گستردهای برای بهبود روابط حاصل کند. این کار باعث شد آقای هاشمی نزد عربستانیها یک فرد مصلح و دوستدار همکاری و گسترش روابط شناخته شود.
امروز آقای هاشمی در رأس امور اجرایی کشور ایران نیست. لاجرم وضعیت این گونه درمیآید که او در مناسبات شخصی همچنان مورد اعتماد سعودی است. به همین دلیل از او دعوت میکنند که به عربستان برود. البته نظر این است که او میتواند مناسبات را بهبود دهد و زمینههای لازم را برای بهبود روابط فراهم کند.
ولی مقامات دولت یازدهم مقامات دولت رسمی کشور هستند و یک موقعیت شخصی و خصوصی با عربستانیها ندارند. ظاهرا سعودیها، میکوشند از این مناسبات شخصی و خصوصی که با آقای رفسنجانی دارند، استفاده و زمینهها را آماده کنند که دولت ایران هم نرمش نشان دهد. دولت ایران هم ملاحظات عربستان سعودی را رعایت کند و ملاحظات جمهوری اسلامی ایران را یکطرفه زیر پا بگذارد.
البته نمیشود گفت این کار خوب یا بد است. اینها فعالیتها دیپلماتیک است و من ضرری در این برنامهها نمیبینیم. حال اگر سعودی فکر میکند که هاشمی رفسنجانی میتواند این موانع را از بین ببرد، بگذارید تلاش خود را بکند. آنچه مسلم است، اینکه مقامات رسمی دولت یازدهم وقتی وارد بحث و گفتوگو میشوند، برای بهبود بخشیدن مناسبات دقت کنند که مواضع خودی را تحتالشعاع خواست طرف مقابل قرار ندهند. این مسأله بسیار مهم است.
* این تحتالشعاع قرار دادن مواضع ایران به چه معناست؟
بهبود مناسبات هر کشوری با کشور دیگر در روابط بینالملل، تنها هنگامی مشروع، قانونی، اخلاقی و پسندیده است که این تلاش برای بهبود مناسبات متوازن طرفین رعایت شود؛ یعنی مواضع طرفین متوازن در بیاید که کسی فکر نکند دست بالاتری نسبت به طرف مقابل در مذاکرات دارد. باید رعایت اصول توازن بشود.
مثلا فرض کنید، در همین برخورد ما دیدیم که امارات متحده عربی از همان آغاز کار، تلاش وزیر خارجه جدید ایران برای بهبود مناسبات به شدت شروع کرد دست بالا اختیار کند و در این راه حتی وزارت خارجه امارات متحده عربی رسما و یا غیر رسمی در رابطه با ادعاهای امارات نسبت به جزایر تنب و ابوموسی دست به شایعات بینالمللی زد و نشریات امریکایی را وادار کرد که شایعاتی را در زمینهٔ توافق ایران و پس دادن جزایر غیره و ذلک مطرح کرد که این تلاش بسیار مذبوحانه بود.
متن کامل گفتوگو را اینجا بخوانید
تابناک را در شبکه های اجتماعی دنبال کنید
نظرات بینندگان
چرا فكر ميكنيم آقاي هاشمي در باز شدن مناسبات ممكن است دست پايين داشته باشد؟؟؟؟؟؟؟؟؟؟؟!!!!!!!ايشان مبتدي هستند يا ما..........؟؟؟؟؟؟
آقای هاشمی زمانی که به در ابتدای دوره اول ریاست جمهوری دکتر احمدی نژاد به شاه عربستان گفته بود، که احمدی نژاد سه یا شش ماه دیگر (الان من حضور ذهن ندارم) عزل می شود، تخریب لازم رو کرده بود و عربستان هم به همین خیال اقدامات زیادی بر علیه ایران انجام داد
آقا میثم ، شیر شیر است حتی اگر پیر باشد.
بعضی دوستان چقدر انتقاد پذیر هستند!!!
عربستان میخواهد از هاشمی استفاده کند تا ایران را به پایگاه بزرگ وهابی تبدیل کند. آیا میدانید به نام اهل سنت مدرسه باز می کنند ولی وهابیت تدریس می کنند و اکنون با پول عربستان وهابی ها دارند هرکدام 4 زن حتی شیعه میگیرند و هر مرد وهابی بیش از 40 فرزند دارد. آیا میدانید بیش از 50% کودکان مقطع ابتدایی سنی هستند؟ آیا میدانید شما موظف به کنترل جمعیت هستید و وهابیت دارد جمعیت خود را افزایش میدهد.
فکر نکنم آقاي هاشمي در عرصه سياست اين قدر ناشي باشند که هر کسي بياد به ايشون توصيه و اندرز بده...
وقتی آن مراد ،رهبروپیر فرزانه در برابر جنایات آن زمان آل سعود فرمود :اگر از صدام بگذریم از آل سعود نمی گذریم .پس چه کوته نظری است سر ودست شکستن برای خدمت رسیدن این جنایکاران وهابی که هرروز که می گذرد با چنگالهای خون آشامشان بیشتر و بیشتر کودکان و زنان و بی گناهانرا در عراق ،سوریه لبنان و هر جا ی دیگر که ندای آزادی و اسلام حقیقی است به خاک خون می کشند. بدرستی که خداوند هر کس را با هر چه دوست دارد محشور خواهد کرد.
کلی خندیدم
علی آقا نشنیدی که :توبه گرگ مرگ است: انسان عاقل از یک سوراخ چند بار گزیده نمی شه ،وهابی ها از صدر اسلام همین طور بودند وخواهند بود. ندای هل من ناصر فراموش نشود
این اقای مجتهد زاده همان که از احمدی نژاد هر روز در بی بی سی حمایت میکرد بس است بگید جان مادرت دیگه دخالت نکن ونظر نده تو کجای پیازی
هاشمی بهترین وبزرگترین سیاست مدار است درود بر هاشمی
تحلیل مناسبی داشتید. به نظر می رسد یکی از اشتباهات سیاست خارجی ما توجه بیش از اندازه به مسائل خاورمیانه و اعراب است در حالی که به لحاظ تاریخی اشتراکات فرهنگی و نژادی ما عمدتا در منطقه آسیای میانه و قفقاز ریشه دارد. با توجه به رویکرد جدید سیاست خارجی امریکا که عمدتا مبتنی بر نگاه به شرق است اهمیت فعلی خاورمیانه که در شرایط فعلی متاثر از منابع نفت است روز بروز کمرنگتر می شود. علاوه بر این موارد تداوم روند فعلی گرمایش زمین بر اساس مدلهای پیش بینی دارازمدت اقلیم این منطقه را با خشکی مضعاعف مواجه خواهد ساخت که این موضوع همزمان با نرخ رشد بالای جمعیت منطقه زمینه ساز بحرانهای متعدد خواهد بود لذا واقع گرایی در مناسبات با کشورهای منطقه و عدم تمرکز بر مناسبات با همسایگان غربی و بخصوص اعراب ضروری به نظر می رسد
اصلانظراین آقا اهمیت نداره.ولی خوبه بدونه درمورد کی داره حرف می زنه!
درجواب hichkasخوب اگه ایرانیها آنطورکه شمامیگیددرطول تاریخ آنقدرلطمه ودشمنی ازاعراب دیده اندپس چرا به جای دوستی با سوریه وعراق ولبنان نمیروندباکشورهای دیگرروابطشان رامحکم کنند
بهتر است بيش از اين به تاريخ گذشته خود و اعراب نگاهي صادقانه بيندازيم. آنان از قوم و قبيله و نژاد ايرانيان بيشترين بهره ها و امكانات زباني، علمي، اداري، مديريتي و سياسي را در طول تاريخ خود برده اند. فكر و فرهنگ و زبان و تمدن و تاريخ ما را با خيانت و جنايت چندين صد ساله خود تاراج نمودند. 1400 سال است كه تاريخ ما فرياد مي زند عرب ها از نظر انساني و رعايت حقوق بشري همانند تمام نژادهاي انساني داراي حق و حقوقي برابر با سايرين مي باشند و شايستة احترام، اما در رابطه با مسائل استراتژيك، ژئوپولتيك و همسايگي با ما ايرانيان به دلايل تاريخي قابل اعتماد نيستند. حاكميت ها و حكومت هاي اعراب با كمك اميران، سرداران، مديران و مقامات ايراني گذشتة ما سر و سامان گرفته و مستقر شده اند.
ولي آنان از همان آغاز بكار در دهها برنامه ريزي حيله گرايانه و دسيسه چيني از پيش تعيين شده، ولي نعمت هاي خود را كه نياكان ما بوده اند سر بريدند و يا در بند و زنجير خود زنداني كرده اند.
اگر به تاريخ بعد از اسلام به دقت نگاه كنيم از اين دست جرم و جنايات و خيانت و توطئه ها از سوي اعراب فراوان ديده مي شود. رفتارهاي انسان دوستانه ايرانيان در سده هاي نخستين اسلامي و احترام به باورهاي ديني آنان در قبال آنهمه ستم و بي رحمي ها و نسل كشي شرم آور و همجنين آزار و اذيت و قتل عام ناتمام عرب ها بر گذشتة ما ايرانيان بسيار ديده شده است. از آغاز به قدرت رسيدن اعراب غير از دوران هاي حكومت امام علي (ع ) و امام حسن (ع ) و امام حسين (ع) و نيز ديگر امامان معصوم (ع) كه از سوي حكام اموي و عباسي تحت نظر شديدترين تدابير امنيتي بوده و سرتاسر تاريخ اعراب را بي عدالتي و ستمگري و تجاوز و قتل و غارت نسبت به ما ايرانيان پُر كرده است.
در كدام مقطع تاريخي، ايرانيان نسبت به اعراب با بي رحمي، قتل عام و يا تجاوز حقوق زنان و مردان آنان ديده شده است؟ در كدام قسمت تاريخ بعد از اسلام، ما ايراني ها در مقابل آنان به كشتارها، اعدام ها، ستمگري ها، ويران كردن آثار تمدن و كتاب سوزندان آنان پرداخته ايم؟ به تاريخ قتل عام هاي امويان و عباسيان در سرزمين ايران و گذشتگان خود بنگريد و آنرا به داوري بگذاريد.
هنوز هم پس از گذشت 14 قرن، آن كينه هاي شتري، آن حسادت ها، آن بدبيني ها و آن دشمني هاي ريشه دار تاريخي در عرب ها نسبت به ما ايرانيان وجود دارد. در حاليكه از سوي ما ايرانيان جز احترام، هم ديني، مهرباني و دست دوستي در سرتاسر تاريخ مشترك با آنان ديده نمي شود. ما ايرانيان در طول تاريخ و به ويژه در تاريخ معاصر، هميشه غمخوار درد و رنج شهرواندن عرب بوده ايم. بعنوان مثال در جنگ تجاوز گرايانه و ننگين صدام حسين با ايران اسلامي در همان سالهاي آغازين جنگ، ياسر عرفات رئيس سازمان آزادي بخش فلسطين پس از آمدن به كشور ايران و ملاقات با حضرت امام خميني (ره) و دريافت كمكهاي مالي از ايران و به همين نسبت سفر وي به بغداد و ملاقات با صدام و دريافت كمكهاي مالي از صدام، پس از شركت در يك مصاحبه مطبوعاتي از او مي پرسند: تفاوت بين «امام خميني» و «صدام حسين» (قياسي مع الفارق) را چگونه يافته است؟ و در مقام پاسخ مي گويد: «الامام الخميني الرفيق و الصدام الاخي»، يعني: «از نگاه من (حضرت امام خميني) يك رفيق است، در صورتيكه صدام حسين برادر من است».
از جمال عبدالناصر رهبر به شدت ناسيوناليست عرب، كه در انقلابي بودن او و مبارزه با استعمار و صهيونيسم هيچ شكي وجود ندارد نقل شده است كه قبل از آغاز جنگ اعراب و اسرائيل و احتمالا" در جنگ دوم، در بين فرماندهان نظامي كشورش و براي تشويق و تهييج آنها مي گويد: صبحانه را در قاهره و ناهار را در تهران (يا اهواز) خواهيم خورد!
يعني اينكه هم شكست صهيونيست ها و هم اينكه هم پيمانان ايراني شان به نيم روزي طول نمي كشد. در حاليكه در همان زمانها هزاران و شايد ميليونها ايراني جمال عبدالناصر را آشكارا و پنهاني ستايش مي كردند و او را قهرمان خود مي دانستند و اينك نيز اين چنين است و بعد از اينكه که سکان هدایت كشور مصر به دست اخوانیها و مرسی افتاده بود آن رويه را در عرصه سیاست خارجی از خود نشان دادند و بیانگر آن است که هر چند مُرسي به یک سیاست کم و بیش پايبند و مستقلي بود ولي به دلایل متعدد عملی هنوز قابلیت و اراده لازم برای نقش آفرینی مستقل در موضوع رژیم صهیونیستی بدون حمایت ضمنی آمریکا را نداشت.
نامة گرم و صميمي محمد مُرسي رئيس جمهور پيشين و بركنار شدة مصر كه در گذشته به رياست جمهوري رسيده بود و با كودتايي به رهبري ژنرال السيسي بركنار گرديد، به رئيسجمهوري رژيم صهيونيستي در خصوص تعيين «عاطف سالم»، به عنوان سفير جديد مصر در اراضي اشغالي گوياي چنين ادعايي است و مُرسي در اين پيام شيمون پرز را بعنوان يك «دوست بزرگ» خود خطاب مي كند و اعلام ميدارد كه تمايل زيادي به گسترش روابط ميان مصر و رژيم صهيونيستي دارد. سفير فوق در دیدار با پرز گفته بود: قاهره به تمام قراردادهایش با اسرائیل پایبند است از جمله قرار داد صلح. برخلاف عرف ديپلماتيك در ملاقات سفير فوق با شيمون پرز ضمن شرابخواري با همديگر، در پشت سر سفير (عاطف سالم) پرچم اسرائيل نصب شده بود. گرچه مصر به عنوان نخستین کشور عربی در سال ۱۹۷۹ توافقنامه سازش کمپ دیوید را با رژیم صهیونیستی امضاء کرده و در حال حاضر بسیاری از شخصیت های سیاسی مصر خواهان اصلاح آن هستند، اما مردم این کشور که با انقلاب خود رژیم ديكتاتور حسنی مبارک را سرنگون کرده اند، بر ضرورت لغو این معاهده هنوز تاکید دارند.
با چنين اوصافي آيا هنوز نياز به يك تجديد نظر كلي در سياست خارجي كشور بر پاية دوستي و محافظت از منافع ملي از سوي دولتمردان كشور جمهوري اسلامي ما احساس نمي شود؟
و اما در خصوص خودمان كه اگر با همين طرز فکر و روش غیر اصولی و منفعل گونه هر كدام از ما كه در تمامی مراحل کاری و زندگي جهت خود ساخته ايم و بخواهيم به جایی برسيم که در حال حاضر به مرز آن رسیده ایم و تاریخ، دين و ميهن و هموطنان خود را ديگر دوست نداشته باشيم و حتي به آن اهمیت ندهیم، به يقين با تصورات ساخته و پرداخته در ذهن خودمان نيز از بيگانگان و دشمنان قسم خورده دين و ميهن الگو خواهيم گرفت و با دور ريختن احساسات و روحيات جوانمردي، دنیای پوچ و بی ارزش بيگانگان را برای خود خواهيم ساخت و با عدم درک در روحیه هاي خود نيز نخواهيم توانست كه هيچ حس و اراده ای را در وجودمان بپرورانيم و يا با آن به داشته های خودمان وابسته بشویم. نتیجه آنکه با چنين طرز فكر و انديشيدن نسبت به اطراف خود بی اعتقادی حداقلي در كشورمان را بوجود مياوريم.
سلام و ممنون
اضافه کنید تلاش جهانی وهابیت برای بریدن سر رافضی ها را...!
عشق من هاشمی
فعلا که بیشترین سو استفاده رو حماس از ما کرده!!!
هیچ کس در قبال رفتار این گروه پاسخگو نیست
در پاسخ به ناشناس :
شاید حزب الله داره با دشمن شماره 1 ایران می جنگه اما حماسیها الان تو سوریه رودرروی ایران وایساده ...
چکارش دارین بزارین حرف بزنه این آقای هاشمی
شاید اونجارو هم مثه ایران بهم ریخت
متاسفانه در كشور ما به دليل نبودن احزاب سياسى وعدم تربيت كادرها وتئوريسين هاى سياسى اجتماعى اقتصادى فلسفى وقوى هر كسى در هر زمينه اى صاحب نظر ميشود ودر اثر اين خلا ما توانايى وپتانسيل ملى خود را بلحاظ سياسى واقتصادى وفرهنگى از دست داده ايم وسياستمان اقتصادىان وفرهنگمان عوام زده شده است به همين دليل در هرزمينه اى گرفتار سعى وخطاى تكرارى شده ايم و.....
نباید از کجرفتاریهای ال سعود به راحتی عبور کرد کمک بهصدام در جریان جنگ 8ساله و اغشته شدن دامن ال سعود به خون پاکترین جوانان ما و کشتار حجاج بیگناه در جریان تظاهرات برایت از کفار و در این اخرین مرحله دخالت در ماجرای برنامه هسته ای ایران وهمراه شدن با اسراییل و تایید خواسته های اسراییلیان و کمک به شدت گرفتن تحریمها و فروش نفت اضافی و....... اینها جنایات ال سعود است وبوسیدن پیشانی اقای هاشمی هم نوع دیگری از روباه صفتی ودغل کاری انها است مواظب باشید بگذارید در مورد رابطه با سعودیها کارشناسان وزارذت امور خارجه تصمیم گیری نمایند.
امام گفت:هاشمی زنده است چون اسلام زنده است .واین مطلب را بعد از ترور نافرجام اقای هاشمی گفتند وایشان نگفتند چون هاشمی زنده است اسلام زنده است.
آقای مجتهدزاده شما کوچکتر از آنی که شخصیتی مانند هاشمی رونصیحت کنی!
اصلا شان هاشمی کجا وشان شما کجا؟!
هرزمان که اسم شماروبخونم یابشنوم ناخودآگاه یاد نژادپرستی وتفرقه بین مسلمانان میافتم!
دکتر مجتهد زاده محقق ونام آشنای حوزه سیاست خارجی است او تلاش گسترده ای در دفاع از حقوق ایران در حوزه خلیج فارس در مجامع علمی جهان به خرج داده و دلسوخته کشور است حق دارد که به عنوان فردی آکادمیک هشدار بدهد به عنوان فردی که به نقش مهم آیت الله هاشمی در باز شدن گره روابط با عربستان واقفم دلیلی بر تخطئه هیچ کدام چه آن دولتمرد و چه این محقق نمی بینم اندکی صبوری پیشه سازید
دیدگاه خود را بنویسید
سایت تابناک از انتشار نظرات حاوی توهین و افترا و نوشته شده با حروف لاتین (فینگیلیش) معذور است.